04/03/15


ျမန္မာအစိုးရ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေရႊညဝါဆရာေတာ္ ဦးပညာသီဟကို တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ တရားေဟာခြင့္ ပိတ္ပင္ခဲ့တဲ့ကိစၥဟာ ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ဖို႔ သံဃာကို ခုတံုးလုပ္ေနတဲ့ မဟနနဲ႔ မဘသေပါင္းၿပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ လက္ဝါးခ်င္း႐ိုက္၊ လိုခ်င္တဲ့ဖဲကိုခ်ဳိးေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ဧၿပီ ၁ရက္ေန႔မွာ ဆရာေတာ္က တုံ႔ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ေရႊညဝါဆရာေတာ္ကို ဒုဗၺစ (ဆိုဆံုးမလို႔မရတဲ့ သံဃာ)အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္သံဃာ့မဟာ နာယက (မဟန) ၄၇ပါးစံုညီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ၿပီး တရားေဟာခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့ေပမယ့္ သူ႔အေပၚ ဒီထက္မက အေရးယူႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း၊ ဗုဒၶတရားေတာ္နဲ႔မဆိုင္ဘဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အေၾကာင္းေတြ ေဟာေျပာခဲ့တဲ့ သူ႔အေပၚ အခုလို တရားေဟာခြင့္ပိတ္တာဟာ မင္းလိုလိုက္ မင္းႀကိဳက္ေဆာင္ေနတဲ့ ဘုန္းႀကီးစြမ္းအားရွင္ေတြ ရွိေနတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ေရႊညဝါဆရာေတာ္က မိန္႔ပါတယ္။

တရားေဟာခြင့္ပိတ္ေပမယ့္လည္း ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒပုဒ္မ ၃၅၄ (ဃ)အရ တရားပြဲေတြလုပ္ႏိုင္သလို လက္ခံထားတဲ့ တရားပြဲေတြကိုလည္း ဆက္လက္ေဟာသြားမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ကို တစ္ကမၻာလံုးသိေအာင္ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ ခိုင္းႏႈိင္းဆဲဆိုတဲ့ ဘုန္းႀကီးကိုေတာ့ တရားေဟာခြင့္ျပဳထားၿပီး ျပည္သူေတြ အေၾကာက္တရားကင္းဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ စြမ္းေဆာင္မႈေတြ ေဟာေျပာေနတဲ့ သူ႔အေပၚ ပိတ္ပင္တာဟာ ဒီႏုိင္ငံမွာ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ နားမရွိသလို တတိယျဗဟၼစိုရ္မုဒိတာ မရွိၾကဘူးလို႔ ဆရာေတာ္က မိန္႔ပါတယ္။

အာဏာနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ျပည္သူလူထု ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္မရွိေသးတဲ့ ကာလပတ္လံုး အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာ မရွိတာေၾကာင့္ အားၿပိဳင္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ၾကားက သာသနာဟာ အသံုးခ်ခံျဖစ္ေနတာက စိုးရိမ္စရာအေျခအေနတစ္ခုပါလို႔ ၈၈မ်ဳိးဆက္က ကိုဂ်င္မီက ေျပာပါတယ္။

Kamayut Media

အျမင့္ေပ ၂ဝရွိမယ့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ ႐ုပ္ထုကို ျပည္သူ႔ရင္ျပင္မွာထားဖို႔ အစိုးရရဲ႕သေဘာထားတုံ႔ျပန္မႈ ၾကန္႔ၾကာေနတာေၾကာင့္ ရန္ကုန္တိုင္းလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေက်ာ္က ဧၿပီ ၂ရက္ေန႔ အစည္းအေဝးမွာ ၾကယ္ပြင့္ျပေမးခြန္းကို ေမးခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေနျပည္ေတာ္အစိုးရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္႐ုပ္ထုကိစၥ ဘာ့ေၾကာင့္ႏႈတ္ပိတ္ေနတာလဲ။

ရန္ကုန္တိုင္းလႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ၆ႀကိမ္၊ ၇ႀကိမ္နဲ႔ ၈ႀကိမ္ေျမာက္အစည္းအေဝးေတြမွာ ထပ္ခါထပ္ခါေမးခဲ့တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္႐ုပ္ထုကို ျပည္သူ႔ရင္ျပင္မွာထားရွိေရးကိစၥ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးျမင့္ေဆြနဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ဦးလွျမင့္တို႔က ျပည္ေထာင္စု အစိုးရဆီ တင္ျပထားဆဲျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အေျဖကလြဲလို႔ တိတိက်က် အေၾကာင္းမျပန္တာ ၂ႏွစ္ေက်ာ္သြားၿပီလို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ရပ္နားထားခ်ိန္ ေနျပည္ေတာ္အစိုးရအဖြဲ႔ကို ေမးေပးဖို႔ အလြတ္သေဘာေျပာတဲ့အခါမွာလည္း ေမးေပးမယ္လို႔သာ တုံ႔ျပန္ေနတာမို႔ ဒီထက္ၾကန္႔ၾကာေနဦးမယ္ဆိုရင္ သမၼတဆီ စာပို႔မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ရာျပည့္ေမြးေန႔အထိမ္းအမွတ္ ျပည္သူ႔ရင္ျပင္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမင္းစီး႐ုပ္ထုထားရွိေရး ၂ႏွစ္အလိုကတည္းက အဆိုတင္ခဲ့ေပမယ့္ ရာျပည့္ပြဲေတာ္သာ ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ျမန္မာအစိုးရက ျပည္သူ႔ရင္ျပင္ထဲမွာ အေဆာက္အအံုေတြကို စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္သာ တိုးခ်ဲ႕ေနၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္႐ုပ္ထု ျဖစ္မလာတာဟာ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အစိုးရက ျပဳလုပ္ခြင့္ေပးရင္ ေနရာပဲသတ္မွတ္ေပးရမွာျဖစ္ၿပီး ကုန္က်စားရိတ္ကို ျပည္သူေတြရဲ႕လႉဒါန္းေငြနဲ႔ လုပ္ဖို႔ ရည္မွန္းထားၿပီး ပါလီမန္အစိုးရလက္ထက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပန္းၿခံေရွ႕႐ုပ္ထုက အဲဒီအခ်ိန္က အထင္ကရေနရာျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ အခုေခတ္မွာ ျပည္သူ႔ရင္ျပင္က လူထုနဲ႔အမ်ားဆံုးထိေတြ႔တဲ့ေနရာျဖစ္တာမို႔ အဆိုတင္ခဲ့တာပါလို႔ ဆိုပါတယ္။

ေနျပည္ေတာ္အစိုးရဆီ ၂ဝ၁၃ စက္တင္ဘာ ၁၃ရက္ေန႔က စာအမွတ္ ၁/၂(၇၆) စီမံနဲ႔ အစိုးရ႐ံုးကို တင္ျပထားၿပီး လမ္းညႊန္ခ်က္ရတဲ့အခါ ေဆာင္ရြက္ေပးသြားမယ္လို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ဦးလွျမင့္က ဆိုပါတယ္

KAMAYUT MEDIA

ၿပီးခဲ့သည့္လအတြင္းက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား ၅ ဦးေသဆံုးခဲ့သည့္ ဗံုးႀကဲမႈ အတြက္ တာ၀န္ရွိေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက လက္ခံခဲ့ၿပီး ေတာင္းပန္ခဲ့သည္ဟု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ၾကာသပေတးေန႔တြင္ ေျပာၾကား သည္။ ျမန္မာ အစုိးရတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ကုိးကန္႔ MMDAA တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ တုိက္ပြဲမ်ား အတြင္း ထုိအျဖစ္အပ်က္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္အနီး ကုိးကန္႔ေဒသအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုိက္ပြဲ မ်ားေၾကာင့္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ အတြင္း ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကသည္။ တ႐ုတ္အေနာက္ေတာင္ပုိင္း ယူနန္ျပည္နယ္တြင္ လူ ၅ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည့္ ထုိဗံုးႀကဲမႈက တ႐ုတ္အစုိးရ ကုိ ေဒါသထြက္ေစခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ ျမန္မာ ပူးေပါင္းအဖြဲ႕၏ စစ္ေဆးမႈအရ ထုိဗံုးႀကဲမႈမွာ ျမန္မာ စစ္ေလယာဥ္က ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းစြာ အတည္ျပဳႏုိင္ ခဲ့သည္ဟု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀န္ယီက ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ၀ဏၰေမာင္လြင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံအၿပီးတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာစစ္ေလယာဥ္က ႀကံခ်ခဲ့သည့္ ဗံုးေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ား ေသ ဆံုးခဲ့ရေၾကာင္း စံုစမ္းေရးအဖြဲ႕၏ ရလဒ္ကုိ ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က လက္ခံ ခဲ့ၿပီး ေတာင္းပန္မႈျပဳလုပ္ကာ ေသဆံုးသူမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးရန္ ကမ္းလွမ္းခဲ့သည္ဟု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဆုိသည္။

“အျဖစ္အပ်က္အတြက္ တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ျမန္မာဘက္က စစ္ေဆး အေရးယူ သြားမွာျဖစ္ၿပီး ထပ္မံမျဖစ္ပြားေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြ ပုိလုပ္သြားမွာပါ” ဟု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ကေနဦးက ျမန္မာဘက္မွ တရုတ္တစ္ဦးအတြက္ ယြမ္ေငြ ၇ ေသာင္းအထိ ကမ္းလွမ္း ထားေသာလည္း တရုတ္ႏုိင္ငံဘက္မွ တစုံတရာအေၾကာင္းျပန္မႈ မရွိေသးေပ။

