06/30/16


Posted on 30June2016

ထိုင္းနိုင္ငံမွာေတာ့ လုပ္စားတာမ်ားလို ့ ထိုင္းျပည္သူေတြ သိကုန္ၾကပါျပီ၊ ထိုင္းနိုင္ငံအေရွ ့ပိုင္းနဲ ့ ေျမာက္ပိုင္း ျပည္နယ္ေတြမွာ ေရွ းေဟာင္းဘုရား ရုပ္ပြားေတာ္ ပံုစံေတြ နတ္ရုပ္ေတြ၊ ရုပ္ဘိုးေတာ္ရုပ္- စတာေတြကိုေျမၾကီးထဲ မွာ လူမသိေအာင္ အရင္ျမဳပ္ထားျပီး အထက္ဘိုးေတြ အိမ္မက္ေပး လို ့ ေဖၚၾကည့္ ရာကေနေတြတဲ့ ပံုမ်ိဳး ဒါမဟုတ္ ေရကန္နဲ ့ ျမစ္မွာအလိုလိုေပၚလာတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး လုပ္ၾကပါတယ္။


တခ်ိဳ ့လည္း နတ္ေတြ အေစာင့္ေတြက၀င္ပူးျပီး ရြာထိတ္က ဘယ္ေနရာတူးၾကည့္စတာေတြနဲ ့ ပံုစံမ်ိဳးစံု လိမ္ၾကတာပါ။ ခုလိုလိမ္တဲ့နည္းေတြဟာ တကယ့္ေရွးေဟာင္း သုေတသနပညာရွင္ေတြ လာေရာက္ စစ္တဲ့အခါ ရုပ္ထုျပလိမ္တဲ့သူေတြ ထြက္ေျပးသြားတတ္ ပါတယ္။


လူမွုကြန္ရက္မွာ ခုလို ေပၚေတာ္မူ ေတြ ထူးဆန္းသတင္းမွာ ပါလာေတာ့ လာၾကည့္ၾကသူေတြ မ်ားလာ ပါတယ္၊ ျပီးရင္ နတ္ကြန္းနဲ ့ ဘာသာေရးေနရာ ဟာ လွဴၾကတမ္းၾက တဲ့ သူေတြ နဲ ့ စည္ကားေအာင္လုပ္နည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံက ျပည္သူေတြ အယံုမလြယ္ေအာင္ သတိေပးေဖၚျပတာပါ။

Social Action for Women - SAW



ကယားျပည္နယ္ ဖားေဆာင္းၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ခ်ီးေဒသကို ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂ဝ ရက္ေန႔က ေတြ႔ရစဥ္။ Photo: Nay Thwae/RFA
ကယားျပည္နယ္ ဖားေဆာင္းၿမိဳ ့နယ္ ေမာ္ခ်ီးမွာ ေျမၿပိဳႏုိင္တဲ့အႏၱရာယ္ေတြေၾကာင့္ ေဒသခံ ၅ဝဝ ေက်ာ္ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ဖို႔ ျပည္နယ္အစိုးရက ဒီေန႔ ေပ ၆ဝ ပတ္လည္ရိွတဲ့ ေျမကြက္ ၁၅ဝ ေက်ာ္ လဲႊေျပာင္းေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္ ဖားေဆာင္းၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမမွာ အခမ္းအနားျပဳလုပ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ေမာ္ခ်ီးေဒသ ေလးထပ္ေကြ႔ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ေျမကြက္ေတြကို ေပးလိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ ကယားျပည္နယ္ သယံဇာတနဲ ့သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ဝန္ႀကီး ဦးတီရယ္က ေျပာပါတယ္။

ေမာ္ခ်ီးေဒသမွာ ၿပီးခဲတဲ့၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလက ေျမၿပိဳက်ခဲ့ၿပီး လူအေယာက္ သံုးဆယ္ ေလာက္ ေသဆံုး ခဲ့ပါတယ္။

ဘူမိေဗဒပညာရွင္ေတြရဲ႕ တိုင္းတာခ်က္အရ ေမာ္ခ်ီးေဒသ ရတနာေအာင္ေျမ ၊ ၁၅ ရပ္ကြက္၊ ဇီးပင္ေကြ ့ ၊ ေအာင္ခ်မ္းသာ၊ ၁၃ ကုန္း စတဲ့ရပ္ကြက္ေတြနဲ႔ KB1 ခဲသတၱဳတူးေဖာ္ေရး လုပ္ကြက္သြားတဲ့ လမ္းေနရာေတြကို အႏၱရာယ္ရွိတဲ ့ေနရာေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ အခမ္းအနားကို ကယားျပည္နယ္ စီမံကိန္းနဲ ့ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး ဦးေမာ္ေမာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကယားျပည္ နယ္အစိုးရအဖြဲ ့၊ ဖားေဆာင္းၿမိဳ ့နယ္က ဌာနဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြနဲ ့ေမာ္ခ်ီးေဒသက ေျမၿပိဳမႈအႏၱရာယ္ဇံု မွာက်ေရာက္ေနတဲ့ ေဒသခံ ၁ဝဝ ေလာက္ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ေမာ္ခ်ီးေဒသ ခဲသတၱဳလုပ္ကြက္ကို ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္လီမိတက္နဲ ့ရဲထြဋ္ေက်ာ္ သတၱဳတူးေဖာ္ေရး ကုမၸဏီေတြ က အဓိကလုပ္ကိုင္ေနတာျဖစ္ၿပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔နဲ ့ပုဂၢလိက ကုမၸဏီ တခ်ိဳ ႔လည္း လုပ္ကိုင္ေန တာ ျဖစ္ပါတယ္။

RFA Burmese
http://www.rfa.org/burmese


ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း သက္ဆိုင္ရာျမိဳ႔နယ္/ ျမိဳ႔မ်ား၏ ေဒသခံအမ်ားစု ဆႏၵအေလ်ာက္ ျမိဳ႔၀င္ဆိုင္းဘုတ္တစ္ခု၏ အရြယ္အစားႏွင့္ ကိုက္ညီနိုင္မည့္ ျမန္မာစာႏွင့္ တိုင္းရင္းသားစာ အေရအတြက္ကို ဆံုးျဖတ္ကာ ထည့္သြင္း ထြင္းထုနိုင္ေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔က ဖြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္သည္။

ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ျမိဳ႕နယ္/ျမိဳ႕မ်ား၏ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳမည့္ ဘာသာစကားမ်ားကို အမ်ားသံုး၊ ရံုးသံုးျဖစ္သည့္ ျမန္မာဘာသာ စကားအျပင္ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတို႔၏ ဘာသာစကားကိုမဆို ထည့္သြင္းရန္အတြက္ ကန္႔သတ္ညႊန္ၾကားထားျခင္းကို ျပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ ရွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ ျပည္နယ္၀န္ၾကီးမ်ား ပံုမွန္အစည္းအေ၀းအရ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း သက္ဆိုင္ရာျမိဳ႕နယ္/ ျမိဳ႕မ်ား၏ ေဒသခံအမ်ားစု ဆႏၵအေလ်ာက္ ျမိဳ႕၀င္ဆိုင္းဘုတ္တစ္ခု၏ အရြယ္အစားႏွင့္ ကိုက္ညီနိုင္မည့္ ျမန္မာစာႏွင့္ တိုင္းရင္းသားစာ အေရအတြက္ကို ဆံုးျဖတ္ကာထည့္သြင္း ထြင္းထုနိုင္ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

“တိုင္းရင္းသား ဘာသာစာေပမ်ား ျမိဳ႕အ၀င္ဆိုင္းဘုတ္မွာ ထြင္းထုနိုင္ေရးကိစၥကို ျပီးခဲ့တဲ့ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔က လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ခဲ့တာပါ။ အတည္ျပဳ ဆံုးျဖတ္တာကေတာ့ ဒီေန႔ရက္စြဲနဲ႔ ထြက္လာပါတယ္ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသား အားလံုးနားလည္နိုင္ သေဘာေပါက္နိုင္မယ့္ ဘာသာစကားေတြ ေရးထိုးခြင့္ရေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ တိုင္းရင္းသား ဘာသာေတြ ျမိဳ႕အ၀င္ဆိုင္းဘုတ္မွာ မေရးရင္ေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပသ၁နာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္” ဟု ရွမ္းျပည္နယ္ မိုင္းပန္မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ ၁ မွ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုင္းေနာင့္ က The Ladies သို႔ ေျပာၾကားသည္။

အဆိုပါ ကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ျမိဳ႕နယ္/ျမိဳ႕မ်ား၏ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳမည့္ ဘာသာစကားမ်ားကို အမ်ားသံုး၊ ႐ံုးသံုးျဖစ္သည့္ ျမန္မာဘာသာစကားအျပင္ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးတို႔၏ ဘာသာစကားကိုမဆို ထည့္သြင္းရန္အတြက္ ကန္႔သတ္ ညႊန္ၾကားထားျခင္းကို လည္းေကာင္း၊ မည္သည့္ ဘာသာစကားအား ထည့္သြင္းခြင့္မျပဳဟု တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္းကိုလည္း ျပဳလုပ္မည္မဟုတ္္ေၾကာင္း သိရသည္။

လြန္ခဲ့တဲ႔သည့္ ရက္သတၱပတ္မ်ားအတြင္းက ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရိွ ျမန္မာ ရွမ္း ႏွစ္ဘာသာျဖင့္ ေရးထိုးထားေသာ ျမိဳ႕ဆိုင္းဘုတ္မ်ားရိွ ရွမ္းစာမ်ားကို ျပန္လည္ ဖ်က္ပစ္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ေဒသခံလူထုအၾကား ေ၀ဖန္မႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရပါသည္။

