12/05/15


အခ်ဳိ႕က ဖယ္ဒရယ္ဟု ေခၚသည္။ နိုင္ငံျခားသားမ်ားကေတာ့ ဖက္ဒရယ္လ္ဟု ေခၚသည္။ အခ်ဳိ႕က ဖယ္ဒရယ္မူဟု ေခၚသည္။ အခ်ဳိ႕က ဖယ္ဒရယ္စနစ္ဟုေခၚသည္။ မည္သို႔ပင္ရိွေစ သူ႔ မူရင္းကေတာ့ Federalism ဟူေသာ အဂၤလိပ္စာလံုးမွ လာသည္။ ဖက္ဒရယ္သည္ ကတိစကားဟူေသာ လက္တင္ဘာသာ (Foedus) မွ ဆင္းသက္လာသည္။ အဘယ္ကတိစကားနည္းဟူမူ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ား အၾကား အတူတကြ ပူးေပါင္းေနထိုင္ရန္ သေဘာတူညီခ်က္ကတိစကား ျဖစ္သည္။ ဖယ္ဒရယ္၏ မူလအစမွာ ျပည္နယ္ကေလးမ်ားသည္ သီးျခားစီေနထိုင္လွ်င္ အင္အားနည္းသျဖင့္ အျခားအင္အားၾကီးသူမ်ားမွ ၀င္ေရာက္သိမ္းပိုက္ျခယ္လွယ္မည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ ျပည္နယ္မ်ားစုစည္းျပီး ပို၍ၾကီးေသာ နိုင္ငံတခုအျဖစ္ ထူေထာင္လိုက္သည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္နယ္တခုခ်င္းစီ၏ အာဏာႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကိုလည္း ဆက္လက္ကိုင္စဲြ ထားႏိုင္ရန္ အေျခခံဥပေဒ (အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ Basic Law ဟု ေခၚၾကသည္)ကို ေရးစဲြကာ ထိုဥပေဒအရ ဗဟို အစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရဟူ၍ အာဏာခဲြေ၀အုပ္ခ်ဳပ္ၾကသည္။ အေျခခံဥပေဒထဲတြင္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ဗဟိုအစိုးရ (ဖယ္ ဒရယ္အစိုးရဟုလည္း ေခၚသည္၊ အမ်ဳိးသားအစိုးရဟုလည္း ေခၚသည္၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဟုလည္းေခၚသည္)၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္တို႔ကို ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ထားသည္။ ဘယ္အရာသည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဘယ္အရာသည္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ဟူ၍ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒတြင္ ထည့္ေရးဆဲြထားၾကသည္။ ထိုအတိုင္း အျပန္အလွန္အာဏာ ခဲြေ၀က်င့္သံုးၾကသည္။ ဒါသည္ ဖယ္ဒရယ္၏ ကနဦးအစျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဖယ္ဒရယ္ဟူသည္မွာ ခဲြထြက္ေရးကို ဦးတည္ေသာစနစ္တခု မဟုတ္။ အစကနဦးကတည္းက သီးျခားစီရိွေနေသာ နိုင္ငံငယ္မ်ား (သို႔မဟုတ္) ျပည္နယ္မ်ားသည္ ပိုမို အင္အားၾကီးမားေသာ ျပည္ေထာင္စု အျဖစ္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုေပါင္းစည္းလိုက္ၾကျခင္းကို ဖယ္ဒရယ္ဟုေခၚသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ၀ယ္ အာဏာရွင္ဦးေန၀င္းႏွင့္ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ ၀ါဒျဖန္႔နိုင္ငံေရးမိႈင္းတိုက္မႈေၾကာင့္ ဖယ္ဒရယ္ကို ျပည္ေထာင္စု ျပိဳ-ကဲြေစ မည့္ ခဲြထြက္မည့္စနစ္တခုဟု ျပည္သူလူထုက အထင္မွားခဲ့သည္။ ဖယ္ဒရယ္သည္ခဲြထြက္ေရးမဟုတ္။ ပိုမိုအင္အားၾကီးေအာင္ ေပါင္းစပ္ေသာ စနစ္ျဖစ္သည္။ ေ၀လ၊ စေကာ့တလန္၊ ေျမာက္ပိုင္းအိုင္ယာလန္၊ အဂၤလန္တို႔ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ျဖင့္ ေပါင္းစပ္လိုက္ေသာအခါ ယူနိုက္တက္ကင္းဒမ္း (UK) နိုင္ငံၾကီး ျဖစ္လာေပသည္။ တသီးတျခားစီ ရပ္တည္လာခဲ့ေသာ ျပည္နယ္ငါးဆယ္ကို ေပါင္းစည္းညီညာလိုက္ေသာအခါ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု (United States of America) ျဖစ္လာပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္လည္း ေရွးအခါက ရွမ္းတို႔သည္ ရွမ္းေစာ္ဘြားတို႔ျဖင့္ ကိုယ့္မင္း ကိုယ့္ခ်င္း ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္တို႔သည္လည္း ရခိုင္ျပည္ ရခိုင္မင္းဆက္ျဖင့္ နိုင္ငံသပ္သပ္ရိွခဲ့သည္။ မြန္တို႔သည္လည္း မြန္မင္းဆက္ျဖင့္ မြန္ႏိုင္ငံရိွခဲ့ၾကသည္။ အျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္လည္း မိမိပိုင္နက္နယ္ေျမ၊ မိမိလူမ်ဳိး၊ မိမိအၾကီးအကဲျဖင့္ ေနလာခဲ့သည္ခ်ည္း ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အားေကာင္းေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ ျပည္ေထာင္စုပံုစံျဖင့္ မင္းတပါးတည္းလက္ေအာက္တြင္ ေနထိုင္ၾက ရသည္။ အားနည္းေသာမင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ သူတလူငါတမင္း မိမိဘာသာ သီးျခားေနထိုင္ၾကသည္။ ပထမျမန္မာနိုင္ငံေတာ္၊ ဒုတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ တတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္တို႔ ထူေထာင္ခဲ့ရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ျဖင့္ တစည္းတလံုးေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေခတ္ ထိုအခိ်န္က ဖယ္ဒရယ္ဟူေသာစနစ္ျဖင့္ အာဏာခဲြေ၀ေနထိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာစနစ္ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ မေပၚေပါက္ေသးပါ။ လြတ္လပ္ေရးရျပီးခါစ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တြင္ ဖယ္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုပံုစံေလး အနည္းငယ္ေပၚ ထြက္လာသည္။ ဖယ္ဒရယ္ကို ပိုမိုပီျပင္ေစရန္ တိုင္းရင္းသားတို႔ကို ရန္ကုန္သို႔ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးနုကဖိတ္ေခၚၿပီး ဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို ေဆြးေႏြးေစသည္။ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားက ရွမ္းဖယ္ဒရယ္မူ ကို တင္ျပၾကသည္။ ဦးႏုက ၀မ္းသာအားရၾကိဳဆိုသည္။ ေနာက္ေန႔တြင္ ထပ္ေဆြးေႏြးမည္ေျပာသည္။ ထိုေန႔ည ၁၉၆၂ မတ္လ ၂၇ ရက္တြင္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းက အာဏာသိမ္းလိုက္သည္။ အေၾကာင္းျပသည္ကေတာ့ တိုင္းျပည္ေခ်ာက္ထဲက်ဖို႔ လက္ႏွစ္လံုးသာလိုေတာ့သျဖင့္ ကယ္တင္လိုက္ျခင္းဟု ဆို၏။ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာမ်ားတြင္ ဖယ္ဒရယ္ကို ေၾကာက္မက္ဖြယ္စနစ္ဆိုးျဖစ္ေအာင္ ကေလးတို႔ ေခါင္းထဲရိုက္သြင္းလိုက္သည္။ ယခုအခါေတာ့ တိုင္းရင္းသားတို႔ၾကားတြင္ ဖယ္ဒရယ္စကားသံ ျပန္လည္ ၾကားလာရသည္။ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ျပည္နယ္မ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီး မ်ားၾကားတြင္ အာဏာခဲြေ၀မႈ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ခဲြေ၀မႈတို႔ကိုဇယားျဖင့္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပေဖာ္ ရလာသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုအခ်က္မ်ားသည္ ဖယ္ဒရယ္အစစ္မဟုတ္ေသးဟု ႏိုင္ငံေရးသုေတသီတို႔က ဆိုၾကသည္။ အနာဂတ္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို က်င့္သံုးမည္ဟု ဆိုသူက ဆိုၾကသည္။ NLD ကလည္း တိုင္းရင္းသားတို႔ ရပိုင္ခြင့္ကို ေလးစားသည္ဟု ေရြးေကာက္ပဲြ မဲဆြယ္စဥ္ ထည့္သြင္းေျပာလာသည္။ တိုင္းရင္းသားတို႔ႏွင့္အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးလက္မွတ္ထိုးရာတြင္လည္း ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြမ်ားကို ေရွ႕ဆက္ေဆြးေႏြးသြားမည္ဟု ဦးသိန္းစိန္အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ေခါင္း ေဆာင္မ်ားမွကတိျပဳသည္။ တိုင္းရင္းသားတို႔က စစ္မွန္ေသာဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို လိုလားသည္။ အခ်ဳိ႕ျပည္ပမွ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားက ေျပာသည္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ကို သြားခ်င္သည္ဟုသာ ေျပာသည္။ ဘယ္ဖယ္ဒရယ္စနစ္မ်ဳိးကို လိုခ်င္သည္ဟူ၍ကား တိတိက်က် မေျပာနိုင္ၾကဟု ဆိုသည္။ ထိုအခါ ဖယ္ဒရယ္စနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္သိၾကဖို႔ လိုအပ္ေပမည္။ ေအာက္ပါ ဖယ္ဒရယ္စနစ္မ်ားမွာ ကမၻာေပၚတြင္ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ၊ က်င့္သံုးေနၾကေသာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ မ်ားျဖစ္ပါသည္။

၁။ Dual Federalism (ႏွစ္ဖက္ခဲြ ဖယ္ဒရယ္စနစ္)
ထိုစနစ္မွာ ၁၇၉၀ မွ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း အေနာက္တိုင္းႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအတြင္း က်င့္သံုးခဲ့ေသာစနစ္ျဖစ္သည္။ ထိုစနစ္မွာ ရွင္းသည္။ တိုင္းျပည္အာဏာကို ႏွစ္ပိုင္းပိုင္းလိုက္သည္။ ဗဟိုအစိုးရ လက္ထဲသို႔ တိုင္းျပည္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ နိုင္ငံျခားေရးကိုသာ အပ္နွင္းလိုက္ျပီး က်န္အာဏာအားလံုးကို ျပည္နယ္ အစိုးရမ်ားက က်င့္သံုးသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ တရားစီရင္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ အေကာက္ခြန္ စေသာကိစၥအားလံုးတြင္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ(ဗဟိုအစိုးရ)သည္ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္မရိွဘဲ၊ ျပည္နယ္အစိုးရတြင္ လံုး၀အာဏာရိွသည့္စနစ္ျဖစ္သည္။ ယူနိုက္တက္ကင္းဒမ္း (UK) နိုင္ငံ၏လက္ေအာက္ခံ စေကာ့တလန္နိုင္ငံသည္ ထိုစနစ္မ်ဳိးကို က်င့္သံုးသည္။ စေကာ့တလန္သို႔ ကြ်န္ေတာ္ေရာက္ဖူးစဥ္က ေဈး၀ယ္ေသာအခါ ျပန္အမ္းေသာပိုက္ဆံမွာ ကြ်န္ေတာ္ျမင္ဖူးေနက် အဂၤလိပ္ပိုက္ဆံ စတာလင္ေပါင္မဟုတ္ဘဲ တမ်ဳိးျဖစ္ေနသည္။ ထိုအခါ ကြ်န္ေတာ့္မိတ္ေဆြ စေကာ့လူမ်ဳိးက ''ဒီပိုက္ဆံက တရား၀င္ပိုက္ဆံပဲကြ စတာလင္ ေပါင္နဲ႔တန္ဖိုးအတူတူပဲ။ ဒါေပမဲ့ စေကာ့တလန္မွာပဲ သံုးလို႔ရတယ္၊ အလြန္ဆံုး ယူေကနိုင္ငံၾကီးအတြင္းမွာ သံုးလို႔ရတယ္၊ မင္းအတြက္ေတာ့ သံုးရတာခက္လိမ့္မယ္၊ ေပးေပး စတာလင္ေပါင္နဲ႔ ငါလဲေပးမယ္''ဟု ဆိုကာ ကြ်န္ေတာ့္လက္ထဲမွ စေကာ့တလန္ပိုက္ဆံကို အဂၤလိပ္ပိုက္ဆံ ႏွင့္လဲေပးပါသည္။ စေကာ့တလန္ပိုက္ဆံမွာ ေငြစကၠဴေပၚတြင္ သူတို႔ စေကာ့တလန္ ပါလီမန္ အေဆာက္အအံုပံုၾကီးကို ဂုဏ္ယူစြာ ပံုနိွပ္ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ဆိုလိုရင္းမွာ စေကာ့တလန္သည္ ယူေက ႏိုင္ငံေအာက္တြင္ ႏွစ္ဖက္ခဲြဖယ္ဒရယ္စနစ္ (Dual Federalism) အရ ေနထိုင္ျခင္းျဖစ္ျပီး ႏိုင္ငံျခားေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရးကို ယူေက၏ စီမံခန္႔ခဲြခံယူျပီး က်န္အေရးအရာ အားလံုးကို သူတို႔ဘာသာ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္သျဖင့္ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ ပါလီမန္လည္း ရိွသည္။ ေငြစကၠဴကိုပင္ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ရိုက္ႏိွပ္ သံုးလိုက္ေသးသည္။ အျခားပညာေရးမူ၀ါဒ၊ ဓာတ္သတၱဳတူးေဖာ္ေရး၊ ဘ႑ာအခြန္စသည္တို႔ကိုလည္း သူတို႔ဘာသာ လြတ္လပ္စြာလုပ္သည္။ ေဘာလံုးအသင္းဖဲြ႕စည္းရာတြင္ပင္ အဂၤလန္က သက္သက္၊ စေကာ့တလန္ကသက္သက္ ကမၻာ့ေဘာလံုးအဖဲြ႕ခ်ဳပ္သို႔ ၀င္သည္။ အဂၤလန္တြင္ ပရီးမီးယားလိဂ္ရိွသလို ေ၀းလ္၊ စေကာ့တလန္တို႔တြင္ ျပည္တြင္းလိဂ္မ်ားရိွသည္။ ထိုစနစ္မို်းကို ယခုအခါအေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု မွာပင္ မသံုးေတာ့။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း သံုး၍ျဖစ္မည္ မထင္ ၁၉ ရာစုေနွာင္းပိုင္း၊ ၂၀ ရာစု အေစာပိုင္း ကာလမ်ားက အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္အလြန္တက္ၾကြေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားက်င့္သံုးသည့္စနစ္မ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ မကိုက္ေသာစနစ္ ျဖစ္သည္။

၂။ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဖယ္ဒရယ္စနစ္(Cooperative Federalism)

၁၉၃၀ ႏွင့္ ၁၉၆၀ ၾကားကာလမ်ားတြင္ ေခတ္စားခဲ့သည္။ ဤစနစ္ကို မာဘယ္လ္ကိတ္ဖယ္ဒရယ္မူဟု ေခၚသည္။ မာဘယ္လ္ကိတ္မုန္႔မွာ အကန္႔အကန္႔ႏွင့္မတည္ရိွဘဲ အလႊာႏွစ္လႊာမွာ တြန္႔လိမ္ေရာယွက္ ေနသျဖင့္ ဤဖယ္ဒရယ္မူမွာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမွာ ေရာယွက္ ေနသည္။ သူ႕မွာလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွ၊ ကိုယ့္မွာလည္းလုပ္ပိုင္ခြင့္ရိွျပီး အေရးအရာေပၚပါက ေပါင္းစပ္ညိွနိႈင္း ေဆာင္ရြက္ၾကေသာ စနစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဗဟိုအစိုးရ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ကို ျပည္နယ္အစိုးရက လိုက္လုပ္ရျပီး ျပည္နယ္ အစိုးရေတာင္းဆိုခ်က္ကိုလည္း ဗဟိုအစိုးရက ျဖည့္ဆည္းေပးရသည္။ အျပန္အလွန္ညိွနိႈင္းေဆာင္ရြက္ရေသာစနစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလအတြင္းႏွင့္ စစ္ျပီး ေခတ္၊ စစ္ေအးေခတ္မ်ားတြင္ ေခတ္ စားခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ ၾကားပိုင္းျခား ထားေသာ အာဏာႏွင့္လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ ရွင္းလင္းျပတ္သားမႈမရိွေတာ့သျဖင့္ ယခုအခါမက်င့္သံုးၾကေတာ့ေပ။

