အေမရိကန္ သမၼတ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂ ဦးျဖစ္ၾကတဲ့ ဒီမုိကရက္ပါတီက Hillary Clinton နဲ႔ ရီပတ္ဘလီကန္ပါတီက Donald Trump တုိ႔ရဲ႕ ပထမအႀကိမ္ စကား စစ္ထုိးပြဲကုိ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ည ၉ နာရီမွာ စတင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အေရးပါတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ လူအမ်ားက စိတ္၀င္တစားနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ၾကမွာ ျဖစ္သလုိ ျမန္မာႏြယ္ဖြား အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြကလည္း ေစာင့္ၾကည့္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔ည ၉ နာရီ၊ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၇ နာရီခြဲ၊ က်ေနာ္တုိ႔ အခုအသံလႊင့္ၿပီး နာရီ၀က္အၾကာ စတင္မယ့္ ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲဟာ သမၼတ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂ ဦး ျဖစ္ၾကတဲ့ Hillary Clinton နဲ႔ Donald Trump တုိ႔ရဲ႕ ပထမဆုံးအႀကိမ္ စကားစစ္ထုိးပြဲ ျဖစ္ၿပီး ပရိတ္သတ္ေပါင္း ၁၀ သန္းေက်ာ္က ရုပ္ျမင္သံၾကားက တုိက္ရုိက္ထုတ္လႊင့္တာကုိ ေစာင့္ၾကည့္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲအတြက္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ေလာက္ကတည္းက မဲဆြယ္ စည္းရုံးမႈေတြကုိ ရပ္ဆုိင္းၿပီး ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ေနခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္အနည္းငယ္အတြင္း လူထုေထာက္ခံမႈ ပုိမုိ ရရွိလာေနတဲ့ Donald Trump ကေတာ့

"က်ေနာ္တို႔အတြက္အားရစရာေနာက္ဆံုးစစ္တမ္းေကာက္ခံခ်က္မွာ က်ေန္ာတို႔ဘက္က ႏိုင္ငံတ၀ွမ္းမွာ ၅ မွတ္နဲ႔ အသာရေနပါတယ္။"

Hillary Clinton ကေတာ့ စကားစစ္ထုိးပြဲေတြမွာ အေတြ႔အႀကဳံ ရင့္က်က္သူျဖစ္ၿပီး မူ၀ါဒေရးရာကိစၥေတြကုိ စံနစ္တက် ထိထိမိမိ ေျပာဆုိႏုိင္သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။

"က်မနဲ႔ Donald Trump တို႔ၾကားမွာ ကြာျခားမႈတခုကေတာ့ က်မအေနနဲ႔ က်မဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးမလဲဆိုတာကို က်မလူထုကို ခ်ျပတယ္။ က်မ ခ်ျပတဲ့အတိုင္လည္း က်မလက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရလဒ္ေတြ ထြက္ေပၚေအာင္လုပ္ဖို႔လည္း က်မတာ၀န္ခံပါတယ္။"

ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲကုိ ေစာင့္ၾကည့္ၾကမယ့္သူေတြထဲ မယ္ရီလန္းျပည္နယ္က ဦးထြန္းေအာင္လည္း ပါပါတယ္။

"ၾကည့္ကိုၾကည့္ျဖစ္ပါမယ္ က်ေနာ္႔မိတ္ေဆြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း သူတို႔ၾကည့္ၾကမယ္လို႔ေျပာတယ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ဒီစကားစစ္ထိုးပြဲက အေတာ္ေလးအေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီႏွစ္အတြက္ကေတာ့ ပိုေတာင္အေရးႀကီးေသးတယ္ ။ Hillary Clinton နဲ႔ Donald Trump က တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ျခားနားမႈက သိပ္မ်ားတယ္။ အဲဒီေတာ့ လူေတြက စိတ္၀င္စားမႈရွိတယ္။ Hillary Clinton က အေတြ႔အႀကံဳရွိခဲ့တဲ့ဟာနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒမွာ သာလိမ့္မယ္လို႔ထင္တယ္။ Donald Trumpကေတာ့ သူက ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေျပာေတာ့ ႀကိဳက္တဲ့လူေတြကလည္းရွိတယ္။"

ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲအတြင္း ေမးခြန္းေတြကုိ ေျဖတဲ့အေပၚမူတည္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ အႏုိင္အရႈံးကုိ ဆုံးျဖတ္ေပးတာမ်ဳိး ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း Pennsylvania ျပည္နယ္က အေမရိကန္ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ ေဒၚျဖဴျဖဴက ေျပာပါတယ္။

