ကင္ဆာကို ဖိတ္ေခၚေနေသာ ေရာေႏွာဆီ ႏွင့္ ျပန္ေၾကာ္ဆီမ်ား -


| သက္ထားေဆြ / ဧရာဝတီ ||

ရန္ကုန္ သဃၤန္းကြ်န္း စံျပေစ်းအနီး ေရာင္ျခည္သစ္ ကုသိုလ္ျဖစ္ ေဆးခန္းေရွ႕ တြင္ မိမိအမည္ကို ေခၚရန္ ေစာင့္ဆိုင္း ေနသူမ်ားထဲတြင္ အသက္ ၃၇ ႏွစ္ အရြယ္ မေက်ာ့ တစ္ေယာက္လည္း အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။ အသားျဖဴျဖဴ အနည္းငယ္ ၀ဖိုင့္ေသာ ခႏၶာကိုယ္ရိွၿပီး ေဝဒနာေၾကာင့္ မ်က္ႏွာ က ႏြမ္းလ်ေနသည္။ မၾကာခဏ ယားယံသည့္ ေရာဂါခံစားရ၍ ေဆးခန္းျပ ရာမွ ဆီးခ်ိဳေ၀ဒနာျဖစ္ေနမွန္း သိခဲ့ရၿပီး ကုသမႈခံယူေနသည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ရိွသြားၿပီ ျဖစ္သည္။

“ကြ်န္မမွာ ဆီးခ်ိဳမ်ိဳးရိုးလည္း မရိွဘူး။ သူမ်ားေတြလို အခ်ိဳေတြ၊ လက္ဖက္ရည္ေတြကို စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ေသာက္ေလ့မရိွဘဲ ဆီးခ်ိဳ ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ အံ့ၾသေနတာ” ဟုလည္း မေက်ာ့က ဆိုသည္။ ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္သည့္ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုးေရာဂါမ်ား အျဖစ္မ်ားလာျခင္းက စားသံုးဆီမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္မႈ ရိွေနေၾကာင္း ေဆးပညာရွင္တခ်ိဳ႕က သံုးသပ္လာၾကသည္။

“အရင္တုန္းက ေသြးတိုးဆီးခ်ိဳဆိုရင္ သူေဌးေရာဂါေပါ့။ အဆီအစိမ့္ေတြ အရမ္းစားတဲ့သူေတြမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေယဘုယ် အားျဖင့္ သံုးသပ္ တာေပါ့။ ေနာက္ပိုင္း လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြ၊ ဆိုက္ကားသမားေတြက အစ ဆီးခ်ိဳျဖစ္လာတယ္” ဟု အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္ ေဒါက္တာေက်ာ္စြာဦး က ေျပာသည္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ျဖစ္ပြားပါက အျမင္အာရံု ဆံုးရံႈးျခင္း၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ ရာ ေလျဖတ္ေရာဂါႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ပိတ္ျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးျခင္း၊ ေျခပုပ္၍ ျဖတ္ေတာက္ပစ္ရျခင္း စသည့္ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ သည္။ အိမ္ေထာင္သည္ ကေလးတေယာက္အေမ ျဖစ္ေသာ မေက်ာ့တို႔ မိသားစု၏ အဓိက၀င္ေငြမွာ ရာသီေပၚပန္းမ်ားကို ေရာင္းရေငြ ျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးတဦးအတြက္ ေက်ာင္းစရိတ္လည္းရိွေသာ သူတို႔ မိသားစုသည္ ေခ်ာင္ေခ်ာင္လည္လည္ ေနထိုင္ စားေသာက္ေရး မလြယ္ကူေပ။ ေန႔စဥ္ စားေသာက္ရာတြင္ သံုးစြဲေသာ ဆီအမ်ိဳးအစားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပဲဆီ ရုိးရုိးသာ စားသုံးႏုိင္သည္ဟု မေက်ာ့က ေျပာသည္။ “ပဲဆီေပါ့၊ အရမ္း အေကာင္းႀကီးေတာ့ မသံုးႏိုင္ဘူး။ ပဲရိုးရိုးေပါ့။ တစ္ပိသ၁ာ က်ပ္ႏွစ္ေထာင္ ေပးရတယ္” ဟုလည္း သူက ေျပာျပ သည္။