KHTun

Ref - Xihua

The Ladies News Journal

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဦးေရ ၈ ဦး (လက္ရွိ ၇ ဦးအျပင္) ထပ္တိုးမယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ထံ မတ္ ၃၀ ရက္ေန႔က သ၀ဏ္လႊာေပးပို႔ပါတယ္။ ဒီသ၀ဏ္လႊာအပါအ၀င္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လြတ္လပ္သန္႔ရွင္း တရားမွ်တႏိုင္ဖြယ္ရွိ မရွိေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔  တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးကိုနီကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဗဟိုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ေနာက္ထပ္ ၈ ဦးတိုးဖို႔ သမၼတက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ကနဦးအေနနဲ႔ လက္ရွိ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ဥပေဒနဲ႔အညီ ဖြဲ႔စည္းထားမႈရွိ၊ မရွိနဲ႔  ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ ထပ္တိုးမယ့္အေပၚ ၿခဳံငုံသုံးသပ္ျပပါ။
“လက္ရွိေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥပေဒနဲ႔ ညီ၊ မညီက စေျပာရရင္ လက္ရွိ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္က ၂၀၁၀ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းထားတာ။ အဲဒီ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥပေဒကို ၂၀၁၂ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥပေဒနဲ႔ ဖ်က္လိုက္ၿပီ။ အဲဒါက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ ဖ်က္လိုက္တာ။ ဒါေပမယ့္ ဒီေကာ္မရွင္က ဆက္ၿပီးေတာ့ က်န္ေနတယ္။ ဆိုလိုတာက လက္ရွိ ဦးတင္ေအး ဥကၠ႒ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ေကာ္မရွင္သည္ ၂၀၁၀ ဥပေဒနဲ႔ဖြဲ႔တာ။ ၂၀၁၀ ဥပေဒအရဆိုရင္ သမၼတ ႀကိဳက္တဲ့သူနဲ႔ ဖြဲ႔ေပးလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၂ ဥပေဒက်ေတာ့ သမၼတႀကိဳက္တဲ့သူနဲ႔ ဖြဲ႔ရမယ့္ေနရာမွာ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရွိလာတယ္။ ဆိုလိုတာက ျပည္ေထာင္စုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္မွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ တရားသူႀကီးေဟာင္းေတြ၊ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္နဲ႔ ဥပေဒအရာရွိအျဖစ္ အနည္းဆုံးတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးတဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ၊ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေနအျဖစ္ အနည္းဆုံး ႏွစ္ ၂၀ လုပ္ဖူးတဲ့ပုဂိၢဳလ္ေတြ၊ အဲဒါအျပင္ အင္မတန္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ေတြနဲ႔ပဲ ဖြဲ႔ရမယ္လို႔ သူက ကန္႔သတ္ထားတယ္။ အဲဒါ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၉၈ မွာလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္ရွိေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္လူႀကီးေတြဟာ အဲဒီအရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ကိုက္ညီရဲ႕လား အဲဒီက စစဥ္းစားရမယ္၊ ဒါက ပထမ တခ်က္။
“ဒုတိယတခ်က္က က်ေနာ္တို႔ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၉၈ အရ ေကာ္မရွင္ကို ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းနဲ႔ ျပည့္စုံတဲ့ပုဂိၢဳလ္ အနည္းဆုံး ၅ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းရမယ္ဆုိေတာ့ အခု က်ေနာ္တို႔ ၇ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ မညီဘူးျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္း ၄ ခ်က္နဲ႔ မညီတဲ့ေကာ္မရွင္ကို ဥပေဒနဲ႔ညီေအာင္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းရမယ့္အစား ထပ္ၿပီးေတာ့ အဖြဲ႔၀င္ ၈ ဦးတိုးတဲ့အခ်က္ဟာ ဥပေဒမ်က္စိနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆို အမ်ားႀကီး စဥ္းစားစရာ ေကာင္းေနတယ္။ ေနာက္တခု ထပ္တိုးနဲ႔တဲ့အခြင့္အာဏာ သမၼတမွာ ရွိသလား။ ဒီအခ်က္လည္း ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမွာ လိုအပ္ရင္ ထပ္တိုးႏိုင္တယ္လို႔ မပါဘူး။ အနည္းဆုံး ၅ ဦးနဲ႔ဖြဲ႔ရမယ္လို႔ေတာ့ပါတယ္။ အခု ၇ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတယ္။ မလုံေလာက္ရင္ ထပ္တိုးႏိုင္သလား ထပ္မတိုးႏိုင္ဘူးလားဆိုတာလည္း စဥ္းစားစရာ ဥပေဒအခ်က္ တခ်က္ရွိတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထပ္တိုးတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ ၈ ဦးကေကာ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၃၉၈ မွာပါ အဲဒီအရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ကိုက္ရဲ႕လား။ ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅ မွာ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ အရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ေကာ ကိုက္ညီရဲ႕လား။ အဲဒါေတြ အမ်ားႀကီး စဥ္းစားစရာရွိေနတယ္။ အဲဒီအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ မညီညြတ္ဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ တိုးလို႔မရဘူး။ တိုးလို႔ရ၊ မရ ျပႆ    နာအျပင္ အဲဒီ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ညီမညီဆိုတဲ့ ျပႆ      နာပါ ရွိေနပါတယ္။”

ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ ၈ ဦး ထပ္တိုးဖို႔ဆိုတဲ့ကိစၥဟာ ဒီႏွစ္ဆန္းပိုင္းတုန္းက ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို အသစ္ျပန္လည္ဖြဲ႔ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ ျဖစ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပဖို႔ ေျခာက္လခန္႔ အၾကာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ ဘယ္အေျခခံေပၚမွာ ျဖစ္လာတာလို႔ ေကာက္ခ်က္ဆြဲႏိုင္လဲ၊ ဘာေၾကာင့္လဲ။
“အမွန္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ နားလည္ရ ခက္ခဲေနတယ္။ အမွန္ဆိုရင္ ျဖစ္သင့္တာက ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ တႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေကာ္မရွင္ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းသင့္တယ္။ လိုအပ္ရင္ ဦးေရတိုးတာလည္း တိုးမယ္။ အရည္အခ်င္းနဲ႔မညီတာေတြကိုလည္း ဖယ္ၿပီးမွ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ညီတဲ့သူေတြနဲ႔ အစားထိုးဖြဲ႔စည္းသင့္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုမလုပ္ဘဲနဲ႔ အရည္အခ်င္းနဲ႔ မညီတဲ့ ေကာ္မရွင္အေဟာင္းကို ဆက္ထားၿပီးေတာ့ အခုလို ထပ္ၿပီး တိုးခ်ဲ႕တဲ့အခါက်ေတာ့ ဥပေဒနဲ႔မညီတဲ့အဖြဲ႕တဖြဲ႕ကို ထပ္တိုးလာလို႔ေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ ညီမယ့္အေနအထားမ်ဳိးျဖစ္မလာဘူး။ ေနာက္တခု ေကာ္မရွင္ဥပေဒနဲ႔ မညီဘူးဆိုရင္ ဥပေဒနဲ႔မညီတဲ့ ေကာ္မရွင္ကလုပ္ေပးတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ ဥပေဒအရ တရား၀င္ရဲ႕လား၊ ဥပေဒနဲ႔ ညီရဲ႕လားဆိုတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲေမးခြန္းေတြ ေမးလာစရာရိွိတယ္။
“အဲဒီေတာ့ က်ေနာ့္သေဘာကေတာ့ သမၼတႀကီးကို က်ေနာ္ အၿမဲတမ္းအႀကံေပးပါတယ္။ ဒီေကာ္မရွင္ကို ဥပေဒနဲ႔ညီေအာင္ ျပန္ဖြဲ႔ေပးပါ။ သမၼတမွာ ဒီအခြင့္အာဏာရွိတယ္။ သမၼတႀကီး ႀကိဳက္တဲ့သူနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းလို႔ရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဥပေဒက ျပ႒ာန္းထားတဲ့ အရည္အခ်င္းနဲ႔ကိ္ုက္ညီတဲ့လူမ်ဳိးေတာ့ ျဖစ္သင့္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ၊ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပဲြရဲ႕ တရား၀င္မႈ၊ ဒါေတြအားလုံးဟာ ေကာ္မရွင္ေပၚမွာ မူတည္ေနတယ္။ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္ေပးႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အလယ္အလတ္က်၊ သမာသမတ္က်မယ့္ ဒိုင္လူႀကီးမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ ဒီလိုပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးေတြနဲ႔ျပန္ဖြဲ႔တာက အခုလို အစားထုိးျဖည့္စြက္တာထက္ စာရင္ ပိုေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ အဲလိုအၾကံေပးခ်င္တာပဲ။”

အခုလက္ရွိမွာ ဗဟိုအဆင့္ကေန ေအာက္ေျခအဆင့္ထိ စုဖြဲ႔ထားတဲ့ ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔စည္းပုံေတြဟာ လြတ္လပ္တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ဧကန္ျဖစ္ဖို႔  ယုံၾကည္ေလာက္စရာရွိသလား။
“မရွိဘူးခင္ဗ်။ အဓိက ကေတာ့ ေကာ္မရွင္ထိပ္က ပထမဦးဆုံး က်ေနာ္တို႔ ၾကည့္ရမွာက  ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ႀကီးဟာ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီရဲ႕အမာခံပုဂိၢဳလ္ႀကီးျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ိန္က က်ေနာ္တို႔ မႏၱေလးတိုင္း တံတားဦးမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္အျဖစ္ေတာင္ ျပည္ခုိ္္င္ၿဖဳိးပါတီကို ကုိယ္စားျပဳ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ပုဂိၢလ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုလည္း နည္းနည္းစဥ္းစားဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္တခါ ဥကၠ႒ႀကီးက ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီကို တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ founder တေယာက္လည္းျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ အဓိကၿပိဳင္မွာက အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိး ၿပိဳင္မယ့္ပဲြမွာ  ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီ တည္ေထာင္သူက ဒိုင္လူႀကီးအေနနဲ႔ လုပ္ေပးမယ္ဆိုေတာ့ အျမင္အားျဖင့္ကို က်ေနာ္တို႔က ၾကည္ၾကည္လင္လင္ ျမင္လို႔မရဘူး၊ ၾကည့္လုိ႔မရဘူး အဲလိုျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကတခ်က္၊ ေနာက္တခ်က္ ေအာက္ေျခေကာ္မရွင္အဆင့္ဆင့္ကို ဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါမွာလည္း အမ်ားဆုံး တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတာ ေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးက တပ္မေတာ္က ေထာင္ေပးထားတဲ့ပါတီ၊ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီ၀င္အမ်ားစုဟာလည္း တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအေျခအေနမ်ဳိးမွာ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ အမႈထမ္းေတြ အားလုံးကလည္း တပ္မေတာ္က အရာရွိေတြျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ သန္႔ရွင္းၿပီး တရားမွ်တတဲ့ လြပ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ပါ့မလား ဆိုတဲ့ သံသယ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ၀င္ေနတယ္ခင္ဗ်။”