၃။ ေပးတာယူ ေကြ်းတာစား ဖယ္ဒရယ္စနစ္ (Creative Federalism)

၁၉၆၀ နွင့္ ၁၉၈၀ ၾကားကာလမ်ားတြင္ ေခတ္စားခဲ့သည္။ Picket Fence Federalism ဟုလည္း ေခၚသည္။ ဗဟိုက ခ်ဳပ္ကိုင္ေသာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္မ်ား ဘာလိုသည္ဆိုျခင္းကို ဗဟိုအစိုးရ (ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ)က ဆံုးျဖတ္ျပီး ေထာက္ပံ့မႈမ်ား လုပ္သည္။ ျပည္နယ္ေတြ၏ လိုအပ္ခ်က္ကို ဗဟိုက ျဖည့္ဆည္း (Create) ေပးေသာ ၀ါဒျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ ဟန္ျပပါ၀ါသာရိွသည္။ အားလံုးနီးပါးကို ဗဟိုမွခု်ပ္ကိုင္ထားသည္။ ျပည္နယ္မ်ား၏ ဘ႑ာေရးအသံုးစရိတ္မ်ားကိုလည္း ဗဟိုမွကိုင္ထားသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံု အရခြင့္ျပုထားေသာ ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္ တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ်ားမွာ ဤဒီမိုကေရစီပံုစံမို်း ျဖစ္သည္။ အရာရာကိုဗဟိုအစိုးရမွ ခ်ဳပ္ကိုင္သည္။ ၂၀၀၈ ျမန္မာဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ဇယား ၁ ျပည္ေထာင္စု ဥပေဒျပဳစာရင္းတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးက႑တြင္ ရဲတပ္ဖဲြ႕အပါအ၀င္ (၇ ခ်က္)။ ႏိုင္ငံျခားေရးက႑တြင္(၇ ခ်က္)၊ ဘ႑ာေရးႏွင့္စီမံကိန္းက႑တြင္(အခ်က္၂၀)၊ စီးပြားေရးက႑တြင္(၇ ခ်က္)၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ေမြးျမဴေရးက႑တြင္(၁၂ ခ်က္)၊ စြမ္းအင္၊ လွ်ပ္စစ္၊ သစ္ေတာ က႑တြင္(၇ ခ်က္)၊ စက္မႈလက္မႈက႑တြင္(၆ ခ်က္)၊ ပို႔ေဆာင္ေရး၊ ဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး က႑တြင္(၁၄ ခ်က္)၊ လူမႈေရးက႑တြင္(၂၁ ခ်က္)၊ စီမံခန္႔ခဲြေရးက႑တြင္(၁၁ ခ်က္)၊ တရားစီရင္ေရး က႑တြင္(၁၁ ခ်က္)တို႔ကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေအာက္သို႔ သြတ္သြင္းထားသျဖင့္ ျပည္နယ္ အစိုးရနွင့္ တိုင္းေဒသၾကီး အစိုးရတို႔မွာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ရႈေထာင့္မွၾကည့္လွ်င္ တုတ္တုတ္မွလႈပ္၍ မရေတာ့ေပ။ ဥပမာ ျပည္နယ္အစိုးရသည္ သူ႕ျပည္နယ္အတြင္း အခြန္ဘ႑ာရရိွေစရန္ ေအာင္ဘာေလထီဖြင့္ခြင့္ပင္မရိွ၊ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမွတ္ပံုတင္ခြင့္မရိွ၊ ပင္လယ္ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းလုပ္ခြင့္မရိွ၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ပိုးသတ္ေဆး ထုတ္လုပ္ခြင့္မရိွ၊ မီးသတ္တပ္ဖဲြ႕ကိုပင္ စိတ္ၾကိဳက္စီမံခန္႔ခဲြခြင့္မရိွစသည္ျဖင့္ မလုပ္ရဟု တားျမစ္ထားေသာ အခ်က္ေပါင္း ၁၂၃ ခ်က္ရိွ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒက ခြင့္ျပဳထားေသာစနစ္မွာ ဖယ္ဒရယ္ဟု ပင္ မေခၚထိုက္ပါ။ ေခၚမည္ဆိုလွ်င္လည္း ကမၻာတြင္ ၁၉၈၀ မွစကာ ဘယ္သူမွမသံုးေတာ့ေသာ ေပးတာယူ ေကြ်းတာစား ဖယ္ဒရယ္စနစ္သာ ျဖစ္မည္။ သူမ်ားႏိုင္ငံတြင္ မသံုးေတာ့တာ (၃၅)ႏွစ္ရိွျပီ ျဖစ္ေသာ ဖယ္ဒရယ္ စနစ္တခုကို ဆက္သံုးျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာထက္ (၃၅)ႏွစ္ အျမဲတမ္းေနာက္က် ေနမည္ျဖစ္သည္။

၄။ ဖယ္ဒရယ္စနစ္သစ္ (New Federalism)

၁၉၈၀ မွ ၂၀၀၁ ကာလအတြင္း ထြန္းကားခဲ့သည္မွာ ဖယ္ဒရယ္ စနစ္သစ္ျဖစ္သည္။ နံပါတ္ (၃)တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားလြန္းသည့္ပံုစံကို ျပင္ဆင္ရာမွ ဤစနစ္ေပၚေပါက္လာသည္။ ဗဟို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အေတာ္မ်ားမ်ားကို ျပည္နယ္မ်ားသို႔ ျပန္လည္ခြင့္ျပဳလုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးသည့္ စနစ္ျဖစ္သည္။ ထူးျခားခ်က္မွာ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ေဖာ္ျပမထားေသာ (ၾကြင္းက်န္ေသာလုပ္ငန္း) အားလံုးကို ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၏အာဏာဟု သတ္မွတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဖဲြ႕စည္းပံု တြင္ပါလွ်င္ပါ၊ မပါလွ်င္ ျပည္နယ္အစိုးရႏွင့္သာ ဆိုင္သည္ဟူသည့္ သေဘာျဖစ္သည္။

၅။ ေဂ်ာ့ဘုရွ္ ဖယ္ဒရယ္စနစ္ (Bush Federalism)

၂၀၀၁ မွ ၂၀၀၈ အထိ က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ဖယ္ဒရယ္စနစ္၏ အေျခခံမူကို မထိခိုက္ေစဘဲ၊ ျပည္နယ္မ်ား၏ ရပိုင္ခြင့္ကိုမထိခိုက္ေစဘဲ တဖက္တြင္ FBI စေသာ ျပည္ေထာင္စုရဲတပ္ဖဲြ႕၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ခဲ်႕ထြင္ ျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၀၁ တြင္ သမၼတေဂ်ာ့ဘုရွ္ျပ႒ာန္းလိုက္ေသာ မို်းခ်စ္ ဥပေဒအရ အေမရိကန္ FBI ရဲမ်ားမွာ ျပည္သူလူထု လံုျခံဳေရးကိစၥမ်ား၌ အေမရိကန္တ၀န္း မည္သည့္ျပည္နယ္မဆို မသကၤာသူတဦးတေယာက္၏ စာၾကည့္တိုက္ မွတ္တမ္းမ်ားကို ေတာင္းယူစစ္ေဆးၾကည့္ရႈပိုင္ခြင့္ (ဘယ္သူ ဘာစာအုပ္ေတြဖတ္ထားသည္ဆိုတာကို စံုစမ္းခြင့္) ကို ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ ထို့ေၾကာင့္ ျပည္နယ္မ်ားသည္ မည္သည့္ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းထားေစကာမူ ဘုရွ္ ဥပေဒအရ ျပည္ေထာင္စုရဲကို ၾကည့္ရႈပိုင္ခြင့္ေပးရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔နိုင္ငံတြင္ ျပည္နယ္တခုခ်င္းစီတြင္ ကိုယ္ပိုင္စီမံခန္႔ခဲြနိုင္ေသာ ရဲတပ္ဖဲြ႕မ်ားရိွသည္။ နယူးေယာက္ရဲတပ္ဖဲြ႕ (NYPD))၊ ေလာ့စ္ အိန္ဂ်လီ ရဲတပ္ဖဲြ႕ (LAPD) စသည္ျဖင့္ရိွသည္။ ျပည္နယ္အစိုးရက ကြပ္ကဲသည္။ သို႔ေသာ္ တနိုင္ငံလံုးႏွင့္ဆိုင္ေသာ အမႈကိစၥမ်ားတြင္ ဖယ္ဒရယ္ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းေရးဗ်ဴရို (FBI) က ကိုင္တြယ္သည္။

၆။တိုးတက္ေသာဖယ္ဒရယ္စနစ္ (Progressive Federalism)

၂၀၀၉ မွ ယခုအခိ်န္အထိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ အသံုးျပဳေနသည္။ သမၼတအိုဘားမား အသံုးျပဳေသာစနစ္ျဖစ္သည္။ ယခင္က ဗဟိုအစိုးရခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားသို့ ပိုမိုလုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ကိစၥမ်ား၊ စားသံုးသူအခြင့္အေရး ကာကြယ္ေရးကိစၥမ်ားတြင္ ျပည္နယ္အစိုးရသည္ လြတ္လပ္စြာစီမံခန္႔ခဲြနိုင္ သည္။ ဗဟိုကို အမိန္႔ခံေနစရာမလို။ သူတို႔ျပည္နယ္ဥပေဒကို စိတ္ၾကိဳက္ဆဲြခြင့္ရလာသျဖင့္ ဥပမာ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္မ်ားမွ မီးခိုးထြက္ရိွမႈ ၾကပ္မတ္ေရးဥပေဒတြင္ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္သည္ အျခား တနိုင္ငံလံုးထက္ တင္းက်ပ္စြာ ကိုင္တြယ္နိုင္ခဲ့သည္။

၇။ အျပိဳင္အဆိုင္ဖယ္ဒရယ္စနစ္ (Competitive Federalism)

ျပည္နယ္တခုနွင့္တခု မတူကဲြျပားေသာဥပေဒမ်ားကို ျပ႒ာန္းၾကျပီး နိုင္ငံသားမ်ားသည္ မိမိၾကိဳက္သည့္ျပည္နယ္တြင္ သြားေရာက္အေျခခ်ေနထိုင္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ျပည္နယ္အားလံုးသည္ အစိုးရကိုအခြန္နွစ္မ်ဳိးေပးရ၏။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ(အစိုးရၾကီး) ကို ေပးရေသာအခြန္နွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရ(အစိုးရေလး)ကို ေပးရေသာ အခြန္ျဖစ္သည္။ ၀င္ေငြ၏ ၃၀ မွ ၄၀ ရာခိုင္နႈန္းမွာ အခြန္ေပးရတာႏွင့္ေျပာင္ေလ၏။ အစိုးရဘက္က ထိုေငြမ်ားကို ျပည္သူလူထုက်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈဖူလံုေရး၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သံုးသည္။ နီဗားဒါးသဲကႏၱာရထဲတြင္ရိွေသာ ေလာင္းကစားျမိဳ႕ေတာ္ လပ္စ္ဗီးဂတ္ရိွရာ နီဗားဒါးျပည္နယ္တြင္ေတာ့ ျပည္နယ္အခြန္လံုး၀ေပး စရာမလိုပါ။ ျပည္နယ္အခြန္မေကာက္ဟု ဥပေဒျပုထားသျဖင့္ အခ်ဳိ႕လူမ်ားသည္ အျငိမ္းစားယူျပီးေသာအခါ နီဗားဒါး ျပည္နယ္တြင္ သြားေနၾကပါသည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရိွ အခို့်ျပည္နယ္မ်ားသည္ ေသဒဏ္ေပးျခင္းကို ဆန့္က်င္သည္။ အခ်ဳိ႕က ေသဒဏ္စီရင္ခ်က္ကို က်င့္သံုးသည္။ အခ်ဳိ႕ျပည္နယ္က အရင္အိမ္ေထာင္ကို ကြာရွင္းျပီးမွ လက္ထပ္ခြင့္ျပဳသည္။ အခ်ဳိ႕ျပည္နယ္က ယခင္အိမ္ေထာင္ကိုမကြာလည္း တရားသူၾကီးေရွ႕တြင္ လက္ထပ္က တရား၀င္သည္။ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားသည္ ကိုယ္ ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာဥပေဒေတြရိွေသာ ျပည္နယ္မွာသြားေရာက္အေျခခ်ေန ထိုင္ၾကသည္။ ျပည္နယ္တို႔သည္ ဥပေဒျပဳရာတြင္ အလြန္လြတ္လပ္သည္။ ဒါကို အျပိဳင္အဆိုင္ဖယ္ဒရယ္စနစ္ဟု ေခၚသည္။ ျမန္မာသည္ ဒါေလာက္ေတာ့က်င့္သံုး၍ မရေသးဟုထင္ သည္။ အခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာေတာ့ ျပည္နယ္အစိုးရကို လြတ္လပ္စြာ ဥပေဒျပဳခြင့္ေပးသင့္သည္။

အထက္ပါေရးသားခ်က္မ်ားမွာ ကမၻာက လက္ခံက်င့္သံုးေသာ ဖယ္ဒရယ္စနစ္အႏွစ္ခ်ဳပ္ျဖစ္သည္။ အေသးစိတ္ေလ့လာပါက မ်ားစြာက်န္ဦးမည္ ျဖစ္သည္။ အနာဂတ္ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ျပည္သူလူထုကလိုလား ေသာ ဒီမိုကေရစီအစိုးရလည္း တက္လာေတာ့မည္ျဖစ္ရာ တိုင္းရင္းသားတို႔သည္ မိမိလိုလားေသာ ဖယ္ဒရယ္ စနစ္မ်ဳိးကို ၾကိဳတင္ေလ့လာျပင္ဆင္ ေတာင္းဆိုေဆြးေႏြးၾကဖို႔လိုသလို၊ ေရြးေကာက္ခံလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၊ တပ္မေတာ္သားလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားသည္လည္း ဖယ္ဒရယ္မူဆိုတာ ဘာကိုေခၚသည္ဟု သိထားၾက ရမည္ျဖစ္သည္။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္က ဘယ္လိုဖယ္ဒရယ္ကိုလိုခ်င္သည္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ဘက္က ဘယ္လိုဖယ္ဒရယ္မ်ဳိးကို ေပးႏိုင္သည္ဆိုတာမ်ဳိးကေတာ့ မျဖစ္မေန ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထား ရမည္ျဖစ္သည္။ ျပည္နယ္ဟုေျပာရာ၌ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ားသည္လည္း အက်ဳံး၀င္ပါသည္။ အမွန္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံဆိုေသာစနစ္တြင္ တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္သည္ အဆင့္တူ ျဖစ္သျဖင့္ တိုင္းရယ္၊ ျပည္နယ္ရယ္ ခဲြျခားေခၚေနမည့္အစား အားလံုးကို ျပည္နယ္ (State) ဟုေခၚပါက ပိုရွင္းသြားမည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ျပည္နယ္ ၁၄ ခုရိွသည္ဟုျပင္လိုက္က ပို၍ရွင္းေပမည္။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီးသည္ ရန္ကုန္ျပည္နယ္ (Yangon state) ျဖစ္သြား၍လည္း ဘာမွနစ္နာစရာမရိွေပ။ တိုင္းလိုလို၊ ျပည္နယ္လိုလို၊ ဖယ္ဒရယ္လိုလို၊ စစ္အစိုးရလိုလိုနွင့္ မရႈပ္မရွင္းလုပ္ထားေသာ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒပါ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကိုသာ ျပင္ဆင္နိုင္ဖို႔လိုပါေၾကာင္း။

သရ၀ဏ္(ျပည္)

News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)

"ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေရွ႕ဆက္လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြဟာ အရင္တုန္းကလို ေပါ့ေပါ့တန္တန္ စိတ္ဓာတ္ေတြနဲ႔၊ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ လံု႔လေတြနဲ႔ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေဆာင္ရြက္တာေတြနဲ႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ေလးနက္ေစခ်င္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ဒီေန႔ေျပာတာ
ျဖစ္ပါတယ္" (ဦးတင္ဦး၊ NLDနာယက)

