မံုးကိုး ( သို႔မဟုတ္ ) ႏွစ္ ၅၀ နီးပါး မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ႔ၿမိဳ႕ || စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္ ||


တပ္မေတာ္နွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား စုေပါင္းထား သည့္ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ႔တို႔အၾကား အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္ေနၾက သည့္ မံုးကိုးၿမိဳ႕ကေလး၏ သမိုင္းမွာလည္း စိတ္၀င္စားစရာပင္။ ႏွစ္ ၆၀ ေက်ာ္ ျပည္တြင္းစစ္ သမိုင္းတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ အစည္းေပါင္းစံု ေပၚထြက္ခဲ့သည့္ နည္းတူ မံုးကိုးမွာလည္း အဖြဲ႔အစည္း ေပါင္း စံု ေျခခ်ခဲ့ဖူးသည့္ ေနရာ ျဖစ္ေနျခင္းပင္။ ျပည္တြင္း စစ္သမိုင္းကို တစ္မူ ထူးျခားေစသည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာလည္း အဆိုပါ မံုးကိုး ၊ မံုးေပၚ အစရိွ သည့္ ေဒသမ်ားမွ ေပၚထြက္ခဲ့သည္သာ။ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္မ်ဥ္းတြင္ တည္ရိွၿပီး ၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္တြင္ ေတာင္တန္းမ်ား ကာရံထားသည့္ မံုးကိုးမွာ ေခတ္အဆက္ဆက္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားအတြက္လည္း သဘာ၀က ေပးထားသည့္ အကာအရံကို အသံုးခ်ရန္ အေကာင္း ဆံုး ေနရာ ပင္။ ေျမျပန္႔တြင္ ရိွေနသည့္ မံုးကိုးမွာ ၄င္းကို ကာရံထား သည့္ ေတာင္တန္း မ်ားအေပၚ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ ေက်ာ္ပစ္ပါက တစ္ဖက္ႏိုင္ငံ အတြင္း က်ေရာက္ ရန္ ရာႏႈန္းမ်ားသည့္ ေဒသလည္း ျဖစ္သည္။

**** ၁ ) ကိုလိုနီေခတ္ ေျမာက္သိႏၷီနယ္ထဲက မံုးကိုး

ကုိလိုနီေခတ္ အေစာပိုင္းက တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ရိွ မူဆယ္ ၊ နမ့္ခမ္းကဲ႔သို႔ ေဒသမ်ား ၊ နမၼတူ တစ္ျခမ္း ၊ ကြတ္ခိုင္ ၊ လား႐ွိဴး ၊ ကိုးကန္႔ နယ္တို႔မွာ ေျမာက္သိႏီၷေစာ္ဘြား ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ရိွခဲ့သည္။ မိုင္းလင္းနယ္ရိွ တြန္ဟုန္းဆိုသည့္ ဇာတိရြာအမည္ကို ခံယူ၍ နာမည္ ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း ျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု လည္း ဆိုၾကသည္။ အမွန္စင္စစ္ ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္းမွာ ေစာ္ဘြားမ်ဳိးရိုး အစဥ္အဆက္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။ သိႏီၷနယ္မွာ ၁၆၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလက ေမာ၀္ရွမ္း ႏိုင္ ငံေတာ္ ပ်က္သုဥ္းၿပီးေနာက္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ရွမ္းျပည္နယ္နိမိတ္ႏွင့္ တြက္ပါက အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး ေစာ္ဘြားနယ္လည္း ျဖစ္သည္။ ၁၈၄၆ ခုနစ္တြင္ ေနာက္ဆံုး ဆက္ခံခဲ့သည့္ ဆိုင္ေနာ္ဖမွာ သိႏီၷနယ္၏ မ်ိဳး႐ုိးစဥ္ဆက္အလိုက္ ေစာ္ဘြားရာထူး ဆက္ခံခဲ့သူအျဖစ္ မွတ္တမ္း တင္ႏိုင္သည္ဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ နယ္ေျမကို ႏိုင္နင္းစြာ မအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္သည့္အတြက္ ယိုးဒယားႏွင့္ ျမန္မာတို႔ က်ဳိင္းတံုတြင္ ျဖစ္သည့္ စစ္ပြဲတြင္ ျမန္မာဘက္မွ ရွမ္းတပ္မ်ား ကိုယ္စား သြားေရာက္ တိုက္ခိုက္ေပး ခဲ့သူ တပ္မွဴးဆန္ဟိုင္းဆိုသူမွာ သိႏီၷေစာ္ဘြားကို ပုန္ကန္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