မေန႔က လႊတ္ေတာ္တက္လာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံမႈေျဖၾကားခ်က္မွာ ဖြဲ႔စည္းပုံ မမွ်တရင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာလည္း မွ်တမွာမဟုတ္ဘူး၊ ေရြးေကာက္ပဲြမမွ်တရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈဟာလည္း မစစ္မွန္ႏိုင္ဘူးလို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပဖို႔ ေျခာက္လေလာက္သာလိုေတာ့တယ္ဆိုေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပုံက ျပင္ဆင္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ အခ်ိန္ရွိပါေတာ့မလား။
“အဓိကကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အျမဲေျပာေနတဲ့စကားတခုရွိတယ္ဗ်၊။ အဲဒါကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို မျပင္ႏုိ္င္ရင္ ဘယ္ေလာက္ပဲ လြတ္လပ္တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ပါေစ၊ တရားမွ်တမႈရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတာ့ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ သူက ဒီလို ေျပာတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီအခ်က္က အေတာ္ေလး အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္တုန္းဆိုေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း အခုလက္ရွိ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရဆုိရင္ တပ္မေတာ္က ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သူက ယူထားတယ္ဗ် ေရြးေကာက္ပြဲမ၀င္ဘဲ။ အဲဒီ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ တကယ္ေတာ့ သူက ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီကို ေထာက္ခံမဲျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီကို ေထာက္ခံမယ့္အဖြဲ႔ဆိုေတာ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဘက္က ၾကည့္ရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ မလုပ္ခင္ကတည္းက လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရႈံးေနၿပီ။ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးပါတီဘက္ကၾကည့္ရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ မလုပ္ခင္ကတည္းက လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သူတို႔က အႏိုင္ရထားၿပီးၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုေရြးေကာက္ပြဲကို က်ေနာ္တို႔က တရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ဘယ္လိုမွ ေျပာလို႔မရဘူး။ ဒါ့အျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးမယ့့္ပုဂိၢဳလ္ကလည္း က်ေနာ္ ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလို တဖက္ပါတီကို တည္ေထာင္ထားတဲ့ ပုဂိၢဳလ္ျဖစ္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ သန္႔ရွင္းတရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ေျပာရေလာက္ေအာင္ အခ်က္အလက္အားျဖင့္ ခိုင္လုံမႈမရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ေတာ့ အဲဒီလိုသုံးသပ္တယ္ခင္ဗ်။”

လြတ္လပ္တရားမွ်တတဲ့ aရြးေကာက္ပြဲျဖစ္လာေစဖို႔ ႏိုင္ငံတကာအၾကံျပဳခ်က္ေတြ၊ ဖိအား စတာေတြကေရာ ဘယ္ေလာက္ထိရွိေနလဲ။ ဘယ္ေလာက္ထိေရာက္ႏိုင္မလဲ။
“ဖိအားကေတာ့ရွိတယ္ဗ်ာ။ သူတို႔ကလည္း ေလ့လာဖို႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လာဖို႔လည္းရွိပါတယ္။ အဲဒီဘက္ကေတာ့ အားလုံး ေကာင္းတယ္ဗ်။ မေကာင္းတာက ဥပေဒေပါ့ဗ်ာ။ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက မမွ်တေအာင္ ဖန္တီးထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘယ္ေလာက္ပဲ လြတ္လပ္လြတ္လပ္ ႏိုင္ငံတကာက ၾကည့္မွာက ဘယ္ေလာက္တရားမွ်တသလဲ ဒါကိုပဲ ၾကည့္မွာ။ က်ေနာ္တို႔က လြတ္လပ္ေပမယ့္လို႔ ဥပေဒက မမွ်မတ ေရးထားတဲ့အခါက်ေတာ့ တရားမွ်တမႈ မရွိႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္အေပၚမွာ က်ေနာ္္တို႔က အေျခခံတာေပါ့။ လြတ္လပ္ရုံနဲ႔ မၿပီးေသးဘူး။ တရားမွ်တဖို႔လည္း လိုေသးတယ္ေလ။”

 ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မ႐ွင္အဖဲြ႔ခဲြေတြအဖို႔ ေဒသဆုိင္ရာ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြအေပၚ မွီခိုရမႈဟာ သူတို႔ရဲ႕ ဘက္မလိုက္ေရးမူအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိတယ္လို႔ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားက  သိျမင္လက္ခံေနၾကတဲ့အေၾကာင္း မေန႔က Carter Center အဖြဲ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏို္င္ငံ၏ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အႀကံျပဳခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီအေပၚ ေဆြးေႏြးေပးပါလား။
“အဲဒါ မွန္တယ္ခင္ဗ်။ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အထူးသျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အေတာ္ေလးကို ပတ္သက္ေနတယ္။ ေနာက္ဆုံးဗ်ာ ေရြးေကာက္ပဲြေကာ္မရွင္ရုံးေတြ အားလုံးဟာ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရုံးေတြ၊ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရုံးေတြနဲ႔ တြဲထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္ရွိ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လုံး၀ အရပ္သားေအာက္မွာ မရွိေသးဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကိုကို၊ သူ႔ကို တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔ထားတာ။ တကယ့္တကယ္တမ္းေျပာရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက တပ္ေအာက္မွာပဲ ရွိေသးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဒီေရြးေကာက္ပြဲဟာလည္း တပ္ကေထာင္ထားတဲ့ပါတီနဲ႔ အရပ္ဘက္ပါတီနဲ႔ ၿပိဳင္မွာ။ ဒီအခ်ိန္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ လုံး၀ ကြဲျပားေနရင္ ေကာင္းတယ္။ အခု အဲဒီလို မကြဲဘူးဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ဒါ နည္းနည္းေလး ေ၀ဖန္စရာ၊ ေျပာစရာ ရွိလာတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါလည္းပဲ ဟုတ္ပါတယ္။”

ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းနဲ႔ညီေအာင္ ဖြဲ႔မယ္ဆိုရင္ ေဒသဆိုင္ရာအဆင့္ေတြမွာပါ ဘယ္လိုမ်ဳိး ပါဖို႔သင့္တယ္ထင္ျမင္သလဲ။
“အမွန္ေတာ့ဗ်ာ ဒီလို အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ အဓိကထားဖြဲ႔တာဗ်။ အဲဒီအခ်က္က အမွန္ေတာ့ ေကာင္းတယ္ဗ်။ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြက ႏိုင္ငံတကာအျမင္နဲ႔က်ရင္ေျပာတာ ေကာင္းတယ္လို႔ဆိုတာ။ အစိုးရ၀န္ထမ္းေတြဆိုတာက ပါတီေတြကို ဘက္မလိုက္ဘူးေလ။ သူက အစိုးရအလုပ္ပဲလုပ္တယ္ဆိုေတာ့။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ အတက္အက်ရွိမယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အေရြးခံရရင္ အစိုးရျဖစ္မယ္။ အေရြးမခံရရင္ အတိုက္အခံျဖစ္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းက်ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးရွင္းတာက ဘယ္အစိုးရတက္တက္ သူက အျမဲတမ္း သူ႔ဟာသူ ရွိေနမွာ။ ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းက အျမဲတမ္းရွိေနမယ္ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံ၀န္ထမ္းက ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ေပးတယ္ဆိုတာ တကယ္ဆို ဒါက သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာၾကမယ္ေပါ့ဗ်ာ။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ျပႆ   နာတခု ရွိေနတာက ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးဖို႔ ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းကို သုံးဖို႔အေရးမွာ ျပႆ နာ ဘာရွိသတုန္းဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီက ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းေတြဟာ တခ်ိန္လုံး အာဏာရွင္ေအာက္မွာ ေနခဲ့ရတဲ့အခါက်ေတာ့ အစိုးရရဲ႕ ခိုင္းတာကို လုပ္ရတဲ့လူေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအေျခအေနႀကီးက က်ေနာ္တို႔ဆီမွာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေခါက္ရိုးက်ဳိးေနတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ဆီက ၀န္ထမ္းေတြဟာ ငါတို႔က ျပည္သူ႔၀န္ထမ္း၊ ဘယ္ပါတီမ်က္ႏွာမွ ၾကည့္စရာမလိုဘူး။ ငါတို႔ဟာ၊ ငါတို႔ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းဆိုတဲ့ ျပည္သူ႔ဘက္က ရပ္တည္ရမယ္ဆိုတဲ့ ဒီလို အေျခခံ နားလည္မႈမ်ဳိးက က်ေနာ္တို႔၀န္ထမ္းေတြမွာ မရွိေတာ့ဘူး။ အစိုးရခိုင္းတာလုပ္ရမယ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္က ခုိင္းတာလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့အျမင္မ်ဳိးကို ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအေျခအေနကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးျပန္ျပဳျပင္ရမယ့္အေျခအေနေပါ့။ ဒီအေျခအေနမ်ဳိးမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္က ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ေကာ္မရွင္ဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္လုပ္ႏိုင္တဲ့သေဘာမရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ လြတ္္လြတ္လပ္လပ္လုပ္ႏိုင္မယ့္သူဆုိရင္ေတာ့ ရပ္ကြက္ကေနၿပီးေတာ့မွ အေျခခံက်က်ေပါ့ေလ ၿမိဳ႕နယ္က သမာသမတ္က်က် ေရြးတဲ့ နည္းစနစ္တခုခုကို ဖန္တီးၿပီးေတာ့ အဲဒီနည္းအတိုင္း ေရြးႏို္င္မွ ေကာ္မရွင္ေတြဟာ ခုနက လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးႏိုင္မယ့္ ေကာ္မရွင္မ်ဳိးလို႔ သုံးသပ္လို႔ ရႏိုင္မယ္၊ ခန္႔မွန္းလို႔ ရႏိုင္မယ္။ အခုလက္ရွိအေနအထားကေတာ့ ေကာ္မရွင္ကို အေပၚကေန ေအာက္ အဆင့္ဆင့္ဖြဲ႔ေပးသြားတာ ျဖစ္ေနတယ္။ ျပည္သူလူထု ယုံၾကည္ကိုးစားေလာက္တဲ့ပုဂိၢလ္မ်ဳိး သိပ္ၿပီးေတာ့ မေတြ႔ရဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ျပည္သူလူထု ယုံၾကည္ကိုးစားတဲ့ပုဂိဳလ္ေတြပါေအာင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္တဲ့ စနစ္မ်ဳိး၊ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ဳိးကလည္း မရွိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကလည္း အားနည္းခ်က္တခုေပါ့ဗ်ာ။ ေနာက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ျပင္ယူရမယ့္ဟာေတြေပါ့ေလ။”

လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ တပ္မေတာ္နဲ႔ ရဲတပ္ရင္းေတြမွာ ၾကိဳတင္မဲေပးတာေတြ အပါအ၀င္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူေတြ၊ ပါတီကုိယ္စားလွယ္ေတြ အျပည့္အ၀ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာႏိုင္တဲ့အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားၾကလဲ။ ဘာေတြ လုပ္ဖို႔လိုသလဲ။
“အဲဒါကေတာ့ ရွိတယ္ခင္ဗ်။ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ မဲမသမာမႈမလုပ္ႏိုင္ေအာင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ကာကြယ္လို႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္းဆိုေတာ့ လက္ရွိ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမွာ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ညစ္ဖို႔လမ္းက နည္းပါတယ္။ ဥပေဒက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းၿပီးေတာ့ လူေတြက ညစ္လို႔ျဖစ္တာပါ။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဥပေဒအတိုင္း အတိအက်လိုက္နာႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္ရင္ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ညစ္္ဖို႔ေတာ့ မလြယ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆို ႀကိဳတင္မဲက ၂ မ်ဳိးပဲရွိတယ္ဗ်ာ။ မဲဆႏၵနယ္ျပင္ပ ေရာက္ေနတဲ့သူေတြ၊ အေ၀းေရာက္တဲ့လူက ၿမိဳ႕နယ္ကို ျပန္ေပးတဲ့မဲ။ ေနာက္တခါ မဲရုံပတ္၀န္းက်င္မွာရွိၿပီး ေနထိုင္မေကာင္းလို႔၊ ခရီးသြားစရာရွိလို႔ မလာႏိုင္တဲ့သူက ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့မဲမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ ၂ မ်ဳိးပဲရွိတာပါ။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီႀကိဳတင္မဲ ၂ မ်ဳိးဟာ လူတိုင္းေပးလို႔ မရဘူး။ ပထမတမ်ဳိး မဲဆႏၵနယ္ျပင္ပေရာက္ေနတဲ့သူဆိုရင္ ၇ မ်ဳိးပဲ ေပးလို႔ရတယ္။ မဲရုံပတ္၀န္းက်င္မွာရွိေနတယ္ဆိုရင္ ၈ မ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ။ ခရီးသြားစရာရွိတဲ့သူတို႔၊ အသက္ၾကီးတဲ့သူတို႔၊ ႏူနာေရာဂါရွိတဲ့သူတို႔၊ မီးဖြားေနတဲ့အမ်ဳိးသမီး ဒီလိုမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ သူက သတ္မွတ္ထားၿပီးသား။ အဲဒီေဘာင္ထဲကို မ၀င္ဘဲနဲ႔ ႀကိဳတင္မဲေပးလို႔ရွိရင္ အဲဒီ ႀကိဳတင္မဲအားလုံးက ပ်က္တယ္။ ဥပေဒနဲ႔မညီဘူး။ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔က ေစာင့္ၾကည့္လို႔ရတယ္။ ပုံစံ ၁၃ မွာ ၾကည့္လိုက္ရင္ ႀကိဳတင္မဲစာရင္းရွိတယ္။ ပုံစံ ၁၅ မွာ ႀကိဳတင္မဲစာရင္းေတြရွိတယ္။ ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့သူေတြဟာ ဥပေဒနဲ႔မညီဘူးဆိုရင္ ဒီမဲေတြအားလုံးက ပ်က္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ေတာင္းဆိုႏိုင္တယ္။ အရင္တုန္းက ဒါေတြက မသိလို႔ ခံခဲ့ရတာေပါ့ဗ်ာ ၂၀၁၀ တုန္းက။ အခုေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ျပည္သူလူထုက ေတာ္ေတာ္ေလး သိလာၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ဒါေတြကို လုိက္ၿပီးေတာ့ ေဟာတယ္၊ ေျပာတယ္။ အသိပညာေပးတယ္။ စာအုပ္ေတြဘာေတြလည္း က်ေနာ္တို႔က ေရးေနတယ္။ ဆိုေတာ့ အခုအခါက်ေတာ့ ျပည္သူလူထုက ဒီ ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ ခိုးလို႔မရေအာင္ ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္တဲ့အေနအထားမ်ဳိးရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ၀န္ထမ္းေတြကို ဖိအားေပးၿပီး ႀကိဳတင္မဲနဲ႔ အႏိုင္ယူဖို႔ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ေနပါတယ္။ လုပ္လို႔မရႏိုင္ပါဘူး။”

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလနဲ႔မတူပဲ မီဒီယာေတြ၊ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတဲ့အေျခအေနမွာ တယ္လီဖုန္းသုံးစြဲသူေတြလည္း မ်ားလာတယ္ဆိုေတာ့ မီဒီယာေတြ။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ အခန္းက႑ေတြကေရာ ဘယ္လိုျပင္ဆင္ထားသင့္ပါသလဲ။
“သိပ္အေရးပါပါတယ္ခင္ဗ်။ ေရြးေကာက္ပြဲတခု တရားမွ်တဖို႔၊ လြတ္လပ္ဖို႔ သန္႔ရွင္းဖို႔ဆိုတာဟာ ေကာ္မရွင္ကို အားကိုးလို႔ မရပါဘူး။ ေကာ္မရွင္လည္း လူသားဆိုေတာ့ သူ႔မွာ ဘက္လိုက္မႈ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္တယ္။ အဓိကက ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသိပညာရင့္က်က္မႈပဲ။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက ေရြးေကာက္ပြဲတရားေအာင္ သူတို႔မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူတို႔ လုပ္ႏိုင္တာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ပါတီ၀င္ေတြကို ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာဥပေဒေတြကို သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးမယ္။

အဲဒီဥပေဒအတိုင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္သလား၊ မျဖစ္ဘူးလား ေစာင့္ၾကည့္ခုိင္းမယ္။ အလားတူ မီဒီယာေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က ဥပေဒပညာေတြ ပို႔ခ်ေပးတယ္။ ဒီကေန႔ပဲ က်ေနာ္ ပဲခူးမွာ က်ေနာ္ သင္တန္းေပးလာခဲ့တယ္။ အဲဒါ MJI က လုပ္တာ။ Myanmar Journalist Institute က သတင္းေထာက္ကိုခ်ည္း က်ေနာ္တို႔ သင္တန္းေပးေနတာ ေရြးေကာက္ပဲြအေၾကာင္း၊ အဲသလို ဂ်ာနယ္လစ္ေတြကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒေတြသေဘာေပါက္ၿပီး ဥပေဒနဲ႔ညီတယ္၊ မညီဘူးဆိုတာ ၀င္ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပမယ္။ ျပည္သူလူထုကလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အေျခခံဗဟုသုတေတြကို သေဘာေပါက္ေနၿပီးေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ ညီတယ္ မညီဘူး ေစာင့္ၾကည့္ေနမယ္ဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲမသမာမႈလုပ္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္သြားမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ျမင္ေရး၊ သမာသမတ္ျဖစ္ေရးဆိုတာဟာ ပါတီေတြေရာ၊ ျပည္သူေတြေရာ၊ မီဒီယာေတြေရာ ၀ိုင္းၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈၿပီးေတာ့ တည့္မတ္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဒါမွ လြတ္လပ္တရားမွ်တသန္႔ရွင္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္မယ္လို႔ သုံးသပ္ပါတယ္။”
ပထမဆုံးေမးခြန္းနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး ထပ္ေမးပါရေစ။ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပဖို႔ ေျခာက္လေလာက္ပဲလိုေတာ့တာဆိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းေရးက ျဖစ္ႏိုင္ပါေတာ့မလား။
“အမ်ားႀကီးေနာက္က်ေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ တႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့မွ အသစ္ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းသင့္တယ္။ ခုနက တိုင္းရင္းသားေတြလည္း ပါသင့္တာပါေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္က ဥပေဒနဲ႔ညီတဲ့ေကာ္မရွင္ကို လိုခ်င္တယ္။ ဥပေဒနဲ႔ညီတဲ့ေကာ္မရွင္ျဖစ္ဖို႔ဆို ဘက္မလိုက္တဲ့လူေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုတယ္။ အဓိကက ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုရဲ႕ ပါတီ၀င္မျဖစ္ရဘူးဗ်။ ပါတီ၀င္မျဖစ္တဲ့သူေတြ၊ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ ဒီလိုလူမ်ဳိးေတြနဲ႔ ခုနလို ၅ ေယာက္မက၊ ၁၀ ေယာက္၊ ၁၅ ေယာက္ ဖြဲ႔ပါ။ အဲသလိုဖြဲ႔ရင္ ေကာင္းပါတယ္။ အခုလို အစကတည္းက ပါတီ၀င္ေတြနဲ႔ဖြဲ႔ထားတဲ့ ေကာ္မရွင္၊ အရည္အခ်င္းေတြအားျဖင့္လည္း ဖြဲ႔စည္းပုံနဲ႔ မညီတဲ့ေကာ္မရွင္ကို အခုလို ၈ ဦး ထပ္တိုးလို႔ကေတာ့ ဘာမွအက်ဳိးထူးလာမယ္၊ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ သိသာထင္ရွားတဲ့ သက္ေရာက္မႈရွိလမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ေတာ့ မထင္ပါဘူး။”

၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာလကုန္။ ႏို၀င္ဘာလဆန္းမွာ က်င္းပမယ္လို႔ေၾကညာထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျပာစရာမွတ္ခ်က္စကား ေျပာျပပါ။
“၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ ေမးခြန္းေတြ အမ်ားႀကီးေမးၾကတဲ့အထဲ ျဖစ္ပါ့မလားဆိုတဲ့ေမးခြန္းက ပထမ။ နံပါတ္ ၂ ေမးခြန္းက ျဖစ္ရင္ေကာ တရားသျဖင့္ ျဖစ္ပါ့မလားဆိုတဲ့ ဒုတိယေမးခြန္း။ တတိယေမးခြန္းက တရားမွ်တသည္ျဖစ္ေစ၊ မမွ်တသည္ျဖစ္ေစ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ ေပၚထြက္လာတဲ့အေျဖအတိုင္း ဆက္ၿပီး တပ္မေတာ္က လုပ္ေပးပါ့မလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္း။ ေမးခြန္းေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲသည္ အင္မတန္စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတယ္လို႔ တခ်က္ေျပာခ်င္တယ္။ ဒုတိယတခ်က္က လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ဘယ္ပါတီမွ ျပတ္ျပတ္သားသား အႏိုင္ရမယ့္အေနအထားမရွိဘူး။ တပ္မေတာ္က ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ယူထားေသာ္လည္းပဲ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳးက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရပါ့မလားဆိုတာ သိပ္ သံသယျဖစ္ဖို႔ေကာင္းတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးနဲ႔ တပ္မေတာ္ ေပါင္းလည္း ၅၁ ရာႏႈန္းမရႏိုင္ဘူး။ အလားတူ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကလည္းပဲ ၅၁ ရာႏႈန္းကို ရဖို႔ဆိုတာ ခက္ခက္ခဲခဲၿပိဳင္ရမယ္။ ဘာေၾကာင့္တုန္းဆိုေတာ့ ၂၅ ရာႏႈန္းကို တပ္က ယူထားၿပီးၿပီ။ ၇၅ ရာႏႈန္းပဲက်န္တယ္။ ၇၅ ထဲက အန္အယ္လ္ဒီ ၅၁ ရဖို႔ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို ၾကိဳးစားရလိမ့္မယ္။ သိပ္ခက္တယ္။ ဒါ့အျပင္ တိုင္းရင္းသားေတြကလည္း ရွိေသးတယ္။ တိုင္းရင္းသားပါတီခ်ည္းပဲ ပါတီ ၃၀ ရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၇ ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြဟာ သူတို႔တိုင္းရင္းသားပါတီေတြကို ေပးမွာဆိုေတာ့ တိုင္းရင္းသားရဲ႕ အခန္းက႑လည္း ေတာ္ေတာ္ေလးတက္လာမယ္။ အဲဒီေတာ့ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးရင္ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုရယ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးအုပ္စုရယ္၊ အန္အယ္လ္ဒီအုပ္စုဆိုၿပီး အုပ္စုႀကီး ၃ စု ေပၚလာႏိုင္တယ္။ အဲဒီ အုပ္စုႀကီး ၃ စုအၾကား ဘယ္လိုညိႇႏႈိင္း၊ ဘယ္လို အေပးအယူလုပ္ၿပီးေတာ့မွ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေရွ႕ေရးခ်ီတက္မလဲဆိုတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပဲလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်။”

DVB
http://burmese.dvb.no/archives/88061


သာသာနာညိႇဳးႏြမ္းေစမႈ အပါအ၀င္ ပုဒ္မ ၂ ခုနဲ႔ တရားစြဲခံရတဲ့ စာေရးဆရာ ထင္လင္းဦးကုိ ဒီကေန႔ ေခ်ာင္းဦးၿမိဳ႕နယ္ တရားရုံးမွာ ထပ္မံရုံးထုတ္ၿပီး သူ႔ကုိ စြဲထားတဲ့အမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တရားရုံးမွာ ထုေျခတယ္လုိ႔ သူ႔အမႈအတြက္ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦးက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ အဓိက အားျဖင့္ အခ်က္ ၃ ခ်က္ေပါ့ေနာ္။ ပထမအခ်က္ကေတာ့ ကုိထင္လင္းဦးေျပာျပတဲ့အခ်က္ေတြက ေဟာေျပာခ်က္ေတြကုိ အေျချပဳခဲ့တာက  က်ီးသဲေလး ထပ္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးရဲ႔ ဇိနတၳပကာသနီ ဗုဒၶ၀င္ကိုအေျချပဳတယ္။ ေနာက္တခါ ဂႏၶာ႐ံုဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး ရွင္ဇနကာဘိ၀ံသရဲ႕ အနာဂတ္သာသနာက်မ္းကို အေျချပဳၿပီးေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ေမတၱာသုတ္တို႔ကို အေျချပဳၿပီးေျပာတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ထုေခ်တယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔က ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရလြတ္လပ္စြာေျပာၾကားခြင့္ရွိတယ္၊ အျပည္ျပည္ဆို္င္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း အရလည္း မိမိသေဘာထားေတြကို လြတ္လပ္စြာ ေျပာၾကားခြင့္ရွိတဲ့အတြက္ ဒီအခ်က္ ၃ ခ်က္အရ က်ေနာ္တို႔မွာ အျပစ္မရွိဘူးလို႔ ထုေခ်တယ္။”

ဒီေန႔ရုံးခ်ိန္ဟာ ၁၃ ႀကိမ္ေျမာက္ရုံးခ်ိန္းျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ဧၿပီလ ၈ ရက္ေန႔မွာ ရုံးျပန္ခ်ိန္းဆုိတယ္လုိ႔ ဦးသိန္းသန္းဦးက ေျပာပါတယ္။

ဆရာထင္လင္းဦးဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ ၂၃ ရက္ စစ္ကိုင္းတိုင္း မံုရြာခ႐ိုင္ ေခ်ာင္းဦးၿမိဳ႕နယ္ သံုးပန္လွေက်းရြာ စာေပေဟာေျပာပြဲမွာ ေဟာေျပာခ်က္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘာသာသာသနာ ယုံၾကည္မႈကို ေစာ္ကားမႈ ပုဒ္မ ၂၉၅ (က)၊ ဘာသာေရးကို စိတ္နာေစရန္ တမင္ႀကံရြယ္ စကားေျပာဆိုမႈ ပုဒ္မ ၂၉၈ ေတြနဲ႔ တရားစြဲဆုိခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအမႈကုိအာမခံေလွ်ာက္ခဲ့ေပမယ့္ ပယ္ခ်ျခင္းခံရပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီလ ၁၅ ရက္ေန႔ သူရဲ႕ရုံးခ်ိန္းတုန္းကလည္း  ေခ်ာင္းဦးၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ အပါ ၃၀ ေလာက္ကို ပင့္ဖိတ္ၿပီး သံဃာေတာ္ေတြကုိ ေတာင္းပန္ခဲ့သလုိ  သံဃာေတာ္ေတြကလည္း ေက်နပ္အသိအမွတ္ျပဳတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

By ဒီဗီြဘီ
http://burmese.dvb.no


သာယာ၀တီေထာင္မွာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီပညာေရး ပင္မသပိတ္စစ္ေၾကာင္းက ေက်ာင္းသားနဲ႔ ၀န္းရံျပည္သူေတြကို တရားရံုးေျပာင္းစစ္မယ္လို႔ ေရွေနနဲ႔ ေက်ာင္းသားမိဘေတြက ေျပာပါတယ္။

ေနရာအခက္အခဲနဲ႔ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနအရ လက္ပံတန္းတရားရံုးကေန သာယာ၀တီ တရားရံုးကို ေျပာင္းေရႊစစ္ေဆးဖို႔ စီစဥ္တာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ၿမိဳ႕ခံေရွ႕ေန တဦးက “ဟိုဘက္မွာ စစ္ေဆးရတာ ေနရာအခက္အခဲရွိလို႔ ေနာက္ လံုျခံဳေရး အခက္အခဲ ရွိတာေတြေၾကာင့္ သာယာ၀တီတရားရံုးကို ျပန္ေျပာင္းၿပီး စစ္မွာ။ မနက္ျဖန္က်ရင္ သူတို႔က ရံုးေျပာင္းေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပးမယ္။ အခု ေလာေလာဆယ္ေတာ့ လက္ပံတန္းက သံဆူးႀကိဳးေတြ သာယာ၀တီျပန္သယ္သြားတာ ေတြ႔တယ္။”လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဧၿပီလ ၁ ရက္က သာယာ၀တီေထာင္မွာ ေထာင္၀င္စာသြားေတြ႔ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္တေယာက္ျဖစ္တဲ့ မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္ရဲ႕မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚသႏၱာကလည္း တရားရံုးေျပာင္းမယ့္ကိစၥ မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္တို႔ကို လက္မွတ္ထိုးခိုင္းတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္က သူတို႔ကို တရားရံုးထုတ္တဲ့အခါ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းတဲ့ တရားခြင္ျဖစ္ဖို႔ ေတာင္းဆုိမယ္လို႔ ေျပာတဲ့အေၾကာင္း ေဒၚသႏၱာက ျပန္ေျပာျပပါတယ္။

“သမီးက က်မကို ဘာေျပာလဲဆိုရင္ သူတို႔ကို တရားရံုးမွာ စစ္တဲ့အခါ မိဘေတြ နားေထာင္တဲ့ ျပည္သူလူထုေတြ ရွိရမယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းမီဒီယာသမားေတြ ရွိရမယ္။ ေနာက္ ေရွ႕ေနေတြလည္း ရွိရမယ္။ အဲ့ဒီလို ျမင္သာထင္သာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းရွိမယ့္ တရားရံုးမ်ိဳး ျဖစ္ရမယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။”

ေထာင္၀င္စာေတြ႔တဲ့အခါ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြက အနီးကပ္ ေနရာယူထားၿပီး ေျပာသမွ် အားလံုး လိုက္ေရးမွတ္တယ္ကာ  သံဇကာႏွစ္ထပ္၊ မွန္တထပ္ ကာရံထားတဲ့အတြက္ စကားေအာ္ေျပာၿပီး ေတြ႔ဆံုခဲ့ရတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