လက္ရိွတြင္ ေျမပဲ တစ္ပိသ၁ာ ခန္႔မွန္းေျခ ၂,၅၀၀ က်ပ္ က်သင့္ၿပီး ေျမပဲ တစ္ပိသ၁ာကို ဆီႀကိတ္ပါက ဆီေလးဆယ္သားခန္႔ ရႏိုင္ေၾကာင္း ဆီလုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ သိရသည္။ အလုပ္သမားခ၊ မီတာခ၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္မ်ား ထည့္တြက္ပါက ပဲဆီစစ္စစ္ရရိွရန္ တစ္ပိသ၁ာလွ်င္ အရင္းအႏွီး က်သင့္ေငြမွာ ၅,၅၀၀ က်ပ္ နီးပါးရိွသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ထဲတြင္ ပဲဆီဟုဆိုကာ ေရာင္းခ်ေနေသာ ဆီမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းႏွင့္ ခ်ိန္ထိုး စဥ္းစားပါက ယင္းဆီမ်ားမွာ ပဲဆီစစ္စစ္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

ေဒါက္တာ ေက်ာ္စြာဦးက “ဆီမသန္႔တဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္တြင္းမွာ မေကာင္းတဲ့ အဆီဓာတ္ေတြ မ်ားလာရင္၊ ေသြးထဲမွာ အဆီ ဓာတ္ေတြ မ်ားလာ ရင္ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္းတာေတြ က ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ ျဖစ္ေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီေရာဂါေတြေၾကာင့္ အသက္တိုသြားႏိုင္တယ္”ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးႏႈန္း သည္ ႏွစ္စဥ္ အျခားေသာ ေသဆံုးႏႈန္းမ်ား၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္ ျဖစ္ေသာ ၅၉ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ရိွသည္။ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားမွာ ေသြး တိုး၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာ က်ဥ္း ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳေရာဂါ၊ ကင္ဆာ၊ နာတာရွည္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည္။ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳႏွင့္ကင္္ဆာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပါက ေရာဂါကို အျမစ္ျပတ္ ေပ်ာက္ ကင္းေအာင္ ကုသ၍ မရႏိုင္ေတာ့ဘဲ ယင္းေရာဂါမ်ားႏွင့္ ေနာက္ဆက္ တြဲ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ အသက္ဆံုးပါးသြားႏိုင္သည္။

မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား စားသံုးျခင္းႏွင့္ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ နည္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီညြတ္ေသာ အစားအေသာက္မ်ားသည္ ခ်ိဳလြန္း၊ ငန္လြန္း၊ အဆီမ်ားလြန္းေသာ အစားအေသာက္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး ဌာနခြဲမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးျမင့္ေရႊက ေျပာျပသည္။

“အဆီလို႔ဆိုရင္ တိရစာၦန္ကထုတ္တဲ့ ဝက္ဆီ၊ အမဲဆီ၊ ေနာက္ စားအုန္းဆီ လည္း ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆးပညာမွာ ျပည့္ဝဆီလို႔ ေခၚတယ္။ အဲဒီ ျပည့္ဝဆီေတြကို ေလွ်ာ့သံုးဖို႔လိုတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေရွာင္ရမယ္” ဟုလည္း ၎ကေျပာသည္။ ျပည့္ဝဆီမ်ားကို စားသံုးျခင္းေၾကာင့္ ေရရွည္တြင္ ေသြး တြင္း အဆီဓာတ္မ်ားကာ ေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား၊ အသည္း အဆီဖံုးျခင္း၊ ႏွလံုးေရာဂါႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါဆိုးမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္းက ကမၱာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ (WHO) ၊ ကမၻာ့ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ေဖာင္ေဒးရွင္း (WDF) ႏွင့္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနတို႔ ပူးေပါင္း ေကာက္ယူေသာ စစ္တမ္းအရ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေသြးတြင္း အဆီမ်ားေနသူမွာ ၃၆.၇ ရာခိုင္ႏႈန္းရိွေၾကာင္း သိရသည္။ ဆီဟုဆိုလွ်င္ ကေလးမွအစ လူႀကီးအဆံုး မည္သူမွ် မကင္းႏိုင္ေပ။ ေန႔စဥ္ စားသံုးေသာ အစာအာဟာရမ်ားတြင္ အဆီဓာတ္ ပါဝင္သည္။ ထမင္းႏွင့္ ဟင္းကို အဓိက စားသံုးေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဟင္းခ်က္ရာတြင္ ဆီကို နစ္ေနေအာင္ သံုးတတ္ၾကသည္။ လမ္းေဘး စားေသာက္ဆိုင္ အမ်ားစုႏွင့္ ျမန္မာ စားေသာက္ဆိုင္ တခ်ိဳ႕ကို ၾကည့္ပါကလည္း ငရုတ္ဆီေရာင္ ရဲရဲႏွင့္ ဆီျပန္ ဟင္းမ်ိဳးစံုမွာ ေနရာယူလ်က္။ ဆီကိုေရခ်ိဳး ေဆးရိုးမီးလံႈဆိုသည့္ ဆိုရိုးစကား အတိုင္းပင္။

*** ေစ်းကြက္ထဲက စားသုံးဆီ ဆိုတာ

စားသံုးဆီ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို အမွတ္တံဆိပ္ ကပ္ကာ ပါကင္ဘူးမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ျခင္း မ်ား ရိွသလို လက္လီဆိုင္မ်ားတြင္ ပဲဆီ ရိုးရိုး၊ ပဲဆီသန္႔၊ ရွယ္ပဲဆီ စသျဖင့္ ေရာေႏွာဆီ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဒန္အိုး၊ ဒန္ခ်ိဳင့္မ်ားထဲထည့္ကာ ခြက္ျခင္ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားလည္း ရိွသည္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ရိွေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူအမ်ားစုသည္ ခြက္ျခင္ စနစ္ကိုသာ အားထားေနရဆဲ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေစ်းကြက္ထဲတြင္ ေရာင္းခ်ေနေသာ စားသံုးဆီမ်ား၏ အရည္ အေသြးကို သိရွိႏိုင္ရန္ လက္လီလက္ကား ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကား ရာ ေညာင္ပင္ေလးေစ်းႏွင့္ လွည္းတန္းေစ်း အျပင္ဘက္တန္းမွ အိမ္ရွင္မအမ်ားစု ဝယ္ယူၾကေသာ တစ္ပိသ၁ာ ၂,၅၀၀ က်ပ္ ႏွင့္ တစ္ပိသ၁ာ သုံးေထာင္က်ပ္တန္ ဆီနမူနာ ႏွစ္မ်ိဳးကို ယူ၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဓာတ္ခြဲခန္း ႏွစ္ခုသို႔ ပို႔ေဆာင္၍ ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္ခဲ့သည္။

“ရလဒ္ေတြအရေတာ့ ေျမပဲဆီမစစ္ဘူး။ ေျမပဲဆီဆို သူ႔ Iodine Value (IV) က ရွစ္ဆယ္ကေန ၁၀၆ ျဖစ္ရမွာ။ အခုက ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ ပဲရိွတယ္ဆိုေတာ့ ေျမပဲဆီ မဟုတ္ဘူး” ဟု ဆီလုပ္ငန္းႏွင့္ ဆီထြက္ သီးႏွံဆိုင္ရာ အႀကံေပး အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ Green Grain Group အဖြဲ႔မွ ဒါရိုက္တာ အႀကံေပးပညာရွင္ ဦးသန္းေဌးက ေျပာသည္။ မည္သည့္ဆီမ်ား ေရာစပ္ထားေၾကာင္း FAME Profile ဟုေခၚေသာ အေသးစိတ္ စစ္ေဆးမႈ ရလဒ္အရ စားအုန္းဆီတြင္ ပါဝင္ေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား လႊမ္းမိုးမႈရိွေနေၾကာင္း ဓာတ္ခြဲခန္းပညာရွင္ တစ္ဦးကလည္း ေျပာျပသည္။

*** ေရာေႏွာဆီ ျပသ၁နာ

ႏိုင္ငံတကာတြင္လည္း ေရာေႏွာဆီ(Blanded oil) ေစ်းကြက္ရိွၿပီး တြင္က်ယ္စြာ ေရာင္း၀ယ္ေနၾကေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ အဆိုပါ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ား (Blanded oil law, labeling law) ျဖင့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ကိုင္ေနၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဆီစက္လုပ္ငန္းကို ၁၅ ႏွစ္ခန္႔ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည့္ မႏၱေလးမွ ကိုေက်ာ္ဆန္းလင္း က ေျပာသည္။

ေရာစပ္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ ဆီမ်ားသည္ ျပည္ပ ႏိုင္ငံမ်ားမွတင္သြင္း သည္ ျဖစ္ေစ ျပည္တြင္းထြက္ ဆီမ်ားပင္ ျဖစ္ေစ ေစ်းေပါၿပီး က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ရွိေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းသံုး ဆီမ်ား ပါဝင္ေနျခင္း၊ ျပည္တြင္းတြင္ ပ်က္စီးေနေသာ၊ ပုပ္ေနေသာ ဆီထြက္ သီးႏွံမ်ားကို ႀကိတ္ခြဲ ထုတ္လုပ္ ထားေသာ ဆီမ်ား၊ နည္းစနစ္တက် သန္႔စင္ထားျခင္း မရွိေသာ ဆီမ်ား ပါဝင္ေနျခင္း၊ ေရာစပ္ရာတြင္ အပူခ်ိန္ျမင့္မားစြာ ေပး၍ ေရာစပ္ေနၾကျခင္း မ်ား (Over 90'C)၊ အနံ႔ (Artificial Flavor) ကို အခ်ိန္အဆႏွင့္ နည္းစနစ္ မွားယြင္းစြာ ေရာစပ္ေနၾကျခင္း၊ ထုတ္လုပ္သည့္ နိုင္ငံ၏ ေထာက္ခံခ်က္ မပါသည့္ အနံ႔ေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳ ေရာစပ္ေနၾကျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ေရာစပ္ အနံ႔သံုးဆီမ်ားသည္ က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ ရွိနိုင္ေၾကာင္းလည္း ကိုေက်ာ္ဆန္းလင္းက ဆက္ေျပာျပသည္။

ရန္ကုန္ လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္ေန အိမ္ရွင္မတစ္ဦး ျဖစ္သူ မျဖဴျဖဴဇင္က “အညာက အသိတစ္ေယာက္ကို ဆံုဆီ ၁၀ ပိသ၁ာ မွာလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ စားအုန္းဆီ ထည့္တဲ့ အဝါေရာင္ပံုးနဲ႔ ေရာက္လာတယ္။ ဆက္စပ္ ေတြးၾကည့္ေတာ့ ဒီပံုးေတြ အညာမွာ ေရာက္ေနတယ္ ဆိုကတည္းက သူတို႔ဒါေတြ ကို ေရာလို႔ေပါ့။ အဲဒါကို ေနာက္ပိုင္းက် ေၾကာက္လို႔ မစားေတာ့ဘူး” ဟု ေျပာသည္။ ဆံုဆီဆိုသည္မွာ ေျမပဲဆန္ကို သစ္သားဆံုျဖင့္ ႀကိတ္ခြဲၿပီး ရရိွလာေသာ ဆီျဖစ္သည္။

သစ္သားဆံုျဖင့္ ႀကိတ္ျခင္းသည္ သံဆံုျဖင့္ ႀကိတ္သလို အပူခ်ိန္မျမင့္၍ အေအးသား စနစ္ျဖင့္ႀကိတ္ခြဲ ရရွိေသာဆီ (Cold Press Oil) ဟူ၍ နိုင္ငံအမ်ားအျပားတြင္ ေခၚဆိုၾကၿပီး က်န္းမာေရးနွင့္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး ဆီႀကိတ္ နည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။ ပံုမွန္ေျမပဲဆီ စစ္စစ္၏ အေရာင္အေသြးသည္ ျဖဴေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ အေရာင္ျဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္ အတြင္း ေရာင္းခ်ေနေသာ ပဲဆီမ်ားမွာ နႏြမ္းေရာင္ကဲ့သို႔ ဝါဝင္းေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေရႊဝါေရာင္ ေတာက္ေနေသာ ဆီမ်ားသည္လည္း ေျမပဲဆီစစ္စစ္ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဦးသန္းေဌးက ေျပာသည္။

“ေစ်းထဲမွာ ၾကည့္လိုက္လို႔ သိပ္ဝါေနတာႀကီးဆို ဒါ ပဲဆီမဟုတ္ဘူး။ တစ္ခုခု ေရာထားတယ္”ဟုလည္း ၎က ေျပာဆိုသည္။ သို႔ေသာ္လည္း လက္ရိွအခ်ိန္တြင္ ျပည္တြင္းထုတ္ ပဲဆီ၊ ႏွမ္းဆီမ်ားကို ျပည္ပမွတင္သြင္းေသာ အျခား ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ဆီမ်ားျဖင့္ ေရာေႏွာကာ အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရိွရိွ လုပ္ေဆာင္ျခင္းသည္ ပံုမွန္ကိစၥတခု ျဖစ္ေနေၾကာင္း နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ LEI Wageningen တကၠသိုလ္ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေသာ Business opportunities and food safety of the Myanmar edible oil sector စစ္တမ္းအရ သိရသည္။

အဆိုပါစစ္တမ္းသည္ ရန္ကုန္မွ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕အထိ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းတာျဖင့္ ဆီစက္ရံုမ်ားသို႔ ကြင္းဆင္းကာ ေကာက္ယူ ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့ရိုးရာ အစားအစာမ်ား ျဖစ္ေသာ ငါးေျခာက္ဖုတ္၊ ပဲျပဳတ္ထမင္း ဆီစမ္း၊ လက္ဖက္သုပ္ စသည့္ အစားအစာမ်ားကို စားရာတြင္ ပဲဆီ ႏွမ္းဆီ အန႔ံေလး ေမႊးေနမွပင္ သေဘာက်တတ္ၾကသည္။ ယင္းကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ တခ်ိဳ႕က ေစ်းသက္သာေသာ စားအုန္းဆီထဲသို႔ ဓာတု အနံ႔မ်ားထည့္ကာ ပဲဆီဟု လိမ္ညာေရာင္းခ်လာခဲ့သည္။

မႏၱေလးၿမိဳ႕ရိွ အာရွသား ဆီစက္လုပ္ငန္းမွ ဦးသန္းလြင္က ဆီစက္လုပ္ငန္း လုပ္ရာတြင္ ကုန္ၾကမ္းခ၊ စက္လည္ရန္အတြက္ မီတာခ၊ အလုပ္သမားခ စသည္ျဖင့္ ကုန္က်စရိတ္မ်ား ရိွေၾကာင္း၊ အနံ႔ထည့္ပဲဆီ ေစ်းကြက္ ႀကီးထြားလာၿပီးေနာက္ မွန္မွန္ကန္ကန္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ား တြက္ေျခမကိုက္ေတာ့၍ လုပ္ငန္း ရပ္ဆိုင္းသြားသူမ်ားလည္း ရိွေၾကာင္း ေျပာျပသည္။

“အရင္တုန္းက ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ဆင္းရဲသားျပည္သူေတြ စားႏိုင္ေအာင္ စားအုန္းဆီကို သြင္းတာေပါ့ဗ်ာ။ အခုက ဆင္းရဲသားေတြက အဲဒီစားအုန္းဆီကို မစားေတာ့ဘူး။ အနံ႔ထည့္တဲ့ဆီကို ပဲဆီဆိုၿပီး စားေနတာ” ဟုလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္လ အတြင္းက လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနကလည္း ဆီထုတ္လုပ္ေနေသာ ေနရာမ်ားသို႔ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးရာတြင္ အမွန္တကယ္ ဆီစက္ လည္ပတ္ ထုတ္လုပ္ေနျခင္းထက္ ပံုးဆီမ်ားကို မွာယူ၍ မိမိတို႔ကိုယ္ပိုင္ အမွတ္တံဆိပ္ကပ္ ေရာေႏွာ ေရာင္းခ်ေနသည္ကို စစ္ေဆးေတြ႔ရိွရေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသးသည္။

ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးရာတြင္ ပါဝင္ေသာ လားရိႈးၿမိဳ႕နယ္ စားသံုးသူေရးရာ ဦးစီးဌာနမွ ဒုတိယ ျပည္နယ္ဦးစီးမွဴး ဦးေဇာ္မင္းသန္း က “အဲဒီပဲဆီကို ဘယ္က ဝယ္သလဲဆိုေတာ့ မႏၱေလးက ဆီစက္ေတြကဝယ္ၿပီး သူတို႔ တံဆိပ္ကပ္ ျပန္ေရာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕က် စားအုန္းဆီေတြ ဝယ္တယ္။ ဒီမွာ စားဆီအေနနဲ႔ ျပန္ေရာင္းတယ္” ဟု ေျပာျပသည္။

*** ဓာတုပစၥည္းမ်ား အသံုးျပဳေန

ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ရွိ ဓာတုပစၥည္း ကုန္ၾကမ္းမ်ား ေရာင္းခ်ေနေသာ ကုန္ေဈးတန္းတြင္ ဆီမခဲေဆးအျပင္ ပဲဆီ အနံ႔ဘူးမ်ားကိုလည္း ေရာင္းခ်ေနၾကသည္။ သၾကားနွင့္ ဆင္တူေသာ ဆီမခဲေဆးအမႈန္႔သည္ တစ္ေပါင္လွ်င္ ၁၃,၀ဝ၀ က်ပ္ခန္႔ ေဈးရွိၿပီး စားအုန္းဆီ တစ္ေပပါလွ်င္ ယင္း အမႈန္႔ကို ထမင္းစားဇြန္း ႏွစ္ဇြန္းခန္႔ ထည့္၍ ရေၾကာင္း ေရာင္းခ်သူက အညႊန္းေပးသည္။ ထို႔အျပင္ တရုတ္စာမ်ား ေရးထားေသာ ပဲဆီအနံ႔ ဘူးငယ္မ်ားကို ဂရိတ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ပဲစိမ္းနံ႔၊ ပဲေလွာ္နံ႔ စသျဖင့္ အနံ႔အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လည္းေကာင္း တစ္လီတာလွ်င္ ၁၂,၀ဝ၀ က်ပ္မွစ၍ ၁၄,၀ဝ၀ ခန္႔အထိ ေရာင္းခ်လ်က္ ရွိသည္။

ယင္း ပါကင္ပိတ္ ပဲဆီအနံ႔ဘူးမ်ားကို ေဈးကြက္တြင္ လက္လီ ခြဲမေရာင္းပါ။ ေျမပဲဆီအတု ျပဳလုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားက ပါကင္ မဟုတ္ပါက အေရာအေနွာပါမည္ကို စိုးရိမ္ကာ မယံုၾကည္၍ ျဖစ္သည္။ ဓာတုပစၥည္းမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ တရုတ္နိုင္ငံဘက္မွ ဝင္ေရာက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လက္လွမ္းမီသေရြ႕ လိုက္လံစံုစမ္းၾကည့္ေသာ ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ားတြင္ ယင္းဓာတုပစၥည္းမ်ားကို ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္၍ မရသျဖင့္ ဓာတုကြ်မ္းက်င္ ပညာရွင္မ်ားပင္ မည္သည့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း အေျဖမထုတ္နိုင္ေပ။

“အနံ႔ဘူးဆို အနံ႔က ျပင္းလြန္းေတာ့ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဒါကို ရွဴမိရင္ ေရရွည္မွာ အဆုတ္တို႔၊ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ေရာဂါတို႔ ျဖစ္လာနိုင္ တယ္။ အဆုတ္ထဲ ယဥ္သြားၿပီးရင္ ျပန္ထြက္ဖို႔ မလြယ္ဘူး”ဟု Green Grain Group အဖဲြ႔မွ ဒါရိုက္တာ အႀကံေပးပညာရွင္ ဦးသန္းေဌးက ေျပာသည္။

အစားအေသာက္ ပညာရွင္ ေဒါက္တာစိုးခိုင္က စားသံုးဆီမ်ားကို သန္႔စင္ေစရန္ Solvent (အရည္ေပ်ာ္ေစသည့္ သတၱိရွိေသာ) ဓာတုပစၥည္းမ်ားကို သံုးရၿပီး Hexane (အေရာင္အေသြး မရွိေသာ ဟိုက္ဒရိုကာဗြန္ ဓာတ္ေပါင္းရည္) ဆိုေသာ Solvent ကို အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၾကေၾကာင္း၊ Hexane သည္ ပင္ကိုအားျဖင့္ ကင္ဆာေရာဂါ ျဖစ္နိုင္ေသာ ဓာတ္ပစၥည္း တစ္မ်ဳိးျဖစ္ရာ စနစ္တက် မွန္ကန္တိက်စြာ အသံုးမျပဳလွ်င္ စားသံုးသူမ်ားကို ကင္ဆာေရာဂါမ်ဳိးစံု ျဖစ္ေစနိုင္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

“အုန္းဆီ၊ စားအုန္းဆီ၊ ဟင္းရြက္ဆီခဲ (Magarine) ေတြက ျပည့္ဝဆီ (Saturated fats) ျဖစ္လို႔ အခန္းအပူခ်ိန္ ေအာက္ ေအးတဲ့ အေနအထားဆို အစိုင္အခဲေတြ ျဖစ္ေနတတ္တယ္။ အဲဒီလို မျဖစ္ဖို႔ ခုနကေျပာတဲ့ Solvent ေတြကို သံုးရတဲ့အတြက္ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာနိုင္တယ္” ဟုလည္း ေဒါက္တာ စိုးခိုင္က ေျပာဆိုသည္။

*** ေဈးကြက္ထဲက ေဘးအနၱရာယ္

ကြန္ကရစ္ အၾကမ္းခင္းထားေသာ ရန္ကုန္ ဘုရင့္ေနာင္ ပြဲရံုေရွ႕ လမ္းေပၚနွင့္ ေပႏွစ္ဆယ္ခန္႔ အက်ယ္ရွိ ေမွာင္ကုပ္ကုပ္ ပြဲရံုခန္းထဲတြင္ ဆီခ်ဳိးမ်ားတက္ၿပီး ညစ္ပတ္ေပေရေနေသာ တိုင္ကီမ်ားသည္ ဟိုတစ္စု၊ ဒီတစ္စု ျပန္႔က်ဲလ်က္ ရွိသည္။ မည္းညစ္ၿပီး ဆီေၾကးမ်ား အထပ္ထပ္ တက္ေနေသာ ယင္းတိုင္ကီမ်ားထဲတြင္ လူအမ်ားစု စားသံုးၾကသည့္ စားအုန္းဆီမ်ား ရွိေနသည္။ ျပည္တြင္းသို႔ တရားဝင္ ဝင္ေရာက္ေသာ စားအုန္းဆီမ်ား၏ အရည္အေသြးနွင့္ ပတ္သက္၍ တင္သြင္းခြင့္ျပဳေသာ စီးပြားေရးနွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနနွင့္ တရားဝင္ တင္သြင္းေနေသာ ဆီကုန္သည္မ်ားက အျပည့္အဝ တာဝန္ယူသည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ ဆီကုန္သည္နွင့္ ဆီလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းမွ တြဲဖက္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးပိုင္ၿဖိဳးသန္႔ က “Normal trade (တရားဝင္ လမ္းေၾကာင္း) နဲ႔ ဝင္တဲ့ဆီက အကုန္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးၿပီးမွ ဝင္တာ။ နိုင္ငံေတာ္လည္း အခြန္ရတယ္။ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔လည္း က်န္းမာေရး အာမခံခ်က္ ရွိတယ္”ဟု ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္နယ္စပ္မွ တရားမဝင္ တင္သြင္းလာေသာ ဆီမ်ားသည္ အာမခံခ်က္မရွိသလို ျပည္တြင္းတြင္ မည္မွ်ပ်ံ႕နွံ႔ ေရာင္းခ် ေနသည္ ဆိုေသာ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္လည္း မရွိေပ။ ထို႔အျပင္ ျပည္တြင္း တြင္ ေရာင္းခ်ေနေသာ စားသံုးဆီမ်ားနွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရးအေပၚ မည္ကဲ့သို႔ သက္ေရာက္နိုင္ေၾကာင္း သုေတသန ျပဳလုပ္ထားေသာ စစ္တမ္းမ်ားလည္း ရွာမရပါ။

လက္ရွိအခ်ိန္ထိ စားသံုးဆီဆိုင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္း သတ္မွတ္ခ်က္နွင့္ စည္းမ်ဥ္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား မရွိသျဖင့္ စားသံုးဆီ မ်ား၏ အရည္အေသြး နွင့္ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းမႈအေျခအေနကို မသိနိုင္ေၾကာင္း၊ အျခားေသာ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ျပသ၁နာ တစ္ရပ္မွာ ယခင္က ဓာတုဆီမ်ား သိုေလွာင္ထားေသာ ပံုးမ်ားျဖင့္ စားသံုးဆီမ်ားကို သယ္ယူ သိုေလွာင္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း Business opportunities and food safety of the Myanmar edible oil sector စစ္တမ္း အရ သိရသည္။

ဆက္ရန္ …
သက္ထားေဆြ/ဧရာ၀တီ
The Ladies News
Labels:

Post a Comment

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို လာေရာက္ ေရးသားရင္ဖြင့္ႏိုင္ပါသည္။ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳ၍ ရင့္သီးရိုင္းစိုင္း ရုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းစြာ ေရးသားျခင္း၊ ညစ္ညမ္းစြာ ဆဲဆိုေရးသားျခင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိေစရန္ တိုက္ခိုက္ေရးသားျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူ ဖတ္ ၾကည့္ နားဆင္ရန္ မသင့္ေလ်ာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ အေရးအသားမ်ား ေရးသားျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္းမ်ားကို လံုး၀ ခြင့္မျပဳပါ။ ..Face book button ေလးႏွိ္ပ္ၿပီးလည္း ေရးႏိုင္ပါတယ္

[blogger][facebook]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.