၀သန္
Photo - တ႐ုတ္သ်ွမ္း ကခ်င္ဘာသာမ်ားျဖင့္ ၿမဳိ႕ဆိုင္းဘုတ္ကို တရုတ္ႏိုင္ငံ မံစီ မိဏ္းခြန္ ရွမ္းကခ်င္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင္႔ရေဒသတြင္ေတြ႕ရစဥ္
The Ladies News
https://www.facebook.com/News.TheLadies


butheetaung-620.jpg
ဘူးသီးေတာင္ ၿမိဳ႕အဝင္ဆိုင္းပုဒ္ကို ေတြ႕ရစဥ္
Photo: Min Thein Aung

ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရက ဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံသား သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ မွာ ေဒသခံေတြ ပါ၀င္ခြင့္မရတဲ့အတြက္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေဒသခံေတြက စုေပါင္း လက္မွတ္ေရးထိုးၾကပါတယ္။

အဲ့ဒီအဖြဲ႔ထဲမွာ ေဒသခံေတြကိုထည့္သြင္းေပးဖို႔အတြက္ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔နဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရ ကို ေတာင္းဆိုသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ လက္မွတ္ေရးထိုးလႈပ္ရွားမႈမွာပါဝင္တဲ့ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ခံ ဦးေဇာ္ဝင္း က ေျပာပါတယ္။

"ဌာနဆိုတာက ဌာနတစ္ခုကိုပဲ ကိုယ္စားျပဳတယ္၊ အမ်ားျပည္သူကို ကိုယ္စားမျပဳဘူး၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕မွာ အဲ့ေနရာမွာ ေရြးလိုက္တဲ့လူႏွစ္ေယာက္ကလည္း ဌာနဆိုင္ရာအရာရွိျဖစ္ေနတယ္၊ ဒီဟာကို က်ေနာ္တို႔က သံသယျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်၊ အမ်ားျပည္သူ ယံုၾကည္ကိုးစားရတဲ့ ပုဂၢိဳ္လ္ႏွစ္ဦးကို အစားထိုးေစခ်င္တယ္၊ ဥပေဒနဲ႔ ညီညႊတ္တဲ့လူအကုန္လုံးကို ဥပေဒအတိုင္းပဲ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေစခ်င္တယ္၊ ျပဳႏိုင္ငံသားျဖစ္ေစခ်င္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ ဒီဟာကို မူဝါဒတစ္ရပ္အေနနဲ႔ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့လူေတြကို အတင္းျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ဟာကို စိုးရိမ္တာပါ"

ရခိုင္ျပည္နယ္က မြတ္စလင္ေတြကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒနဲ႔ စီစစ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျပည္နယ္အဆင့္၊ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ကို ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရက ၿပီးခဲ့တဲ့ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔က ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

အဲ့ဒီအဖြဲ႔ဟာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒအရ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက မြတ္စလင္ေတြကို ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံ သားျပဳခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဗဟိုအဖြဲ႔ကို တင္ျပၿပီး အဆံုးအျဖတ္ရယူဖို႔အတြက္ စိစစ္ရ မွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေန႔ စုေပါင္းလက္မွတ္ေရးထုိးတဲ့လႈပ္ရွားမႈကို ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ေပၚရပ္ကြက္ ၆ ခုမွာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလက္မွတ္ေတြနဲ႔ ကန္႔ကြက္စာကို မနက္ျဖန္ အစိုးရထံ ေပးပို႔မွာျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း အခုလိုအဖြဲ႔မ်ိဳးဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး အဲဒီအဖြဲ႔ထဲမွာ ေဒသခံ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ရပ္မိရပ္ဖေတြ ပါဝင္ခြင့္ရခဲ့ေပမယ့္ အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါ ေဒသခံေတြကို ခ်န္လွပ္ၿပီး ဌာနဆိုင္ရာဝန္ထမ္းေတြသက္သက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာကို သံသယျဖစ္ေၾကာင္း ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕ခံေတြ က ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ ကိုယ္စားျပဳ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း အဲဒီအဖြဲ႔ေတြထဲမွာ အရပ္ဘက္ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ေတြ မပါ၀င္တာကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းနဲ႔ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြကို ထည့္သြင္းဖြဲ႔စည္းေပးဖို႔ တိုက္တြန္းေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ ဒီေန႔ စာေပးပို႔လိုက္ပါတယ္။
RFA

dassk-thai-pm-620.jpg ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံ ဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တို႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆံုစဥ္

ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ ထိုင္းႏုိင္ငံခရီးစဥ္အၿပီး ထိုင္းအရာရွိ ၂၃ ဦး ရာထူးကေန ယာယီဖယ္ရွားခံရတာဟာ လူကုန္ကူးမႈေတြမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတာေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္မႈ မရွိေၾကာင္း ထိုင္းႏုိင္ငံ ဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္လည္းျဖစ္ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးလည္းျဖစ္တဲ့ General Prawit Wongsuwon က ေျပာပါတယ္။

ဒီေန႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ ထိုင္းႏုိင္ငံ ဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က သူ႔ေၾကာင့္ ထိုင္းအရာရွိေတြ ရာထူးကေန ဖယ္ရွားခံရတာကို မျဖစ္ေစခ်င္ေၾကာင္း သူ႔အေနနဲ႔ စိတ္မေကာင္းေၾကာင္း ေျပာရာမွာ ဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ျပန္လည္ရွင္းျပခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး ၀န္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌး က ေျပာပါတယ္။

"ထိုင္းႏိုင္ငံကိုသြားခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ထိုင္းဘက္က အရာရွိေတြကို ရာထူးကေန ထုတ္လိုက္ကိစၥျဖစ္ပါတယ္၊ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံ ခရီးစဥ္ေၾကာင့္ သူသြားလို႔ ဒီအရာရွိေတြ အလုပ္ျပဳတ္ရတယ္ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိးေလး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မလိုလားပါဘူး၊ သူ႔ေၾကာင့္ သူတို႔ေတြ ဒုကၡေရာက္တယ္ဆိုတာ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး၊ အဲ့ဒါအတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ေျပာတဲ့အခါ ထိုင္းဘက္ကျပန္ရွင္းပါတယ္၊ သူတို႔က လူကုန္ကူးမႈနဲ႔ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ အရာရွိေတြျဖစ္ပါတယ္၊ အဲ့ဒါေတြကို ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ဥပေဒနဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးေနတာရွိပါတယ္၊ အဲ့စုံစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ဟာေတြ ေပၚလြင္လာတဲ့အခါမွာ သူတို႔ကို တည္ဆဲဥပေဒအရ ထုတ္ပယ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခရီးစဥ္ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ သူကျပန္ရွင္းျပပါတယ္"

ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုရာမွာ ထား၀ယ္အထူးစီးပြားေရးဇုန္ တည္ေဆာက္မႈကို အရွိန္ အဟုန္ျမွင့္ေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံရဲတပ္ဖဲြ႔ေတြ အျပန္အလွန္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ နယ္နိမိတ္တုိင္းတာ ေရးကိစၥေတြ နဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံကေန ျမန္မာဒုကၡသည္ ၂၀၀ နီးပါးကို ျပန္လည္ေခၚယူမယ့္ အစီအစဥ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ထိုင္းဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဟာ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုရာမွာ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာ အလုပ္သမားေတြကို ဥပေဒနဲ႔အညီ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပး ဖို႔၊ အလုပ္သမားေတြဘက္က မွားယြင္းမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ရင္ နားလည္ေပးဖို႔၊ သူ႔ဘက္ကလည္း ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကို တည္ဆဲဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို လိုက္နာေအာင္ တည့္မတ္ေပးမွာျဖစ္ေၾကာင္း ထိုင္းဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့တယ္လို႔လည္း ဦးေဇာ္ေဌး က ေျပာပါတယ္။

အဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထိုင္းဒုတိယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က စိုးရိမ္ဖို႔ မလိုေၾကာင္း နဲ႔ ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ တည္္ဆဲ ဥပေဒေတြကို လုိအပ္တာေတြ ျပင္ ဆင္ေပးေနေၾကာင္း၊ လာမယ့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ကုန္သြယ္မႈပမာဏ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၂၀အထိ တုိးျမွင့္လာေစဖို႔ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။
RFA


အေပၚပိုင္းဗလာခၽြတ္ အမ်ိဳးသမီးတဦးကို ၀ိုင္း၀န္း႐ုိက္ႏွက္ေနတဲ့ ႐ုပ္သံဖိုင္ဟာ တ႐ုတ္လူမႈေရး ကြန္ရက္ ေ၀ဘုိေပၚမွာ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေ၀ဖန္ေနၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ဘုိဇူးမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၀ိုင္း႐ုိက္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဟာ အိမ္္ေထာင္ေရး ေဖာက္ျပန္လို႔ အမ်ိဳးသမီး ၃ ဦးက ၀ိုင္း႐ိုက္ခဲ့တာလုိ႔ စီစီတီဗြီ သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဇြန္ ၂၆ ရက္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ကို မ်က္ျမင္သက္ေသတဦးက မွတ္တမ္းတင္ကာ အမ်ိဳးသမီး ၃ ဦးက ဆဲဆိုေရရြတ္၀ိုင္း႐ုိက္ေနတာကို အနီးနားမွာ လူ ၂၀ ေလာက္က ၾကည့္ရႈခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘယ္သူဘယ္၀ါ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ တစုံတရာ ေဖာ္ျပထားခဲ့ျခင္း မရွိပါဘူး။

ဒီ႐ုပ္သံဖုိင္ကို ၾကည့္ရႈသူအမ်ားစုက ႐ိုက္ႏွက္တဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၃ ဦးကို ေ၀ဖန္ ျပစ္တင္ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

“မယားငယ္ျဖစ္ေနတာဟာ စာရိတၱပိုင္းဆုိင္ရာ ျပႆနာျဖစ္ေပမယ့္ လူတဦးကို ႐ိုက္ၿပီး အ၀တ္အစားေတြကို ဆြဲၿဖဲတာကေတာ့ ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္တယ္” လို႔ ေ၀ဘို အသုံးျပဳသူ တဦးက ေရးပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ကလည္း ကိုယ့္ေယာက်္ားကို ဆုံးမရမွာ ျဖစ္ၿပီး တျခားသူကို သြားမ႐ိုက္သင့္ဘူးလုိ႔ မွတ္ခ်က္ေရးပါတယ္။

ဒီလို႐ုိက္ႏွက္တာဟာ ထိုက္တန္တယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ေရးသားတာေတြလည္း ရွိေနတယ္လို႔ သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေဘးကေန ၀ိုင္းၾကည့္ေနတဲ့သူေတြကို ၀ုိင္း၀န္းအျပစ္တင္ၾက ေ၀ဖန္မွတ္ခ်က္ေရးသားတဲ့ သူေတြကလည္း အမ်ားအျပားရွိေနပါတယ္။
DVB TV News


မက္ဆီကို အာဂ်င္တီးနားလက္ေရြးစင္အျဖစ္ကေန အနားမယူဖို႔ ျဗဴႏိုေအးရိစ္ၿမိဳ႕မွာ သူရဲ႕ ႐ုပ္တုကို ဖြင့္လွစ္ၿပီး ပရိသတ္ေတြက လႈပ္ရွားေနပါတယ္။

ကိုပါအေမရိကဖလားဖိုင္နယ္မွာ ခ်ီလီကို ပင္နယ္တီနဲ႔ ႐ႈံးနိမ့္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႏုိင္ငံလက္ေရြးစင္ကေန အနားယူမယ္လို႔ မက္ဆီက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

မက္ဆီရဲ႕ ႏိုင္ငံအသင္းကေန အနားယူမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ဟာ အာဂ်င္တီနားေဘာလုံး ပရိသတ္ေတြအတြက္ ထိတ္လန္႔စရာ သတင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဇြန္ ၂၈ ရက္က အသင္းမွာ ဆက္ကစားေပးဖို႔ မက္ဆီအတြက္ လက္ေဆာင္အေနနဲ႔ ေၾကး ႐ုပ္တုကို ျဗဴႏိုေအးရီစ္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္က ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မက္ဆီက အသင္းကေန မထြက္ခြာပါနဲ႔ဆိုတဲ့ လႈပ္ရွားမႈကိုလည္း စတင္ခဲ့ပါတယ္။

အာဂ်င္တီးနားသမၼတကလည္း လာမယ့္အပတ္မွာ မက္ဆီနဲ႔ေတြ႔ၿပီး အာဂ်င္တီးနားအတြက္ ဆက္လက္ကစားေပးဖို႔ ေျပာဆိုမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

မက္ဆီနဲ႔ေတာ့ တယ္လီဖုန္းကေန တဆင့္ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ သမၼတက ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အာဂ်င္တီးနား ဂႏၱ၀င္ေဘာလုံးသမား မာရာဒိုနာနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကလည္း အာဂ်င္တီးနားအသင္းမွာ မက္ဆီကို ဆက္ကစားေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုထားပါတယ္။
DVB TV News

[youtube src="vw6KcoY863o"/]
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက အိမ္ျဖဴေတာ္ေရွ႕မွာ ေသနတ္ကိုင္ထားတဲ့ လူတဦးကို ေသနတ္ ခ်ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုတာကို မလိုက္နာတဲ့ အတြက္ လုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြက ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။

ေမ ၂၀ ရက္က ဂ်က္ဆီ အိုလီဗီရီကို ပစ္ခတ္လိုက္တာ ျဖစ္ၿပီး ဒီ႐ုပ္သံဖုိင္ကို Liveleak ၀က္ဆုိဒ္က ဇြန္ ၂၈ ရက္ေန႔က ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ ေသနတ္ကိုင္ေဆာင္ၿပီး တာ၀န္ရွိသူေတြကို ဆန္႔က်င္ခဲ့တဲ့ အိုလီဗီရီဟာ အမႈရင္ဆုိင္ေနရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ က်ခံဖြယ္ရွိေနပါတယ္။

သူရဲ႕ ေရွ႕ေနကေတာ့ အိုလီဗာရီဟာ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ကုထုံးကို ခံယူေနၿပီး ေသနတ္နဲ႔ ခ်ိန္ရြယ္ခဲ့ျခင္း မရွိဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တရားသူႀကီးေတြကေတာ့ သူဟာ လူထုကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခုလို႔ ေျပာပါတယ္။

ပစ္ခတ္ခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ အိုလီဗီရီကို ေဂ်ာ့၀ါရွင္တန္တကၠသိုလ္ ေဆး႐ုံကို တင္ပို႔ခဲ့ၿပီး လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႔က အိမ္ျဖဴေတာ္ ဘာေၾကာင့္သြားသလဲဆိုတဲ့ အေမးကို အုိလီဗီရီက လူေတြကိုပစ္ခတ္ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျဖဆိုခဲ့တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
DVB TV News

အိႏၵိယနိုင္ငံအေျခစိုက္ Ringing Bell နည္းပညာကုမၸဏီကေပါင္ေငြအားျဖင့္
သံုးေပါင္၊ ေဒၚလာအားျဖင့္ ေလးေဒၚလာသာေပး၀ယ္ရမည့္ကမၻာ့ေစ်းအေပါဆံုးစမတ္ဖုန္းကိုေအာင္ျမင္စြာထုတ္လုပ္လိုက္ျပီးပထမဆံုးဖုန္းဟန္းဆက္ ႏွစ္ သိန္းကိုေစ်းကြက္တြင္ေရာင္းခ်သြားရန္ အသင့္ျဖစ္ေနေၾကာင္းသိရသည္။

စမတ္ဖုန္းတစ္လံုးကို သံုးေပါင္နဲ ့ရမယ္လို ့ၾကားလိုက္တာနဲ ့တျပိဳင္နက္ မျဖစ္နိုင္ဘူး၊တစ္ခုခုေတာ့လြဲေနျပီလို ့ လူတိုင္းမွတ္ယူၾကမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီကမၻာ့ေစ်းအေပါဆံုးဖုန္းကိုကုိင္တြယ္ခြင့္ရဖို ့ကလည္းသိပ္ေတာ့ မလြယ္လွ ပါဘူး။ အမည္အားျဖင့္ Freedom 251 လို ့ေပးထားပါတယ္။ Android ဖုန္းပါ။ ရူပီးေငြနဲ ့ဆိုရင္လည္း ၂၅၁ ရူပီးပဲက်သင့္ပါတယ္။ လက္ထဲမွာAppleiPhone5ကိုကိုင္ရတဲ့အတိုင္းစီးပိုင္သပ္ရပ္က်စ္လ်စ္ပါတယ္ ဟု Ringing Bell မွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ရွင္းျပသည္။

ေစ်းႏႈန္းသက္သာတယ္ဆိုေပမယ့္ စမတ္ဖုန္းတစ္လံုးမွာပါသင့္ပါထုိက္တာေတြအားလံုး ပါ၀င္ပါတယ္။ ကင္မရာအေရွ ့နဲ ့အေနာက္ ႏွစ္မ်ိဳးပါပါတယ္။ အရြယ္အစားက ၄ လက္မ ပါ။ Ram 1GB ပါ၀င္ပါတယ္။ Internal Storage 8GB ျဖစ္ျပီး 32GB အထိထပ္စိုက္နိုင္ပါတယ္။ ပရိုဆက္ဆာကို Quad-core အသံုးျပဳထားျပီးမလုိတဲ့အခ်ိန္မွာ Quad-core အျပည့္မသံုးျခင္းျဖင့္ ဘက္ထရီအားကိုသက္သာေစနိုင္ပါတယ္။ ေမာ္ဒယ္ႏွစ္မ်ိဳးထုတ္ထားပါတယ္။အျဖဴနဲ ့အမည္းပါ။စမတ္ဖုန္းတစ္လံုးအတိုင္းေကာင္းေကာင္းသံုးလို ့ရပါတယ္ဟု ၄င္းက ဆက္လက္ရွင္းျပသည္။

အဆိုပါစမတ္ဖုန္းျဖင့္ ဂဏန္းတြက္စက္ကိုအသံုးျပဳျခင္း၊ music player ျဖင့္ သီခ်င္းနားေထာင္ျခင္း၊ အင္တာနက္ကို browser ျဖင့္ အသံုးျပဳျခင္း၊ အီးေမးလ္ပို ့ျခင္းမ်ားကိုအဆင္ေျပလြယ္ကူစြာ ျပဳလုပ္နိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဇြန္၃၀ရက္တြင္ စတင္ေရာင္းခ်သြားရန္ ရည္ရြယ္ထားေသာ္လည္းဇူလိုင္ ၇ တြင္ စတင္ေရာင္းခ်ရန္ ေန ့ရက္ကို ျပင္ ဆင္သတ္မွတ္ထားေၾကာင္းသိရသည္။
ရတနာပုံ သတင္းစာ


maela-refugees-620.jpg
ထိုင္းႏိုင္ငံ မယ္လဒုကၡသည္စခန္းက ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: 法師山崎

ထိုင္းႏုိင္ငံနယ္စပ္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာေတြကို ေနရပ္ကိုျပန္လည္ ေခၚေဆာင္ႏုိင္ ဖို႔အတြက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံအစိုးရအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဒီကေန႔ သတင္းထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြကို ျပည္တြင္းကို ျပန္လည္ေခၚေဆာင္တဲ့အခါ အရင္ဆံုး အလုပ္အကိုင္ အခြင့္ အလမ္းေတြ ေပးႏုိင္ဖို႔ ဖန္တီးေပးသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ဒုုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒၚေအးေအးစိုး က ေျပာပါတယ္။

"ကိုယ့္လူေတြကို ဒီဘက္ကို ျပန္ေခၚမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ နယ္စပ္ဘက္မွာလည္း အလုပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပး ရမယ္၊ ေက်ာင္းေတြတည္ေဆာက္ေပးရမယ္၊ ေဆးရံုေတြတည္ေဆာက္ေပးရမယ္၊ ေနထိုင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အေျခ ခံေတြ အားလံုးတည္ေဆာက္ေပးမွသာ ကိုယ့္လူေတြက ျပန္ေခၚရင္ ဒီဘက္မွာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လို႔ရ မွာေပါ့၊ ေရရွည္မွာအဆင္မေျပရင္လည္း ဟိုဘက္ျပန္သြားမွာပဲ၊ ကိုယ့္ဘက္က စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းမွန္သမွ် လုပ္ေပးရမယ္ဆိုတာ အမတို႔ရဲ႕ ခံယူခ်က္ ရပ္တည္ခ်က္၊ အဲ့ဒါဆိုေတာ့ အမတို႔မွာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ညိွၿပီး တကယ္ေဆာင္ရြက္ရမယ္ဆိုရင္လည္း နယ္စပ္ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိုင္မယ္၊ ပညာေရး ဝန္ႀကီးဌာနပါမယ္၊ က်န္းမာေရးပါမယ္၊ ေလာေလာဆယ္အထိေတာ့ စီမံခ်က္ႀကီးလိုေတာ့ မရွိေသးဘူး၊ လုပ္မွာကေတာ့ အဲ့ဒီဟာပဲ အမတို႔ရည္မွန္းထားတာ"

ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ ၃ ရက္ၾကာ ထိုင္းခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္မယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက အခုလိုထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ က ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ပရာယြတ္နဲ႔ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕က ပူူးတဲြသတင္းစာရွင္းလင္းပဲြမွာ ဒုကၡသည္အားလံုး တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ျပန္္လာရမွာျဖစ္ေၾကာင္း သူတို႔ျပန္လာနုိင္ဖို႔ဆိုရင္ အလုပ္အကိုင္ ေနရာထိုင္ခင္း စတာေတြ အဆင္သင့္ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း သင့္ေတာ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျပန္ေခၚမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

လတ္တေလာမွာ ေနရပ္ျပန္လိုေၾကာင္းကို ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံရံုးနဲ႔ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးေတြထံ ဆႏၵျပဳထားတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ ၂၀၀ နီးပါးရွိၿပီး သူတုိ႔ကို ေနရပ္ျပန္လည္ေခၚေဆာင္ဖို႔ အတြက္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေစလႊတ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြအေရးအျပင္ ထိုင္း၊ ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္နမိတ္ကို ျပန္လည္တိုင္းတာဖို႔နဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံက ငါးဖမ္း လုပ္ငန္းေတြမွာ လုပ္ကိုင္ေနတဲ ့တရားမဝင္ျမန္မာ လုပ္သားေတြ လူကုန္ကူးခံရမွဳေတြ၊ ႏွိပ္စက္ခံရမႈေတြကေန ကာကြယ္ေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္ တရားဝင္အလုပ္လုပ္ကိုင္ခြင့္ စာရြက္စာတမ္း ရရွိေရးေတြအတြက္လည္း ေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။
RFA

ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ ေၾကျငာခ်က္ကိုျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္ရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အစိုးရကို ႏိုင္ငံေရးအရ ထိုးႏွက္ခ်က္ တစ္ခု လုပ္လိုက္တယ္လို႔လည္း ရွဳျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရွံဳးနိမ့္မွဳ အၾကီးအက်ယ္ ၾကံဳခဲ့ရျပီးတဲ့ေနာက္ ပါတီတြင္း အကြဲအျပဲ ျပသနာေတြကို ေျဖရွင္းလို႔ မဆံုးႏိုင္ ျဖစ္ေနေသးတဲ့ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္လ ၂၃ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ႏိုင္ငံ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေၾကျငာခ်က္ တစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္းက ပဋိပကၡ ျပသနာေတြ ေျပလည္ေစေရး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရက ေခၚေ၀ၚအသံုးျပဳမယ္ ဆိုတဲ့ “ ရခိုင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း” ဆိုတဲ့ အသံုးအႏွဳန္းကို လက္မခံ၊ ေ၀ဖန္သမွဳ ျပဳထားတာပါ။ ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီၾကီးရဲ႕ အဲလို သေဘာထားရပ္တည္ခ်က္ဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း ပဋိပကၡ ျပသနာေတြကို ေျဖရွင္းမယ့္၊ ေဒသဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ရေအာင္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးမယ့္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရအေပၚ ဘယ္လုိ ဂယက္ရိုက္ခတ္မွဳ ရွိေစမလဲ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး အေကာင္းဆံုး ခ်ဥ္းကပ္ေဆာင္ရြက္မွဳဟာ ဘာျဖစ္ႏုိင္မလဲ ဆိုတာ ဒီတစ္ပတ္ ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားပါ့မယ္။

ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီရဲ႕ ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရအေနနဲ႔ အျငင္းပြားေနၾကတဲ့ ဘဂၤါလီ၊ ရိုဟင္ဂ်ာ လို႔ မသံုးႏွဳန္းပဲ “ ရခုိင္ျပည္နယ္က မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း” လို႔ သံုးႏွဳန္းတာကို တိုက္ရိုက္ ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္တာမ်ိဳးေတာ့ လုပ္မထားပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ရခုိင္အမ်ိဳးသားပါတီ ANP က ကန္႔ကြက္ထားတာကို ေထာက္ခံရင္း အစိုးရ အေနနဲ႔ အဲလို ေခၚေ၀ၚ သံုးႏွဳန္းခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက ျပည္သူေတြနဲ႔ ေဒသခံ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ သေဘာထား ရယူသင့္တယ္ ဆိုျပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေျပာရရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရရဲ႕ အဲဒီ အသံုးအႏွဳန္းနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီက တုိက္ရိုက္ မကန္ ႔ကြက္ေပမယ့္ သြယ္၀ိုက္ျပီးေတာ့ ကန္႔ကြက္လုိက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဒါကို ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ အေနနဲ႔ အစိုးရတာ၀န္ ရယူထားခဲ့စဥ္ အခ်ိန္တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစု ၁၃၅ မ်ိဳးမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ့ လူမ်ိဳး မပါ၀င္ဘူး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳး လံုး၀ မရွိဘူးလို႔ ေၾကျငာထားခဲ့ျပီ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တစ္ဆက္တည္း ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္က ဘဂၤါလီ ျပသနာ ဆိုျပီး ဘဂၤါလီ ဆိုတဲ့ အေခၚအေ၀ၚကို ဆက္ျပီး သံုးစြဲထားတာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရရဲ႕ အေခၚအေ၀ၚ အသံုးအႏွဳန္းဟာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၆၄ နဲ႔ ညီညြတ္မွဳ မရွိတဲ့ သေဘာ ေဖာ္ျပထားျပန္ပါတယ္။ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၆၄ မွာ “ ႏိုင္ငံေရး ကိစၥ အလို႔ငွာ ဘာသာ သာသနာကို အလြဲသံုးစား မျပဳရ” ဆိုျပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ ေၾကျငာခ်က္ကိုျခံဳငံုသံုးသပ္ၾကည့္ရင္ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အစိုးရကို ႏိုင္ငံေရးအရ ထိုးႏွက္ခ်က္ တစ္ခု လုပ္လိုက္တယ္လို႔လည္း ရွဳျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း ျပသနာရဲ႕ မူလရင္းျမစ္ တရားခံဟာ အရင္ စစ္အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ ဦးေန၀င္း လက္ထက္တုန္းကလည္း ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒ ျပဌာန္းခဲ့ေပမယ့္ အဲဒီ ဥပေဒနဲ႔အညီ ျပသနာကို တိတိက်က် ေျဖရွင္းတာမ်ိဳး မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ၁၉၈၂ ဥပေဒ က်င့္သံုးေျဖရွင္းလို႔ အခက္အခဲ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုရင္လည္း အဲဒီ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ မလုပ္ခဲ့ၾကျပန္ပါဘူး။ ေနာက္ေတာ့ ဥပေဒအရ ယာယီပဲ ခြင့္ျပဳလို႔ရတဲ့ White Card ေတြ ထုတ္ေပးထားျပီး ျပသနာကို ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီ အခ်ိန္ဆြဲထားခဲ့တာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပသနာကို ဒီအတုိင္းထားတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ လိုအပ္ရင္ ႏုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္တာမ်ိဳးေတာ့ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

သိမီသူမ်ား မွတ္မိၾကပါလိမ့္ဦးမယ္။ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးရဲ႕ ၁၉၈၈ ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပတဲ့ အေရးေတာ္ပံုၾကီးကို စစ္အာဏာသိမ္းအဖြဲ႕က ျဖိဳခြင္း ႏွိမ္နင္းလို႔အျပီး ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပေပးတဲ့ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အဲဒီ White Card ကိုင္ေဆာင္ထားသူေတြကို မဲေပးခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ အလားတူပါပဲ။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုတဲ့အခါ စစ္အစိုးရဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက မူဆလင္ေတြကို White Card ထုတ္ေပးျပီး ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီကို မဲေပးေစခဲ့တာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္တိုင္းရင္းသား အမတ္ အမ်ားအျပား လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာတဲ့အခါ အဲဒီ ကိစၥ လႊတ္ေတာ္ထဲ ျပသနာ အၾကီးအက်ယ္ တက္ခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ White Card ကိုင္ေဆာင္သူေတြကို မဲေပးခြင့္ျပဳတာဟာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔ အညီ၊ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ အညီ လုပ္ကိုင္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ တစ္ဖက္က ေၾကျငာျပီး အျခား တစ္ဖက္ကေန White Card အားလံုး ျပန္ရုပ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။ ေျပာရရင္ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက အဲဒီ မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပသနာေတြကို အရင္ စစ္အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္က ဖန္တီးခဲ့တာျဖစ္ျပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္အထိ ေကာင္းေကာင္း မေျဖရွင္းပဲ အခ်ိန္ဆြဲ၊ လိုအပ္ရင္ ႏုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့တာမ်ိဳးပါ။ ဒီထက္ ပိုဆိုးတာကေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ျပည္ခုိင္ျဖိဳး အစိုးရလက္ထက္မွာပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရးကို အေျခခံတဲ့ အၾကမ္းဖက္မွဳေတြ အၾကီးအက်ယ္ ျဖစ္ပြားခဲ့တာပါ။ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ လူေတြေသ၊ ဒါဏ္ရာရ၊ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အိမ္ယာေတြ မီးရွိဳ႕ဖ်က္ဆီးခံရ၊ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့လူေတြ ဒုကၡသည္ေတြစခန္း သြားေရာက္ ခုိလွံဳရ ဆိုတဲ့ အေနအထားအထိ ေရာက္ခဲ့တာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေလာက္လား ဆိုေတာ့ မကေသးပါဘူး။ အဲလို ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ ပဋိပကၡေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ မိတၱီလာ၊ ပဲခူးတုိင္း၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ရန္ကုန္တုိင္း နဲ႔ မႏၱေလးအထိ ကူးစက္ျဖစ္ပြားခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒီျပသနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျပည္ခုိင္ျဖိဳး အစိုးရဟာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာဆို သိန္းနဲ႔ခ်ီရွိတဲ့ လူေတြ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထုိင္ေနရတုန္းပါ။ စစ္ေတြျမိဳ႕မွာဆိုရင္ မူဆလင္ေတြဟာ ျမိဳ႕မေစ်းက သူတုိ႔ေစ်းဆုိင္ခန္းေတြမွာေတာင္ သူတုိ႔ ေစ်းျပန္မေရာင္းႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ မိတၱီလာျမိဳ႕မွာလည္း အလားတူပါပဲ။ ႏိုင္ငံနဲ႔အ၀ွမ္းမွာလည္း အမုန္းတရား ျဖန္႔ျဖဴးေနတာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ တားဆီးတာမ်ိဳး မရွိေသးေတာ့ ဘာသာေရးလူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ ပဋိပကၡေတြဆိုတာဟာ ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ျဖစ္ပြားႏုိင္တာပါပဲ။ အေၾကာင္းကေတာ့ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီ အစိုးရဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း ျပသနာကိုေရာ၊ ႏုိင္ငံတြင္းက ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရးဆန္တဲ့ ျပသနာေတြကိုပါ မွန္မွန္ကန္ကန္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ အရည္အခ်င္း မရွိခဲ့လို႔ပါ။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ခုဆိုရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရဟာ အရင္ အာဏာရွင္ အဆက္ဆက္က ဖန္တီး ထားရစ္ခဲ့တဲ့ ျပသနာအေမြဆိုးၾကီးကို ေျဖရွင္းဖို႔ တာ၀န္ယူထားရပါျပီ။ ဒီအတြက္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ရခုိင္ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြကလည္း အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး ျပသနာ ေျပလည္ရာေျပလည္ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ အရင္ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ထားရစ္ခဲ့တဲ့ မူဆလင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း ျပသနာကို ခိုး၀င္ေတြ၊ ဘဂၤါလီေတြ ဆိုျပီး ေျပာဆိုေနရံုနဲ႔ ျပသနာေတြ ေျပလည္သြားမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အလားတူ ျပည္ခုိင္ျဖိဳးပါတီၾကီး အေနနဲ႔လည္း အရင္က မွားခဲ့တဲ့ အယူအဆ အမွား၊ လုပ္ရပ္ အမွားေတြကို ျပန္သံုးသပ္ျပီး ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက ပဋိပကၡကို ႏိုင္ငံေရး အသံုးခ်စရာ တစ္ခုလို႔ မသတ္မွတ္သင့္ေတာ့ပဲ တုိင္းျပည္ ေကာင္းရာေကာင္းေၾကာင္း အတြက္ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

စည္သူေအာင္ျမင့္။
http://burmese.voanews.com/a/3392835.html

လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ စုေဝးခြင့္ကို ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြအေပၚ ေလ့လာသံုးသပ္ထားတဲ့ HRW အစီရင္ခံစာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ
လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ စုေဝးခြင့္ကို ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြအေပၚ ေလ့လာသံုးသပ္ထားတဲ့ HRW အစီရင္ခံစာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္ေတြကုိ ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ဥပေဒေဟာင္းေတြကုိ ဖ်က္သိမ္းပစ္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ အဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch က တုိက္တြန္း လုိက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္နဲ႔ စုေဝးခြင့္ကို ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဥပေဒ ေတြအေပၚ ေလ့လာသံုးသပ္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာတေစာင္ကို ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္ရာမွာ HRW အဖြဲ႔က ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ HRW အဖဲြ႔ရဲ႕ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကုိ ကုိယ္တုိင္သြားေရာက္ သတင္းယူထားတဲ့ ဗြီအိုေအ ျမန္မာပုိင္းသတင္းေထာက္ မျမင့္ျမင့္ခိုင္က တင္ျပေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိခြင့္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးေတြကို အာမခံႏုိင္ေအာင္ NLD အစုိးရသစ္အေနနဲ႔ အျမန္ဆုံးေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကုိေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ေနတဲ့ HRW က တုိက္တြန္းလုိက္တာပါ။ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကုိ ခ်ိဳးေဖာက္ၿပီး အတုိက္အခံေတြ၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကုိ ဖိႏွိပ္ခဲ့တဲ့ ဥပေဒေတြကို အဓိက ေလ့လာ သံုးသပ္ထားတဲ့ အစီရင္ခံစာတေစာင္ကို ဒီကေန႔ ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ခ်ိန္မွာပဲ ေခတ္နဲ႔မေလ်ာ္ညီေတာ့တဲ့ ဥပေဒေဟာင္းေတြကုိ ျပင္ဆင္တာ၊ ရုပ္သိမ္းတာေတြလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္းလုိက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ စစ္မွန္တဲ့အေျပာင္းအလဲကို ေဖာ္ေဆာင္ရာေရာက္တယ္လို႔လည္း HRW အဖဲြ႔ရဲ႕ ဥပေဒေရးရာ အႀကံေပး Linda Lakhdhir က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

"ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျပာင္းအလဲကာလမွာ ႏိုင္ငံသားတိုင္းရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးကို ေလးစားေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ကို အသံုးခ်ၿပီး အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရးစတဲ့ မ႑ိဳင္အသီးသီးရဲ႕ လုပ္ ကိုင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြအေပၚ ေဝဖန္ေထာက္ျပတာေတြကို လက္ခံေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးတဲ့ေနရာမွာ ရာဇဝတ္မႈေတြကို ေၾကာက္စရာမလိုဘဲ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ရွိေစရ မွာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ မတရားတဲ့ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျပဌာန္းတဲ့ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ တြင္း အမ်ားစုေနရာရထားသလို တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အဲ့ဒီဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈရထား ၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ အခုလႊတ္ေတာ္တြင္းမွာရွိေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြလည္း အဲဒီမတရားတဲ့ ဥပေဒေတြရဲ႕ ဒဏ္ကို ခံခဲ့ရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲ့ဒီဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲျခင္းဟာ တကယ့္ စစ္မွန္တဲ့ အေျပာင္း အလဲေတြ ျဖစ္လာၿပီဆိုတာ ျပသရာေရာက္မွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ "

HRW က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ "သင့္ကို အခ်ိန္မေရြးဖမ္းႏိုင္သည္" ဆိုတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆို ခြင့္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈကို ရာဇဝတ္ပုဒ္မေတြတပ္ၿပီး ျပစ္ဒဏ္ေပးႏိုင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္ လည္ ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ၊ သတင္းမီဒီယာဥပေဒ စတဲ့ ဥပေဒေတြကို ေသခ်ာေလ့လာသံုး သပ္ထားတာ ျဖစ္ၿပီး အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ဒီဖိႏွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြ ပယ္ဖ်က္ဖို႔အတြက္ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ေဖာ္ျပထားတာျဖစ္ ပါတယ္။

NLD အစိုးရသစ္စတင္တာဝန္ၿပီး ေမလကုန္ပိုင္းက ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒအသစ္ကို အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး သိသာတဲ့ တိုးတက္မႈရွိေပမယ့္ ဥပေဒအေဟာင္းက အားနည္းခ်က္ေတြ ပါဝင္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ HRW က ေထာက္ျပပါတယ္။

ၿငိမ္းစုစီ ဥပေဒကို ေနာက္တႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝး ျပန္စခ်ိန္မွာ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္တာမို႔ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ေသခ်ာေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ HRW ရဲ႕ ဥပေဒေရးရာ အႀကံေပး Linda Lakhdhir က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"မၾကာေသးခင္က အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ အတည္ျပဳထားၿပီးျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းစုစီဥပေဒ အသစ္ကို ျပည္သူ႔ လႊတ္ ေတာ္မွာလည္း ေဆြးေႏြးဖို႔ ရွိတဲ့အတြက္ ေနာက္တႀကိမ္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးေတြျပန္စရင္ ဒီဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဆြးေႏြးမႈေတြကို HRW အေနနဲ႔ ေသခ်ာအနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ HRW ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို ေပးပို႔သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္း လူတိုင္းရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ခြင့္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ျပည့္ျပည့္ဝဝ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပဌာန္းႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ ပါ တယ္"

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕ကို စတင္တာဝန္ယူၿပီး မၾကာခင္ကာလမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို လြတ္ေပးခဲ့သလို ပုဒ္မ (၁၀) လို႕လူသိမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အား ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီး လုိသူ မ်ား၏ ေဘးအႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ သည့္ ဥပေဒနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြသူေတြကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခဲ့ တဲ့ အေရးေပၚစီမံခ်က္ အက္ဥပေဒေတြ ကိုလည္း ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ရွိျမန္မာျပည္ရဲ႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ရဲတပ္ဖြဲ႕ကို တပ္မေတာ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထားဆဲမို႔ မတရားတဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ ဖမ္း ဆီးမႈေတြ ဆက္ၿပီးေပၚေပါက္ေနတာျဖစ္တယ္လို႔ HRW က ေထာက္ျပေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

မျမင့္ျမင့္ခိုင္
VOA Burmese News


ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူကုန္ကူးမႈအေျခအေနေတြ ရွိေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒၚလွလွသန္းက စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက အခုလာမယ့္ ၾကာသပေတးေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ဖုိ႔ရွိတဲ့ ၂၀၁၆ ႏုိင္ငံတကာ လူကုန္ကူးမႈ ႏွစ္ပတ္လည္အစီရင္ခံစာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အနိမ့္ဆံုး Tier-3 အဆင့္ကုိ ျပန္ခ်ခံထားရတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြထြက္ေပၚမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏုိ္င္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္းအတြင္း၀န္ ဦးေအာင္၀င္း က စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔ အခုလို ဗြီအိုေအကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“အစီရင္ခံစာ ထြက္မယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ သိရေသးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခု သတင္းေတြ ထြက္ေပၚတာကို အေျခခံမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီဥစၥာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က လူကုန္ကူးမႈတုိက္ဖ်က္ေရးကို က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔လည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ဒီအစီရင္ခံစာ မထြက္ခင္ကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ကို အသိေပးတာရွိတယ္။ ဒီဥစၥာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆုိတာကို။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ဘက္က ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ ဆုိတဲ့ဟာမွာ ဘာေတြ ျပဳျပင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ ဆုိတာမ်ိဳးေလးကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကိုေတာ့ အတိအက် ေျပာဖို႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အဲဒါမွပဲ သူတုိ႔ ဘာေတြ လိုအပ္တယ္ဆုိတဲ့ဟာကို က်ေနာ္တုိ႔ အတူတူ လုပ္ကိုင္ဖို႔ အဆင္သင့္ ရွိေနပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူကုန္ကူးမႈ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၀ါရွင္တန္နဲ႔ ဘန္ေကာက္ရွိ သတင္းရပ္ကြက္ေတြကို ကိုးကားၿပီး ႐ိုက္တာသတင္းဌာနရဲ႕ အဂၤါေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့သတင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးစစ္သားမ်ားနဲ႔ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ခိုင္းေစမႈ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ေရးအတြက္ အစိုးရအေနနဲ႔ လက္ရွိထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ေစဖို႔ ဖိအားေပးလိုတဲ့ သေဘာေရာက္ေစဖုိ႔ အခုလို အဆင့္ ခ်ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ကိုးကား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးစစ္သားမ်ား အသံုးျပဳမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစ္ Leila Zerrougui နဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး action plan ေတြ ခ်မွတ္ကာ ကေလးစစ္သားတခ်ိဳ႕ကိုလည္း မိဘေတြထံ ျပန္အပ္ေပးခဲ့တဲ့ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚခဲ့တာ ရွိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လို႔ ကေလးစစ္သားမ်ား ပေပ်ာက္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၆ ဧၿပီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ မစ္ Zerrougui ရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ကေလးစစ္သားမ်ား အသံုးျပဳမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိုးတက္မႈေတြ ရရွိခဲ့ေပမဲ့လုိ႔လည္း တပ္မေတာ္အတြင္းမွာ ကေလးစစ္သားမ်ား အသံုးျပဳဆဲရွိတာ ေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ကေလးစစ္သားမ်ား စုေဆာင္းျခင္း မျပဳဖို႔နဲ႔ ထြက္ေျပးဖို႔ ႀကိဳးစားၾကတဲ့ ကေလးေတြကို ျပန္ဖမ္းျခင္းမျပဳဖုိ႔ တုိက္တြန္းထားၿပီး ကေလးစစ္သားမ်ား ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ခ်မွတ္တဲ့ ေျခလွမ္းေတြကိုလည္း အၿမဲတေစ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာဖုိ႔ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိ္င္ငံအေနနဲ႔ လူကုန္ကူးခံရသူေတြ ထြက္တဲ့ႏုိင္ငံလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္း၊ တ႐ုတ္နဲ႔ တျခား အာရွအျပင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသေတြမွာ ေရာင္းစားခံၾကရတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြအေနနဲ႔ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္းေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းေတြ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြ စသျဖင့္တုိ႔မွာ အတင္းအဓမၼ ခိုင္းေစခံၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိင္း ငါးဖမ္းေလွေတြမွာ လူကုန္ကူးခံရတဲ့ ျမန္မာလုပ္သားအခ်ိဳ႕ကို ကယ္တင္မႈမွာ သတင္းယူခဲ့တဲ့ Pulitzer ဆုရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ ေအပီသတင္းေထာက္ အက္စတာ ထုဆန္ ေျပာျပခဲ့တာကေတာ့ -

“လူကုန္ကူးတဲ့လူေတြက တအားဆင္းရဲတဲ့ ဧရာ၀တီတုိင္းတို႔၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔က လူကုန္ကူးခံရတဲ့ အမ်ားစုကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆုိရင္ အဲဒီရြာေတြက လူေတြကို သူတုိ႔က သြားၿပီးေတာ့မွ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြကို သြားေျပာျပတာေပါ့။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ အလုပ္ေတြ လုပ္ရမယ္။ စက္႐ံုေတြမွာပဲ လုပ္ရမွာ။ သူတုိ႔ လိမ္ညာေခၚသြားၿပီးေတာ့မွ ထုိင္းႏုိင္ငံကိုေရာက္တာနဲ႔ တခါတည္း သူတုိ႔က သေဘၤာဆိပ္ကို ေခၚသြားတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံ သေဘၤာဆိပ္ အဓိက ႏွစ္ေနရာရွိတယ္။ မဲေခါင္ဆိပ္ကမ္းနဲ႔ ဒီ မဟာခ်ိဳင္ဆိပ္ကမ္းဆိုတာ ရွိတယ္။ အဲ့ကိုေရာက္တာနဲ႔ တခါတည္း ဆိပ္ကမ္းကို ေခၚသြားၿပီးေတာ့မွ တခါတည္းကို ငါးဖမ္းေလွေပၚမွာ ေရာင္းစားပစ္လိုက္တာ။ ပါသြားတဲ့သူေတြက သိကို မသိလုိက္တာ။”

ဒါ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖစ္ပြားေနတဲ့အတြက္လည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္းက ေလွနဲ႔ထြက္ေျပးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူကုန္ကူးပြဲစားေတြရဲ႕ ေခါင္းပံုျဖတ္မႈေတြကို ခံခဲ့ၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀၁၅ ႏုိင္ငံတကာ လူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ Tier-2 အဆင့္နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ခံႏုိင္ငံ အဆင့္ျဖင့္ သတ္မွတ္ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ သတ္မွတ္ျခင္းခံရတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ လူကုန္ကူးမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ေဆာင္ရာမွာ အနိမ့္ဆံုး သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို အျပည့္အ၀ လိုက္နာျခင္းမရွိေပမဲ့ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ေျခလွမ္းေတြယူခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။

အခုအနိမ့္ဆံုး Tier-3 အဆင့္ကေတာ့ လူကုန္ကူးမႈတုိက္ဖ်က္ေရးမွာ လံုး၀ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမရွိတဲ့ ႏုိင္ငံအဆင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီအဆင့္မွာ သတ္မွတ္ျခင္းခံရရင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ အေထာက္အကူေတြ အပါအ၀င္ တျခားဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ရဖြယ္ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ႏွစ္ပတ္လည္ လူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က စတင္ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာ စစ္အစိုးရေခတ္ အဆက္ဆက္ လက္ထက္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံဟာ Tier-3 အဆင့္မွာ သတ္မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ တက္လာၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး စတင္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ အဆင့္-၂ Tier-2 ေစာင့္ၾကည့္ခံအဆင့္မွာ တုိးျမႇင့္သတ္မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး အခုတခါ အဆင့္ျပန္ခ်ျခင္း ခံရတာျဖစ္ပါတယ္။

အခု ဒီသီတင္းပတ္ထုတ္ျပန္မယ့္ ၂၀၁၆ ႏုိင္ငံတကာ လူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အေျခအေနေပၚ သံုးသပ္ထားတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း ယခင္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့အေျခအေနအေပၚ အဓိက မူတည္တာျဖစ္ၿပီး၊ လက္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ျခင္းမရွိဘဲ စစ္တပ္ႀကီးစိုးတဲ့ အရပ္ဘက္ အစိုးရကိုသာ ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

ေဒၚလွလွသန္း
VOA Burmese News

ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ။ (ေမ ၂၇၊ ၂၀၁၆)
ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ။ (ေမ ၂၇၊ ၂၀၁၆)

အစုိးရသစ္လက္ထက္မွာ က်င္းပဖုိ႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံအတြက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထိုး မထားတဲ့ လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႔ ၁၀ ဖဲြ႔ဟာ ဒီသီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ အစုိးရကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။ တႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ NCA ကို ပါ၀င္လက္မွတ္မေရးထုိးေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ ၉ဖဲြရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ နဲ႔ နာဂလက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔က ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လာမယ့္ေသာၾကာေန႔ကစၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အစုိးရ ကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံၿပီး ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (ေခၚ) ၂၁ ရာစုပင္လံုနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြး ညွိႏႈိင္းၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းစုံကိုေတာ့ ဗီြအုိေအျမန္မာပိုင္း သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပထားပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ-၂၁ရာစုပင္လံုအၾကိဳျပင္ဆင္ေရးေကာ္မတီ NCA ကို လက္မွတ္မေရးထုိးေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ကို ရန္ကုန္မွာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔အတြက္ ဖိတ္ၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

NCA ကို လက္မွတ္မေရးထုိးေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြရဲ့ DPN ေခၚ ႏိုင္ငံေရးဆုိင္ရာ ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးေရးကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ေခါင္းေဆာင္ ခူးဦးရယ္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမယ့္ရက္ကို အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန႔ေတြ႔ဖို႔ သေဘာတူထားပါတယ္။”

NCA ကို လက္မွတ္မေရးထုိးေသးတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ ၉ဖဲြ႔ဟာ ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ UNFC အမည္နဲ႔ တပ္ေပါင္းစု ဖဲြ႔စည္းထားတာျဖစ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကိစၥရပ္ေတြ ေဆြးေႏြးဖုိ႔အတြက္ DPN အဖဲြ႔တာ၀န္ေပးအပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

အဓိက ေဆြးေႏြးျဖစ္မယ့္အခ်က္ေတြကိုေတာ့ ခူးဦးရယ္က အခုလုိ ဆက္ေျပာပါတယ္။

“အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ေရွ႕ဆက္ ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးကိစၥေတြလုပ္ဖို႔ကေတာ့ အဓိကေပါ့ေနာ္။ အရင္တုန္းကလည္း က်ေနာ္တို႔ဒီ ခ်င္းမိုင္မွာ အလြတ္သေဘာေတြ႔ဆံုမႈေတြလုပ္ခဲ့ၾကတာေလ။ အလြတ္သေဘာေတြ႔ဆံုတဲ့အခ်ိန္အခါတုန္းက က်ေနာ္တို႔ဘက္ကလည္း ျဖစ္ခ်င္တဲ့အေၾကာင္းအရာေလးေတြကို အစိုးရဘက္ကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို တရား၀င္ အသိေပးျပန္ၾကားဖို႔အတြက္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီဟာေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ နားေထာင္ရင္းေပါ့ေနာ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အစိုးရဘက္ကေနၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ UNFC ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေပးဖို႔အတြက္လည္း ဖိတ္ေခၚထားတာရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီ ေတြ႔ဆံုႏိုင္ေရးအတြက္လည္း က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္တဲ့သေဘာနဲ႔ ေတြ႔ဆံုဖို႔လည္းပါပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ေနာက္ပိုင္းေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပဲြေတြမွာ ဘယ္လိုစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ၾကမယ္ဆုိတာကိုလည္း အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ညိွႏိႈင္းဖုိ႔ရိွေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ကို အေျချပဳဖဲြ႔စည္းထားတဲ့ UNFC တပ္ေပါင္းစုမွာ မပါ၀င္တဲ့ NSCN-K ေခၚ နာဂအမ်ိဳးသားဆုိရွယ္လစ္ေကာင္စီ အဖဲြ႔နဲ႔ကေတာ့ ဇူလုိင္လ ၂ရက္ေန႔မွာေတြ႔ဆံုဖုိ႔ရိွေၾကာင္း နာဂအဖဲြ႔ရဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖဲြ႔ကိုယ္စားလွယ္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးေက်ာ္၀မ္းစိန္က ေျပာပါတယ္။

“ဇူလိုင္လ ၂ ရက္ေန႔ညေနပိုင္းေလာက္ေတြ႔ျဖစ္မယ္လို႔ေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ အဲဒီလိုအစီအစဥ္ရွိတယ္ခင္ဗ်။ အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ ၂၁ ရာစုပင္လံုညီလာခံကို ျဖစ္ေျမာက္ဖို႔ ေဖာ္ေဆာင္ေရးေကာ္မတီကေနၿပီးေတာ့မွ အက်ိဳးအေၾကာင္းအရင္းကို သူတို႔ကေနၿပီးေတာ့မွ ဘယ္လိုေဆာင္ရြက္သြားမယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ေနပါတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို က်ေနာ္တို႔ NSCN ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ ေတြကို ခ်ျပသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။”

နာဂၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ကိုေတာ့ ဦးအန္ကန္႔က ဦးေဆာင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ NSCN-K အဖဲြ႔ဟာ အိႏိၵယနဲ႔ ျမန္မာျပည္က နာဂအမ်ိဳးသားေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနတာျဖစ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး ေဒသဖံြ႔ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ အဓိက ေဆာင္ရြက္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖဲြ႔ဟာ တုိင္းေဒသၾကီးအဆင့္နဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူထားေပမဲ့ NCA ကိုေတာ့ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးတာမရိွပါဘူး။

UNFC အဖဲြ႔ဟာ ၂၁ရာစုပင္လံုမွာ ေဆြးေႏြးမယ့္ အျမင္သေဘာထားေတြကို စုစည္းႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြ အားလံုးပါ၀င္တဲ့ ထိပ္သီးညီလာခံ တခုကို ကခ်င္ျပည္နယ္ မုိင္ဂ်ာယန္မွာ က်င္းပဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒီညီလာခံကိုေတာ့ ဇူလိုင္လအတြင္းမွာ က်င္းပဖို႔ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ခူးဦးရယ္က အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အၾကမ္းဖ်င္းကေတာ့ ဇူလိုင္ထဲမွာပဲ ျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ ဖိတ္ၾကားမွာပါ။”

ဒီလ ၂၈ရက္ေန႔က ႏိုင္ငံေတ္ာ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႔နဲ႔ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲံ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ ၈ဖဲြ႔က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေနျပည္ေတာ္ မွာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကရာမွာ ၂၁ရာစုပင္လံုကို ၾသဂုတ္လေနာက္ဆံုး ပတ္ထက္ ေနာက္မက်ဘဲ က်င္းပဖို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကသလို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြ အားလံုးပါ၀င္ေရးကိုလည္း အေလးထား ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
VOA Burmese News


7 Day Daily သတင္းစာက တပ္မေတာ္ကိုေတာင္းပန္ေၾကာင္း ေရးသားထားခ်က္ကို ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာမွာ ေဖၚျပထားစဥ္ (ဇြန္လ ၂၉ ရက္)
7 Day Daily သတင္းစာက တပ္မေတာ္ကိုေတာင္းပန္ေၾကာင္း ေရးသားထားခ်က္ကို ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာမွာ ေဖၚျပထားစဥ္ (ဇြန္လ ၂၉ ရက္)

ျပည္တြင္း ပုဂၢလိက သတင္းစာတေစာင္ျဖစ္တဲ့ ဆဲဗင္းေဒးေန႕စဥ္သတင္းစာကေန သူရဦးေရႊမန္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သတင္းကိုေဖၚျပမိတဲ့အတြက္ တပ္မေတာ္ ကို ေတာင္းပန္ေၾကာင္း ေရးသားထားတဲ့ ပန္ၾကားလႊာကို ဒီကေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔ထုတ္ အစိုးရပိုင္သတင္းစာေတြမွာ ေဖၚျပထား ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ကေန သူတို႔စဲြထားတဲ့ ပုဒ္မ (၁၃၁) အမႈကို တရားရံုးျပင္ပ နွစ္ဘက္ ညွဳိႏွဳိင္းခ်က္ေတြအရ ဇြန္လ (၂၇)ရက္ေန႔က ရုပ္သိမ္း ေက်ေအးလိုက္ၿပီးေနာက္ အခုလို ဆဲဗင္းေဒးသတင္းစာက ေတာင္းပန္ေၾကာင္းေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။

အခုလိုစစ္တပ္ရဲ႕ သတင္းမီဒီယာအေပၚဖိအားေပးမႈမ်ဳိးဟာ ျမန္မာ့သတင္းမီဒီယာ အနာဂတ္အေပၚ ဘယ္လိုရိုက္ခတ္မႈေတြရွိလားႏိုင္မလဲ။ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေၾကာင္းစံုကိုတင္ျပမွာပါ။

ဆဲဗင္းေဒးသတင္းစာကေန တပ္မေတာ္ကို ေတာင္းပန္ထားတဲ့စာမွာေတာ့ သူရဦးေရႊမန္းက စစ္တကၠသိုလ္ဆင္းညီေနာင္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တိုက္တြန္းထားတဲ့သတင္းကို သူတို႔အေနနဲ႔ မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္မွ်မပါပဲ ရိုးရိုးသားသားေဖၚျပခဲ့ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ နားလည္ မႈလဲြမွားေအာင္ ေသြးထိုးလွဳံေဆာ္တာမ်ဳိးမဟုတ္ေၾကာင္း၊ ေနာင္မွာ တပ္မေတာ္ နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သတင္းေဖၚျပရာမွာ စနစ္တက်တည္းျဖတ္ေဆာင္ရြက္ သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ အခုလိုနားလည္မႈလဲြမွားေစခဲ့ တဲ့ ေရးသားေဖၚျပခ်က္ အတြက္ ေတာင္းပန္အပ္ပါေၾကာင္း ေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္ သက္လို႔ ျပည္ပ အေျခစိုက္ BMA ေခၚ ျမန္မာသတင္းသမဂၢရဲ႕ ဥကၠဌ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ကေတာ့ သူရဲ႕အျမင္ကိုအခုလိုေျပာပါတယ္။

“7 Day သတင္းစာကေနၿပီးေတာ့ နားလည္မႈလြဲမွားလုိ႔ပါဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိး နဲ႔ ေျပာလုိက္တာဟာ အမွန္တကယ္ ေျပာမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ လုပ္ကုိ မလုပ္သင့္ ဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္းပဲ ဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ျပႆနာေျပလည္သြားမယ္၊ တပ္မေတာ္ကလည္း ေက်ေအးတယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ ၿပီးသြားတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးမွာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာပဲ ေျပာေျပာ၊ ဒါဟာ အစြန္းအထင္း တခုအေနနဲ႔ေတာ့ က်န္ခဲ့တာ အမွန္ပါပဲ။ တပ္မေတာ္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီ သတင္းစာတေစာင္ကုိ အခုလုိမ်ဳိးကိစၥနဲ႔ တရားစြဲတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာဟာ မသင့္ေတာ္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒါမ်ဳိးဟာ ႏုိင္ငံတကာမွာ လြတ္လပ္တဲ့၊ ဒီမုိကေရစီ စံနစ္ က်င့္သုံးေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ ျမင္ရေလ့ရွိတဲ့ သဘာ၀မ်ဳိး မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္တန္းက ဒီျဖစ္ရပ္ဟာ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔၊ ဦးေရႊမန္းဆုိတဲ့ အရင္တုန္းက ႀကံ့ခုိင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ေခါင္းေဆာင္ေနတုန္းေပါ့၊ သူတုိ႔ တပ္တြင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အကြဲအၿပဲ၊ မညီညြတ္မႈကုိ အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ ဒီ 7 Day သတင္းစာကေန ၾကားကေန ၀င္ၿပီးေတာ့ တန္ဆာခံလုိက္ရတဲ့ သေဘာမွာရွိတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

ေမး။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ပုိင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ၊ ဒီလုိသတင္းမီဒီယာေတြက စစ္တပ္နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ သူတုိ႔ဘက္က ေၾကာက္သြားမလား၊ စစ္တပ္က ဒီလုိ ဖိအားေပးထားတဲ့အတြက္ ေနာက္ပုိင္း ဂယက္ရုိက္မႈေပါ့ေနာ္၊ ဒီျဖစ္ရပ္ရဲ႕ ဂယက္ရုိက္မႈေရာ ဘယ္လုိသုံးသပ္လဲရွင့္။

“အမွန္တကယ္ ေျပာရမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ စစ္တပ္အေနနဲ႔ ဒီ သတင္းစာတေစာင္ ကုိ အခုလုိမ်ဳိး တရားစြဲလုိက္တယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥဟာ သူတုိ႔လက္ထဲ မွာ အာဏာေတြ အတုိင္းအတာ တစုံတခုအထိ ရွိေနတုန္းပဲ၊ သူတုိ႔ မထင္ရင္ မထင္သလုိ အေႏွာက္အယွက္ ေပးလုိ႔ရတယ္၊ တရားဥပေဒဆုိတာကုိ လည္းပဲ သူတုိ႔က သိပ္ဂရုစုိက္လွတာမဟုတ္ဘူး ဆုိတဲ့သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ျပလုိက္တဲ့ သေဘာ။ တနည္းေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အစြယ္ထုတ္ျပတဲ့သေဘာေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲ… သုိ႔ေသာ္လည္းပဲ၊ အခုခ်ိန္ကေတာ့ ဟုိအရင္ေခတ္ကနဲ႔ မတူေတာ့ဘူးေပါ့ေနာ္။ အနဲနဲ႔ အမ်ားေတာ့ ႏုိင္ငံေရးသ မားေတြကလည္းပဲ စစ္တပ္ကုိေၾကာက္ရတဲ့ကိစၥက အနဲနဲ႔အမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာတယ္။ အလားတူပဲ သတင္းစာေတြကလည္းပဲ ဒီစစ္တပ္ကုိ ေၾကာက္ရတယ္ဆုိတဲ့ကိစၥဟာ အနဲနဲ႔အမ်ား ေလ်ာ့ပါးလာတယ္။ အဲဒီလုိ အေနအထားမ်ဳိးမွာ၊ အခုလုိမ်ဳိးသြားၿပီးေတာ့ ဖိအားေပးတာဟာ မေတာ္ ဖိအားေပးမႈမ်ဳိးေတြ၊ မေတာ္အင္အားသုံးမႈမ်ဳိးေတြ ရွိတာဟာ၊ ဒီအေနအထား မ်ဳိးမွာေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ အခုလုိမ်ဳိး ၃-၄ ခါ ေနာက္ထပ္ အေရးယူျပလုိက္တယ္ ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ သတင္းစာေတြကလည္းပဲ ကုိယ့္သတင္းကုိ ကုိယ္ျပန္ၿပီးေတာ့ ဆင္ဆာျဖတ္ရမယ့္ အေနအထားမ်ဳိး ျပန္ၿပီးေတာ့ ေရာက္ လာႏုိင္ပါတယ္။ ေျပာရ မယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ အနဲဆုံး ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တုန္းကေလာက္ အဲသေလာက္ အေနအထားကုိ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေရာက္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ စုိးရိမ္ စရာေကာင္းပါတယ္။ ေျပာမယ္ဆုိလုိ႔ရွိရင္ေတာ့ တရားဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေရာ၊ မီဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေရာ ေနာက္တလွမ္းကုိ ျပန္ဆုတ္သြားတဲ့ အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။”

ျပင္သစ္အေျခစိုက္ RSF နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔က အာရွေရးရာတာ၀န္ခံ Benjamin Ismail ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္နွစ္က ျမင့္တက္ခဲ့ေပမဲ့ ၂၀၁၅ခုနွစ္ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရ ဒီအေျခအေနကေန က်ဆင္းသြားတယ္လို႔ အခုလို ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

“ကံမေကာင္းစြာပဲ ၂၀၁၅ခုနွစ္ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ စစ္တမ္း ထုတ္ျပန္ရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အဆင့္ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ႏွစ္ကထက္စာရင္ ပိုၿပီး ဆိုးရြား ေနေၾကာင္း ေဖၚျပထားတာပါ။ ဒီရလာဒ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမိုကေရ စီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ အကန္႔အသတ္ေတြရွိခဲ့ တယ္ဆိုတာအပါအ၀င္ ဥပေဒဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနဲ႔ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အတြက္ ထိန္းခ်ဳပ္၊ ကန္႔သတ္မႈေတြရွိေနတယ္ဆိုတာ ျပသခဲ့ပါတယ္။”

ဒါေပမဲ့လည္း လက္ရွိ NLD အစိုးရသစ္လက္ထက္မွာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ ခြင့္ေတြရွိလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြရွိေနေၾကာင္း Benjamin Ismail ကေတာ့ ဆိုပါတယ္။

မေန႔ကထုတ္ေ၀တဲ့ ဆဲဗင္းေဒးသတင္းစာမွာေတာ့ “ျပည္သူမ်ားသို႔ အသိေပး တင္ျပျခင္း” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ သူရဦးေရႊမန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဖၚျပခဲ့တဲ့သတင္းဟာ နားလည္မႈလဲႊမွားတာသာျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္မွမပါ၀င္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းတင္ျပထားပါတယ္။

သူရဦးေရႊမန္းရဲ႕ Facebook မွာ ဧၿပီလ (၂၃)ရက္ေန႔ကေရးသားထားရာမွာ သူတက္ခဲဲ့တဲ့ စစ္တကၠသိုလ္ဗိုလ္ေလာင္းသင္တန္းအမွတ္စဥ္ (၁၁) ေက်ာင္းဆင္းပဲြ (၄၇)ႏွစ္ေျမာက္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ညီေနာင္ေတြ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူေတြ အက်ဳိးကို ေမတၱာ၊ သစၥာျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္သူေတြကို မုဒိတာနဲ႔ ပါ၀င္ကူညီေဆာင္ ရြက္ဖို႕ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ျပည္သူေတြေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ အစိုးရတက္လာ ၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ညီေနာင္ေတြအေနနဲ႔ မုဒိတာတရားနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ အခ်ိန္အခါေကာင္းျဖစ္တယ္လို႔ လည္း ေရးသားထားပါတယ္။
VOA Burmese News