လက္ပံတန္းေက်ာင္းသားသပိတ္ၿဖိဳခြဲမႈအတြင္း ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတဲ့ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ၀န္းရံျပည္သူ ၇၀ နီးပါးကို  ပုဒ္မ ၅ ခုနဲ႔ တရားစြဲဆိုထားၿပီး  ရံုးခ်ိန္ကို ႏွစ္ပတ္တခါ ခ်ိန္းဆိုေနရာမွာ  လာမယ့္ ဧၿပီ ၇ရက္မွာ တေခါက္  ရံုးထုတ္ အမႈစစ္ေဆးဖို႔ရွိပါတယ္။

By ေရႊေအာင္ (ဒီဗီြဘီ)
http://burmese.dvb.no

အစားထိုးတဲ့ ဥပေဒသစ္မွာ ဝန္ျကီးခ်ုပ္ကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ပိုမို ေပးထား။
ထိုင္းနိုင္ငံမွာ စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရး ဥပေဒ မာရွယ္ေလာကို ရုပ္သိမ္း လိုက္ေပမယ့္ ပိုမို တင္းက်ပ္တဲ့ အေရးေပၚ စီမံခ်က္ေတြနဲ့ အစားထိုး အုပ္ခ်ုပ္ဖို့ ထိုင္း စစ္အစိုးရရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေပၚ စိုးရိမ္ မကင္း ျဖစ္မိေျကာင္း ကုလ သမဂၢ လူ့အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ မဟာမင္းျကီး Zeid Ra'ad Al Hussein က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ထိုင္း စစ္ဗိုလ္ခ်ုပ္ေတြ အေနနဲ့ ျပီးခဲ့တဲ့ နွစ္ ေမလက အာဏာသိမ္းျပီး ေနာက္ပိုင္း ကတိေပး ထားခဲ့တဲ့ အတိုင္း အရပ္ဖက္ အုပ္ခ်ုပ္ေရးကို ျပန္လည္ ထူေထာင္ ျကဖို့လည္း သူက တိုက္တြန္း လိုက္ပါတယ္။

ထိုင္း စစ္အစိုးရက ၁၀ လတာ က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ စစ္အုပ္ခ်ုပ္ေရးကို ဖ်က္သိမ္းေျကာင္း ဧျပီ ၁ ရက္ေန့က ေျကညာ ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ ေျကညာခ်က္အရ အစားထိုး က်င့္သံုးမယ့္ လံုျခံုေရး ဥပေဒသစ္မွာ အာဏာသိမ္း စစ္ေခါင္းေဆာင္ ပရာယု ခ်န္အိုခ်ာ ရယူထားတဲ့ ဝန္ျကီးခ်ုပ္ ေနရာကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ အကန့္အသတ္မဲ့ ေပးထား ပါတယ္။

ဒီ လံုျခံုေရး ဥပေဒသစ္မွာ လူ ၅ ဦး အထက္ စုေဝးရင္ ျကီးေလးတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္နိုင္တဲ့ ပုဒ္မ ဆက္လက္ ပါဝင္ေနတဲ့ အတြက္ လြတ္လပ္စြာ စုရံုး လွည့္လည္ခြင့္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန့္သတ္ ထားဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.co.uk/burmese

ႏွစ္ျမဳပ္ ရုရွားငါးဖမ္းသေဘၤာ ကယ္ဆယ္ေရးေဆာင္ရြက္ေနစဥ္။ (ဧၿပီ ၂၊ ၂၀၁၅)
႐ုရွားႏုိင္ငံ အေရွ႕ဖ်ားေဒသက Okhotsk ပင္လယ္ျပင္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အမ်ားအျပား လုိက္ပါသြားတဲ့ ႐ုရွား ငါးဖမ္းသေဘၤာတစင္း နစ္ျမဳပ္ခဲ့တဲ့အတြက္ လူ ၅၄ ေယာက္ ေသဆုံးသြားပါတယ္။ သေဘၤာေပၚမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ၄၂ ေယာက္ လုိက္ပါသြားေပမဲ့ ထိခုိက္ေသဆုံးမႈ အတိအက်ကုိေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။ ႐ုရွားႏုိင္ငံ Kamchatka ကၽြန္းဆြယ္အနီးက ေအးခဲေနတဲ့ ပင္လယ္ျပင္မွာ Dalniy Vostok လုိ႔အမည္ေပးထားတဲ့ ငါးဖမ္းသေဘၤာေပၚက လူေပါင္း ၁၃၂ ေယာက္အနက္ ၆၃ ေယာက္ကုိ ကယ္ဆယ္ ႏုိင္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရး ၀န္ထမ္းေတြက ေျပာပါတယ္။

လူ၁၅ ေယာက္ကေတာ့ ေပ်ာက္ဆုံးေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရခဲမွတ္နီးပါး အထိ ေအးခဲေနတဲ့ ပင္လယ္ျပင္မွာ ၁၅ မိနစ္ေလာက္အတြင္း သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္ခဲ့တာပါ။ အျပင္းအထန္ ဒဏ္ရာရသူေတြကုိေတာ့ သေဘၤာနစ္ျမဳပ္ရာ ေနရာကေနေျမာက္ဖက္ ၁၅၅ မုိင္ေလာက္ အကြာမွာရွိတဲ့ Magadan ၿမိဳ႕ကုိ ေလေၾကာင္းကေန ပုိ႔ေဆာင္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ အေရးေပၚ ရွာေဖြ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာေတာ့ ေဒသခံ ငါးဖမ္းသေဘၤာ ၁၄ စင္း ပါ၀င္ကူညီေနၾကတာပါ။

နစ္ျမဳပ္သြားတဲ့ ငါးဖမ္းသေဘၤာမွာေတာ့ ႐ုရွားႏုိင္ငံသား ၇၈၊ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ၄၂ ေယာက္အျပင္ ယူကရိန္း၊ Latvia နဲ႔ Vanuatu ႏုိင္ငံသားေတြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံျခားသား ၅၄ ေယာက္လည္း ပါ၀င္တယ္လုိ႔ ႐ုရွားတာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ကုိးကားၿပီး သတင္းေတြက ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ စုံစမ္းစစ္ေဆးသူေတြကေတာ့ သေဘၤာဟာ ေရေအာက္က အရာတခုခုကို တုိက္မိပုံ ရတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းေနၾကေပမဲ့ နစ္ျမဳပ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာတုန္းက ႐ုရွားႏုိင္ငံ Volga ျမစ္ထဲမွာ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားေတြ လုိက္ပါလာတဲ့ သေဘၤာတစင္း နစ္ျမဳပ္ခဲ့ရာက လူေပါင္း ၁၃၀ နီးပါး ေသဆုံးခဲ့တဲ့အတြက္ ဆုိဗီယက္ယူနီယံ ၿပိဳကဲြခဲ့ၿပီးေနာက္ အဆုိးရြားဆုံး မေတာ္တဆမႈတခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com


ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ ကုိးကန္႔လက္နက္ကုိင္ တပ္ဖဲြ႔ေတြၾကား တုိက္ပဲြေတြအတြင္း နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ ဗုံးဒဏ္ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသား ၅ ေယာက္ ေသဆုံးခဲ့တဲ့အေပၚ ျမန္မာအစုိးရက ဒီကေန႔ပဲ ေတာင္းပန္လုိက္ပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ကုိယ္စား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ တရား၀င္ ေတာင္းပန္လုိေၾကာင္းနဲ႔ ထိခုိက္ေသဆုံးခဲ့တဲ့ မိသားစုေတြအတြက္ အထူးစိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Wang Yi နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ေျပာၾကားခဲ့တယ္လုိ႔ တ႐ုတ္အစုိးရပုိင္ ဆင္ဟြာ သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္တြင္းက ႀကံခင္းတခုထဲမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အထူးကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္နဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကုိ ေရာက္ေနတာလုိ႔လည္း သတင္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။ တ႐ုတ္အစုိးရကေတာ့ အေစာပုိင္းမွာ ကတည္းက ျမန္မာေလတပ္ရဲ႕ လက္ခ်က္ျဖစ္တယ္လုိ႔ စြပ္စဲြခဲ့ၿပီး အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ေပမဲ့ ၂ ႏုိင္ငံ ပူးတဲြစုံစမ္းမႈေတြလည္း လုပ္ခဲ့တာပါ။

အခုေနာက္ဆုံး စုံစမ္းေတြ႔ရွိခ်က္အရ ဗုံးႀကဲတုိက္ခုိက္မႈအတြင္း ထိခုိက္ဆုံး႐ႈံးခဲ့သူေတြအတြက္ နစ္နာေၾကးေပးဖုိ႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ကမ္းလွမ္းခဲ့သလုိ၊ တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ဥပေဒအရ အေရးယူသြားဖုိ႔နဲ႔ ေနာက္ေနာင္အလားတူ မျဖစ္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ကတိျပဳခဲ့တယ္လုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။


ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com


ရုရွားပင္လယ္ကူး ငါးဖမ္းသေဘၤာ နစ္ျမဳပ္မွႈမွာ  ျမန္မာသေဘၤာသားေတြ အပါအ၀င္ အနည္းဆံုး  ၅၄ ဦးေသဆံုးၿပီး ၁၅ ဦးေပ်ာက္ဆံုးေနတယ္လို႔  ေအဂ်င္စီသတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာက သေဘၤာသား ၁၃၂ ေယာက္လိုက္ပါလာတဲ့   ရုရွား ငါးဖမ္းသေဘၤာ  ဒဲလ္နီ ေဗာ့စ္ေတာ့   “Dalniy Vostok” ဟာ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔က  ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအေနာက္ပိုင္း Okhotsk အိုေခါ့ရွ္ပင္လယ္ ၊    Kamchatka  ကမ္ခ်တ္ကာ ကြ်န္းဆြယ္မွာ နစ္ျမဳပ္သြားခဲ့တာပါ။

ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး သုညဒီဂရီေလာက္ ေအးခဲေနတဲ့ ေရထဲကေန ၆၃ ဦး ကို ကယ္ဆယ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ၅၄ ဦးရဲ႕ အေလာင္းေတြ ျပန္ေတြ႕တယ္လို႔ ရုရွား တီေအအက္စ္အက္စ္သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