ဆန္ဟိုင္း၏ သူပုန္အဖြဲ႔မွာ အားေကာင္းသည့္အတြက္ ျမန္မာဘုရင္ဘက္ မွ ေနာက္ထပ္ ေစာ္ဘြားမ်ား ခန္႔အပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ထြက္ေျပးၾကရသည္သာ။ သို႔ႏွင့္ ရတနာပံု ေနျပည္ေတာ္ကို အဂၤလိပ္ သိမ္းပိုက္ၿပီးသည့္ အခ်ိန္တြင္ ဆန္ဟိုင္း၏ သားတပည့္ျဖစ္သူ ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း ဆိုသူက နယ္ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားခဲ့သည္။ ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း၏ သူပုန္တပ္တြင္ သိႏီၷေျမာက္ပိုင္းမွ ကခ်င္တိုက္နယ္ ၅၆ နယ္မွ ကခ်င္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။ အဂၤလိပ္မ်ား ရွမ္းျပည္ ေရာက္မလာမီ ျမန္မာဘုရင္ခန္႔ ေစာ္ဘြားအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ျမင္စိုင္း မင္းသားတို႔ ပူးေပါင္းသည့္ တပ္ႏွင့္ ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း ၊ သီေပါေစာ္ဘြားတို႔ ပူးေပါင္းထားသည့္ တပ္မ်ားအၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေသာ္လည္း ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္းတို႔ ဘက္ကသာ အသာရခဲ့ေလသည္။ ၁၈၈၈ ခုနစ္ တြင္ သိႏီၷနယ္ကို ႏွစ္ပိုင္း ခြဲလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာလိုက္ၿပီး ခြန္ဆန္တြန္ဟုန္း မွာ ေျမာက္သိႏီၷနယ္ ( ယခု သိႏီၷၿမိဳ႕၏ ေျမာက္ဘက္ျခမ္း တ႐ုတ္နယ္စပ္ အထိ ) ၿမိဳ႕အား အပိုင္စား ရယူခြင့္ရိွသည့္ ေစာ္ဘြားျဖစ္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သံလြင္ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းရိွ ကိုးကန္႔နယ္မွာ ကိုးကန္႔ႏွင့္ တ႐ုတ္လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ ရာ ေဒသျဖစ္ခဲ့ၿပီး သံလြင္ အေနာက္ဘက္ ကမ္းတြင္လည္း ေက်းရြာအခ်ဳိ႕ေတာ့ ရိွခဲ့သည္သာ။ ယင္းကိုးကန္႔နယ္ကို ဟိန္ေခၚ သူႀကီးမ်ားက အဆက္ဆက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ရာ နယ္ကေလး ၊ ျမဳိ႕စားစသည့္ အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲၿပီးေနာက္ လြတ္လပ္ေရးေခတ္သို႔ ေရာက္သည့္အခါ ကိုးကန္႔ေဒသမွာ ေစာ္ဘြား အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ေဒသ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ေျမာက္သိႏီၷေစာ္ဘြား အျဖစ္ ရယူခဲ့သူ ခြန္ဆန္သည္ ကခ်င္မ်ားကို စုစည္း ၍ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ကာ ေစာ္ဘြားရာထူး ရယူႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္ လည္း ေစာ္ဘြားျဖစ္ၿပီးေနာက္ ကခ်င္အေရးကို ေမ့ေလ်ာ့ေနခဲ့သည္။ ေျမာက္ သိႏၷီနယ္ တစ္ခုလံုးကို ၾကည့္ပါက အဆိုပါ ေခတ္အခါက ကခ်င္တိုက္နယ္ ၅၆ နယ္ ၊ ရွမ္းတိုက္နယ္ ၄၅ နယ္သာျဖစ္ရာ ကခ်င္အေရးကို ေစာ္ဘြား က ေမ့ေလ်ာ့ေနသည့္ အတြက္ ၁၈၉၁ ခုနစ္တြင္ သိႏၷီၿမိဳကို ကခ်င္မ်ား ၀ိုင္းထားမႈႏွင့္ ႀကံဳခဲ့ရသည္။ ကခ်င္အမ်ဳိးသားမ်ား၏ မေက်နပ္မႈကို မည္သူမွ် မႏွစ္သိမ့္ႏိုင္သျဖင့္ ၁၈၉၃ ခုနစ္တြင္ ကခ်င္ေတာင္တန္းမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ အဂၤလိပ္တစ္ဦးကို ခန္႔ထားလိုက္ၿပီး ကခ်င္ေတာင္တန္း စည္းမ်ဥ္းအရ ဒူ၀ါမ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေစခ့ဲသည္။ ကခ်င္ Sub state ဟု ဆိုေသာ္လည္း နယ္အလိုက္ ဒူ၀ါမ်ားက ေစာ္ဘြားေအာက္မွ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ စနစ္သာျဖစ္ၿပီး Federate Shan State ( ရွမ္းျပည္ ) အတြင္းမွ ျပည္နယ္ခြဲအဆင့္ အထိေတာ့ မဟုတ္ပါေခ်။ သို႔အတြက္ပင္ ရွမ္းေျမာက္မွ ကခ်င္ဒူ၀ါမ်ားအနက္မွ ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးသာ ရွမ္းေျမာက္ ကခ်င္နယ္ေျမ လူထု ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိး ခဲ့ရဟန္ရိွပါသည္။