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နာယကသူရဦးတင္ဦးက```အခုလည္းပဲေတြ႔သင့္ေတြ႔ထိုက္တဲ့ ပုဂိၢဳလ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ေနတယ္ဆိုတာ ခင္ဗ်ားတို႔အားလံုးအသိပါ
အဲ့လိုေတြ႔ရတဲ့အေျခအေနဟာ အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ဘာမွမသိရျငားေသာ္လည္းပဲ သိလာတဲ့ေလထုဟာေ႐ွ႕ကိုေခ်ာေမာေျပျပစ္စြာ သြားႏိုင္မယ့္ေလထု ၊တည္ၿငိမ္တဲ့ေလထု၊ေအးခ်မ္းတဲ့ေလထုျဖစ္လာႏိုင္ဖြယ္႐ွိတယ္လို႔ကြၽန္ေတာ္တို႔ တြက္ဆေနၾကတဲ့အတြက္ျပည္သူေတြဟာဝမ္းသာေနၾကပါတယ္´´
လို႔ေနျပည္ေတာ္မွာျပဳလုပ္တဲ့အထက္ျမန္မာျပည္ကအႏိုင္ရကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ေတြ႔ဆံုပြဲမွာေျပာပါတယ္။
အမ်ိုးသားဒီမိုကရစီအဖြဲ့ခ်ုုဳပ္ပါတီဥကၠဌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အာဏာအလွြဲအေျပာင္းအတြက္ လက္႐ွိသမၼတ၊ကာခ်ဳပ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္နာယက တို႔နဲ႔ယခုအပတ္အတြင္းေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ေပါ့ေပါ့တန္တန္ စိတ္ဓာတ္၊ လံု႔လေတြနဲ႔ ေနလို႔မရေတာ့ဘူးလို႔ အႏိုင္ရအမတ္ေတြကို ဦးတင္ဦး သတိေပး(႐ုပ္/သံ)"ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေရွ႕ဆက္လုပ္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြဟာ အရင္တုန္းကလို ေပါ့ေပါ့တန္တန္ စိတ္ဓာတ္ေတြနဲ႔၊ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ လံု႔လေတြနဲ႔ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ ေဆာင္ရြက္တာေတြနဲ႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ေလးနက္ေစခ်င္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ဒီေန႔ေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္" (ဦးတင္ဦး၊ NLDနာယက)(႐ိုက္ကူး၊ တည္းျဖတ္ - မင္းမင္း/မဇၩိမသတင္းဌာန)

Posted by Mizzima - News in Burmese on Friday, December 4, 2015
Autho/photo - ေဖသက္ထက္ခင္
(႐ိုက္ကူး၊ တည္းျဖတ္ - မင္းမင္း/မဇၩိမသတင္းဌာန),Kumudra

[youtube src="fTViSKMYnQg"/]
ရွမ္းျပည္နယ္က စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ကေလးငယ္ေတြ ကို စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အားေပးႏုိင္ဖို႔အတြက္ "ယုံၾကည္ေသာ အနာဂတ္" ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ရန္ပုံေငြပြဲကုိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကရဝိတ္ဥယ်ာဥ္မွာ ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခမ္းအနားကုိ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အဖြဲ႔က ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ကယ္ဆယ္ ကူညီေရး ေဆာင္ရြက္ေန သူေတြနဲ႔ အႏုပညာရွင္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။
RFA

ပုဂံ ေနဝင္ခ်ိန္အလွကို ရႈ႕စားေနတဲ့ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား။
 ေရြးေကာက္ပြဲမွာ NLD ပါတီ အႏိုင္ရ လာၿပီးေနာက္ပုိင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ကို ႏိုင္ငံျခား ခရီးသြားေတြ ပိုၿပီးလာေရာက္ လည္ပတ္ၾက လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ မိေၾကာင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္း႐ွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ တဖက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ဖြ႔ံၿဖဳိးတိုးတက္လာဖုိ႔ ဆိုရင္ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈ႐ွိဖုိ႔ လုိအပ္သလို ၊ ႏိုင္ငံျခား ခရီးသြား ဧည့္သည္ေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အလြယ္တကူ လာေရာက္လာေအာင္ အစိုးရသစ္က မူ၀ါဒ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းဖို႔ လုိမယ္လို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ၾကပါတယ္။ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္ က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကုိ ႏိုင္ငံရဲ႕စီးပြားေရးအတြက္ ေမာင္းႏွင္အားအျဖစ္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက မူဝါဒေျပာင္းလဲ ခ်မွတ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း တုိးတက္မႈေတြရွိခဲ့တာကုိလုပ္ငန္းရွင္ေတြကႀကဳိဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ခရီးသြား လုပ္ငန္းမွာ ၀န္ေဆာင္မႈေပးေနတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြအေနနဲ႔ ခရီးသြား ဧည့္သည္ေတြကို စိတ္ေက်နပ္မႈ ေပးႏိုင္ေနတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးသြား လုပ္ငန္း ေစ်းကြက္ျမႇင့္တင္ေရးဥကၠ႒ ဦးၿဖဳိးေဝရာဇာက ေျပာပါတယ္။

"အၾကမ္းဖ်င္းအားျ့ဖင့္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ခရီးသြားဧည့္သည္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ရဲ႕ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မႈက အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံေတြထက္ မနိမ့္ဘူးလို႔ေတာ့ က်ေနာ္ အၾကမ္းဖ်င္း ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာလို႔ရွိရင္ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္မႈ ရတယ္ဆိုတဲ့ဟာရယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြဟာ ေဒသတြင္းမွာ ရွိတဲ့ အျခားႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြထက္ အျမဲတမ္း အေပၚမွာ ရွိတယ္ဆိုတာမ်ိဳး မွတ္ခ်က္ေတြ က်ေနာ္တို႔ရပါတယ္။ "

ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာ ခရီးသြားဧည့္သည္ေတြ စိတ္ေက်နပ္မႈရေအာင္ တာ၀န္ယူမႈအပိုင္းမွာ အားနည္းေနေသးတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးသြား လုပ္ငန္း႐ွင္မ်ား အသင္း အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ေဒၚသတိုးသူဇာေအာင္ က ေထာက္ျပပါတယ္။

" က်မတို႔မွာ မလံုေလာက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြက အမ်ားႀကီး ရွိေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဧည့္သည္ေတြရဲ႕ စိတ္ေက်နပ္မႈက လံုေလာက္ေအာင္ မရဘူး။ တျခားအေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္လိုက္ရင္။ အဲ့တခုကေတာ့ က်မတို႔တုိင္းျပည္မွာ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို လိုအပ္ေနတဲ့ အခ်က္တခ်က္ပဲ။ အေရးအႀကီးဆံုးက တဦးနဲ႔တဦး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရမယ္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွာ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္သိမႈ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္သိမႈ ေတာ္ေတာ္ေလးကို က်မတို႔ တိုင္းျပည္မွာ အားနည္းေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်မတို႔ျမင္ခ်င္တဲ့သေဘာက ဒိုးဆက္ကေလးေတြလိုမ်ိဳး ဒိုးဆက္ေလးတခု လဲရင္ က်န္တဲ့သူေတြ ဆက္တိုက္လဲတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး ရွိတယ္။ အဲ့ဒီ့အခါက်ေတာ့ တစံုတေယာက္က သူ႔ရဲ႕ တာဝန္ကို မယူလိုက္ဘူး။ မယူလိုက္တဲ့အခါမွာ ခရီးသြားေတြက စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္သြားခဲ့ရင္  ေနာက္ပိုင္း ေနာက္ပိုင္း Effects ေတြက က်န္တဲ့သူကိုပါ ထိခိုက္သြားတယ္။ "

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အမ်ားက လိုလားတဲ့ NLD ပါတီ အႏိုင္ရလိုက္တဲ့ အခ်က္ ကလဲ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ႏုိင္ငံျခားခရီးသြားေတြ ပုိတုိးလာေစ တယ္ ႔ ေမွ်ာ္လင့္မိေၾကာင္း ဦးၿဖဳိးေဝရာဇာက ေျပာပါတယ္။

"အားလံုးသိတဲ့အတိုင္းပဲ NLD အေနနဲ႔ Landslide ေအာင္ျမင္မႈအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာကေနၿပီးေတာ့ အာရံုစိုက္မႈက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာတဲ့အတြက္ ဒါ လံုးဝ ျငင္းလို႔မရတဲ့ အခ်က္တခ်က္ပါပဲ။ အဲ့ေတာ့ အေျပာင္းအလဲကို ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာ ျပည္တြင္းကေရာ ျပည္ပကေရာ အဲ့ေတာ့ အေျပာင္းအလဲျဖစ္တဲ့ ဥစၥာကို ကိုယ္တိုင္ လက္ေတြ႔ လာၿပီးေတာ့ ၾကည့္ၾကမယ့္ စိတ္မ်ိဳး ရွိၾကလိမ့္မယ္လို႔လဲ ထင္တယ္။ အေရးႀကီးတာက အဲ့လိုမ်ိဳးျဖစ္ေန တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကို လာခ်င္စိတ္ရွိတဲ့ ဧည့္သည္ေတြရဲ႕ လာခ်င္ေနတဲ့ ဆႏၵကို က်ေနာ္တုိ႔က အမိအရ ဖမ္းၿပီးေတာ့ သူတို႔အတြက္ လြယ္ကူစြာ လာေရာက္ လည္ပတ္လို႔ရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းမ်ိဳးကို ျမန္ျမန္ လႊင့္ေပးႏုိင္ဖို႔ လိုပါတယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာတယ္ ဆိုေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈ ႐ွိမွသာ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ပိုေအာင္ျမင္လိမ့္မယ္ လို႔ ေဒၚသတိုးသူဇာေအာင္ က သုံးသပ္ပါတယ္။

"က်မတို႔ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ တက္လာတဲ့အခ်ိန္ေပါ့ေနာ္။ ၂၀၁၂ ေနာက္ပိုင္း ခရီးသြား လုပ္ငန္းဟာ တကယ္ပဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတယ္ဆိုေပမဲ့ က်မတို႔ ဆိုလိုတဲ့သေဘာက ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္တယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ဟာ ေအာင္ျမင္မယ္။ ဒုတိယတခ်က္က ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ။ သူက ႏုိင္ငံေရး ဘယ္ေလာက္ပဲ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ေနေန ႏိုင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈ မရွိဘူးဆိုရင္ က်မတို႔ တုိင္းျပည္မွာ က်မတို႔ တုိင္းျပည္မွ မဟုတ္ဘူး။ မည္သည့္တုိင္းျပည္မွ ခရီးသြားလုပ္ငန္း တိုးတက္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အမ်ားႀကီး ဆက္စပ္ေနပါတယ္။"

ဒါ့အျပင္ ေနာင္တက္လာမယ့္ NLD ပါတီ အစိုးရ အေနနဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ မူ၀ါဒကို အေသအခ်ာ ေရးဆြဲဖို႔လိုတယ္လို႔ ဦးၿဖဳိးေဝရာဇာက အႀကံျပဳပါတယ္။

"လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ခရီးသြား ခရီးစဥ္ေတြက ေစ်းႏႈန္းအရဆိုရင္ေတာ့ နည္းနည္းျမင့္ေနတဲ့ဘက္မွာ ရွိေနတယ္။ အဓိက ကေတာ့ အစိုးရ တရပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ ေစ်းႏႈန္းကို သြားၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို ပိုၿပီးေတာ့ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ ဝင္ေငြတုိးေအာင္ အရင္လုပ္မွာလား ဒါမွမဟုတ္ ဧည့္သည္အရင္ လာေအာင္ ဆြဲေဆာင္မွာလား အဲ့ဒီ့လိုမ်ိဳး မူဝါဒနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးတဲ့ ဟာေလးေတြလည္း ထည့္ၿပီးေတာ့ အစုိးရသစ္တရပ္အေနနဲ႔ စဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္ပါမယ္။"

ျမန္မာႏိုင္ငံ ခရီးသြားလုပ္ငန္း ၀န္ႀကီးရဲ႕ တေလာက ေျပာဆိုခ်က္အရ ၂၀၁၅ ဇႏၷ၀ါရီလကေန ေအာက္တိုဘာလအထိ ႏုိင္ငံျခားခရီးသြား ဧည့္သည္ ၃ သန္း နီးပါး ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာေပမယ့္ ဒီအေရအတြက္ထက္ နည္းႏိုင္တယ္လို႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္း႐ွင္ ေတြက ခန္႔မွန္းေနၾကပါတယ္။


ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္/ ဗြီအုိေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com

အႏုိင္ရပါတီေခါင္းေဆာင္ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္သည္အၿငိမ္းစားဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴး ႀကီး၏ ေျမးျဖစ္သူေနေရႊေသြးေအာင္ႏွင့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၁၉ ရက္တြင္ ေတြ႕ဆုံခဲ့ၿပီး ေနာက္ ၁၅ရက္အၾကာ ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္ ေန႔လယ္ပုိင္းက အၿငိမ္းစားဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴး ႀကီးသန္းေရႊႏွင့္ သီးသန္႔ေတြ႕ဆုံခဲ့ ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ယင္းကဲ့သုိ ့ႏွစ္ဦး သီးသန္႔ေတြ ့ ဆုံမႈအတြက္လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စု
လႊတ္ေတာ္နာယက သူရဦးေရႊမန္းက ၾကား၀င္ တုိက္တြန္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ဦးသန္းေရႊ၏ေျမး ျဖစ္သူကုိေနေရႊေသြးေအာင္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
တုိ႔ေတြ႕ဆုံခဲ့မႈ၏ေနာက္ဆက္တြဲ ေျပာစရာစကားမ်ားကုိ ေဆြးေႏြးၾက ျခင္းျဖစ္
ႏုိင္ေၾကာင္း ျပည္ျမန္မာက စုံစမ္း သိရွိရသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္းအဆုိပါေတြ႕ ဆုံမႈကုိ NLD ပါတီမွ ထိပ္ပုိင္းေခါင္း ေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦး၀င္းျမင့္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အနီးတြင္ အၿမဲလုိလုိ ရွိေနတတ္ေသာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးၿဖိဳးေဇယ်ာေသာ္တုိ႔က အျခားေသာ အစည္းအေ၀းမ်ား တက္ေနရသည့္အတြက္ မသိရွိေၾကာင္း ျပည္ျမန္မာသုိ႔ ယခုလ ၄ ရက္ ည ၉ နာရီခန္႔ကေျပာသည္။ ““ကၽြန္ေတာ္ ဘီဘီစီကုိ နားေထာင္ၿပီးပါၿပီ၊ ကၽြန္ေတာ္ မသိပါဘူး”” ဟု အဆုိပါ သတင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘီဘီစီက ၄- ၁၂-၂၀၁၅ ရက္ ညပုိင္း ေရဒီယုိအစီ အစဥ္တြင္ ထုတ္လႊင့္သြားခဲ့ျခင္းအေပၚ ဦး၀င္းျမင့္က ျပည္ျမန္မာသုိ ့ ေျပာသည္။

စစ္ဘက္ဆုိင္ရာမွ ျပည္ျမန္မာ၏ သတင္းရင္းျမစ္က အဆုိပါတစ္နာရီေက်ာ္ ၾကာသည့္ သမုိင္း၀င္ေတြ႕ဆုံမႈကုိ အတည္ ျပဳခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ႐ုံး၌ ေတြ႕ဆုံျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆုိသည္။ ၎တုိ႔ ေတြ႕ဆုံမႈအတြက္ သူရဦးေရႊမန္းက ၾကား၀င္စီစဥ္ေပးသူအျဖစ္ ပါ၀င္ေတြ႕ဆုံ ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဦးသန္းေရႊႏွင့္ေတြ႕ဆုံရန္ သူရဦးေရႊမန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား မၾကာ ခဏတုိက္တြန္းခဲ့ဖူးၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္က ေတြ ့ဆုံမႈအတြက္ အႀကိဳအျဖစ္ သူရဦး ေရႊမန္းႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း၌ ၃-၁၂-၂၀၁၅ ရက္က သီးသန္႔ထပ္မံေတြ ့ဆုံခဲ့ၾကေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ဦးသန္းေရႊႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔၏ ေတြ ့ဆုံမႈတြင္ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ဦးတည္ေဆြးေႏြးၾက သည္ကုိ မည္သည့္ဘက္ကမွ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားျခင္းမရွိေသာ္လည္း ယခင္အ တိတ္ကျဖစ္ရပ္မ်ားကုိ ေမ့ေဖ်ာက္ပစ္ကာ အနာဂတ္ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က စနစ္တက် ညင္ညင္သာသာ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ျဖင့္ ဦးေဆာင္သြားရန္ ဦးသန္းေရႊဘက္က တုိက္တြန္းခဲ့ဖြယ္ရွိ ေၾကာင္း စုံစမ္းသိရွိရသည္။

အၿငိမ္းစားဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးဦးသန္းေရႊႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တုိ႔သည္ တပ္မေတာ္အစုိးရလက္ထက္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တုိ႔က ႏွစ္ ႀကိမ္ ထက္ မနည္းေတြ႕ဆုံခဲ့ဖူးၾကၿပီး၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကလည္း ထပ္မံေတြ႕ဆုံခဲ့ၾကေၾကာင္း သတင္းအခ်ဳိ႕တြင္ ေတြ႕ရသည္။
iris

( ၅-၁၂-၂၀၁၅ ) ရက္ထုတ္ ျပည္ျမန္မာသတင္းစာ


ေဒၚစုႏွင့္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေဟာင္း ဦးသန္းေရႊ ယခင္ေတြ႔ဆုံခဲ့စဥ္က ေဒၚစုႏွင့္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးေဟာင္း ဦးသန္းေရႊ ယခင္ေတြ႔ဆုံခဲ့စဥ္က

အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးေဟာင္း ဦးသန္းေ႐ႊနဲ႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းက ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဦးစီးဌာနခ်ဳပ္ ႐ုံးမွာ ေတြ႔ဆုံခဲ့ေၾကာင္း သတင္းေတြ ထြက္ေနပါတယ္။

ဒီဇင္ဘာ ၂ ရက္ေန႔က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈုိင္တို႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုမႈအၿပီးမွာ ဒီသတင္းထြက္ေပၚလာတာပါ။

ဦးသန္းေရႊဟာ လက္ရွိ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးထားဆဲပဲလို႔ ယူဆၾကတဲ့အတြက္ ဒါဟာ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီးတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေတြ႔ဆံုမႈ ျဖစ္ဖြယ္ရွိပါတယ္။

ဒီလို ေတြ႔ဆံုျဖစ္ေအာင္ စစ္အစိုးရေခတ္က နံပါတ္ ၃ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လက္ရွိ ျပည္ေထင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယက ဦးေရႊမန္းက ၾကား၀င္ စီစဥ္ေပးခဲ့တယ္ဆုိုၿပီး သတင္းေတြမွာ ခန္႔မွန္းေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒီသတင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သီးျခား အတည္မျပဳႏိုင္ေပမယ့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ နာယက သူရ ဦးေ႐ႊမန္းရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ စာမ်က္ႏွာမွာေတာ့ ဒီဇင္ဘာ ၂၊ ၃၊ ၄ ေတြ႔ဆံုပြဲေတြကို ရည္ညႊန္းၿပီး အသိေပး ေမတၱာရပ္ခံစာ တေစာင္ကို ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

အဲဒီ စာထဲမွာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ လူတစုအက်ုိး၊ တပါတီ အက်ုိးထက္ ျပည္ေထာင္စု အက်ဳိးစီးပြားကို ၾကည့္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြ ရွိေနၿပီ၊ ဒီလိုလူေတြကို ျပည္သူေတြက အားေပး ခ်ီးေျမႇာက္ေပးပါဆုိျပီး တိုက္တြန္းထားပါတယ္။

ႏို၀င္ဘာလ ေႏွာင္းပိုငး္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လွ်ဳိ႔၀ွက္ေတြ႔ဆံုခဲ့တဲ့ ဦးသန္းေရႊရဲ့ ေျမးျဖစ္သူ ကိုေနေရႊေသြးေအာင္ကလည္း သူ႔အေနနဲ႔ တတ္ႏိုင္တဲ့ဘက္က အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ တိုင္းျပည္အက်ိဳး သယ္ပိုးထမ္းရြက္ပါမယ့္အေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က သူ႔ရဲ ႔ ေဖ့ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွာ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။

By ဒီဗီြဘီ
http://burmese.dvb.no/archives/125602

 children-painting-620.jpg စစ္ေျပးဒုကၡသည္စခန္းက ကေလးငယ္ေတြကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကန္ေတာ္ႀကီး ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က ကေလးေတြစုေပါင္းၿပီး ပန္းခ်ီေရးဆြဲခဲ့ၾကစဥ္
Photo: Htet Arkar/RFA

ရွမ္းျပည္နယ္မွာ တုိက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရတဲ့ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ စခန္းေတြက ကေလးငယ္ေတြကို လက္ေဆာင္ေပးဖို႔အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကန္ေတာ္ႀကီး ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ကေလးေတြစုေပါင္းၿပီး ပန္းခ်ီေရးဆြဲခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီပန္းခ်ီေရးဆဲြတဲ့ပဲြကို ယံုၾကည္ေသာ အနာဂတ္္လို႔ အမည္ေပးထားၿပီး ၈၈မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ပန္္းရဲ႕လမ္း ၊ ကာတြန္းဆရာေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြက စုေပါင္းက်င္းပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖဲြ႔အစည္းက ကိုမင္းကိုႏုိင္က ဒီကေန႔ပဲြရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

“လူႀကီးေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႀကိဳးပမ္းတာလည္း ၾကာၿပီဗ်ာ၊ တခါတရံက်ရင္ လူႀကီးေတြ မမီွခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနတဲ့ အရာကိုု ကေလးေတြလက္နဲ႔ ရေအာင္မီေအာင္ယူႏိုုင္တယ္လိုု႔ က်ေနာ္ယံုုၾကည္ေနတယ္ေပါ့၊ က်ေနာ္ယံုုတာက ကေလးေတြရဲ႕ စြမ္းအားကိုုယံုုတယ္၊ ကေလးေတြရဲ႕ အနာဂတ္ကိုု က်ေနာ္ယံုုတယ္၊ အဲဒါက စစ္ကိုုရပ္ဆိုုင္းဖိုု႔ ကေလးေတြဝိုုင္းၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုုတာလည္းပါတယ္၊ ေနာက္တစ္ခုုက ဒီမွာအရုုပ္ေတြ ပိုု႔တာေတြ႕လိမ့္မယ္၊ ဒါေပမဲ့ တကယ္ေတာ့ အဲဒါအရုုပ္ေတြတင္မကဘူးဗ်၊ ကေလးေတြရဲ႕ ေမတၱာတရားနဲ႔ စာနာမႈကိုုလည္း က်ေနာ္တိုု႔ပိုု႔ၾကမွာ၊ အဲဒီ့ကေလးေတြက အျပန္အလွန္လိပ္စာေတြ ဖလွယ္ၾကလိမ့္မယ္”

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ေက်ာင္​းသားေက်ာင္းသူ​​ ကေလးေတြရဲ႕ ပံုတူေတြကို ကာတြန္​းဆရာ​ေတြက ပန္းခ်ီေတြ​ေရးဆြဲ​ေပးခဲ့ဲၿပီး ကေလးေတြရဲ့ နာမည္​​ေတြ​ေရးထိုးကာ ရွမ္​းျပည္​က စစ္ေဘးဒုကၡသည္စခန္းေတြက ကေလးငယ္​​ေတြထံ ေပးပို႔ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တုိက္ပြဲ​ေတြ​ေၾကာင္​့ ထြက္​ေျပးေနတဲ့ ပံု​ေတြ စစ္​​ေဘးဒုကၡသည္ ​စခန္​းမွာကေလးေတြ ​ေနထိုင္​ရတဲ့ပံုေတြကုိ ျပသ တာ​ေတြရွိသလို စကၠဴအရုပ္​​ေခါက္​တာ​ေတြ စတာေတြကို ဒုကၡသည္စခန္းေတြဆီ ပို႔​ေပးမယ္​လို႔ သိရပါတယ္။

RFA

ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ။
ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေျပာဆိုခ်က္ဟာ ဘက္လိုက္လြန္းၿပီး - အစီရင္ခံစာ ေရးသားႏုိင္ယံု ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔တခုျဖစ္တယ္လို႔ AHRC လို႔ေခၚတဲ့ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေ၀ဖန္လိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြအတြက္ကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ရပ္တည္ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိဘူးလို႔လည္း ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ AHRC ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မနႏၵာခ်မ္း က ေျပာျပပါမယ္။

ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ ေသာၾကာေန႔က ျပဳလုပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ရဲ႕ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးယုလြင္ေအာင္ က - စစ္တပ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလို ကာကြယ္ေျပာၾကားခဲ့တာပါ။

“လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို တပ္မေတာ္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရိွ လုပ္ေနတယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ အရင္တုန္းက မသိခဲ့လို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။”

ဒီေျပာၾကားခ်က္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး - ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ဟာ အစိုးရက ဖြဲ႔စည္း ထားတဲ့ ႐ုပ္ေသးအဖြဲ႔တခု ျဖစ္သလို၊ သူတို႔ရဲ႕ ေျပာဆုိေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာလည္း ဘက္လိုက္မႈ ရွိတာကို ေတြ႔ရတယ္လို႔ - AHRC အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦး က ေ၀ဖန္ခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ ရပ္တည္မႈ ကေတာ့ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတကေန ဖြဲ႔စည္းေပးထားတာျဖစ္တယ္။ လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း မဟုတ္ဘူးဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ သိရတယ္။ အဲေတာ့ တပ္မေတာ္ရယ္လို႔ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရဘက္က က်ဴးလြန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈဆုိတာက အာဏာပိုင္ေတြက က်ဴးလြန္ၾကတာ မ်ားတာကိုး။ အဲေတာ့ အဲဒီလိုမ်ိဳး က်ဴးလြန္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံတကာ ေတြကို အစီရင္ခံႏုိင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကေနၿပီးေတာ့ အစီရင္ခံစာ ေကာင္းေကာင္းေရးႏုိင္ေအာင္ပဲ ဟန္ျပလုပ္ေဆာင္ ေနတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳး ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္တယ္။ ဘက္လိုက္မႈကင္းတဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ိဳး ရွိတယ္ဆုိတာကို က်ေနာ္တုိ႔ လံုး၀ မေတြ႔ရေသးဘူး ျဖစ္တယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူ ၃ ရပ္ရွိၿပီး၊ ဒီအထဲမွာ တရား႐ံုးကေန စစ္ေဆးစီရင္တဲ့ အမႈေတြမွာ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳဖုိ႔၊ တရား႐ံုးမွာ အမႈစြဲတင္ေနတဲ့ ကိစၥရပ္မ်ိဳးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူတို႔ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳဖို႔နဲ႔ တရား႐ံုးကေန စစ္ေဆးဆံုး ျဖတ္လိုက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ မွန္ကန္မႈ၊ မွားယြင္းမႈ ရွိတယ္ - မရွိဘူး ဆိုတဲ့အေပၚမွာ သူတို႔ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈ မရွိဘူး - ဆိုတဲ့ မူ ၃ ရပ္ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း အရင္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီး အသတ္ခံရမႈကိစၥ၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းလႈပ္ရွားမႈအတြင္း ေဒၚခင္၀င္း ေသဆံုးမႈကိစၥ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ဆရာမႏွစ္ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈ ကိစၥေတြမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က သြားေရာက္ စစ္ေဆးတာရွိခဲ့ေပမဲ့ - ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိဘူးလို႔လည္း အခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“အမွန္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံတကာမွာရွိတဲ့ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ေတြအေနနဲ႔ ဘက္လိုက္မႈကင္းၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ႀကံဳလာတယ္ဆုိရင္ နစ္နာတဲ့သူဘက္ကေနၿပီး လိုက္လံ အကာအကြယ္ေပးၿပီး ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ ထိုက္သင့္တဲ့ တရားမွ်တမႈကို ရွာေဖြေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခု ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က လုပ္ေဆာင္မယ့္ မူ ၃ ရပ္ ခ်ထားတာ ေတြ႔တယ္။ အဲေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ နစ္နာတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြ အတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တဲ့ အခြင့္အေရး တစံုတရာ ဘာမွကို မရွိတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါကေတာ့ လံုး၀ကို မေကာင္းတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အလားအလာျဖစ္တယ္ လို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

တကယ္တမ္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြကို ကာကြယ္မယ့္အစား ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ၿပီး၊ နစ္နာသူေတြဘက္က ရပ္တည္ ေျဖရွင္းေပးသင့္ တယ္လို႔လည္း သူက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“MNHRC အေနနဲ႔ကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာ ပါတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး နစ္နာ ဆံုး႐ံႈးမယ္၊ ႏုိင္ငံသားေတြ အတြက္ ေပးထားတဲ့ ဥပေဒဆုိင္ရာ အခြင့္အေရး နစ္နာဆံုး႐ံႈးမယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံသားေတြကိုယ္စား သက္ဆုိင္ရာ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ၾကပ္မတ္ လမ္းညႊန္ဖို႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္။ တရားစြဲတင္တယ္ဆုိရင္လည္း တရားစြဲရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ တရား႐ံုးေတြကေန မွားယြင္းၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္တဲ့ စီရင္ခ်က္မ်ိဳး ရွိတယ္ဆုိရင္လည္း ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ နစ္နာမႈအတြက္ တရားမွ်တမႈရေအာင္ နစ္နာေၾကးရဖုိ႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ တယ္လို႔ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ျမင္ပါတယ္။”

၂၀၁၄ စက္တင္ဘာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ကို အသစ္ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းလိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ျပည္တြင္းျပည္ပကေန လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တုိင္ၾကားမႈ စုစုေပါင္း ၃၆၀၀ ေက်ာ္ ရွိခဲ့ေပမဲ့ အျပည့္အ၀ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

နႏၵာခ်မ္း/VOA
http://burmese.voanews.com/content/human-rights-commission-in-myanmar/3088445.html

 ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ။ ဒီဇင္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၅။
ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ။ ဒီဇင္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၅။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေဒသေတြမွာ ျမန္မာ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္တဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြဟာ ရည္ ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေဆာင္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ အရင္က တပ္မေတာ္ အေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာကို နားမလည္ေပမယ့္ အခုေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိတ္ပါဝင္စားမႈ ျမင့္လာတယ္လို႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရဲ႕ တာဝန္ရွိသူက ဆိုပါတယ္။ သတင္း အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ မျမင့္ျမင့္ခိုင္ က တင္ျပေပးပါမယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြကို ေမြးထုတ္ ေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္မွာ လူ႕အခြင့္အေရး နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သြားေရာက္ သင္ၾကားပို႔ခ်ဖို႔ ရွိ သလို စစ္ဦးစီး အရာရွိေတြကိုလည္း လူ႕အခြင့္အေရးသင္တန္းေတြေပးဖို႔ တပ္မေတာ္နဲ႔ ပူးေပါင္း စီစဥ္ေနတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးျမႇင့္တင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳး သား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

"အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေပါ့။ ႏိုင္ငံေတာ္ ေနာင္ အနာဂတ္မွာ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ႏိုင္ တဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တကၠသိုလ္မွာ သင္တန္းမ်ိဳးကို လာၿပီး ပို႔ခ်ေပးပါလို႔ ဖိတ္ေခၚျခင္းဟာ တပ္မေတာ္က လူ႔အခြင့္အေရး ကို အေတာ္ကို စိတ္ဝင္စားေနတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ တပ္ရင္းမွဴးအဆင့္ကေနမွ အထက္ အဆင့္ျဖစ္တဲ့ ဗ်ဴဟာမွဴး၊ အရာရွိႀကီးေတြအတြက္ကိုလည္း စစ္ဦးစီး တကၠသိုလ္ေတြမွာ ပို႔ခ်ဖို႔ အခု တပ္မေတာ္က စီစဥ္ေနပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စီစဥ္ေနပါတယ္။

ဆိုတဲ့အခါမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ စိတ္ပါဝင္စားမႈ ဟာ အင္မတန္ကိုပဲ တိုးတက္လာတယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို တပ္မေတာ္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေန တယ္ လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူးေနာ္။ အရင္တုန္းက မသိခဲ့လို႔လဲ ျဖစ္တယ္။ "

ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က အစိုးရဌာနေတြကို လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဟာေျပာမႈေတြလုပ္တဲ့အခါ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက စိတ္ဝင္စားမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆက္ေျပာပါ တယ္။

"ေတာ္ေတာ္အံ့ၾသသင့္ဖို႔ရာက ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနဟာ ၂၀၀ တက္ပါ လို႔ ေျပာေသာ္လည္းပဲ ၅၃၀ေက်ာ္ တက္တာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ အလႊာေပါင္းစံု တက္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြလည္း တက္ပါတယ္။ ဗိုလ္မွဴးႀကီးေတြ လည္း တက္ပါတယ္။ အရာရွိႀကီးပဲ ႏွစ္ရာေက်ာ္ တက္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အရမ္း စိတ္ဝင္စားေနတယ္။ ေလးစားဖို႔ သူတို႔ႀကိဳးစားေနတယ္။ ျပင္ဆင္ေနတယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ အေလးတယူျပဳေနတယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရပါေၾကာင္း ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ တင္ျပလိုပါတယ္။"