သေဘၤာေပၚမွာ ရုရွားသေဘၤာသား ၇၈ ဦးပါသြားၿပီး  ျမန္မာ၊ ယူကရိန္း၊ လစ္သူေရးနီးယားနဲ႔ ဗာႏူအာတူက  သေဘၤာသား ၅၄ ဦး ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဘီဘီစီကမၻာ့သတင္းမွာေတာ့ ျမန္မာသေဘၤာသား ၄၂ ဦး သေဘၤာေပၚပါသြားတယ္လို႔ ေရးေပမယ့္ ေသဆံုးေပ်ာက္ဆံုးသူေတြထဲမွာ ျမန္မာ သေဘၤာသားဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ပါ၀င္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ တိတိက်က်မသိရေသးပါဘူး။

ရုရွား  Magellan LLC,ကုမၸကီပိုင္ သေဘၤာဟာ အင္ဂ်င္စက္ခန္း ေရျမဳပ္ၿပီး ၁၅ မိနစ္ေလာက္ အၾကာမွာ နစ္ျမဳပ္သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

လတ္တေလာ ေရေအးခဲေနၿပီး ေရလိႈင္းအျမင့္ ၁ မီတာခြဲေလာက္ရွိေနတဲ့ သေဘၤာ နစ္ျမဳပ္ရာေနရာမွာ   သေဘၤာ ၂၆ စီးနဲ႔ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနၾကပါတယ္။

By ဒီဗီြဘီ
http://burmese.dvb.no

ဓါတ္ပုံ - NLD Chairperson
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠဌေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ Nancy Pelosi နန္စီ ပလုိစီ ဦးေဆာင္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အဦးမွာ မေန႔ ညေန ၄ နာရီက သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၿပီး လက္ရွိျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးျပႆနာေတြကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေတြ႔ဆံုပြဲကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔အတူ NLD လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ငါးဦး တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔မွာေတာ့ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီက လႊတ္ေတာ္အမတ္ ငါးဦးနဲ႔ ရီပတ္ပလစ္ကန္ပါတီက အမတ္ တစ္ဦးပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီ ေတြ႔ဆံုပြဲက ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခ်က္ေတြကုိ အေသးစိပ္မသိရေသးပါဘူး။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ Nancy Pelosi ဦးေဆာင္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ျမန္မာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ကိုရီးယား၊ ဗီယက္နမ္နဲ႔ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံေတြကုိ ခရီးထြက္လာတာျဖစ္ၿပီး ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ကိစၥေတြအျပင္ အမ်ိဳးသမီးေရး၊ အလုပ္သမားေရးနဲ႔ ဘာသာေရး အစရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အရးဆုိင္ရာျပႆနာေတြကုိလည္း ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးမယ္လို႔ မစၥစ္နန္စီ ပလိုစီ က ေျပာဆိုထားပါတယ္။

အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔လည္း မေန႔က မြန္းလြဲ ၂ နာရီမွာေတြ႔ဆံု ခဲ့ပါတယ္။ သမၼတနဲ႔ေတြ႔ဆုံရာမွာ လုံၿခဳံေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔  ေရြးေကာက္ပြဲကိစၥေတြကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

RFA Burmese
http://www.rfa.org/burmese


တရားေဟာေျပာခြင့္ ပိတ္ပင္ခံခဲ့ရေပမယ့္ ဘယ္သူ႔ဆီကိုမွ ခြင့္ျပဳခ်က္မတင္ဘဲ ဆက္လက္တရားေဟာ သြားမယ္လို႔ ေရႊည၀ါဆရာေတာ္က မိန္႔ၾကားလိုက္ပါတယ္။

တရားေဟာခြင့္မရလည္း တရားနာလိုတဲ့ ပရိသတ္ရွိရင္ ဘယ္သူ႔ဆီကမွ ခြင့္ျပဳမိန္႔ မေတာင္းခံပဲ ဆက္လက္တရားေဟာေျပာသြားမယ္လို႔ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔က ေမွာ္ဘီၿမိဳ႕နယ္ ေရႊည၀ါေတာရ ေက်ာင္းတုိက္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေရႊည၀ါဆရာေတာ္က မိန္႔ၾကားခဲ့တာပါ။

တရားပြဲမွာ ႏုိင္ငံဆူပူမႈကို လံ႔ႈေဆာ္ေသြးထိုးတဲ့ တရားေဟာေျပာခဲ့ရင္ တရားပြဲၿပီးရင္ လာေရာက္ ဖမ္းဆီိးႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ တရားေဟာခြင့္ကို လာေရာက္ပိတ္ပင္ရင္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၃၅၄ အရ ျပန္လည္တရားစြဲ ဆိုနိုင္တယ္လို႔ ဆရာေတာ္က ဆက္လက္မိန္႔ၾကားပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာ တရားေတာ္နဲ႔ မသက္ဆုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ေဟာေျပာတယ္ဆိုၿပီး ေရႊည၀ါ ဆရာေတာ္ကို တရားေဟာျခင္း လံုး၀ခြင့္မျပဳဖို႔   ႏိုင္ငံေတာ္ သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႕က မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ  စာထုတ္ျပန္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဆရာေတာ္ကေတာ့  လာမယ့္ ဧၿပီ ၁၂ ရက္ေန႔ ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္မွာ က်င္းပမယ့္ တရားပြဲကို သြားေရာက္ေဟာေျပာသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သတင္း – ခုိင္ပန္းႏု
By ဒီဗီြဘီ
http://burmese.dvb.no

သိမ္းဆည္းခံလယ္ေျမေတြ ျပန္လည္ရရွိေရးနဲ႔ အက်ဥ္းက် ခံေတာင္သူေတြ ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ၾသဂုတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕မွာ ေရႊဘိုခရိုင္အတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ေတာင္သူလယ္သမား တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ဆႏၵျပစဥ္ ။ Photo: Hset Paing Toe/RFA
ျမန္မာနိုင္ငံအႏွံမွာ သိမ္းဆည္းခံထားရတဲ့ လယ္ယာေျမေတြျပန္ရဖို႔ ေတာင္းဆိုတိုက္ပြဲဝင္တဲ့အတြက္ ေထာင္က်ခဲ့ရတဲ့ လယ္သမားေတြထဲက (၅) ဦး မေန႔က လြတ္ရက္ေစ့ၿပီး အက်ဥ္းေထာင္ အသီးသီးကေနျပန္လြတ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

စစ္ကိုင္းတိုင္း ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္ ငွက္ေပ်ာတိုင္းရြာမွာ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲဝင္လို႔ ေထာင္ (၁) ႏွစ္ခ် မွတ္ခံရတဲ့ ဦးေမာင္ပု ဟာ မိတၳီလာေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာတယ္လုိ႔ မိတၳီလာျပည္သူ႔အက်ိဳး ေဆာင္ကြန္ရက္အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚျမင့္ျမင့္ေအးက RFA ကိုေျပာပါတယ္။

"ဒီေန႔ ဦးေမာင္ပုဆိုတာလြတ္တယ္၊ မိတၳီလာေထာင္ကေနၿပီးေတာ့ တစ္ႏွစ္က်တာ ကန္႔ဘလူလယ္သမားႏွစ္ေယာက္ ကိုျမင့္ထူးရယ္ ဦးေမာင္ပုရယ္၊ ကိုျမင့္ထူးက ၉ လက်တာဆိုေတာ့ ေဖေဖာ္ဝါရီလက လြတ္သြားၿပီ၊ ဒီေန႔မနက္ကေတာ့ ဦးေမာင္ပုလြတ္တယ္၊ ငွက္ေပ်ာတိုင္ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႔နယ္ကပါ"

ဒါ့အျပင္ ပဲခူးတုိင္း၊ သဲကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ေအာင္ကုန္းရြာမွာ စစ္တပ္နဲ႔ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္ ဦးထိုင္ထိုင္တို႔ သိမ္းထားတဲ့ ေျမေတြ ျပန္ရဖို႔ သပိတ္စခန္းဖြင့္ေတာင္းဆိုမႈနဲ႔ ေထာင္ခ်ခံခဲ့ရတဲ့ ေဒၚညိဳ၊ ေဒၚမုန္း၊ ေဒၚခင္မာေအးတို႔က ေပါင္းတည္ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္ခဲ့ၾကၿပီး စစ္ကုိင္းတုိင္း မတၱရာၿမိဳ႕နယ္ တံငါေျမာက္ရြာက လယ္သမား ဦးေနဝင္းကေတာ့ မႏၱေလးအိုဘိုေထာင္ကေန ျပန္လြတ္ခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ သိမ္းဆည္းခံလယ္ယာေျမေတြျပန္ရဖို႔ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပ တိုက္ပြဲဝင္လို႔ ေထာင္ခ်ခံထားရတဲ့ လယ္သမားေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ရွိေနၿပီး၊ တရားရုံးမွာ အမႈရင္ဆိုင္ေနရဆဲ လယ္သမားကလည္း တစ္ရာခန္႔ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီလယ္သမားအက်ဥ္းသားေတြဟာ အစိုးရနဲ႔ နိုင္ငံေရးစနစ္ေၾကာင့္ တရားစြဲေထာင္ခ်ခံရတာျဖစ္တဲ့အတြက္  နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းနဲ႔ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္သားေဟာင္းမ်ားအဖြဲ႔တို႔က ယံုၾကည္ခ်က္အက်ဥ္းသားေတြအျဖစ္အသိအမွတ္ ျပဳထားပါတယ္။

RFA Burmese
http://www.rfa.org/burmese


ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔၀င္တခ်ိဳ႕ဟာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၾကားေနမႈ၊ ဘက္မလိုက္မႈ အလားအလာဟာ စိုးရိမ္ဖြယ္ ျဖစ္တယ္လို႔ Carter Center က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ႀကိဳတင္ေဆာင္ရြက္သင့္တာေတြကို ေဆာင္ရြက္သင့္ တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။ Carter Center ရဲ႕ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး Carter Center တြဲဘက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Jonathan Stonestreet ကို ေမးျမန္းၿပီး ဦးေက်ာ္ဇံသာ က တင္ျပထားပါတယ္။