ပေဒသရာဇ္ရွမ္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ေစာ္ဘြားမ်ား အဓိကက်ေသာ္လည္း သက္ဆိုင္ရာ ေက်းရြာအလိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ သက္ဆိုင္ရာ ေက်းရြာအလိုက္ ရွမ္းရြာဆိုလ်ွင္ ၊ ရွမ္းသူႀကီး ကခ်င္ရြာဆိုလ်ွင္ ကခ်င္ ဒူ၀ါ ၊ ကိုးကန္႔ရြာတြင္ ဟိန္ စသျဖင့္ မ်ဳိးႏြယ္စုအလိုက္ အႀကီးအကဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈျဖင့္သာ အဓိက အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ရိွ မုံးကိုးမွာလည္း ေျမျပန္႔တြင္ ရွမ္းေတာင္ေပၚတြင္ တျခားလူမ်ဳိး ရိွသည့္ ရွမ္းျပည္၏ သဘာ၀ နည္းတူ လူမ်ဳိးစံုရိွေသာ္လည္း ကိုလိုနီေခတ္တြင္ေတာ့ သိႏီၷေစာ္ဘြား လက္ေအာက္မွ မံုးကိုးမွာ ကိုလိုနီေခတ္ တစ္ေလွ်ာက္တြင္ေတာ့ ရွမ္းသူႀကီး အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ နယ္ေျမသာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ မံုးကိုးအေရွ႕ဘက္ရိွ ေဖာင္းဆိုင္မွာ ကခ်င္ဒူ၀ါ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ နယ္ေျမျဖစ္သည္။ တာမိုးညဲ ၊ မုန္းယားခြင္တြင္ ကိုးကန္႔ ရြာအခ်ဳိ႕ႏွင့္ တရုတ္ရြာ အခ်ဳိ႕မွာ မွာ ကိုလိုနီေခတ္ ကတည္းက ရိွေနခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