ပဋိပကၡေတြရွိေနေသးရင္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ရွိေနအံုးမွာျဖစ္သလို အရင္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အမွားေတြေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြက ခ်က္ခ်င္း ေပ်ာက္ သြားမွာ မဟုတ္ဘူး လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးဝင္းျမ က ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ တပ္ပိုင္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း အရင္တုန္းက ဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ဒါေတြကို အခုအခ်ိန္မွာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ စြပ္စြဲေဝဖန္ တာေလးေတြ လည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ တခုမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ဆုိင္းထိုးၿပီ ဆို က်ေနာ္တို႔က သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ ထုတ္ၿပီးတဲ့အခါမွာ အားေပးေထာက္ခံတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုတဲ့အခါမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးျဖစ္မယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရလာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ လံုျခံဳမႈ အေျခအေနေတြ ေကာင္းလာရင္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြလည္း တုိးတက္ေကာင္းမြန္လာမယ့္ဟာကို က်ေနာ္တို႔ရည္မွန္းၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီမႈေလးေတြကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။"

၂၀၁၄ မတ္လမွာ ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥပေဒအရ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ တိုင္ၾကားစာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြက ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း အေၾကာင္းျပန္ရမွာျဖစ္ေပမယ့္လည္း မလုပ္ႏိုင္ၾကေသးဘူး လို႔ ဦးဝင္းျမက ေျပာပါတယ္။

"ရက္ေပါင္း ၃၀အတြင္း ျပန္ႏုိင္တဲ့ ဝန္ႀကီးဌာနေတြဟာ ဒီအခ်ိန္မွာ နည္း ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က စိတ္ပ်က္ေနလို႔လည္း မရဘူး။ အျပစ္တင္ေနလို႔လဲ မရဘူး။ က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္တာ ရလဒ္ကို လိုခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရက္ေပါင္း ၃၀အတြင္း မရလို႔ရွိရင္ ၃၀အတြင္း ရေအာင္ သတိေပးစာေလးပို႔ေပးတယ္။ အစတုန္းက လံုးဝ မျပန္ဘူးေနာ္။ အဲ့လိုမျပန္တဲ့သူက ရက္ေပါင္း ၃၀မွာ ခ်က္ျခင္းျပန္ဖို႔ေတာ့ မလြယ္ဘူး။"

ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကို ၂၀၁၄ စက္တင္ဘာမွာ အသစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းလိုက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ျပည္တြင္းျပည္ပက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ တိုင္ၾကားစာေပါင္း ၃၆၀၀ေက်ာ္ရရွိထားၿပီး အျပည့္ အဝ ကိုင္တြယ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။

ျမင့္ျမင့္ခိုင္/VOA
http://burmese.voanews.com/content/humanrights-in-myanmar/3087822.html

thibaw-620.jpg စုဖုရားလတ္၊ စုဖုရားႀကီးနဲ႔ သီေပါမင္း တို႔ကို ေတြ႕ရစဥ္
Photo: wikipedia
သီေပါမင္း ပါေတာ္မူေန႔ ႏွစ္ ၁၃၀ ျပည့္ အခမ္းအနားကို သီေပါမင္း တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ မႏၱေလးၿမိဳ႕ ခ်မ္းေအးသာစံၿမိဳ႕နယ္က ဝါခင္းကုန္းမာန္ေအာင္ရတနာေစတီမွာ သီေပါမင္းနဲ႔ စုဖုရားလတ္တုိ႔ရဲ့ ေဆြမ်ဳိးေတြက ဒီကေန႔ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

ပါေတာ္မူေန႔ဟာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ သီေပါမင္းရဲ့ ျမစ္ေတာ္စပ္သူ ဦးစိုး၀င္းက ေျပာပါတယ္။

“တကယ့္တကယ္ေတာ့ တစ္ႏိုုင္ငံလံုုးနဲ႔ ဆိုုင္တာေပါ့၊ ဒါေပမဲ့ အေျခအေနအရေပါ့ေလ၊ ပါေတာ္မူေန႔ဆိုုတာ ပါသြားတဲ့အရွင္ႏွစ္ပါးရဲ႕ အႏြယ္ေတာ္ေတြပဲ ဆိုုင္သလိုု႔ေပါ့ေလ ျဖစ္ေနတာေပါ့၊ သမိုုင္းေပးတာဝန္အရ ဒီေန႔မွာ ကိုုယ့္ရဲ႕ဘိုုးေတာ္ဘြားေတာ္ေတြ ၾကက္ကေလးဖမ္းသလိုု ေခၚသြားတာကိုု ျပန္ၿပီးေတာ့ စိတ္မေကာင္းႀကီးစြာနဲ႔ အလွဴေတာ္လုုပ္တာေပါ့ေလ၊ အရွင္ႏွစ္ပါးတိုု႔ ေကာင္းရာမြန္ရာလားပါေစဆိုုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ေပါ့ေလ၊ အဓိကကေတာ့ တစ္ႏိုုင္ငံလံုုးနဲ႔ ဆိုုင္တဲ့ေန႔လိုု႔ ေျပာလိုု႔ရပါတယ္၊ ဘာမွရည္ရြယ္ခ်က္ရယ္လိုု႔ မဟုုတ္ပါဘူး၊ ဒါလုုပ္ရမယ့္အလုုပ္ကိုု လုုပ္တဲ့သေဘာပါပဲ”

သီေပါမင္းနဲ႔ စုဖုရားလတ္တုိ႔ရဲ့ ေဆြမ်ဳိးေတာ္စပ္သူေတြက သံဃာအပါး ၁၃၀ ကို ေန႔ဆြမ္းကပ္လွဴခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး မင္းတုန္းမင္း နဲ႔ ကေနာင္မင္းသားတုိ႔ရဲ့ ေဆြမ်ဳိးေတြလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၈၈၅ခုနွစ္ နို၀င္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရက သီေပါမင္း ၊ စုဖုရားလတ္နဲ႔ နန္းတြင္း၀န္ထမ္းေတြကို အိႏိၵယႏုိင္ငံ ရတနာဂီရိကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

RFA
http://www.rfa.org/burmese/news/king-thibaw-send-india-12042015112805.html


[youtube src="x_lWtOHxNOk"/]
ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ ခ်စ္သုေဝဟာ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းက ဝမ့္ဝနဲ ့ ဟိုက္ပါ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ မွာ ခိုလႈံေနတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြကို ဒီဇင္ဘာလ ၃ ရက္၊ မေန႔က သြားေရာက္အားေပးခဲ့ပါတယ္။
[ads-post]

popo-620.jpg
သံလ်င္နည္းပညာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသူ မပိုပိုနဲ႔ ကိုဝင္းေက်ာ့မွဴး တို႔ကို ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႔က ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးမွာ ရံုးထုတ္စဥ္
Photo: RFA

အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒ ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ သပိတ္ေမွာက္ေတာင္းဆိုမႈနဲ႔ တရားစြဲခံေနရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ့ အမႈမွာ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးလွထြန္းကိုလညး္ ေနာက္တိုးတရားခံအျဖစ္ ထည့္သြင္းေပးဖို႔ ေက်ာင္းသားေတြ ရဲ့ေရွ႕ေနက ကမာရြတ္တရားရံုးမွာ ေလွ်ာက္ထားတာကို တရားသူႀကီးက ဒီေန႔ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။
အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္၊ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ပညာေရးကြန္ရက္တို႔ရဲ့ ေလးပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲအရ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသား နဲ႔ ျပည္သူေတြကို အေရးမယူဘူးလို႔ သေဘာတူညီခ်က္ကို၊ ဝန္ႀကီး ဦးလွထြန္းက အစိုးရကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ တာဝန္ခံ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့အတြက္ သပိတ္ကိုအားေပးရာေရာက္ေနလို႔ ေက်ာင္းသားေတြကို တရားစြဲမယ္ဆိုရင္ သူ႔ကိုလည္း တရားစြဲသင့္ေၾကာင္း ေလွ်ာက္ထားခ်က္ကို ပယ္ခ်ခံရတာလို႔ ဖမ္းဆီးခံေက်ာင္းသား ကိုနႏၵာစစ္ေအာင္ရဲ့ ဖခင္လည္းျဖစ္၊ ေက်ာင္းသားေတြရဲ့ေရွ႕ေနလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးေဌးက RFA ေျပာပါတယ္။

“၁၁.၂.၂ဝ၁၅ ရက္က ေလးပြင့္ဆိုုင္သေဘာတူညီခ်က္ထဲမွာ ဒီမိုုကေရစီပညာေရး သပိတ္စစ္ေၾကာင္းကေန ၿပီးေတာ့ ဆႏၵထုုတ္ေဖာ္တာေတြကိုု အေရးမယူပါဘူးဆိုုတာပါတယ္၊ အခုု ေက်ာင္းသားေတြ သပိတ္ကိစၥေဆာင္ ရြက္ရင္းနဲ႔ အေရးယူတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲ့လိုုအေရးမယူရလိုု႔ သေဘာတူညီခ်က္ေပးတဲ့ အစိုုးရကိုုယ္စားလွယ္ျဖစ္ တဲ့ သမၼတရံုုးျပည္ေထာင္စုုဝန္ႀကီး ဦးလွထြန္းကိုုပါ ေနာက္တိုုးတရားခံအျဖစ္ အေရးယူေပးဖိုု႔ ေလွ်ာက္တာပါ၊ တရားရံုုးက ဦးလွထြန္းအေနနဲ႔ အခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ မရွိတဲ့အတြက္ဆိုုၿပီး အမိန္႔ခ်မွတ္တာေပါ့ေနာ္”

မတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔က လက္ပံတန္းဆႏၵျပမႈနဲ႔ တစ္ရက္တည္း လွည္းတန္းမွာ ဆႏၵျပခဲ့တဲ့အမႈအတြက္ ဗမာနိုင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ကိုေက်ာ္ကိုကို၊ ဒုဥကၠဌ ကိုလင္းထက္ႏုိင္၊ ဗဟိုလုပ္ငန္းေကာ္မတီဝင္ ကိုနႏၵာစစ္ေအာင္၊ အေရွ႕ပိုင္းခရိုင္အမႈေဆာင္ မပိုပိုနဲ႔ ကူညီပံ့ပိုးသူ ကိုဝင္းေက်ာ့မွဴးတို႔ကို ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွာ ဒီေန႔ ရံုးခ်ိန္းေခၚထုတ္ခဲ့တာပါ။
ကိုေက်ာ္ကိုကို ကို ေနာက္သတင္းပတ္ တနလၤာေန႔မွာ ရန္ကုန္ အင္းစိန္ေထာင္ကေန သာယာဝတီေထာင္ ကိုေခၚသြားၿပီး လက္ပံတန္းကအမႈကိစၥကိုလဲ စစ္ေဆးမယ္လို႔ သက္ဆိုင္ရာေျပာလိုက္ေၾကာင္း ေရွ႕ေန ကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ သပိတ္ေမွာက္ေက်ာင္းသားေတြရဲ့အမႈကို စစ္ေဆးေနတာ ၉ လနီးပါးၾကာေနၿပီျဖစ္သလို၊ တရားစီရင္ေရး ဟာ လြတ္လပ္မႈမရွိဘဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းရဲ့ စြက္ဖက္မႈေတြ႔ေနရေၾကာင္းနဲ႔ ဒီကိစၥဟာ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔လႈပ္ရွားမႈျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ျပင္ဆင္ခဲ့တာေတြရွိတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းသားေတြကို လႊတ္ေပးသင့္ၿပီလို႔ ဦးေဌးက ေျပာပါတယ္။

RFA

 violence-against-women-day-620.jpg ႏုိင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔ အခမ္းအနားကို ဒီဇင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ရွိ ကရင္နီျပည္လူမ်ဳိးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦးရံုး၀င္းမွာ က်င္းပစဥ္
Photo: Nay Thwae/RFA

ႏုိင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အခမ္းအနားကို ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕ ပန္ကန္းရပ္ကြက္မွာရွိတဲ့ ကရင္နီျပည္လူမ်ဳိးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦးရံုး၀င္းမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို အေရးယူနိုင္္မယ့္ ဥပေဒပိုင္းဆုိင္ရာ အကာအကြယ္ေပးမႈ အားနည္းေနတယ္လို႔ ကရင္နီျပည္လူမ်ဳိးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး (က.လ.လ.တ) လူငယ္အဖဲြ႔၀င္ ေနာ္ေဖာ၀ါးက ေျပာပါတယ္။

"၅ ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ အမ်ဳိးသမီး အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အသံထြက္ လာရဲတယ္ေပါေ့နာ္၊ အရင္တုန္းကရွိတာေတာင္ လူေတြကသိမွာမဟုတ္ဘူး၊ အခုက်ေတာ့ သူတို႔ေတြ ခံစားေန ရတဲ့ဟာေတြ တိုင္တာတို႔ေပါ့ေနာ္ ဒါကေတာ့ တစ္စံုတရာ တိုးတက္မႈေပါ့ေနာ္၊ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ သလားဆိုေတာ့ က်မေတာ့ တိုးတက္မႈမရွိေသးဘူးလို႔ ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဥပေဒနည္းလမ္းနဲ႔သြားရမွာကို သိပ္မသိေသးဘူး၊ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ဒီလိုႀကံဳေတြ႕ေနရရင္ တိုင္ရမယ္ သူတို႔မွာအခြင့္အေရးရွိတယ္ဆိုတာကို သိလာတယ္၊ ဥပေဒအရလုပ္ငန္းစဥ္က ဘယ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ၾကည့္လိုက္ရင္ ရႈပ္တဲ့အခါ သူတို႔ေတြက ဥပေဒနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ေနရာက်ရင္ ေနာက္တြန္႔သြားတာေတြရွိတယ္"

အခမ္းအနားမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ့ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေပးဇာတ္လမ္းတုိေတြကို ျပသခဲ့ၿပီး တက္ေရာက္လာသူေတြကို ဖဲႀကိဳးျဖဴေတြ လိုက္လံ၀တ္ဆင္ေပးခဲ့ပါတယ္။

နို၀င္ဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔ကို ကမၻာ့ကုလသမဂၢက အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ၁၆ ရက္ၾကာ အမ်ိဳးသမီးအဖဲြ႕ေတြက အသိပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။

လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕က အခမ္းအနားကို ကရင္နီျပည္ အမ်ိဳးသမီးကြန္ရက္က ဦးေဆာင္က်င္းပတာျဖစ္ၿပီး ကရင္နီအမ်ိဳးသမီး အစည္းအရံုး ၊ ကယန္းအမ်ိဳးသမီးအစည္းအရံုး၊ ကရင္နီျပည္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦး (က.လ.လ.တ) ၊ ကယားျပည္နယ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအစည္းအရံုး၊ ကရင္နီျပည္လူငယ္မ်ားသမဂၢ စတဲ့ အရပ္ဘက္အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ ေဒသခံေတြ ၁၅၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

RFA

အၿငိမ္းစားဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ဦးသန္းေရႊႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအႏုိင္ရ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ ဘီဘီစီ (ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္) က ညေနပိုင္းသတင္း အစီအစဥ္မွာ ေၾကညာသြားပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဦးစီး ဌာနခ်ဳပ္႐ံုးမွာ ေတြ႔ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဘာအေၾကာင္းေတြ ေဆြးေႏြးတယ္ဆိုတာေတာ့ မသိရပါဘူး။

အလားတူ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဦးေရႊမန္းနဲ႔လည္း ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္မွာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး ခဲ့ပါေသးတယ္။ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးမႈ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ႏွစ္ဘက္လံုးက ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိပါဘူး။

သူရဦးေရႊမန္းရဲ႕ လူမႈကြန္ယက္ ေဖ့ဘုဘ္စ္ စာမ်က္ႏွာမွာေတာ့ ဒီဇင္ဘာ ၂၊ ၃၊ ၄ ရက္မ်ားရဲ႕ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ရည္ၫႊန္း ေဖၚျပထားတာေတြ႔ရပါတယ္။ ေဖၚျပခ်က္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံအတြက္ ေစတနာမွန္နဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတယ္လို႔ ဆိုထားၿပီး ဒီလူေတြဟာ ႏုိင္ငံကို တကယ္ခ်စ္ၿပီး တကယ္သစၥာရွိတဲ့လူေတြလို႔ ေဖၚျပထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူတစ္စုအက်ဳိး၊ ပါတီအက်ဳိးထက္ ႏုိင္ငံ့အက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီလို႔ထားၿပီး ျပည္သူေတြ ပူးေပါင္းပါဝင္ၾကဖို႔လည္း ေရးသားထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး (ၿငိမ္း) ဦးသန္းေရႊရဲ႕ေျမး ဖုိးလျပည့္ေခၚ ေနေရႊေသြးေအာင္နဲ႔လည္း ဒီလထဲမွာ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါေသးတယ္။

Mizzima



ဂ်ာမနီ ဖရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာ Sachsen ကို ပို႔လႊတ္မယ္လို႔ ေမၽွာ္လင့္ရ။

ဂ်ာမနီက ဆီးရီးယားမွာ ရွိတဲ့ IS အစၥလာမၼစ္ နိုင္ငံအဖြဲ႕ကို တိုက္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ မဟာမိတ္ေတြကို စစ္ေရး အေထာက္အပံ့ေတြ ေပးသြားဖို႔ ဂ်ာမနီ ပါလီမန္က ခြင့္ျပဳ ေပးလိုက္ပါတယ္။

ရင္ဆိုင္ တိုက္ပြဲေတြမွာ ပါဝင္မွာ မဟုတ္တဲ့ စစ္ေရး ေထာက္ပံ့ဖို႔ အစီအစဥ္ကို ဂ်ာမနီ ပါလီမန္ အမတ္ အမ်ားစုက ေထာက္ခံခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ကန္႔ကြက္မဲ ၁၄၆ မဲနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ့ ၄၄၅ မဲ ရခဲ့ပါတယ္။

ဂ်ာမနီက ကင္းေထာက္ရာမွာ သုံးဖို႔ တိုေနးဒိုး ေလယာဥ္ေတြ၊ ဖရီးဂိတ္ စစ္သေဘၤာ တစ္စီးနဲ႔ စစ္သား တစ္ေထာင့္ ႏွစ္ရာ ေပးပို႔ သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပဲရစ္ၿမိဳ႕ တိုက္ခိုက္မွု ျဖစ္ပြား ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပင္သစ္ရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ အရ ဂ်ာမနီ ပါလီမန္မွာ ခုလို မဲခြဲ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ ဂ်ာမနီဟာလည္း IS ရဲ့ ပစ္မွတ္ ျဖစ္လာၿပီလို႔ အမတ္ေတြက ယူဆၾကပါတယ္။

ၿဗိတိန္ကလည္း ဆီးရီးယားမွာ စစ္ေရး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ပါလီမန္ရဲ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရခဲ့ၿပီးေနာက္ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ဆီးရီးယားထဲက IS ပစ္မွတ္ေတြကို ပထမဆုံး အႀကိမ္ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မွုေတြ ျပဳလုပ္ ခဲ့ပါတယ္။



ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အၿငိမ္းစား ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးေဟာင္း သန္းေ႐ႊတို႔ ဒီကေန႔ ေသာၾကာေန႔ ေန႔လယ္ ၁ နာရီ ပတ္ဝန္းက်င္က ေနျပည္ေတာ္ စစ္ဦးစီး ဌာနခ်ဳပ္ ႐ုံးမွာ ေတြ႕ဆုံခဲ့ေၾကာင္း သတင္းေတြ ထြက္ေပၚ ေနပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ မေတြ႕ဆုံခင္ ရက္ပိုင္းအတြင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးေဟာင္း သန္းေ႐ႊနဲ႔ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယက သူရ ဦးေ႐ႊမန္းတို႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့တယ္လို႔လည္း သတင္း ထြက္ေပၚပါတယ္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း တခ်ိဳ႕ကို ဘီဘီစီက ေမးျမန္းရာမွာ ေတြ႕ဆုံတဲ့ သတင္းကို ျငင္းဆိုျခင္း မရွိၾကေပမယ့္ အတည္ျပဳ ေျပာခြင့္ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

သူရ ဦးေ႐ႊမန္းရဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္ စာမ်က္ႏွာမွာေတာ့ ဒီဇင္ဘာ ၂ရက္ ၃ ရက္ ၄ ရက္ ေတြ႕ဆုံမႈေတြ အရ ဒီေန႔ အခ်ိန္ဟာ ကိုယ့္ပါတီ အက်ိဳးထက္ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြားကို ၾကည့္ၿပီး လုပ္ရမယ့္ အခ်ိန္ေတြ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေရးသား ထားပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တို႔ရဲ႕ ေတြ႕ဆုံမႈဟာ လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ျဖစ္စဥ္အတြက္ အဓိကက်တဲ့ လိုအပ္ခ်က္ တခု ျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသုံးသပ္သူ အမ်ားက ႐ႈျမင္ေနၾကပါတယ္။

BBC Burmese

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ကန္ေတာ္ႀကီး ကရဝိတ္ဥယ်ာဥ္ Mini Zoo ဧရိယာတြင္ “ယံုၾကည္ေသာ အနာဂတ္” ဆိုေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကဗ်ာရြတ္ျခင္း၊ ကာတြန္းပန္းခ်ီမ်ား ေရးဆြဲျခင္း၊ စစ္ေဘးဒဏ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္ျခင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သစ္ပင္စိုက္ျခင္းမ်ားကို အႏုပညာရွင္မ်ား၊ လူမႈကူညီေရး ဦးေဆာင္သူမ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ား၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုလားသူမ်ားျဖင့္ ယေန႔ (ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္) ညေန ၄ နာရီမွ စတင္ကာ ညေန ၉ နာရီအခ်ိန္ထိ က်င္းပျပဳလုပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

■ ဓာတ္ပံု - ထက္ရႈိင္း


ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ယေန႔က်င္းပေသာ `` ယံုၾကည္ေသာ အနာဂတ္ ´´ ပြဲ . . . ။ (4-12-2015) အပိုင္း - (၂)
Posted by Nai Ko Thu on Friday, December 4, 2015
Eleven Media Group

ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္က ဘန္ေကာက္ရိွ ရဲတပ္ဖြဲ႕႐ံုးခ်ဳပ္၌ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနေသာ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ကို ေတြ႕ရစဥ္

႐ုရွားထိပ္တန္း ေထာက္လွမ္းေရး ေအဂ်င္စီက IS အဖြဲ႕ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနေသာ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံသား ၁၀ ဦးသည္ ႐ုရွားႏုိင္ငံသားမ်ားကို ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ရန္ ထိုင္းႏိုင္ငံ အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာေၾကာင္း သတိေပးခဲ့သည္ဟု ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕က ဒီဇင္ဘာ ၄ ရက္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ထိပ္တန္း လွ်ိဳ႕၀ွက္” ႏွင့္ “အလ်င္ အျမန္” ဟု တံဆိပ္ႏွိပ္ကာ ထိုင္းအထူး စံုစမ္းေရးတပ္ဖြဲ႕ ဒုတိယ အႀကီးအကဲက လက္မွတ္ေရးထုိးထားေသာ စာတစ္ေစာင္သည္ ျပင္ပသို႔ ေပါက္ၾကားကာ ယင္းကို ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္ အေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ေဒသခံ မီဒီယာမ်ားက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ယင္းစာအရ ႐ုရွားႏုိင္ငံ၏ ဖက္ဒရယ္ လံုျခံဳေရးဌာန (FSB) က ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္မွ ၃၁ ရက္အတြင္း ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံသား အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ ၀င္ေရာက္လာေၾကာင္းႏွင့္ ႐ုရွားႏုိင္ငံသားမ်ားကို ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ဖြယ္ ရိွေၾကာင္း ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ကို သတိေပးခဲ့သည္ဟု သိရ သည္။

“သူတို႔ (ဆီးရီးယားႏုိင္ငံသားေတြ) သီးျခားစီ လာၾကတာပါ။ ေလးဦးက ပတၱယားကို ၀င္တယ္။ ႏွစ္ဦးက ဖူးခက္ကို ၀င္တယ္။ ႏွစ္ဦးက ဘန္ေကာက္ကို ၀င္ၿပီး က်န္တဲ့ႏွစ္ဦး ၀င္တဲ့ေနရာကို မသိရေသးပါဘူး” ဟု ယင္းစာတြင္ FSB ၏ သတင္းေပးမႈကို ကိုးကား ေဖာ္ျပထားသည္။

“သူတို႔ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ႐ုရွားႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ႐ုရွားနဲ႔ထိုင္း မဟာမိတ္ ျပဳမႈကို ထိခိုက္ေအာင္ ဆိုးရြားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြ ဖန္တီးဖို႔ပါပဲ” ဟု စာတြင္ ေျပာၾကားထားသည္။ သို႔ ေသာ္ မသကၤာဖြယ္ လူမ်ားကို မည္သူမည္၀ါ မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားျခင္း မရိွေပ။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္း ထိုင္းႏုိင္ငံသို႔ ႐ုရွား ႏုိင္ငံသား ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ ၁ ဒသမ ၆ သန္းေက်ာ္ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားက အမ်ားဆံုး ျဖစ္သည္။ ႐ုရွားႏုိင္ငံသားမ်ား ထိုင္းႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္မႈသည္ ခရစ္စမတ္ႏွင့္ ႏွစ္သစ္ကူး ကာလမ်ား၌ အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။

ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရိွ ႐ုရွားသံ႐ံုးက ေဖာ္ျပပါစာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ခ်က္ခ်င္း မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရိွေပ။ သို႔ေသာ္ ထိုင္းအမ်ဳိးသား ရဲတပ္ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲ ယက္သစ္ေခ် ယင္ဒါက အဆိုပါစာသည္ အမွန္တကယ္ပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေထာက္မ်ားအား
ေျပာၾကားခဲ့သည္။

Ref : AFP
Eleven Media Group

[youtube src="wYll1AxsPzo"/]
ပုဒ္မ ၅ ခုနဲ႔ တရားစြဲဆုိခံထားရတဲ့ ဗကသေက်ာင္းသားေတြရဲ႕
ဥပေဒအက်ိဳးေဆာင္ေရွ႕ေနဦးေဌးက
သမၼတရုံး၀န္ၾကီးဦးလွထြန္းကိုပါတရားထည့္သြင္းစြဲဆိုသင့္ေၾကာင္းဒီဇင္ဘာလ၄ရက္ေန႕က
ေလွ်ာက္လဲတင္ျပခဲ့ေပမယ့္ ကမာရြတ္ ၿမိဳ႕နယ္ တရားရုံးကပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။
ေလးပြင့္ဆုိင္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈကတိက၀တ္အရ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကို
ဆႏၵျပတဲ့ေက်ာင္းသားေတြကိုမဖမ္းဆီးပါလုိ႔ ကတိက၀တ္ျပဳလက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့တဲ့
သမၼတရုံး၀န္ၾကီးဦးလွထြန္းကိုပါ တရားစြဲဆုိသင့္တယ္လုိ႔ ေလွ်ာက္ထားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

Eleven Media Group


ေရႊ႕ေျပာင္းသူမ်ားဟုယူဆရသူမ်ားရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းမ်ား ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ေျမပံုမ်ား။
ေရႊ႕ေျပာင္းသူမ်ားဟုယူဆရသူမ်ားရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းမ်ား ျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ေျမပံုမ်ား။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ေဒသက ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူေတြ အေရး ေျဖရွင္းဖုိ႔ အေျခခံ လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ေရး ထုိင္းႏုိင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ မွာ ေဆြးေႏြးေနၾကပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံက လူေမွာင္ခုိ ဂုိဏ္းေတြကုိ ႏွိမ္နင္းမႈေတြ စတင္ လာရာက ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္သူေတြ အေရး ေဒသတြင္းမွာ ပူးေပါင္းေျဖရွင္းသြားဖုိ႔ တုိက္တြန္းမႈေတြလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့တာပါ။

ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္းမွာပဲ မေလးရွားႏုိင္ငံနဲ႔နယ္စပ္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ေတာတြင္းမွာ လူေမွာင္ခုိ သူေတြ ရဲ႕ စခန္းေတြလုိ႔ သံသယရွိတဲ့ ေနရာေတြ မွာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ သူေတြလုိ႔ ယူဆရသူ စုၿပံဳျမွဳပ္ႏွံထားတဲ့ အေလာင္းေတြကုိ ေတြ႔ရွိခဲ့ရၿပီးေနာက္ ထုိင္းအာဏာ ပုိင္ေတြ ဖမ္းဆီးႏွိမ္နင္းလာရာက ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ေရႊ႔ေျပာင္းသြားလာသူေတြ အိႏၵိယ သမုဒၵရာထဲမွာ စက္ေလွေတြနဲ႔ စြန္႔ပစ္ခံခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြနဲ႔လည္း ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္။

အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ပင္လယ္ျပင္မွာ စက္ေလွေတြနဲ႔ ထြက္ေျပးသူေတြ၊ စြန္႔ပစ္ခံရသူ လူေပါင္းေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဖိႏွိပ္မႈေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာၾကတယ္လုိ႔ဆုိတဲ့ ႐ုိဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြ ပါ၀င္တယ္လုိ႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြက တာ၀န္ရွိသူ တခ်ဳိ႕က ေျပာဆုိထားၾကတာပါ။

ေ၀ဖန္မႈေတြ ခံခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ပင္လယ္ျပင္မွာ စက္ေလွနဲ႔ ထြက္ေျပးသူေတြကုိ ကယ္တင္တဲ့ အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Don Pramudwinai ကေတာ့ ကတိေတြ ေပးရမယ့္ အခ်ိန္မဟုတ္ေတာ့ပဲ လက္ေတြ႔လုပ္ၾကရမယ့္ အခ်ိန္တန္ေနၿပီလုိ႔ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕က ဒီကေန႔ ညီလာခံအတြင္း တုိက္တြန္းခဲ့တာပါ။

ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com/content/southeast-asia-migrants-meeting-in-thailand/3087688.html

(၁) ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

လူမ်ဳိးကို ထိခုိက္ၿပီး မေျပာသင့္ပါ။ အဖြဲ႕ကိုေတာ့ ေရွာင္လြဲလို႕ မရပါ။ မိမိက အတန္ၾကာကတည္းကပဲ ေရးခဲ့ပါတယ္။ RCSS နဲ႕ KNU တို႕ဟာ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ဖို႕အတြက္ အစိုးရတပ္နဲ႕ ေပါင္းခဲ့တာ ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုပါ။ အခု RCSS က ပေလာင္နယ္ေျမကို ဝင္ၿပီး လႈပ္ရွားေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ တုိက္ပြဲျဖစ္ေနတာလည္း (၄)ရက္ေျမာက္ေန႕ပါ။ RCSS ဘက္က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဘက္ကေန ပစ္ကူေပးတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ စစ္ေရးအရ အျမတ္ထုတ္ၿပီး နယ္ေျမအသာစီးကို ရယူျခင္းလို႕ ယုံၾကည္ရပါတယ္။ RCSS က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ ေနရာခ်ထားေရးကိစၥကို ေဆြးေႏြးရေတာ့မွာ ျဖစ္လို႕ပါ။ တကယ္လို႕ KNU ကလည္း မြန္ (NMSP) နဲ႕ ကရင္နီ (KNPP) တို႕ဘက္ကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အကူနဲ႕ နယ္ခ်ဲ႕ခဲ့ရင္ ဒါဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လုံးဝအေျခအေနေကာင္းလွတာ မဟုတ္ပါ။ ဒီႏွစ္ဖြဲ႕ဟာ ရခိုင္ (ALP)၊ ခ်င္း (CNF) နဲ႕ ပအိုဝ္း (PNLO)တို႕နဲ႕ ေပါင္းၿပီး အမ်ားအားနဲ႕ ႀကဳိးစားခဲ့ရတဲ့ NCA ကို ျပန္ေပးဆြဲသြားသလို အခု UPDJC အမည္နဲ႕ အားလုံးကို ကိုယ္စားမျပဳႏိုင္ဘဲ ႏိုင္ငံေရးမူေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ မူေဘာင္ေတြကို ေရးဆြဲလို႕ ေနပါၿပီ။ NCA လက္မွတ္ထိုးသြားတဲ့အဖြဲ႕အခ်ဳိ႕ဟာ တိုင္းရင္းသားစိတ္ဓာတ္ နည္းနည္းေပ်ာက္စ ျပဳေနၿပီလို႕ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ သူတို႕က စစ္တပ္၊ အခုအစိုးရ၊ မလိုအပ္တဲ့ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႕ UPDJC ကို ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး သူတို႕အဖြဲ႕ထဲမွာ NLD ဝင္လာဖို႕ တံခါးဖြင့္ေပးလို႐ုံေလးပဲ ရွိတာပါ။ ကရင္နဲ႕ခ်င္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာတဲ့စကားကို ၾကည့္ရင္ သိႏုိင္ပါတယ္။ NLD က ဦးဝင္းထိန္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရးဟာ အတူတူသြားမွာ ျဖစ္ၿပီး တစ္ခါထဲ လုပ္သြားမဲ့ကိစၥလို႕ ေျပာၾကားျခင္းမွာ NCA ကို လက္မွတ္ထိုးၿပီး စစ္တပ္နဲ႕ အေနနီးကပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႕မ်ားေၾကာင့္ စစ္ေရးအရ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ခံေနရတဲ့ UNFC အဖြဲ႕အေနနဲ႕ စိတ္သက္သာရာရခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေရးကို လာမဲ့ ဒီဇင္ဘာလ (၅)ရက္ေန႕ UNFC ညီလာခံမွာ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြးၿပီး မူဝါဒေကာင္းမ်ားကို ခ်မွတ္ရေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ RCSS တို႕က စစ္ေရးအရ ဘယ္ေလာက္ပဲ အေႏွာင့္အယွက္ေပးေနၾကပါေစ လုိအပ္တဲ့ မဟာဗ်ဴဟာခ်မွတ္မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳရမွာ ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးဖို႕ အေျဖရွာရင္း စစ္ေရးအရ မိမိကိုယ္ကို ကာကြယ္ဖို႕အတြက္လည္း မေပါ့ဆသင့္ပါ။