Carter Center ဟာ ၂၀၁၄ ဒီဇင္ဘာကေန ၂၀၁၅ ေဖေဖာ္၀ါရီအထိ ကယား၊ ကရင္၊ မြန္၊ ရွမ္း၊ ဧရာ၀တီ၊ မႏၱေလး စတဲ့ ေဒသႀကီးေတြကို ကြင္းဆင္းေလ့လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔ေတြကို ဖိတ္ဖို႔ ကတိျပဳတာဟာ တကယ္ေတာ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြထက္ သိသိသာသာ ကြဲျပားျခားနားလာတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္တယ္လုိ႔ သူတုိ႔ ေထာက္ခံႀကိဳဆုိထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႀကိဳတင္ မဲေပးခိုင္းတဲ့ကိစၥမ်ိဳးေတြဟာ ႏုိင္ငံတကာစံနဲ႔စာရင္ အလြန္ပဲ အားနည္းေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဓိကေထာက္ျပတဲ့ကိစၥကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ေတြဟာ ေဒသဆုိင္ရာ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ေတြအေပၚမွာ မီွခိုေနရတဲ့အတြက္ ဘက္မလိုက္ေရးမူအေပၚ ထိခိုက္စရာရွိေနတယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ကိုယ္တိုင္မွာလည္း အဖြဲ႔၀င္တခ်ိဳ႕ဟာ ယခင္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ဒါဟာ စိုးရိမ္စရာ အခ်က္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ Carter Center ရဲ႕ တြဲဘက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Jonathan Stonestreet က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ထဲက အဖြဲ႔၀င္တခ်ိဳ႕ဟာ ယခင္စစ္အရာရွိႀကီးေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ဘက္မလိုက္မႈ၊ လြတ္လပ္မႈ၊ ၾကားေနမႈ စတာေတြ ရွိပါ့မလားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္ထားပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ သူတို႔ဟာ လံုး၀ ဘက္လုိက္မႈမရွိဘူး။ လံုး၀ လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တယ္ဆုိတာကို အျပည့္အ၀ ျပသႏုိင္ေရးဟာ က်ေနာ္တို႔ အထူး ေထာက္ျပလိုတဲ့အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္မွာ တစိတ္တေဒသ ေတြ႔ရေပမဲ့ သူတို႔ဟာ လံုး၀ ဘက္မလိုက္ဘူးဆုိတာ ပိုမို ျပသဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ white card လို႔ေခၚတဲ့ ယာယီသက္ေသခံ လက္မွတ္သက္တမ္း ကုန္ဆံုးသြားၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီလက္မွတ္ကိုင္ေဆာင္ခဲ့သူေတြ မဲေပးခြင့္ ဆံုး႐ံႈးရမယ့္ကိစၥကိုလည္း စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

Carter Center ေရာက္ရွိခဲ့တဲ့ေနရာေတြမွာ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး တင္းမာမႈ စိုးရိမ္ဖြယ္ ထူးထူးျခားျခား မေတြ႔ခဲ့ရေပမဲ့ မူဆလင္ဆန္႔က်င္ေရး ေရးသားေျပာဆုိမႈေတြ ပံုမွန္ရွိေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူမ်ိဳးေရးတင္းမာမႈေတြ ပိုမို မဆုိးရြားႏုိင္ေအာင္ အားထုတ္သင့္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ေရာက္ခဲ့တဲ့ေနရာေတြက လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းအဆင့္မွာ ဘာသာေပါင္းစံု အခါအားေလ်ာ္စြာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၾကတာ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ေတာ့ အစိုးရအဆင့္ေရာ၊ ႏုိင္ငံတကာကပါ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြၾကား ပဋိပကၡမျဖစ္ပြားေအာင္ ကူညီေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ေထာက္ခံတင္ျပထားပါတယ္။ ပဋိပကၡေတြ တကယ္ျဖစ္လာႏုိင္တယ္လို႔ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ မခန္႔မွန္းႏုိင္ပါဘူး။ မူဆလင္ဆန္႔က်င္စိတ္ဓာတ္ေတြ အမုန္းစကားေတြ ရွိေနၾကေလေတာ့ ပဋိပကၡျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈေတြ နီးကပ္မလာခင္ အခုကတည္းက ႀကိဳၿပီးေတာ့ ကိုင္တြယ္ထားရမယ့္ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။”

သူတို႔အဖြဲ႔ဟာ အစိုးရရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ သြားေရာက္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ တခါ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကလည္း တရား၀င္ ဖိတ္ၾကားထားတဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔အဖြဲ႔ရဲ႕ ေထာက္ခံတင္ျပခ်က္ေတြကို ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြက လက္ခံစဥ္းစားဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔လက္ခံစဥ္းစားလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း က်ေနာ္တို႔ အဲ့ဒီကို သြားေရာက္ေလ့လာၿပီး ေထာက္ခံတင္ျပေနတာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ သြားေရာက္ခဲ့တာပါ။ အခုအခါ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က တရား၀င္ဖိတ္စာကို လက္ခံရရွိပါၿပီ။ သူတို႔က Carter Center ကို စိတ္၀င္စားပံုရတာကို ေထာက္ရင္ Carter Center ရဲ႕ ေထာက္ခံတင္ျပခ်က္ကိုလည္း လက္ခံစဥ္းစားမယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆုိၿပီး ညႊန္ၾကားေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိၿပီး၊ လူအမ်ားလက္ခံယံုၾကည္လာႏုိင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္ဆုိတာ ေထာက္ခံတင္ျပျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္၊ စုေ၀းေဖာ္ထုတ္ခြင့္ဟာ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ဒီအခြင့္အေရးေတြကို အျပည့္အ၀ ခြင့္ျပဳဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ Carter Center ဟာ အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း ဂ်င္မီကာတာ ဦးစီးတည္ေထာင္ထားတဲ့ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ / ဗြီအုိေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com

အီရတ္ ဝန္ျကီးခ်ဳပ္ ဟိုင္ဒါ အယ္လ္ အဘာဒီ
အီရတ္ ႏိုင္ငံက တီကရစ္ၿမိဳ႕ကို အိုင္အက္စ္ အစၥလမ္မစ္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕လက္က ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ ႏိုင္ေအာင္ တလၾကာ စစ္ဆင္ေရး ဆင္ႏႊဲခဲ့ရာမွ အခုေတာ့ ေအာင္ပြဲရခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အီရတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟိုင္ဒါ အယ္လ္ အဘာဒီက ကိုယ္တိုင္ စစ္သားေတြ ဝန္းရံယင္း အီရတ္အလံ လႊင့္ထူၿပီး ၿမိဳ႕ထဲ ဝင္လာခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရအေနနဲ႔ အရင္ဆုံး လုပ္ရမဲ့အလုပ္ေတြက ၿမိဳ႕တြင္းက ေျမျမဳပ္မိုင္းေတြ ၊ ကားဗုံးေတြကို ရွာေဖြ ရွင္းလင္းပစ္ရမွာပါ။ ၿပီးမွ ၿမိဳ႕ကို ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္း စတင္ရမွာပါ။ ေနာက္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္ ရဲအဖြဲ႕နဲ႔ လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ေတြ ပူးေပါင္းၿပီး နယ္ေျမလုံၿခဳံေရးကို ျပန္လည္ တာဝန္ယူဖို႔လည္း အမိန္႔ထုတ္လိုက္ပါၿပီ။ ဒါမွပဲ ေနရပ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးၾကတဲ့ လူေတြ ျပန္လာႏိုင္ၾကမွာပါလို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာသြားတာပါ။

အီရတ္ အစိုးရ အေနနဲ႔ အိုင္အက္စ္ အစၥလမ္မစ္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕လက္က တီကရစ္ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္တဲ့ စစ္ဆင္ေရးဟာ အိုင္အက္စ္ ခုခံေရး အပိုင္းမွာ အေရးပါဆုံးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၂ ရက္ေန႔က စတင္ခဲ့တဲ့ ၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲကို တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေပါင္း သုံးေသာင္း ပါဝင္တဲ့အနက္ အီရန္က ေတာ္လွန္ေရး အေစာင့္တပ္ကူေတြလည္း ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမ သီတင္းႏွစ္ပတ္မွာေတာ့ ဒီတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ အိုင္အက္စ္ေတြကို တြန္းလွန္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေရွ႕မတိုးႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခါမွာ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ေလေၾကာင္း စစ္ဆင္ေရးနဲ႔ စစ္ကူတဲ့အခါက်မွာ အိုင္အက္စ္ေတြ ၿမိဳ႕တြင္းက ဆုတ္ခြာခဲ့တာပါ။

အီရတ္ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီး မိုဟာမက္ အယ္လ္ဂါဘန္ကလည္း လာမယ့္ နာရီပိုင္းအတြင္းမွာ ၿမိဳ႕တခုလုံးကို လက္ဝယ္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ပါၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

အခု ပစ္ခတ္သံေတြ ႀကိဳၾကား ထြက္ေပၚေနတာကေတာ့ ဆင္ေျခဖုံးအရပ္ေတြမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မၾကာခင္ ရွင္းထုတ္ႏိုင္မယ့္ အေၾကာင္း၊ ရန္သူဘက္ကေတာ့ လုံးဝ အေရး႐ႈံးနိမ့္သြားၿပီး စိတ္ဓါတ္အရေရာ စစ္ေရးအရပါ အ႐ႈံးေပးလိုက္ရပါၿပီလို႔ ေျပာသြားတာပါ။

တီကရစ္ၿမိဳ႕ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ဇြန္လက အိုင္အက္စ္တို႔ လက္ေအာက္က်ခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အီရတ္ အစိုးရ အေနနဲ႔ အိုင္အက္စ္တို႔ လက္ထဲက ဒုတိယ ၿမိဳ႕ေတာ္ မူဆူးလ္ကို ျပန္လည္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ၿပီးမွသာ အိုင္အက္စ္ေတြကို အီရတ္က အၿပီးတိုင္ တိုက္ထုတ္ႏိုင္ၿပီလို႔ ေျပာႏိုင္မယ့္အေၾကာင္း ဘီဘီစီ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သတင္းေထာက္က သတင္းေပးပို႔လိုက္ပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.co.uk/burmese