"Debate က မေမွ်ာ္လင့္တဲ့ေမးခြန္းေတြ ေမးတဲ့လူကလည္း ဘက္မလိုက္ဘူး၊ သူက ၾကားလူ၊ ၾကားလူကေနသူေမးတဲ့အခါ အေျဖေပၚမွာ အရမ္းမူတည္တယ္။ ဒီေနရာမွာ ကိုယ္ေျဖႏိုင္ရင္ေျဖႏိုင္သလို အမွတ္က တက္သြားႏိုင္တယ္ ၊ မေျဖတတ္ရင္ အမွတ္က ျဗဳန္းကနဲ က်သြားႏိုင္တယ္ ဆိုလိုခ်င္တာက Hillary Clinton က Donald Trump ထက္ သာေနတယ္ဆိုေပမယ့္ သူကမေျဖတတ္ဘူးဆိုရင္ ၊ ေနာက္ၿပီးသူတို႔ေျပာတာ Presidential ျဖစ္ရမယ္ ပံုစံကိုက စကားေျပာတာ ေလယူေလသိမ္း ကိုက သမၼတပံုစံေပါက္ရမယ္။ သမၼတပံုစံမေပါက္ပဲနဲ႔ ဟို တမ်ိဳးေလ Donald Trump ပံုစံသိတယ္မလား ၊ သူစကားေျပာတဲ့ပံုစံ ။ အဲဒါကလည္းလူေတြရဲ႔ First impression လူေတြရဲ႕ ပထမဆံုးအျမင္မွာ သူ႔ၾကည့္ရတာ သမၼတရုပ္လည္းမေပါက္ဘူး ဆိုတာမ်ိဳး၊ အဲဒါကလည္း အေရးႀကီးတယ္။ ေနာက္ Point ကလည္းအေရးႀကီးတယ္ ။ ဘယ္လိုျပန္ေခ်ပမလဲ ၊ ေခ်ပတာလည္းအေရးႀကီးတယ္။ ပိုၿပီးအေရးႀကီးတာက ကိုယ့္ issue ကိုေျပာျပႏိုင္ရမယ္။ ကိုယ့္ stand point ေပါ့ေနာ္ Hillary Clinton က သူရပ္တည္ေနတဲ့ဟာေတြ ဒါေတြ၊ ဒါေတြ ဆိုၿပီးေျပာႏိုင္တဲ့အခါမွာ လူေတြက အဲဒီအခါက်မွ compare နဲ႔ contrast ျမင္ၿပီးေတာ့ Hillary Clinton ရဲ႕အစီအစဥ္ကေတာ့ ဒီလိုေတြျဖစ္ပါလား ၊ Donald Trump က ဘယ္လိုဆိုတာေတြ။"

စကား စစ္ထုိးပြဲကုိေတာ့ နယူးေယာက္ျပည္နယ္၊ Hempstead ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ Hofstra တကၠသုိလ္မွာ ျပဳလုပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲကုိ NBC ရုပ္သံဌာနက ထုတ္လႊင့္သြားမွာျဖစ္ၿပီး ေမးခြန္းေတြကုိ ေမးတဲ့သူကေတာ့ NBC သတင္းဌာနက Lester Holt ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစကားစစ္ထုိးပြဲအတြင္း ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂ ဦးက မဲဆြယ္ စည္းရုံးပြဲေတြမွာ ေျပာဆုိေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အပါအ၀င္ မူ၀ါဒေရးရာကိစၥေတြမွာ သူတုိ႔ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေမးျမန္းသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စုစုေပါင္း ၁ နာရီခြဲၾကာမယ့္ ဒီ စကားစစ္ထုိးပြဲကုိ ၁၅ မိနစ္စီ က႑ ၆ ခုခြဲၿပီး ျပဳလုပ္သြားမွာ ျဖစ္ၿပီး ေမးခြန္းေတြထဲမွာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ဦးတည္ခ်က္၊ တုိင္းျပည္ သာယာ၀ေျပာေအာင္ ဘယ္လုပ္ေဆာင္ၾကမလဲ၊ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ လုံၿခံဳေရးအေျခအေန စတာေတြလည္း ပါ၀င္မယ္လုိ႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ႀကိဳတင္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီမုိကရက္ပါတီ သမၼတေလာင္း Hillary Clinton ကုိ ပထမဆုံး ေမးခြန္း စေမးမွာျဖစ္ၿပီး ေမးခြန္း တခုစီအတြက္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးစီက ၂ မိနစ္စီ ေျဖဆုိခြင့္ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ အေျဖတခုခ်င္းစီအတြက္ ၿပိဳင္ဖက္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းျဖစ္သူက ၂ မိနစ္ ျပန္လည္ ေခ်ပခြင့္ ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Hillary Clinton ရဲ႕ မဲဆြယ္ စည္းရုံးေရးအဖြဲ႔က လူေပါင္း ၁,၂၀၀ ပါ၀င္တဲ့ စကားစစ္ထုိးပြဲ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ ပါတီေတြ ျပည္နယ္ေပါင္း ၅၀ စလုံးမွာ ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္ၿပီး Clinton ရဲ႕ ဒုသမၼတေလာင္း Tim Kaine လည္း ဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္၊ Orlando ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္မယ့္ စကားစစ္ထုိးပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ပါတီကုိ တက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတေလာင္းေတြအေနနဲ႔ စကားစစ္ထုိးပြဲ ၃ ႀကိမ္ ျပဳလုပ္သြားဖုိ႔ရွိၿပီး ဒုသမၼတေလာင္းေတြကေတာ့ စကားစစ္ထုိးပြဲ ၁ ႀကိမ္သာ ျပဳလုပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ သမၼတေလာင္းေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ Richard Nixon နဲ႔ John F. Kennedy တုိ႔ ၂ ဦးၾကား ျပဳလုပ္တဲ့ စကားစစ္ထုိးပြဲကစၿပီး ရုပ္ျမင္သံၾကားကေန တုိက္ရုိက္ ထုတ္လြင့္ ျပသတဲ့ အစဥ္အလာ ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။

ကိုုေဇာ္၀င္းလႈိင္ / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
http://burmese.voanews.com