(၂) ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရး

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္ဖြဲ႕စည္းပုံကို ျပန္ေရးမလား၊ ျပင္ေရးမလားဆိုၿပီး လူထုဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြက ျပန္ေရးဖို႕ အာသီသရွိခဲ့ၾကၿပီး ျပည္မက လူေတြကေတာ့ ျပင္ေရးဖို႕ သေဘာတူညီခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါကို မွတ္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ NLD က ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႕ လက္မွတ္(၅)သန္းကို စုစည္းၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို တင္ခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းမထူးပါ။ အခု NLD က ရာခိုင္ႏႈန္း(၈၀)နီးပါး မဲႏိုင္ျခင္းမွာ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႕ကိစၥက ထိပ္ဆုံးက ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ လက္မွတ္ (၅)သန္းဆိုတာ သန္း(၆၀)ထဲက ရာခိုင္ႏႈန္္းနည္းနည္းပါးပါးပဲ ရွိတာပါလို႕ စစ္အုပ္စုၿမီးဆြဲ မဘသတို႕၊ ပါတီအခ်ဳိ႕တို႕က ျပက္ရယ္ျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပုံကို မျပင္သင့္ေၾကာင္း ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးေနာက္ၿမီးဆြဲပါတီေတြက ေႂကြးေၾကာ္ၿပီး မဲဆြယ္ခဲ့ရာ အႀကီးအက်ယ္ ႐ႈံးခဲ့ပါတယ္။ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒအားကိုးနဲ႕ ပြဲထြက္လာတဲ့ ပါတီအခ်ဳိ႕ကလည္း တြက္ေျခမကုိက္ဘဲ ရွိေနခဲ့ေၾကာင္း သိရွိၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ NLD က ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အစိုးရမဖြဲ႕ႏိုင္မွာစိုးလို႕ ျပည္သူမ်ားေရာ တိုင္းရင္းသားမ်ားပါ မဲကို ထည့္ေပးၾကပါတယ္။ အဲဒီလို မဲထည့္ေပးျခင္းမွာ ငဲ့ညွာမဲ၊ ေမွ်ာ္လင့္မဲမ်ားလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ အေရးႀကီးဆုံးမွာ လက္မွတ္(၅)သန္းကို ျပက္ရယ္ျပဳခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕မ်ားကို မဲျပားနဲ႕ အတိအလင္း စိန္ေခၚလုိက္ျခင္းပဲ ျဖစ္ေတာ့တယ္။

ဒီတစ္ခါမွာလည္း စစ္အုပ္စုတို႕က ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဖို႕ ျငင္းဆန္အုံးမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ကေမာက္ကမ နည္းနည္းမက အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ စစ္အုပ္စုတို႕အေနနဲ႕ အျပင္စည္းအေနနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပုံကို မျပင္ႏိုင္ဖို႕ NLD ကို ဟန္႕တားခဲ့ပါတယ္။ မဘသ စတဲ့ အျပင္စည္းကို ထိုးေဖာက္ၿပီး အခု အတြင္းစည္းမွာ ပုန္းေအာင္းေနတဲ့ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အထိ အေရးဆိုဖို႕ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ NLD နဲ႕ ျပည္သူတို႕က စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႕ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ထိုးေဖာက္ႏိုင္ခဲ့လို႕ ျဖစ္တယ္။ မေန႕က သိန္းစိန္နဲ႕ေရာ မအလနဲ႕ပါ ေဒၚစုက သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံခဲ့ျခင္းမွာ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႕ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အရင္က အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျပၿပီး ေရွာင္ထြက္ခဲ့သလို မေတြ႕မျဖစ္ ေတြ႕ရေတာ့မယ္ဆိုရင္လည္း အေပါင္းအပါပါတီေတြနဲ႕ အေတြ႕ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ မအလဟာ မၾကာခင္မွာ NLD နဲ႕အတူ အလုပ္လုပ္ရေတာ့မွာပါ။ သူတို႕ေမြးထုတ္ခဲ့တဲ့ ျပည္ခိုင္ၿဖဳိးအစိုးရနဲ႕ မတူေၾကာင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပလာမွာျဖစ္ေၾကာင္းကို သက္ေသျပႏိုင္ဖို႕ မအလအေနနဲ႕ ျပည္ထဲေရးကို NLD လက္ထဲ ထည့္ေပးဖုိ႕ လိုပါ့မယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာေတာင္ ပုဒ္မ ၅၉ (စ)နဲ႕ ပုဒ္မ ၄၃၆ ကို မျပင္ဖို႕ ဟန္႕တားအုံးမယ္ဆိုခဲ့ရင္ ေနာက္ထပ္အဆင့္တစ္ခုကို ေရာက္ဖို႕ NLD နဲ႕ ျပည္သူတို႕မွာ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီလို႕ပဲ ဆိုခ်င္ပါတယ္။

(၃) တိုင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖဳိးတုိးတက္ေရးဟာ မရွိမျဖစ္ ရွိရမဲ့ အခ်က္(၂)ခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မင္းေအာင္လႈိင္အေနနဲ႕ ဒါကို အေလးအနက္ထားၿပီး စဥ္းစားေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ UNFC အဖြဲ႕ႀကီးအေနနဲ႕ NLD အစိုးရဆီက အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ အနည္းဆုံး ညႈိႏႈိင္းရတာ ပိုလြယ္ကူတယ္လို႕ ယူဆထားၾကပါတယ္။ NLD အစိုးရကလည္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အပါအဝင္ ရွိရွိသမွ် လက္နက္ကိုင္အင္အားစုအားလုံးကို အရပ္သားအစိုးရလက္ေအာက္မွာ သြတ္သြင္းႏိုင္မဲ့အစီအစဥ္ကို မဆုတ္မနစ္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕ အေရးႀကီးပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြၾကားမွာလည္း သိပ္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးသိပ္မကစားဖို႕ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါဟာ တိုင္းျပည္အနာဂတ္အတြက္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေသနတ္သံဆိတ္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ရင္ ဒီမုိကေရစီထြန္းကားမႈလည္း ရွိမွာမဟုတ္ပါ။ လက္ရွိအေနအထားအရ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕စစ္ေရးက သိပ္ကို သိမ္ေမြ႕သြားၿပီ။ အထိအရွ မခံႏိုင္ေတာ့ပါ။ ဒါေၾကာင့္ မိမိအေနနဲ႕ ထပ္မံၿပီးေတာ့ အၾကံျပဳခ်င္တာ ရွိတယ္။

၁။ ဖက္ဒရယ္မူကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ။ အတုအေယာင္ မလုပ္ပါနဲ႕။
၂။ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမုိကေရစီစနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ။ ေဆးဆိုးပန္း႐ိုက္ မလိုခ်င္ပါ။
၃။ လူ႕အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ပါ။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို တရားစြဲဆိုပါ။

ဒီအခ်က္ကို အမွန္တကယ္ လုပ္မွ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိေနႏုိင္မွာပါ။ ဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို NLD ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မင္္းေအာင္လႈိင္တို႕ အတူတကြ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ၾကပါေစ။\

U Ravika



ျမန္မာ၊ ဟြန္ဒူးရပ္စ္နဲ႔ ေဟတီနိုင္ငံေတြဟာ ရာသီဥတုဒဏ္ အျပင္းထန္ဆံုးၾကံဳရတဲ့ ထိပ္ဆံုးနိုင္ငံေတြစာရင္းမွာ ပါရွိတယ္လို႔ ဂ်ာမနီနိုင္ငံ ဘြန္းၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ Germanwatch က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

၂၁၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာ့ရာသီဥတုဆိုင္ရာ အႏၱရယ္ညႊန္းကိန္းမွာ ေဖာ္ျပထားတာျဖစ္ၿပီး အနွစ္ႏွစ္ဆယ္အတြင္း မုန္တိုင္းေတြတိုက္၊ ေရေတြႀကီး၊ ေျမေတြၿပိဳ၊ မိုးေခါင္ေရရွားတဲ့အတြက္ ဒီနိုင္ငံေတြမွာ လူငါးသိန္းေက်ာ္နီးပါး ေသဆံုးရတယ္လို႔ ရာသီဥတုေရးရာ ေလ့လာသူေတြက ေျပာၾကားလိုက္တာပါ။

ကမၻာေျမႀကီး အပူလြန္ေနတာကို မထိန္းနိုင္ရင္ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ ဒီ့ထက္မက ပိုျဖစ္ပြားလာမယ္လို႔လည္း သတိေပးပါတယ္။

ျမန္မာ၊ ဟြန္ဒူးရပ္စ္နဲ႔ ေဟတီနို္င္ငံေတြျပီးရင္ ဖိလစ္ပိုင္၊ နီကာဂြာရား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ဗီယက္နမ္။ ပါကစၥတန္၊ ထိုင္းနဲ႔ ဂြာတီမာလာနိုင္ငံေတြဟာ ရာသီဥတု အဆိုး၀ါးဆံုးၾကံဳေတြ႕ရတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။

( RFA )

RFA



ေဘရြတ္ ၊ ၄-၁၂-၂ဝ၁၅

ဆီးရီးယားႏုိင္ငံရိွ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ အဖြဲ႕သည္ အာရတ္ကာ ျပည္နယ္မွ ႐ုရွားသူလွ်ဳိ တစ္ဦးအား ေခါင္းျဖတ္ သတ္ထားေသာ ဗီဒီယိုဖိုင္ကို ဒီဇင္ဘာ ၂ ရက္က ၄င္းတို႔၏ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပ ခဲ့ေၾကာင္း ZEE News သတင္းတစ္ရပ္ အရ သိရသည္။

႐ုရွားႏုိင္ငံသည္ ဆီးရီးယား အစိုးရကို ေထာက္ခံေသာ အားျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၃ဝ ရက္မွစ၍ ဆီးရီးယား ႏုိင္ငံအတြင္းရိွ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ မ်ားကို ေလေၾကာင္းမွ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ဗီဒီယိုဖိုင္ သည္ ႐ုရွား၏ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ား စတင္ လုပ္ေဆာင္ခ်ိန္ မွစ၍ ပထမဆုံး  ႐ုရွားႏုိင္ငံသားတစ္ဦးအား ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ အဖြဲ႕က ေခါင္းျဖတ္ သတ္မႈကို ေဖာ္ျပထားေသာ ဗီဒီယိုဖိုင္ ျဖစ္သည္။

အဆိုပါ ႐ုရွားသူလွ်ဳိသည္ ယခင္ ဓားစာခံမ်ား အတုိင္း လိေမၼာ္ေရာင္ ဝတ္စုံကို ဝတ္ဆင္ထားၿပီး ၄င္းသည္ ႐ုရွား ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕အတြက္ ISIS အဖြဲ႕ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္ မ်ားကို ရယူေပးခဲ့ သည္ဟု ဝန္ခံခဲ့ေၾကာင္း စစ္ေသြးၾကြ တစ္ဦးက ႐ုရွားဘာသာ စကားျဖင့္ ၄င္း ဗီဒီယိုဖိုင္တြင္ ေျပာၾကား ထားသည္။

ထို႔အျပင္ ႐ုရွားတပ္ဖြဲ႕ဝင္ မ်ားကို ဆက္လက္ တိုက္ခိုက္ သြားမည္ဟု အဆိုပါ စစ္ေသြးၾကြ က ႐ုရွား အစိုးရအား တိုက္႐ိုက္ စိန္ေခၚေျပာၾကား ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

( Pyi Chit Thar )

http://www.pyichitthar.com/



ဘဲလ္ဂရိတ္ ၊ ၄-၁၂-၂ဝ၁၅

ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ အဖဲြ႕အေပၚ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈ တစ္ခုတည္းျဖင့္ ေခ်မႈန္းႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆီးရီးယား ႏွင့္ အာရပ္ေျမျပင္ တပ္ဖဲြ႕ဝင္မ်ား အေနျဖင့္ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ  မ်ားကုိ ေျမျပင္ စစ္ဆင္ေရးျဖင့္ တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ပါဝင္ သင့္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဂြၽန္ကယ္ရီ က ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္တြင္ သတိေပး ေျပာၾကား ထားသည္။

ပဲရစ္ၿမိဳ႕တြင္ လူေပါင္း ၁၃ဝ ေသဆံုး ေစခဲ့သည့္ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ တို႔၏ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခိုက္မႈ ၿပီးေနာက္ ရက္သတၱ သံုးပတ္ခန္႔ အၾကာတြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ၿဗိတိန္၏ ေလေၾကာင္း တိုက္ခိုက္မႈမ်ား စတင္ၿပီးေနာက္ နာရီအနည္းငယ္ အၾကာတြင္ ဂၽြန္ကယ္ရီ က ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံရွိ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ မ်ားကို ျပည္ပ ေလေၾကာင္း တုိက္ခိုက္မႈ အကူအညီ ရယူလ်က္ ေျမျပင္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ဆင္ႏႊဲႏုိင္မည့္ ေလ့က်င့္သား ျပည့္ဝေသာ ဆီးရီးယား အတိုက္အခံ တပ္ဖဲြ႕ဝင္ ၇ဝဝဝဝ ခန္႔ရွိေၾကာင္း ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒးဗစ္ ကင္မရြန္း က ေျပာၾကား ထားသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ဆီးရီးယား အတိုက္အခံ တပ္ဖဲြ႕ဝင္ မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ISIS အစၥလာမ္မစ္ စစ္ေသြးၾကြ တို႔အေပၚ ေျမျပင္ စစ္ဆင္ေရး လုပ္ေဆာင္ရန္ အထူးတပ္ဖဲြ႕ဝင္ မ်ားကို ေစလႊတ္တပ္ျဖန္႔ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေအာက္တိုဘာ ၃ဝ ရက္တြင္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကား ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

( Pyi Chit Thar )
http://www.pyichitthar.com/

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရၿပီး ခုခံအား က်ဆင္းေနတဲ့ ေဝဒနာရွင္ တစ္ဦး ေဆးကုသမႈခံယူေနစဥ္။
 ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕ UN AIDS အဖြဲ႕ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္အတြင္း အစိုးရရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေၾကာင့္ HIV နဲ႕ဆိုင္တဲ့ ျပဳစုကုသမႈေတြ ရွစ္ဆအထိ တိုးတက္ လာခဲ့ေပမယ့္၊ ေရာဂါကာကြယ္ေရးအပိုင္းမွာေတာ့ ရည္မွန္းထားတဲ့ အတိုင္းအတာ မေရာက္ေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႕ HIV/AIDS ေရာဂါ ကုသေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးႏွစ္ပိုင္းလံုး ေအာင္ျမင္ဖို႔ အလားအလာ ဘယ္လို ရွိသလဲ၊ ဘာေတြ လုပ္ဖို႕လိုမလဲ ဆိုတာကို ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေမရိကန္ သုေတသီ တစ္ဦးနဲ႕ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုရဲေခါင္က ေျပာျပပါမယ္။

ဒီဇင္လဘာလ ၁ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ UN AIDS အစီရင္ခံစာ အရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္အတြင္း အစိုးရရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေၾကာင့္ HIV နဲ႕ဆိုင္တဲ့ ျပဳစု ကုသမႈေတြ ရွစ္ဆအထိ တိုးလာၿပီး၊ အခုႏွစ္စက္တင္ဘာလမွာ ARV ေဆးေပးၿပီး ကုသေပးႏိုင္တဲ့ HIV ေ၀ဒနာရွင္ အေရအတြက္ ၁၀၁၀၀၀ အထိ ရွိလာခဲ့တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ေရာဂါကာကြယ္ေရးအပိုင္းမွာေတာ့ ရည္မွန္းထားတဲ့ အတိုင္းအတာ မေရာက္ေသးဘူးလို႕ သိရပါတယ္။

လူတစ္ဦးခ်င္ ၀င္အေငြအရ ကမၻာေပၚမွာ က်န္းမာေရးက႑အတြက္ ဘ႑ာေငြ အသံုးျပဳမႈ အနည္းဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အခုလို အစိုးရဘက္က ေထာက္ပံ့မႈ တိုးလာတာ အားရစရာ ေကာင္းေပမယ့္ ဒီပံုအတိုင္း စဥ္ဆက္မျပတ္ ေထာက္ပံ့ေပးသြားဖို႕ လိုတယ္ လို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV/ AIDS သုေတသန လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ John Hopkin တကၠသလိုလ္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး ဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမႈး Chris Beyes က ေျပာပါတယ္။

”ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV ေရာဂါပိုးရွိေနတဲ့ သူအားလံုးရဲ႕ ၅၀ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ အထိဟာ ေဆးကုသမႈ မရရွိၾကဘူးလို႕ သိထားပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁ရက္ေန႕မွာ က်ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ HIV/AIDS ေန႕မွာ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ကေန ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္အသစ္အရ HIV ပိုးရွိတဲ့ သူတိုင္းကို CD4 count ဘယ္ေလာက္ပဲရွိရွိ ျပဳစုကုသေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးရမယ္လို႕ လမ္းညႊန္ထားပါတယ္။ အဲဒီ လမ္းညႊန္ခ်က္အတိုင္း လိုက္နာႏိုင္ဖို႕ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႕ ျပဳစုကုသမႈကို အခုထက္ ႏွစ္ဆတိုးၿပီး လုပ္ရမွာပါ။ ျပဳစုကုသေပးတဲ့ အပိုင္းအျပင္၊ ေရာဂါပိုးမျပန္႕ေအာင္ ကာကြယ္တဲ့အပိုင္းဆိုရင္ အခုထက္ထိ အသစ္အဆန္းလိုပဲ ရွိေနပါေသးတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕အေနနဲ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္လို ေဒသေတြမွာ မူးယစ္ေဆးထိုး သြင္းတဲ့ ေဆးထိုးအပ္ကေန တဆင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈက စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနရွိေနပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ အျခားအေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏိုင္ငံေတြမွာ လိုပဲ လိင္တူခ်င္း ဆက္ဆံတဲ့ လူငယ္အမ်ိဳးသားေတြနဲ႕ လိင္ေျပာင္းလဲေနထိုင္တဲ့ အမ်ိဳးသားေတြလိုမ်ိဳး လူအုပ္စုေတြမွာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရမႈ အထူးျမင့္မားေန ဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ျပဳစုကုသေရးအပိုင္းမွာ တိုးျမွင့္သလို၊ ေရာဂါကာကြယ္ေရးအပိုင္းမွာလည္း ပို အာရံုစိုက္လုပ္ဖို႕ လိုပါတယ္။”

ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ကေန ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္အသစ္အရ ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းမႈ အေျခအေနကို မၾကည့္ေတာ့ပဲ HIV ပိုးရွိတဲ့ သူတိုင္းကို ျပဳစုကုသမႈ ေပးရမွာျဖစ္လို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခအေနနဲ႕ လက္ေတြ႕လုပ္ဖို႕ ျဖစ္ႏိုင္မလားဆိုတာနဲ႕ ပက္သက္လို႕လည္း သူက ခုလို ေျပာပါတယ္။

”ဒါက ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနကို ခ်ထားေပးမယ့္ ေငြအရင္း အျမစ္ေတြ တင္မကပဲ၊ အလွဴရွင္ေတြဆီက ၀င္လာမယ့္ အရင္းအျမစ္ေတြလည္း တိုးလာပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း Global Fund, 3MD Fund၊ US AID၊ DFAID၊ EU နဲ႕ UK စတဲ့ အလွဳရွင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ရန္ပံုေငြ တိုးျမွင့္ေပးေန ပါတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႕မႈ ကိန္းဂဏန္းက အလြန္အကၽြံ ျဖစ္တဲ့ အေျခအေနမဟုတ္ေသးတာလဲ ပါပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အာဖရိကႏိုင္ငံေတြမွာ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ အားလံုးရဲ႕ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းကေန ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ထိ ေရာဂါပိုးရွိေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႕ယွဥ္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးက မႀကီးလွတဲ့အတြက္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ လာမယ့္ တစ္ႏွစ္ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း မျဖစ္ႏိုင္ေသးေပမယ့္၊ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္းေတာ့ ေရာဂါပိုးရွိသူ အားလံုးကို ျပဳစုကုသေပးႏိုင္မယ့္ အေျခအေန ေရာက္လာႏိုင္ပါတယ္။

အဲဒီအတြက္ ေရာဂါပိုးရွိမရွိ စစ္ေဆးတဲ့အပုိင္းကို ဒီထက္မက က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕လုပ္ဖို႕လိုပါတယ္။ ဒါမွ ေရာဂါပိုးရွိသူတာကို သိၿပီး ကုသမႈခံႏိုင္မွာပါ။ အဲဒီလို စစ္ေဆးခံႏိုင္ဖို႕ ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႕ ေရာဂါပိုးရွိႏိုင္သူေတြကို ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ရွိေနတာကို တိုက္ဖ်က္သြားဖို႕ လုိပါတယ္။ လက္ရွိမွာ လိင္တူ ဆက္ဆံသူေတြ၊ လိင္ေျပာင္းထားသူေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး လိင္အလုပ္သမားေတြနဲ႕ မူးယစ္ေဆးသံုးသူေတြလို ေရာဂါပိုးကူးစက္ႏိုင္ေျချမင့္တဲ့ သူေတြကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ရွိေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေက်းလက္နဲ႕ ေ၀းလံတဲ့ နယ္စပ္ေဒသေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ားတဲ့ ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းေျမာက္လို႕ ေဒသေတြမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ တိုးေပးဖို႕ဆိုတာ တကယ့္ကို စိန္ေခၚမႈတစ္ခုအေနနဲ႕ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အသစ္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ HIV မဟာဗ်ဴဟာ စီမံခ်က္မွာ အဓိက လူဦးေရရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေရာဂါ ကာကြယ္ေရး ၀န္ေဆာင္မႈေတြရဖို႕၊ HIV ပိုးရွိတဲ့ သူအားလံုးရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ သူတို႕မွာ ပိုးရွိမရွိ သိေနေစဖို႕၊ HIV ပိုးရွိၿပီး၊ ပိုးရွိမရွိ သိထားတဲ့ သူအားလံုးရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ျပဳစု ကုသမႈ ခံယူႏိုင္ဖို႕၊ ေရာဂါ ျပဳစု ကုသမႈ ခံယူသူ အားလံုးရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ေရာဂါပိုး ႏွိမ္ႏွင္းတာ ေအာင္ျမင္ဖို႕နဲ႕ ပိုးရွိသူေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနသူေတြ အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရွိေစဖို႕ စတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ပါ၀င္ေနပါတယ္။

ရဲေခါင္ / ဗြီအုိေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com

ေက်ာက္ျဖဴကေန တ႐ုတ္ျပည္ထိ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕ေတြ တင္ပို႔ေနတဲ့ ပိုက္လိုင္းလည္း ရွိေန။
 ရခိုင္ျပည္နယ္ ထဲမွာ ေက်ာက္ျဖဴ အထူး စီပြားေရး ဇုံ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးဖို႔ ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္ ေန႔ ကပဲ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ကေန ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယက သူရ ဦးေရႊမန္း ဆီကို စာေရးသား ေပးပို႔ ခဲ့ ပါတယ္။

အစိုးရ သက္တမ္း ၃ လ ေက်ာ္ပဲ က်န္ေတာ့ တဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို ေက်ာက္ျဖဴ အထူး စီးပြားေရးဇုံ အျဖစ္ လႊတ္ေတာ္ ကေန တရားဝင္ သတ္မွတ္ တာကို အစိုးရ က လိုလား ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အထူး စီးပြားေရးဇုံ ရဲ့ ေျမေနရာ အက်ယ္အဝန္းကို တိတိက်က် သတ္မွတ္ နိုင္ရင္ သိမ္းထားတဲ့ ေျမယာ ေတြ အတြက္ ေလ်ာ္ေၾကး ေပးတဲ့ ကိစၥေတြ အပါအဝင္ လိုအပ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ေငြ ေတြ ေတာင္းခံ နိုင္ေအာင္ အခုလို အစိုးရ ဘက္က လႊတ္ေတာ္ ကို တိုက္တြန္းတာ ျဖစ္နိုင္တယ္ ဆိုၿပီး ႀကံခိုင္ေရး ပါတီရဲ့ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဝင္းဦး က ဘီဘီစီ ကို ေျပာပါတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴ အထူး စီးပြားေရးဇုံ ထဲမွာ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း ၂ခု၊ စက္မွုဇုံ စီမံကိန္း နဲ႔ အဆင့္ျမင့္ အိမ္ရာ စီမံကိန္း ေတြ ပါဝင္ၿပီး ေျမဧကစုစုေပါင္း ၄ ေထာင့္ ၂ရာ ေက်ာ္ က်ယ္ဝန္း မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ အထူး စီးပြားေရးဇုံ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔ လုပ္ငန္း တင္ဒါေတြ ေခၚယူမွု လည္း ၿပီးစီး ေနၿပီ ျဖစ္ၿပီး အေသးစိတ္ ညႇိႏွိုင္း ေဆာင္ရြက္ ဖို႔သာ က်န္ေတာ့တယ္ လို႔ ေက်ာက္ျဖဴ အထူး စီးပြားေရးဇုံ ဥကၠဌ ဦးျမင့္သိန္းက ေျပာပါတယ္။

တင္ဒါ ေခၚယူ မွုေတြ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပိုၿပီး ပြင့္လင္း ျမင္သာမွု ရွိဖို႔ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ ေတြ လိုလားၾက ေပမယ့္ ေက်ာက္ျဖဴ အထူး စီးပြားေရးဇုံ ဟာ ေဒသတြင္း နိုင္ငံေတြ အၾကား အခ်က္အျခာ က်ကာ အင္မတန္ ေအာင္ျမင္ လာနိုင္တယ္ လို႔ ေမၽွာ္လင့္ ေနၾက ပါတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴကေန တ႐ုတ္ျပည္ထိ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕ေတြ တင္ပို႔ေနတဲ့ ပိုက္လိုင္းလည္း ရွိေနသလို၊ ေက်ာက္ျဖဴကေန ယူနန္ျပည္နယ္ ကူမင္း အထိ ရထားလမ္း ေဖာက္မယ့္ စီမံကိန္းလည္း ရွိေနပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese

စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြ ကေတာ့ ေနရပ္ရင္း ကို ျပန္ဖို႔ ေၾကာက္ရြံ့ေနၾက ဆဲ။
 ရွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း က ေန အစီရင္ခံစာ ထုတ္ၿပီး စြပ္စြဲ ထားတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ ထဲ အစိုးရ စစ္တပ္ ရဲ့ က်ဴးလြန္ မွု ေတြ ကို ျမန္မာ အစိုးရ အေနနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးမွု ေတြ ျပဳလုပ္ ပါ ဆိုၿပီး အေမရိကန္ က ေတာင္းဆို လိုက္ပါတယ္။

အစိုးရ စစ္တပ္ဟာ စာသင္ေက်ာင္းေတြ နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြ ရွိရာ ေနရာ ေတြ ကို ပါ ဗုံးၾကဲ ခဲ့ၿပီး၊ အရပ္သား ေတြ ကို ပစ္မွတ္ထား ပစ္ခတ္တာေတြ၊ မုဒိန္းက်င့္ တာေတြ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တယ္ လို႔ ရွမ္း လူ႔အခြင့္အေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း က စြပ္စြဲ ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ့ စြပ္စြဲမွုေတြ မွန္ကန္မွု ရွိ မရွိကို စုံစမ္းၿပီး အျပစ္ရွိသူေတြ ကို အေရးယူေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတယ္ လို႔ အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရး ဌာနရဲ့ ေျပာခြင့္ရ ကထီးနား အဒမ္စ္ က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာ အစိုးရ ဘက္ကေတာ့ အဲဒီ့ ေတာင္းဆိုမွု အေပၚ မတုံ႔ျပန္ ေသးပါဘူး။

တခါ၊ အစိုးရတပ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ တိုးတက္ေရး ပါတီ SSPP/SSA အၾကား အျပင္းအထန္ တိုက္ပြဲ တစ္လ ေက်ာ္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ မိုင္းရွူးနဲ႔ ေက်းသီး ၿမိဳ႕နယ္ ထဲမွာ ဒုကၡသည္ ေထာင္ေက်ာ္ ေသာင္တင္ ေနရဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ဒုကၡသည္ အေရး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ ေနသူေတြ က ေျပာပါတယ္။

ၿမိဳ႕ေပၚမွာ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ပုံမွန္ ျပန္ဖြင့္ နိုင္ၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြ ကေတာ့ ေနရပ္ရင္း ကို ျပန္ဖို႔ ေၾကာက္ရြံ့ေနၾက ဆဲ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေက်းရြာ ေတြ မွာေတာ့ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထား ရဆဲ ျဖစ္တယ္ ဆိုၿပီး ေတာ့လည္း ဒုကၡသည္ေတြ ကို ကူညီေနတဲ့ မိုင္းရွုးၿမိဳ႕ခံ နန္းဟိန္စန္း က ဆိုပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ လ နိုဝင္ဘာ ၂၃ ရက္နဲ႔ ၂၄ ရက္ ေန႔ တုန္းက အစိုးရ နဲ႔ SSPP ကိုယ္စားလွယ္ ေတြ ေတြ႕ဆုံ ၿပီး ၅ ရက္ အတြင္း အေကာ္အထည္ ေဖာ္ဖို႔ မူအားျဖင့္ သေဘာတူ ထားတဲ့ အခ်က္ ၆ ခ်က္ ရွိ ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီး ခဲ့တာ သီတင္း တစ္ပတ္ ေက်ာ္ ၾကာ ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ ႏွစ္ဘက္တပ္ေတြ ၾကား ထိေတြ႕ ပစ္ခတ္မွု ရပ္ေနတာ က လြဲၿပီး ေဒသခံေတြ ေနရပ္ရင္း ျပန္နိုင္ေရး နဲ႔ ပိတ္ထားရတဲ့ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္နိုင္ေရး ကိစၥေတြ ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္တာ မေတြ႕ရပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ဆိုင္ထားတဲ့ ႏွစ္ဘက္တပ္ေတြ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ၿပီး တပ္ေနရာ ခ် ထားေရး ကိစၥ အေပၚ တိက်တဲ့ အေၿဖ ထြက္ မလာ ေသးဘူး လို႔ SSPP/SSA ရဲ့ တာဝန္ခံ ဗိုလ္မွုးႀကီး စပ္ပိန္ဖ က ေျပာပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ လုံျခဳံေရး အာမခံခ်က္ မရွိပဲ နဲ႔ေတာ့ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ရင္း ျပန္နိုင္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္ ေသးဘူး လို႔လည္း ဗိုလ္မွုးႀကီး စပ္ပိန္ဖ က ဆိုပါတယ္။

လတ္တေလာ မိုင္းရွူးနဲ႔ ေက်းသီး ၿမိဳ႕နယ္ေတြက ယာယီ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြမွာ စစ္ေဘး ေရွာင္ေနရသူ ဦးေရ ၆ေထာင္ထက္ မနည္းရွိၿပီး လက္ရွိ အေနအထား မွာေတာ့ သူတို႔ အတြက္ ရိကၡာ တလစာ ေလာက္ေတာ့ အဆင္ေၿပ နိုင္ ေပမယ့္ ေရရွည္မွာေတာ့ အကူအညီ အမ်ားႀကီးလိုအပ္မယ္ လို႔ ဒုကၡသည္ အေရး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ ေနသူေတြ က စိုးရိမ္ ေနၾကပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese