သံတုိင္ေနာက္မွာ ခ်ဳိးေဖါက္ခံရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး

ျမန္မာနိုင္ငံက အက်ဥ္းေထာင္၊ ရဲဘက္စခန္းအေၾကာင္းနဲ႔ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေျခအေနကို RFA ဝိုင္းေတာ္သား ကိုေနရိန္ေက်ာ္ တင္ျပထားပါတယ္။

အက်ဥ္းသားေတြကို အလုပ္ၾကမ္းခိုင္းၿပီး ေခတ္နဲ႔ညီတဲ့လုပ္အားခမေပးတာ၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ မႈ ေကာင္းေကာင္းမေပးတာေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈျဖစ္တယ္လို႔ နိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပေဝဖန္ေလ့ရွိပါတယ္။

"က်မကေလးဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေျခအေနဆိုးေနၿပီ ေနလို႔မေကာင္းတာ၊ ေထာင္က်တာ ၂ဝ၁၃ ကပါရွင့္၊ မႏၱေလးအိုးဘိုေထာင္ကို ပို႔လုိက္တယ္၊ အဲ့ဒီကေန ထံုးဘိုရဲဘက္စခန္းကို ေရာက္သြားၿပီး တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေတာ့ အဲ့ဒီအနာကေပၚလာတာ၊ ဆရာဝန္ကိုျပေတာ့ ႏွလံုးေသြးေၾကာထံုးတာတဲ့၊ အဲ့ဒါ ခြဲေပးမယ္ခြဲေပးမယ္နဲ႔ အခုဆိုရင္တစ္ႏွစ္ေက်ာ္သြားပါၿပီ၊ ခံစားေနရတာ သူ႔မွာလည္ပင္းေၾကာေလးေတြ လည္းနာတယ္၊ ေနပူလာလို႔ရွိရင္ အဲ့ဒီအနာတျပင္လံုးကရဲၿပီးေတာ့ ေသြးေတြစို႔လာတယ္၊ ဂြမ္းနဲ႔ ပလာစတာနဲ႔ အုပ္အုပ္ေပးထားတယ္"

အခုၾကားခဲ့ရတဲ့အသံကေတာ့ ပဲခူးတိုင္း ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕က ေဒၚနီနီဝင္း ေျပာျပေနတာပါ၊ သူ႔သား ကိုရဲရင့္ေအာင္ဟာ ေနျပည္ေတာ္က တိုက္သစ္ေတြမွာ မွန္ျပတင္းေပါက္တပ္ဆင္ေပးတဲ့ အလုပ္လုပ္ရင္း သူ႔အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမား ခိုက္ရန္ျဖစ္ေတာ့ သူပါေရာပါခဲ့ၿပီး အျပန္အလွန္ရိုက္ႏွက္ၾကရာကေန လူေသမႈျဖစ္လို႔ အလုပ္ရွင္လင္မယားနဲ႔အတူ ေထာင္ဒဏ္ ၁၁ ႏွစ္ က်ခံေနရတာလို႔ မိခင္ျဖစ္သူက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္မွာ ျပစ္မႈေၾကြးကိုေခြ်းျဖင့္ေဆးမည္လို႔ ေၾကြးေၾကာ္သံေတြ တင္ထားၿပီး၊ အက်ဥ္းသားေတြကို သံေျခက်င္းေတြခတ္ၿပီး ရဲဘက္စခန္းလို႔ေခၚတဲ့ အလုပ္ၾကမ္းစခန္းေတြကိုပို႔တာ ဦးေနဝင္း တစ္ပါတီေခတ္တည္းက ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိလည္း အက်ဥ္းသားေတြကို ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေရး စခန္းေတြ၊ အက်ဥ္းဦးစီးဌါနရဲ႕ လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြကိုပို႔ၿပီး အလုပ္ၾကမ္းခိုင္းတာေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး သုေတသနလုပ္ေနတဲ့ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း AAPP အတြင္းေရးမွဴး ကိုတိတ္နိုင္ က ေျပာပါတယ္။

"ရဲဘက္စခန္းဆိုတာကေတာ့ အလုပ္စခန္းေပါ့ဗ်ာ၊ လူတစ္ေယာက္ကို ျပစ္ဒဏ္ခ်ၿပီဆိုရင္ အလုပ္ၾကမ္း နဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ဆိုၿပီး ခ်ေလ့ရွိပါတယ္၊ ဒါက ဥပေဒနဲ႔ တရားစီရင္ေရး အပိုင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္၊ တကယ္လို႔ အလုပ္ၾကမ္းနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ခ်ခံရၿပီဆိုရင္ေတာ့ တခ်ိဳ႕အလုပ္စခန္းေတြ ပို႔တာရွိပါတယ္၊ သို႔ေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ နိုင္ငံမွာ ေခတ္အဆက္ဆက္က လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ႀကီးေနတဲ့ကိစၥေတြရယ္၊ အက်ဥ္းသားေတြကို အခြင့္အေရးမေပးခဲ့တာေတြက ေတာက္ေလွ်ာက္ နာမည္ႀကီးခဲ့တာပါ၊ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔လည္း ရဲဘက္စခန္းေတြမွာ မနိုင္ဝန္ထမ္းရလို႔ ေသဆံုးသြားရသူေတြရွိတယ္၊ ထြက္ေျပးသြားတဲ့သူေတြရွိတယ္၊ အဲဒီအေျခအေနမ်ိဳးေတြက ေတာက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ခဲ့တာပါ" တဲ့။

နဝတစစ္အစိုးရေခတ္မွာေတာ့ ႏိုိင္ငံေရးမႈနဲ႔ ေထာင္ခ်ခံရသူတခ်ိဳ႕ကိုပဲ အလုပ္ၾကမ္းစခန္းေတြ ပို႔ခဲ့ဖူးတာရွိပါတယ္။ ဒီအေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုတိတ္နိုင္က

"ရဲဘက္စခန္းပို႔တယ္ဆိုတာက ရိုးရိုးအက်ဥ္းသားေတြတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ တခ်ိဳ႕ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ပါ အပို႔ခံရပါတယ္၊ အဲ့ဒီထဲမွာလည္း ေသဆံုးသြားတဲ့သူေတြရွိတယ္၊ သံဃာေတာ္ေတြလည္း ပ်ံလြန္ေတာ္မူ သြားရတာေတြ ရွိပါတယ္၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာဆိုရင္ ေညာင္ေလးပင္ NLD အဖြဲ႔ဝင္ ၃၆ ေယာက္ကို ဖမ္းၿပီးေတာ့ ေရွ႕တန္းပို႔လိုက္တာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ အဲ့ဒီထဲက ၂ ေယာက္ ေရွ႕တန္းမွာပဲ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္" လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

အဲ့ဒီလို ရဲဘက္စခန္းအပို႔ခံရတဲ့ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြထဲက ထင္ရွားတဲ့သူေတြကေတာ့ မႏၱေလးက ဆရာေတာ္ ဦးေရဝတနဲ႔ လူရႊင္ေတာ္ ဦးပါပါေလးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အက်ဥ္းေထာင္ေလာကမွာ ရဲဘက္အလုပ္ၾကမ္းစခန္းကို အပို႔မခံရဖို႔ မိသားစုေတြက ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြ ကို ေငြအေျမာက္အမ်ားေပးရတာမ်ိဳးရွိၿပီး၊ ေငြမေပးနုိင္တဲ့အက်ဥ္းသားေတြ အပို႔ခံရတာမ်ားတယ္လို႔ အက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြကတဆင့္ သိရပါတယ္။ ေနာက္တစ္မ်ိဳးကလည္း အလုပ္ၾကမ္းစခန္းဆိုေပမယ့္ ေထာင္ထဲ မွာေနရတာမဟုတ္ပဲ ျပင္ပေလာကမွာေနရတာျဖစ္လို႔ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြကို ေငြေပးၿပီး အေနအစားေခ်ာင္တဲ့ ရဲဘက္စခန္းကိုသြားတဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေထာင္ထဲမွာလဲ အမ်ိဳးသမီး အက်ဥ္းသူေတြဆိုရင္ ေဆး လိပ္လိပ္ခိုင္းတာ၊ အမ်ိဳးသားအက်ဥ္းသားေတြဆို ေထာင္တြင္း ေတာင္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ခိုင္းတာေတြရွိပါတယ္။

ဒီလုပ္ငန္းေတြက အက်ဥ္းဦးစီးဌာနရန္ပံုေငြအတြက္လို႔ အာဏာပိုင္ေတြကဆိုေပမယ့္ အ့ဲဒီလုပ္ငန္းေတြမွာ ကြပ္ကဲရတဲ့ေထာင္အရာရွိေတြအတြက္လည္း ခ်မ္းသာနိုင္တဲ့အထိ အခြင့္အလမ္းေတြရတဲ့အေၾကာင္း အက်ဥ္းေထာင္ေလာကမွာ ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ AAPP ရဲ႕ သုေတသနအရ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရဲဘက္အလုပ္ ၾကမ္းစခန္း ဘယ္ႏွစ္ခုေလာက္ရွိလဲဆိုေတာ့ ကိုတိတ္နိုင္က " က်ေနာ္တို႔ အရင္က သိထားသေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ ၁ဝ၄ ခု ရွိပါတယ္" လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒီလိုအက်ဥ္းသားေတြကို အလုပ္ၾကမ္းစခန္းမွာ ခိုင္းတာမ်ိဳးဟာ တရုတ္လို ေျမာက္ကိုရီးယားလို နိုင္ငံေတြမွာ လည္းရွိတဲ့အတြက္ အက်ဥ္းသားေတြက ိုကြ်န္လိုႏွိပ္စက္ခိုင္းေစတာမ်ိဳးမလုပ္ဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက အၿမဲမျပတ္ေထာက္ျပေဝဖန္ေလ့ရွိသလို ကုလသမဂၢကလည္း ဒီလုပ္ရပ္မ်ိဳးကို ျပစ္တင္ရႈံ႕ခ်ေလ့ရွိပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္ကလည္း ျမန္မာနိုင္ငံက အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ အက်ဥ္းသားေတြကို အလုပ္ခိုင္းေပမယ့္ ေခတ္ ကာလနဲ႔ေလ်ာ္ညီၿပီး ထိုက္သင့္တဲ့လုပ္အားခမေပးတာ၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ညံ့ဖ်င္းတာေတြအျပင္၊ ထမင္းနဲ႔ဟင္းကို ဝဝလင္လင္မေက်ြးတာ၊ တကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရးအတြက္ ေရေကာင္းေကာင္းမခ်ိဳးရတာေတြ ကလည္း ေထာင္အေၾကာင္းေျပာတဲ့အခါမွာ ခ်န္ထားလို႔မရတဲ့ကိစၥေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ အက်ဥ္းသား တစ္ေယာက္ ေထာင္ထဲမွာဖ်ားနာေနရင္ ပါရာစီတေမာ့တျခမ္း၊ ဘာမီတြန္တျခမ္း ေလာက္ေပးတာမ်ိဳးကလည္း နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြေရးတဲ့ ေဆာင္းပါးေတြမွာ ဖတ္ရေလ့ ရွိသလို၊ ရက္လြန္ေဆးေတြ တိုက္တာ၊ ေဆးထိုးအပ္ကို အႀကိမ္ႀကိမ္ျပန္သံုးလို႔ ကူးစက္ေရာဂါ ရတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

အခုေရာေထာင္ေတြမွာ ဘယ္လိုအေျခအေနရွိလဲဆိုေတာ့ ကိုတိတ္နိုင္က "အခုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေတာ့ အရင္အေျခအေနနဲ႔ သိပ္မကြာလွဘူး၊ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ကာလေတြကထက္စာရင္ေတာ့ အခုက နည္းနည္း သက္ေသာင့္သက္သာ ျဖစ္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေထာင္ဆိုတာကေတာ့ ေထာင္ပါပဲ၊ သို႔ေပမဲ့ အာဏာပိုင္ေတြဘက္ အက်ဥ္းသားေတြကို လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ဆုိတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြ၊ ဒီစံႏႈန္းေတြနဲ႔ ဆက္ဆံကိုင္တြယ္ရမယ္လို႔ က်ေန္ာကျမင္ပါတယ္" လို႔ ဆုိပါတယ္။

အက်ဥ္းေထာင္မွာ ေဆးကုသခြင့္ရဖို႔ ခက္ေနတဲ့အတြက္ "က်မကေလးေလးဟာ ပိန္လဲပိန္ေနၿပီ၊ အရိုးေပၚအေရပဲ ရွိေတာ့တယ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာလည္း သူတို႔ဆီမွာဘာမွမရွိဘူးလား မသိဘူး၊ က်မေရွ႕တင္မွာပဲ တျဖဳတ္ျဖဳတ္နဲ႔ ေသသြားတာေတြ အဲ့ဒီေဆးရံုမွာ၊ အခုလည္း က်မကေလးေလးက အဲ့လိုပဲခံစားေနရေတာ့မွာလား မသိဘူး၊ က်မေတာ္ေတာ္ေလးကို စိတ္ထိခိုက္ေနပါၿပီ" ေဒၚနီနီဝင္းရဲ႕ မိခင္ေသာကကို ၾကားရပါတယ္။

အက်ဥ္းသားေတြကို အလုပ္ၾကမ္းခိုင္းတာ၊ က်န္းမာေရးကုသမႈ ညံ့ဖ်င္းတာအျပင္ အမႈတစ္ခုထက္ပိုၿပီး တရားစြဲခံထားရတဲ့ အက်ဥ္းသားတစ္ေယာက္ကို ပထမတစ္မႈအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ခ်ၿပီးတဲ့အခါ၊ ေနာက္မႈေတြအတြက္ တရားရံုးထုတ္ေတာ့ အ့ဲဒီအက်ဥ္းသားကို ေျခေထာက္မွာသံေျခက်င္းခတ္ၿပီးမွ ရံုးထုတ္တဲ့စနစ္ ရွိေနပါတယ္၊ အ့ဲဒီစနစ္ကို မဆလအစိုးရလက္ထက္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးက လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး၊ အ့ဲဒီဝန္ႀကီးကိုယ္တိုင္ အက်ဥ္းသားဘဝ ျပန္ေရာက္ရတဲ့အခါ ေျခက်င္းခတ္ခံရလို႔ ဝမ္းနည္းပက္လက္ ျဖစ္ခဲ့ရတာမ်ိဳးလည္းရွိခဲ့တယ္လို႔ ၁၉၈ဝ လြန္ကာလက အက်ဥ္းက်ခဲ့တဲ့ နိုင္ငံေရးသမားတခ်ိဳ႕က ျပန္ေျပာၾကပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ကဆိုရင္ ဆႏၵျပလို႔ ရမည္းသင္းေထာင္မွာ အဖမ္းခံထားရတဲ့ စစ္ကိုင္း ျမန္မာဗီးနီးယား သစ္ပါးလႊာ စက္ရံု အလုပ္သမားေတြေခါင္းေဆာင္ေတြကို တရားရံုးဖီဆန္မႈနဲ႔ ေထာင္တစ္လ ခ်ထားၿပီးၿပီျဖစ္လို႔ ေနာက္ထပ္ စြဲခ်က္တင္ခံထားရတဲ့ အမႈေတြအတြက္ တရားရံုးထုတ္တဲ့အခါ ေျခက်င္းခတ္တာျငင္းဆန္လို႔ဆိုၿပီး ေထာင္ အာဏာပိုင္ေတြက ထိုးႀကိတ္ကန္ေက်ာက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳးအက်ဥ္းသားေတြကို အၾကမ္းဖက္ႏွိပ္စက္ၿပီး ျပစ္ဒဏ္ေပးတဲ့စနစ္ကေန အက်ဥ္းသားကိုလည္း လူတစ္ဦး လိုဆက္ဆံၿပီး သူ႔ဘဝေျပာင္းလဲေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးမယ့္စနစ္မ်ိဳး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲနိုင္ေအာင္ AAPP ကႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ ကိုတိတ္နိုင္က ေျပာပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံေတြက အက်ဥ္းေထာင္တခ်ိဳ႕မွာ အက်ဥ္းသားေတြ ပညာသင္ခြင့္ရတာ၊ အလုပ္လုပ္ရင္ ေခတ္နဲ႔ ညီတဲ့ လုပ္အားခေပးတာ၊ စာတစ္အုပ္ဖတ္ၿပီးရင္ အမွတ္ေကာင္းေပးၿပီး ျပစ္ဒဏ္ေလွ်ာ့ရက္ေပး တာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

အဲ့ဒီလိုအက်ဥ္းသားေတြကို ျပဳစုေလ့က်င့္ေပးတဲ့စနစ္မ်ိဳး မက်င့္သံုးပဲ၊ ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းခိုင္းေစတဲ့ စနစ္ေၾကာင့္ ေထာင္ကလြတ္ေျမာက္လာသူေတြမွာ စိတ္ဒဏ္ရာေတြရလာတဲ့အျပင္ ေနာက္ထပ္ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ဖို႔ ဝန္မေလးေတာ့ပဲ ေထာင္နဲ႔အိမ္သံသရာထဲကေန ရုန္းမထြက္နိုင္ၾကသလို လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာလည္း ဆိုးက်ိဳး ရိုက္ခတ္ခံရမႈ ပိုမ်ားတာေတြ႔ရတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကလည္း အေႏွးနဲ႔အျမန္ဆိုသလို မျဖစ္မေနေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုၾကပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
RFA
Labels:

Post a Comment

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို လာေရာက္ ေရးသားရင္ဖြင့္ႏိုင္ပါသည္။ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳ၍ ရင့္သီးရိုင္းစိုင္း ရုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းစြာ ေရးသားျခင္း၊ ညစ္ညမ္းစြာ ဆဲဆိုေရးသားျခင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိေစရန္ တိုက္ခိုက္ေရးသားျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူ ဖတ္ ၾကည့္ နားဆင္ရန္ မသင့္ေလ်ာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ အေရးအသားမ်ား ေရးသားျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္းမ်ားကို လံုး၀ ခြင့္မျပဳပါ။ ..Face book button ေလးႏွိ္ပ္ၿပီးလည္း ေရးႏိုင္ပါတယ္

[blogger][facebook]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.