**** ၂) လြတ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း ျပည္တြင္းစစ္ကာလက မံုးကိုး

မံုးကိုးတြင္ စစ္ျဖစ္သည္မွာ ယခုမွ မဟုတ္ဆိုသည္မွာလည္း အမွန္ပင္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ ကာလအတြင္း မဟာမိတ္ တပ္မ်ားနွင့္ ခ်ိတ္ဆက္သည့္ ခ်န္ေကရွိတ္ တပ္မ်ား ၀င္ေရာက္ခဲ့မႈ ၊ မဟာမိတ္ တပ္မ်ားမွာလည္း ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့မႈမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ အေလ်ာက္ နယ္စပ္ရိွ မံုးကိုးမွာလည္း အၿငိမ္ေတာ့ ေနရခဲ့ဟန္ မတူေပ။ ျပည္တြင္းစစ္ ေခတ္ဦး ကာလတြင္ေတာ့ မံုးကိုးကုိ အေျချပဳၿပီး တ႐ုတ္နယ္ထဲ ၀င္သြားခဲ့သည့္ နာမည္ေက်ာ္ ကခ်င္တပ္မွဴး တစ္ဦးရိွခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ရိွ မံုးကိုးမွာ ကြတ္ခိုင္ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာ တက္လာပါက မုန္းစီး ေဖာင္းဆိုင္တို႔မွ တစ္ဆင့္သာ ေရာက္ႏိုင္သလို တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္အတိုင္း မူဆယ္မွ လာပါက ပန္ဆိုင္း မံုးေပၚတို႔ကို ျဖတ္မွသာ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ မံုးကိုးသို႔ ေရာက္ႏိုင္ေပသည္။

သို႔အတြက္ ၁၉၄၉ ၊ ၅၀ ၀န္းက်င္က ေတာခိုလာၾကသည့္ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္း အပါအ၀င္ ကခ်င္ရဲေဘာ္မ်ားမွာ မံုးကိုးရြာမွ တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္ အတြင္းသို႔ ေရာက္ရိွသြားခဲ့သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ အတြင္းက နာမည္ေက်ာ္ စစ္သည္တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္းမွာ ကခ်င္အမ်ားစု၏ မူလ အိပ္မက္ျဖစ္ခဲ့သည့္ ၀မ္ေပါင္ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေရးအတြက္ အိပ္မက္ခဲ့သလိုပင္ ဟိမ၀ႏၱာမွ နီေပါကဲ့သုိ႔ ကုန္းတြင္းပိတ္ ေတာင္ေပၚ နိုင္ငံထူေထာင္ရန္ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္း စိတ္ကူး ယဥ္ခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ကခ်င္တပ္ သားမ်ားႏွင့္ ျပင္ဦးလြင္ကို တိုက္ခိုက္ကာ နမ့္ခမ္းကိုလည္း တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး ရွမ္းေျမာက္ရိွ ကခ်င္ေက်းရြာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ မံုးကိုး ၊ ထိုမွ တစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္ထဲသို႔ ၀င္သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္း၏ ကခ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္ အိပ္မက္မွာ လက္ေတြ႔ျဖစ္ မလာဘဲ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ကာလအတန္ၾကာ အခ်ိန္ျဖဳန္း ေနၿပီးမွ သာ ျပန္၀င္လာႏိုင္ခဲ့သည္သာ။ သည္တစ္ႀကိမ္တြင္ေတာ့ သူ႔ခ်ည္းသီးသန္႔ မဟုတ္ဘဲ ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီႏွင့္ အတူတူ တံဇဥ္အလံလႊင့္၍ပင္။ ၿဗိတိသ်ွ Levis တပ္ဖြဲ႔၀င္ေဟာင္း ျဖစ္ခဲ့ၿပီး တိုက္ရည္ခိုက္ရည္ ထက္ျမက္သူ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္းမွာ ဂ်ပန္ႏွင့္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ တိုက္ပြဲမ်ားအတြင္း စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားေၾကာင့္ ၿဗိတိသ်ွ အာဏာပိုင္မ်ား၏ သူရဲေကာင္းဆုတံဆိပ္ ခ်ီးျမွင့္ခံခဲ့ရသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီး ကႏီၵစာခ်ဳပ္အရ ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းေသာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ တြင္လည္း တပ္ရင္းမွဴးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ပင္ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္းမွာ တ႐ုတ္ျပည္တြင္း ခိုလံႈသြားကတည္းက မံုးကိုး နယ္ျခားရြာမွတစ္ဆင့္ ေရာက္ရိွသြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ ၿပီး ဗကပ ႏွင့္အတူ ျပန္၀င္လာေတာ့လည္း မံုးကိုးမွ တစ္ဆင့္ ၀င္လာခဲ့ရ သည္။

သူတို႔ ျပန္၀င္လာသည့္ ေန႔သည္ ျမန္မာျပည္တြင္း စစ္လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ မံုးကိုးေက်းရြာ သမိုင္းကို အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲေပးလိုက္သည့္ ေန႔ လည္း ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျမန္မာ အေရးအခင္း ၿပီးသည့္ေနာက္ ေပက်င္း အစိုးရက ဗကပ ကို ေပၚေပၚထင္ထင္ ေထာက္ပံ႔ရန္ ဆံုးျဖတ္လိုက္သည္။ ၁၉၆၈ ခုနစ္ ႏွစ္သစ္ကူး မနက္ ေ၀လီေ၀လင္းအခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ဘက္မွ မန္ဟိုင္းႏွင့္ ျမန္မာဘက္မွ မုံးကိုး အၾကားေခ်ာင္းကို ျဖတ္၍ မံုးကိုးကို ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။

တစ္နာရီမျပည့္မီမွာပင္ အစိုးရတပ္စခန္း ေခ်မႈန္းခံလိုက္ရၿပီး တပ္မွဴးက ်သြား ခဲ့သည္။ ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပင္ မံုးကိုးမွ တစ္ဆင့္ အေရွ႕ဘက္ သံလြင္ျမစ္နွင့္ မံုးကိုးအေရွ႕ဘက္ ကိုးကန္႔ေဒသသို႔ ကြန္ျမဴနစ္တပ္မ်ား ထိုးေဖာက္လာခဲ့ရာ ၁၉၆၈ ခုနစ္ မကုန္ခင္မွာပင္ ေဒသတြင္း နယ္ေျမ အေျမာက္အျမားမွာ ဗကပ လက္တြင္းသို႔ က်သြားခဲ့သည္။ ေရႊလီျမစ္ ၊ ေျမာက္ဘက္ နမ့္ခမ္းႏွင့္ မူဆယ္ တစ္ဖက္တြင္ ရိွေနေသာ္ ျမန္မာပိုင္ ခြန္ဟိုင္းႏွင့္ မန္းဟိုနယ္မွာလည္း တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ သိမ္းပိုက္ခံခဲ့ရသည္။ မံုးေပၚကိုမူ ၁၉၇၀ ခုနစ္ မတ္လ ၂၁ ရက္ေန႔က သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ဗကပမ်ား သိ္မ္းၿပီးေနာက္ မံုးကိုးမွာ ဗကပ၏ ေဒသအလိုက္ ဌာနခ်ဳပ္မ်ားအနက္ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္ခဲ့သည္။

မုံုးကိုး ႏွင့္ ဆက္စပ္ေဒသမ်ား ျဖစ္သည့္ ကြတ္ခိုင္ အေရွ႕ဘက္ရိွ သံလြင္ျမစ္ ၀ွမ္းႏွင့္ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္အၾကားရိွ ေဒသမ်ားအေၾကာင္း ေျပာမည္ဆို လ်ွင္ ေကအိုင္ေအ အေၾကာင္းလည္း ေျပာမွရမည္ထင္သည္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကာလ ေကအိုင္ေအ ဌာနခ်ဳပ္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း တြင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေကအိုင္ေအ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ တြင္ မဟုတ္ေပ။ ရွမ္းေျမာက္ ေဒသတြင္သာ ျဖစ္သည္။ ေနာ္ဆိုင္းႏွင့္ အဖြဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ အားယူေနစဥ္ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာသာကို ဗုဒၶဘာသာ အျဖစ္ ေၾကညာမႈမွ အစျပဳ၍ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္ျခား ျပသ၁နာ ေျဖရွင္းမႈတြင္ ကခ်င္ေက်းရြာအခ်ဳိ႕ တ႐ုတ္နယ္ထဲ ေရာက္သြားခဲ့မႈမွ တစ္ဆင့္ ကခ်င္လူငယ္ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ေသနတ္ကိုင္ တိုက္ခိုက္ေတာ္လွန္ရန္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေက အိုင္ေအ စတင္ဖြဲ႔စည္းစတြင္ လူအေယာက္ သုံးဆယ္သာ ပါ၀င္ၿပီး ေဇာ္ဆိုင္း ၊ ေဇာ္တူးႏွင့္ ေဇာ္ဒန္ ညီအစ္ကို သံုးဦးက ဦးေဆာင္ခဲ့ကာ ယခု ရွမ္းေျမာက္ရိွ ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသတြင္ ေတာ္လွန္ေရးစခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေကအိုင္ေအမွာ ဗကပ အေရွ႕ေျမာက္ မေရာက္ခင္ကပင္ အဆိုပါေဒသတြင္ စတင္ေနၿပီျဖစ္ရာ ဗကပ ၀င္လာေတာ့ နယ္လု၍ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကေသး သည္။ ဗိုလ္ေနာ္ဆိုင္းမွာ “၀” ေတာင္တန္းတြင္ အမဲလိုက္ေနစဥ္ ေသ ဆံုးခဲ့သည္ဟု ဗကပ က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ္လည္း ကခ်င္အမ်ားစုက မူ ေကအိုင္ေအ ႏွင့္ တိုက္ရန္အမိန္႔ေပးၿပီး မတိုက္သည့္ အတြက္ ဗကပ က ရွင္းပစ္လိုက္သည္ဟု ယံုၾကည္ခဲ့ဟန္ တူသည္။ တိုက္ပြဲမ်ားမွာ ၁၉၇၆ ခုနစ္ေလာက္အထိ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္မွ ဗကပ ႏွင့္ အပစ္ရပ္ စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုမႈႏွင့္အတူ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းခဲ့သည္။ ဗကပ မၿပိဳကြဲခင္အထိ ေကအိုင္ေအ တပ္မဟာ ၄ ဌာနခ်ဳပ္မွာ မန္းပိန္း ေဒသတြင္ ရိွေနခဲ့သည္။ မံုးကိုး မွ အေရွ႕ဘက္ေဖာင္းဆိုင္မွ တစ္ဆင့္ ကိုးကန္႔နယ္သို႔ တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္အတိုင္း ၀င္သည့္ လမ္းေၾကာင္းမွာ ျမန္မာျပည္ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသတြင္ လႈပ္ရွားသည့္ လက္နက္ကိုင္မ်ား အတြက္ အဓိကလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္ခဲ့ေပသည္။

ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ၁၉၅၈ တြင္ စတင္ခဲ့ေသာ္လည္း ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ အမ်ားစုမွာ ရံဖန္ ရံခါမွသာ အဆိုပါ ခြင္အတြင္း သို႔ ေရာက္ခဲ့သလို အေရအတြက္ မ်ားမ်ားစားစားလည္း မရိွခဲ့ဘဲ နမ့္ခမ္း ၊ သီေပါ ၊ သိႏီၷ ၊ မိုင္းရယ္၊ ေက်းသီး ၊ ေက်ာက္မဲ ၊ မိုးမိတ္ ၊ ေနာင္ခ်ဳိ စသည့္ ေဒသမ်ားတြင္သာ လႈပ္ရွားမႈ မ်ားခဲ့ပါသည္။

**** ၃) န၀တ ၊ နအဖေခတ္ မံုးကိုး

ဗကပ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္ ကိုးကန္႔ တပ္မွ ျဖစ္သည့္ လီနင္မင္ႏွင့္ မုန္ဆာလတို႕၏ မံုးကိုး ကာကြယ္ေရး တပ္ MDA မွာ မုံးကိုး ၊ ေဖာင္းဆိုင္ႏွင့္ မုန္းယား မုန္းေဟာင္တို႔တြင္ အေျခခ်ခဲ့သည္။ ၄င္းတို႔မွာ MNDAA ဖုန္ၾကားရွင္ႏွင့္ မေျပလည္သူမ်ား ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ န၀တ ေခတ္တြင္ ကိုးကန္႔ MNDAA ၏ ၾသဇာမွာ ကိုးကန္႔ေတာင္တန္း တြင္သာ တည္ေတာ့ၿပီး ကိုးကန္႔ ႏွင့္ တ႐ုတ္ရြာ အခ်ဳိ႕ရိွသည့္ သိႏီၷေျမာက္ဘက္ကြင္း ( တ႐ုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ သံလြင္ျမစ္ အေနာက္ဘက္ တစ္ေလွ်ာက္ ) တြင္ MNDAA ၾသဇာ သိပ္ မရိွေတာ့။ မံုးကိုးမွာ ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ခံလာခဲ့ရသည္။ ဗကပ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ အထိ မံုးကိုးသို႔ တပ္မေတာ္မွ အေျခခ်ႏိုင္ ခဲ့ျခင္း မရိွေပ။သို႔ေသာ္ ကခ်င္လူမ်ဳိးျဖစ္သည့္ မုန္ဆာလႏွင့္ လီနင္မင္တို႔၏ တပ္ဖြဲ႔အၾကား ျဖစ္ခဲ့သည့္ ပဋိပကၡကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး မံုးကိုးနယ္ အတြင္းသို႔ တပ္မေတာ္က ၀င္ေရာက္ ေနရာယူခဲ့သည္မွာ ယေန႔ေခတ္အထိပင္။ သို႔ေသာ္ တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမစိုးမိုးမႈမွာ အကန္႔အသတ္ျဖင့္သာ။

**** ၄) မံုးကိုး ေဒသ ေအးခ်မ္းရင္ ၊ ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းသြားမလား

၂၀၁၁ ခုနစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အဆိုပါ ေဒသမ်ားတြင္ ကိုးကန္႔ ၊ ေကအိုင္ေအ စသည့္အဖြဲ႔မ်ား ျပန္လည္ အားေကာင္းလာခဲ့သည္။ ဗကပ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡျပသ၁နာ ေလ်ာ့နည္းသြားမည္ဟု စစ္အစိုးရ၏ တြက္ခ်က္မႈ မွာလည္း လက္ရိွ အေနထားအရ ဆိုလ်ွင္ မွန္ကန္ခဲ့သည္ဟု မဆိုႏိုင္ပါ။ ဗကပ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္ ရွမ္းေျမာက္ မူဆယ္လမ္းမွ တစ္ဆင့္ ကူးသန္း သြားလာမႈမ်ား မ်ားျပားလာေသာ္လည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ နိမ့္က်သည့္ ဧရိယာမွာ အေျမာက္အျမား ရိွေနၿပီး ေဒသတြင္း ေနထုိင္သည့္ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားဘ၀မွာ ထူးျခားမႈ သိပ္မရိွခဲ့သလို ၊ မူဆယ္လမ္းမ တစ္ေလွ်ာက္ အခြန္အခႏွင့္ လမ္းေၾကး တံတားေၾကးမ်ားမွာလည္း ဗဟိုအစိုးရနွင့္ ေအး ရွားေ၀ါလ္ ကုမၸဏီတို႔ အတြက္သာ အဓိကလိုလို ျဖစ္ေနသည္။ ခ်ဳပ္ၾကည့္ လ်ွင္ ျပည္တြင္းစစ္ ေခတ္ဦးပိုင္း ကတည္းက လက္နက္ကိုင္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အေျချပဳခဲ့ရာ မံုးကိုးမွာ ယခုအထိ မတည္ၿငိမ္သလို လတ္တေလာ ၿမိဳ႕တြင္း တိုက္ပြဲမ်ားျဖင့္ ေဒသခံ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာမွာ တ႐ုတ္ျပည္အတြင္း ေနရပ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးေနရသည္။ ယုတ္စြအဆံုး န၀တ ၊ နအဖ လက္ထက္ ယာယီ အပစ္ရပ္စဲေရး ကာလတြင္ပင္ မံုးကိုး ေဒသမွာ မူးယစ္ျပသ၁နာ ၊ တိုက္ပြဲ ျပသ၁နာမ်ားႏွင့္ လံုးပန္းေနခဲ့သည္သာ။ ေဒသတြင္း ျပည္သူ႔စစ္ အဖြဲ႔မ်ား ရိွေနေသာ္လည္း အဆိုပါ ေဒသတြင္ အေျခလာစိုက္သည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားမွာ အားေကာင္းၿမဲ အားေကာင္းဆဲပင္။ ယင္းအခ်က္က အဆိုပါ ျပည္သူ႔စစ္မ်ား ရိွေနလ်က္ႏွင့္ မည္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အစိုးရအား ေတာ္လွန္ ပုန္ကန္သည့္ တိုင္းရင္းသား လက္ နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား ျပန္လည္ အားေကာင္းလာရသည္ ဆိုသည္မွာ အထူး အေထြပင္ ရွင္းျပရန္ လိုအပ္မည္ မထင္။ ေဒသခံ မေထာက္ဘဲႏွင့္လည္း အင္အားေကာင္းရန္ မလြယ္လွေခ်။ ယခု လတ္တေလာ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ႔နွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲမ်ားတြင္လည္း မံုးကိုးေဒသမွာ အခရာ ျဖစ္ေနသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ခဲ့သည့္ မံုးကိုးေဒသ ကို ေအးခ်မ္းေစခ်င္ လွပါသည္။ တစ္ဆက္ တည္းမွာပင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား အေျခခ်ခဲ့သည့္ မံုးကိုးေဒသ ေအးခ်မ္းပါက ျမန္ မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရသြားမလား ဆိုသည္ကိုလည္း ေတြးဆေနမိသည္။

Ref; Land of Jade / ဦးအုန္းေဖ ( ပင္လံုစစ္တမ္း )
စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္
The Ladies News

COMMENTS

Name

art,1,article,1317,cartoon variety,22,crime,68,culture,1,documentary,8,Entertainment,8,health,33,history,2,international,7580,interview,221,knowledge,8,Live,8,LocalNews,16132,news,2842,opinion,767,photos,203,poem,116,satires,39,song,12,speech,12,sports,151,statement,59,technic,58,translate,34,video,1068,voice,76,
ltr
item
dawnmanhon: မံုးကိုး ( သို႔မဟုတ္ ) ႏွစ္ ၅၀ နီးပါး မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ႔ၿမိဳ႕ || စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္ ||
မံုးကိုး ( သို႔မဟုတ္ ) ႏွစ္ ၅၀ နီးပါး မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ႔ၿမိဳ႕ || စိုင္းထြန္းေအာင္လြင္ ||
https://1.bp.blogspot.com/-KIClavM__2o/WD7ywFX_huI/AAAAAAAAaMo/CDAUJCO_lMUpNzII1KYjHWYpKvl-vFUaACLcB/s1600/q1.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-KIClavM__2o/WD7ywFX_huI/AAAAAAAAaMo/CDAUJCO_lMUpNzII1KYjHWYpKvl-vFUaACLcB/s72-c/q1.jpg
dawnmanhon
http://www.dawnmanhon.com/2016/12/blog-post_1.html
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/2016/12/blog-post_1.html
true
4976479704313592870
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy