09/18/16

အေမရိကန္ႏုိင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ လက္ရွိ ခ်မွတ္ထားသည့္ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားမွာ ပစ္မွတ္ထားစာရင္းပါသူမ်ားကုိသာ ကန္႔သတ္ထားျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ႏုိင္ငံ့စီးပြားေရး တစ္ခုလံုးအေပၚ သက္ေရာက္မႈ အနည္းငယ္သာ ရွိသည္ဆုိေသာ ယူဆခ်က္မ်ားမွာ မွားယြင္းသည့္အျမင္မ်ား ျဖစ္သည္။ ပစ္မွတ္ထား အေရးယူမႈဟု ရည္ညႊန္းသည့္ ထုိပိတ္ဆုိ႔မႈမွာ အမွန္တကယ္အားျဖင့္ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႔စြာ ထိခုိက္ေစသည္သာ ျဖစ္သည္။

ထုိပစ္မွတ္ထားစာရင္းက အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ားအျပင္ အျခားႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားပါ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ စီးပြားေရးေဆာင္ရြက္ရန္ ခက္ခဲေစသည္။ ပိတ္ဆုိ႔မႈ စည္းမ်ဥ္းအား လုိက္နာရမည့္သူမ်ားတြင္ အေမရိကန္တရားေရးစနစ္ေအာက္တြင္ ရွိေနသူမ်ား၊ ႏုိင္ငံသားမ်ားႏွင့္ အၿမဲတမ္း ေနထုိင္သူမ်ား၊ အေမရိကန္ဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အေမရိကန္ နယ္နိမိတ္အတြင္းရွိေနသူ အားလံုး ပါ၀င္သည္။ ထုိပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈဥပေဒကုိ ေဖာက္ဖ်က္ပါက ျပင္းထန္သည့္ အေရးယူမႈမ်ား ခံရမည္ျဖစ္သည္။

ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈ ခံထားသူမ်ား၏ ေငြေၾကးလႊဲေျပာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးသည့္ ဘဏ္မ်ားမွာ အႀကီးမားဆံုး ဒဏ္ေငြ ႐ုိက္ခံရျခင္းမ်ား ႀကဳံရေလ့ရွိသည္။ ၂၀၁၅ တြင္ ျပင္သစ္ဘဏ္ BNP Paribas သည္ ဆူဒန္၊ က်ဴးဘားႏွင့္ အီရန္တုိ႔အေပၚ ခ်မွတ္ထားသည့္ အေမရိကန္၏ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့သျဖင့္ စံခ်ိန္တင္ ဒဏ္ေငြ ေဒၚလာ ၉ ဘီလီယံ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသည္။ BNP Paribas က ထုိစည္းမ်ဥ္းမ်ားကုိ သိလ်က္ႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ႀကီးမားသည့္ ဒဏ္ေငြ ခ်မွတ္ခံရျခင္းျဖစ္သည္။

သုိ႔ေသာ္ ဂ႐ုတစုိက္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားပင္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား ခ်ဳိးေဖာက္မိျခင္းမရွိေစရန္ ခက္ခဲစြာ ေဆာင္ရြက္ရေလ့ရွိသည္။ ပစ္မွတ္ထား နာမည္ပ်က္စာရင္း၀င္ ကုမၸဏီႏွင့္ လူပုဂိၢဳလ္မ်ားက ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္အထက္ ပုိင္ဆုိင္သည့္ မည္သည့္လုပ္ငန္းမဆုိ အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔မႈတြင္ အလုိအေလ်ာက္ ပါ၀င္ၿပီး တစ္ခါတစ္ရံတြင္ လုပ္ငန္းမ်ား၏ ပုိင္ရွင္အစစ္အမွန္ကုိ သိရွိရန္ ခက္ခဲေလ့ရွိသည္။

ဘဏ္မ်ားအတြက္မူ အေမရိကန္၏ အေရးယူ ပိတ္ဆုိ႔မႈက မုိင္းကြင္းတစ္ခုသဖြယ္ မွတ္ယူခံရသည္။ ႏုိင္ငံတကာတြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ လႊဲေျပာင္း စီဆင္းမႈ အားလံုးမွာ အတည္ျပဳခ်က္ရရွိရန္အတြက္ နယူးေယာက္ရွိ အေမရိကန္ဖက္ဒရယ္ အရန္ေငြေၾကးဌာနကုိ ျဖတ္သန္းရသည့္အတြက္ အလြယ္တကူ ေျခရာ ခံႏုိင္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဘဏ္အားလံုးနီးပါးႏွင့္ အေနာက္တုိင္း ဘဏ္ အမ်ားစုသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ ေဒၚလာေငြေၾကး လႊဲေျပာင္းမႈကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း မျပဳၾကေပ။

ေငြလဲႊသူ ေငြလက္ခံသူ စသည္ျဖင့္ ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကုိ စစ္ေဆးၿပီးမွသာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္သျဖင့္ လြန္စြာအခ်ိန္ႀကန္႔ၾကာမႈမ်ား ရွိသည္။ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား ဘ႑ာေရး ၀န္ေဆာင္မႈေပးရန္မွာ အေနာက္တုိင္းဘဏ္မ်ားအတြက္ စြန္႔စားလြန္းရာ ေရာက္လ်က္ရွိသည္။ စည္းမ်ဥ္းမ်ားအား ခ်ဳိးေဖာက္မိပါက ေငြေၾကးအျပင္ ဂုဏ္သိကၡာပုိင္းဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈမ်ားပါ ရွိလာမည္ျဖစ္သည္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသာမက အကူအညီေပးသည့္ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားအတြက္ပါ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ အေမရိကန္မွ ေငြလဲႊေျပာင္းေပးရန္မွာ ေခါင္းခဲေစသည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။

အေမရိကန္က ခ်မွတ္ထားသည့္ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈအခ်ဳိ႕မွာ သမၼတအမိန္႔ျဖင့္ ခ်မွတ္ထားလွ်င္ သမၼတအမိန္႔ျဖင့္ ႐ုပ္သိမ္းႏုိင္သည္။ လႊတ္ေတာ္တြင္ ဥပေဒအျဖစ္ ျပ႒ာန္းထားသည့္ အေရးယူပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကုိမူ လႊတ္ေတာ္ကသာ ျပန္႐ုပ္သိမ္းႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေမရိကန္သမၼတမ်ားကသာမက လႊတ္ေတာ္က ျပထမ္းထားသည့္ Jade Act ကဲ့သုိ႔ေသာ ဆန္ရွင္ေလာမ်ားက ရွိေနေသးသည္။

အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ လက္ရွိခ်မွတ္ထားသည့္ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားမွာ လူႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းအခ်ဳိ႕ကုိသာ ပစ္မွတ္ထား ခ်မွတ္ထားျခင္းျဖစ္သျဖင့္ သီအုိရီအရ ထုိပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ျပဳလုပ္ျခင္းကုိ တုိက္ရုိက္ မထိခုိက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ဆန္ရွင္ေထာက္ခံသူမ်ားက ဆုိသည္။

ျမန္မာအစုိးရ၏ စီးပြားေရး အႀကံေပးေရွာင္တန္နယ္က “ႏုိင္ငံတစ္ခုအေပၚ ခ်မွတ္တဲ့ ဘယ္လုိ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈမဆုိ အဆုိပါႏုိင္ငံကုိ စြန္႔စားရတဲ့ ေဒသအျဖစ္ ႐ႈျမင္ခံရပါတယ္။ ဒီပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ႐ုတ္သိမ္းတာက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ေတြးေခၚပံုအေပၚ သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ အေနာက္တုိင္းဘဏ္မ်ား၊ အေမရိကန္ ေလေၾကာင္းလုိင္းမ်ား လာေရာက္လုပ္ကုိင္ျခင္းမရွိဟု ယင္းက ေျပာၾကားသည္။

KHTun
Ref - NYT, AP
The Ladies News

ျမန္မာႏိုင္ငံရိွ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ား လက္ရိွတြင္ အေျခအေနမေကာင္းဘဲ စက္ရံုအခ်ဳိ႕ပိတ္ရမည္ကို စိုးရိမ္ပူပန္ေနရေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ဦးျမင့္စိုးက စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ News Watch သို႔ ေျပာသည္။

''လက္ရိွက စက္တင္ဘာ၊ ေအာက္တိုဘာမွာ ေအာ္ဒါမွာယူမႈနည္းေနတယ္။ အခိ်န္ပိုေတြ မလုပ္ႏိုင္သလို စက္႐ံုေတြလည္း စိတ္ပူေနၾကတယ္။ အဓိက,က EU စီးပြားေရးမေကာင္းတာေပါ့။ UK ႏိုင္ငံ EU က ထြက္မယ္ဆိုတဲ့ကိစၥေတြျဖစ္ကတည္းကေပါ့။ ခုကေတာ့ ေရႊေပါက္ကံဘက္က စက္႐ံုတ႐ံုပိတ္တယ္။ အခ်ဳိ႕ စက္႐ံုေတြဆို အလုပ္သမားေတြကို လခမေပးႏိုင္လို႔ ၃ ခါေလာက္ခဲြေပးေနရတယ္'' ဟု ၎က ဆိုသည္။

လာမည့္ ဆယ္နွစ္ကာလအတြင္း ျပည္တြင္းအထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမွ ပို႔ကုန္တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀ ဘီလီယံအထိ ေမွ်ာ္မွန္းထားၿပီး ၂၀၂၇ ခုနွစ္တြင္ စက္ရံုေပါင္း ၁၅၀၀ ကို ရင္းႏီွးျမွဳပ္ႏံွလည္ပတ္ေစခ်င္ေၾကာင္း CMP မွ FOB စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲဖို႔လိုေၾကာင္း ဦးျမင့္စိုးက ဆက္လက္ေျပာသည္။
''ယခု ျပည္တြင္းက အထည္ခ်ဳပ္ စက္ရံုေတြက လက္ခစားစနစ္ပဲရိွတယ္။ ျပည္ပက သြင္းကုန္ေတြေပၚ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက မီွခိုေနရတယ္။ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားဖို႔ CMP စနစ္ကေန FOB စနစ္ကို ေျပာင္းလဲဖို႔ေျပာေနတာၾကာၿပီ။ အခုအစိုးရသစ္ကေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာေနလုပ္ေနၾကတာေတာ့ ရိွပါတယ္''ဟု ၎က ဆက္လက္ေျပာသည္။

အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ားကို လက္ခစားစနစ္ CMP မွ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္တံဆိပ္ျဖင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားသို့ ထုတ္လုပ္သည့္ FOB စနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲရန္လိုေၾကာင္း သိရသည္။ လက္ရိွတြင္ အစိုးရသစ္တက္လာသည့္ ၂၀၁၆ အတြင္း အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ား ေအာ္ဒါမွာယူမႈနည္းေနျခင္းေၾကာင့္ စက္႐ံုအခ်ဳိ႕ရိွ အလုပ္ရွင္အလုပ္ သမားမ်ား လုပ္ငန္းဆက္လက္လည္ပတ္ႏိုင္ရန္ စိုးရိမ္ေနေၾကာင္းသိရသည္။ ျပည္တြင္း၌ လည္ပတ္ေနေသာ အထည္ခ်ဳပ္ စက္ရံုေပါင္း ၉၀၀ နီးပါးႏွင့္ အလုပ္သမား သံုးသိန္းခဲြခန္႔ရိွၿပီး အထည္တင္ပို႔မႈပမာဏ ပို႔ကုန္ တန္ဖိုးမွာ ၂၀၁၄ ခုနွစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၄ ဘီလီယံ၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၁ ဒသမ ၆၅ ဘီလီယံထိ ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုနွစ္တြင္မူ ယခင္နွစ္မ်ား၏ ပို႔ကုန္တန္ဖိုးထက္ ေလ်ာ့က်ဖြယ္ရိွေၾကာင္း အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္းမွ သိရသည္။

ေမာင္ထက္
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)


ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၉ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုေတာင္းပြဲလုပ္
ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၉ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုေတာင္းပြဲလုပ္

ဒီကေန႔ဟာ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးလို႔ သိေနၾကၿပီျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာသံဃာေတာ္ေတြ ေမတၱာပို႔ စီတန္း လမ္းေလွ်ာက္ႂကြခ်ီၾကတဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ၉ ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ရန္ကုန္ တိုင္း၊ သဃၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္မွာရွိတဲ့ ဓမၼပီယေက်ာင္းတိုက္မွာ သံဃာေတာ္အမ်ားစုပါ၀င္တဲ့ အခမ္းအနားတခု ျပဳလုပ္ပါတယ္။ ဒီ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ အထိ္မ္းအမွတ္လုပ္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ကိုးႏွစ္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က ႏုိ္င္ငံအေျခအေနေတြနဲ႔ ဒီကေန႔ အေျခအေနေတြအေပၚ သံဃာေတာ္ေတြရဲ႕အျမင္ကိုသိရေအာင္ ေရႊ၀ါေရာင္လႈပ္ရွားမႈ ဦးေဆာင္သံဃာေတာ္တပါးျဖစ္တဲ့ ဆရာ ေတာ္ ဦးပ႑၀ံသကို ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းတဲ့အခါ ဆရာေတာ္က အခုလို စမိန္႔ပါတယ္။

“လက္ရွိလိုအပ္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်ိမ္းေရး အျမန္ဆံုးရရွိဖို႔၊ ေနာက္စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတာရပ္ဆိုင္းဖို႔ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲေတြေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လက္က်န္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြမရွိဖို႔၊ လႊတ္ေပးဖို႔၊ ေနာက္ ကေလးသူငယ္ေတြ မိုးလံုေလလံု အႏၱရာယ္ကင္းစြာနဲ႔ ပညာသင္ၾကားေရး အဲဒီ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ လုပ္တယ္။"

ေမး။ ။ တင္ပါ့ဘုရား။ အရွင္ဘုရားတို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၉ ႏွစ္က ေရႊ၀ါေရာင္လႈပ္ရွားမႈမွာ သံဃာေတာ္ေတြ ေမတၱာပို႔ ႂကြခ်ီခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အရွင္ဘုရားတို႔ စိတ္ဆႏၵထဲမွာ ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့တဲ့ ရွိခဲ့တဲ့အေျခအေနေတြ ဒီေန႔ေခတ္ ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ အရွင္ဘုရား ဒီေန႔ၾကည့္တဲ့အခါမွာ အေတာ္မ်ားမ်ားျပည့္ေနၿပီလို႔ အရွင္ဘုရား အဲဒီလိုျမင္ပါသလားဘုရား။

ေျဖ။ ။ "(၁၉) ၉၀ တုန္းကတႀကိမ္ ပတၱနိကၠဳဇၹန ကံေဆာင္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုခဲ့တာေတြရွိတယ္၊ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္မွာ လည္း ေတာင္းဆိုခဲ့တာေတြရွိတယ္။ အဲဒီလိုေတာင္းဆိုခဲ့တာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ဦးတည္ခ်က္ေတြ အျပည့္အ၀ ရရွိတာကေတာ့ မရေသးဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ တစိတ္တေဒသ ေျပာင္းလဲမႈအေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ ရရွိတာကိုေတြ႔ရတယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္လည္း ဘယ္အစိုးရပဲ တက္တက္ေပါ့ ဆင္းရဲသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အထူးစီမံကိန္းႀကီးတခု ေရးဆြဲၿပီးေတာ့ မလုပ္ႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ ေရွ႔ဆက္ၿပီးေတာ့ တိုးတက္မႈေတြက ေႏွးေကြးေနဦးမွာပဲဆိုတာေတာ့ ေတြ႔ရတယ္ေပါ့။"

ေမး။ ။ တင္ပါ့ဘုရား။ ဒီကေန႔အစိုးရအဖြဲ႔အေျပာင္းလဲျဖစ္ၿပီးေတာ့ တိုင္းျပည္ကို အစိုးရသစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ကာလမ်ိဳးမွာ အရွင္ဘုရားတို႔ သံဃာေတာ္ေတြေတြအေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၉ ႏွစ္ကထက္စာရင္ အရွင္ဘုရားတို႔အေနနဲ႔ တိုင္းျပည္အေပၚမွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ဒကာ ေတြ ရဲ႕အနာဂတ္အေပၚမွာ အခုအခ်ိန္ဟာ ပိုၿပီးေတာ့ အေကာင္းျမင္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြအရွင္ဘုရားတို႔မွာရွိေနၿပီလို႔ ေျပာႏိုင္ပါသလားဘုရား။

ေျဖ။ ။ "အဲဒီလိုေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုလို႔ရွိရင္ ကမာၻေပၚမွာရွိေနတဲ့ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ၿပီး ႏိုင္ငံႀကီးေတြကေနလာေရာက္ၿပီးေတာ့ ဒီမွာ အစိုးရအတြင္း ဆက္ဆံေရးတိုးတက္လာတာေတြ၊ အျပင္ကေနၿပီးေတာ့ NGO ေတြကေနၿပီးေတာ့ ၀ိုင္း၀န္းၿပီး Support လုပ္လို႔ ျပည္တြင္းမွာ မျမင္ဖူးတဲ့ Education နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သင္တန္းေတြ၊ စာေမးပြဲေတြ၊ ဒီမွာရွိေနတဲ့ လူငယ္ေတြအလိုက္ online ကေနၿပီးေတာ့ စာေမးပြဲေျဖဆိုခြင့္ အစရွိတဲ့ ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေတြ ေကာင္းတဲ့လမ္းစဥ္ေတြနဲ႔ ေကာင္းတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေလးေတြေပၚေနတာကို ေတြ႔ရတာေပါ့ေနာ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၉ ႏွစ္တုန္းကေတာ့ အဲဒီလိုအခြင့္အေရးေတြဟာ မေတြ႔ခဲ့ရဘူး။ အခုက်ေတာ့ သင္တန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ဒီႏိုင္ငံကို လာၿပီးပို႔ခ်တာေတြရွိ တယ္။ အဲဒီသင္တန္းေတြမွာက ၀မ္းသာစရာေတြက အခမဲ့သင္တန္းေတြ ပါလာတာေတြ႔ရေတာ့ ဒါ ဘုန္းႀကီးတို႔ ေရႊ၀ါေရာင္သံဃာေတာ္ေတြ ကေတာ့ တိုင္းျပည္အတြက္ တကယ့္ကိုပဲ အနစ္သာရရွိတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ခံစားေနရတယ္လို႔ အဲလိုျမင္ပါတယ္။”

ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၉ ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဦးပ႑၀ံသကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာ ပါ။ ဒီကေန႔ အခမ္းအနားကို ေန႔လည္ ၁၂ နာရီကေန ၁ နာရီအထိ ဓမၼပီယေက်ာင္းတိုက္မွာ က်င္းပၿပီးတဲ့ေနာက္ အခမ္းအနား တက္ေရာက္တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြနဲ႔ လူပရိသတ္ေတြစုေပါင္းၿပီး ေရႊတိဂံုဘုရားေပၚမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုေတာင္းပြဲတခုကိုလည္း လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီကေန႔အခမ္းအနားကို ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ဦးေဆာင္သံဃာေတာ္ေတြ၊ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ပတၲနိကၠဳဇၨန ကံေဆာင္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြ တက္ေရာက္ၾကပါတယ္။

ေရႊ၀ါေရာင္လႈပ္ရွားမႈကို အဲဒီအခ်ိန္ စစ္အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္နင္းခဲ့တာပါ။ အဲဒီျဖစ္ရပ္အတြင္။ သံဃာေတာ္အမ်ားအျပား ထိခုိက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ၾကသလို အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ၾကရသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။
VOA Burmese News

အခု ဖြတ္ ၁၁ပါတီက ဟိုဆူ ဒီဆူ

အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ေတြကို
ပူးသတ္ဖို႔ ဖြတ္ေတြ ႀကိဳးစားေနၾကတယ္။

ရခိုင္ေတြကို တစ္ခုေတာ့ သတိေပးခ်င္ပါတယ္။
စစ္ဖိနပ္ေအာက္မွာ ခင္ဗ်ားတို႔
ႏွစ္၃၀ေလာက္ေနၿပီးၿပီ။
ထူးသလား?
စစ္ဖိနပ္ေအာက္မွာ အမ်ဳိးဘာသာႀကီး
သိပ္ႀကီးပြားတိုးတက္ခဲ့ေရာလား?

တစ္ခုပဲ စဥ္းစားပါ။
ခု ရွိေနတဲ့ကုလားေတြ ဝင္လာတာ
ဘယ္လက္ထက္ကလဲ?

ႏိုင္ငံေရးကို စိတ္လႈပ္ရွားမႈနဲ႔
မဆံုးျဖတ္ပါနဲ႔။

ေဒၚစုအခု ႏိုင္ငံျခားတစ္ခါထြက္လိုက္တာနဲ႔
ရလိုက္တဲ့ အေထာက္အပံ့
ရလိုက္တဲ့ အခြင့္အေရး
ဆန္ရွင္ေတာင္ ပြင့္ေတာ့မတဲ့
ဒါမ်ဳိး ဘယ္သူ႔လက္ထက္က ရဘူးလဲ?

မတန္တဆ အတိုးနဲ႔ ဂ်င္းထည့္တာေတြ
ျမစ္ေတြ ေတာင္ေတြကို
ေပါေခ်ာင္ေကာင္း ထိုးေက်ြးရတာေတြ
အဲ့ဒီလို ခပ္ညံ့ညံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးေတြပဲ
ျပန္လိုခ်င္ၾကလား?

ေျပာခ်င္တာက
ေဒၚစုကို ဘဝင္မက်စရာေတြ႔ေတာင္
အရင္ဟာႀကီးေတြထက္ေတာ့
နံ႔သာဆီနဲ႔ အီးေလာက္ကြာေသးေၾကာင္းပါ။

တစ္ခုပဲ သိသာတာ ျပခ်င္တယ္။
ေဒၚစု သားေတြ ဘယ္လိုေနထိုင္သလဲ
အဘ သားေျမးေတြ ဘယ္လိုစည္းစိမ္ခံလဲ
အဲ့ဒီစည္းစိမ္ေတြက ဘယ္သူ႔ပိုက္ဆံေတြလဲ

ျပည္သူကိုလဲ နင္း
ျပည္သူ႔ဘ႑ာလဲ ခိုး
တိုင္းျပည္တိုးတက္ေအာင္လဲ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္
ႏိုင္ငံတကာမွာလဲ မ်က္ႏွာမပြင့္တဲ့
ခပ္ဖ်င္းဖ်င္းလူစားမ်ဳိးေတြကို
'အမ်ဳိးသားေရး' ဆိုတဲ့
ရႊီးေဖာစကားလံုးသက္သက္နဲ႔
ျပန္လိုခ်င္ရင္ေတာ့လဲ
ဒီ့ထက္ တံုး,သူ ဇမၺဴမွာ ရွားလိမ့္မယ္လို႔သာ …

Thorn Nay Soe

သိပ္မေ၀းတဲ့ကာလကို ျပန္သြားရရင္ ၁၉၇၄ ခုနွစ္ မိုးသည္းတဲ့ မိုးတြင္းကာလတခိ်န္မွာပါ။
အဲဒီအခိ်န္ဟာ ပဲခူး႐ိုးမတေၾကာမွာ တခိ်န္က အေတာ္အင္အားေကာင္းခဲ့တဲ့ ဗကပတို႔ရဲ႕ ေအာင္ႏိုင္တပ္ရင္း၊ ေအာင္ေဇယ်တပ္ရင္းၾကီးေတြ လဲျပိဳေနၿပီး တနည္းေျပာရရင္ ဗကပတို႔ရဲ႕ေန၀င္ခိ်န္တိမ္မေတာက္ဘဲ ဆည္းဆာရိပ္ကြယ္ေပ်ာက္လုအခိ်န္က အျဖစ္အပ်က္ကေလးပါ။

'ျဖစ္လာတာ ပ်က္ဖို႔ပဲ'ဆိုတဲ့ ျငင္းမရတဲ့ တရားသေဘာအတိုင္းမို႔ တခိ်န္က မိုးေကာင္းခဲ့တဲ့ ဗကပဟာ ေသြ႕ေျခာက္စျပဳၿပီး နိဂံုးပိုင္းေရာက္လုဆဲဆဲအခိ်န္ေလးမွာ သခင္ဇင္၊ သခင္ခ်စ္တို႔ရဲ႕ ဗကပဌာနခ်ဳပ္အုပ္စု ေလးေလာက္သာ လႈပ္လီလႈပ္လဲ့ မႈတ္လိုက္ရင္ ပဲ့က်လုအခိ်န္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။
အဲဒီအခိ်န္မွာ ရဲႏြယ္ေခ်ာင္းဖ်ားေဒသမွာ တပ္စဲြထားတဲ့ စစ္ဗ်ဴဟာ အေျခစိုက္စခန္းတခုဆီကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးတေယာက္ ညအိပ္ခရီးေရာက္လာခဲ့ပါသတဲ့။
ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္လာျပီး တညအိပ္မယ္ဆိုတဲ့စကား တခြန္းဟာ ေအာက္ကတပ္ခဲြမွဴး၊ တပ္စုမွဴး၊ အရာရိွအရာခံ၊ တပ္သားေတြအတြက္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္'ျပာ'သြားလိမ့္မလဲ။

သစ္ငုတ္ကို သင္ဖ်ဴး၊ ဆူးကို ေမြ႕ရာဆိုတဲ့စကား ေဘးအသာခ်ထားၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတည္းခိုဖို႔ ယာယီတဲစခန္းကို ေတာထဲေပါေပါမ်ားမ်ားရတဲ့ ၀ါးေတြခုတ္ၿပီး မိုးသည္းသည္းေအာက္မွာ သစ္ခက္တဲနန္းေဆာက္ ၾကရသတဲ့ ေလ။
ဒါတင္မကေသးဘူး၊ ဟယ္လီေကာ့ပတာနဲ႔ ေ၀ဟင္ခရီးက လာမယ္ ဆိုေတာ့ ရဟတ္ယာဥ္ဆင္းဖို႔ ကြင္းေနရာေလးလည္း ရွင္းလင္းၾကရပါေသးတယ္တဲ့။
ဒါဟာ ဘယ္မွာမဆို ဆင္ကေတာ့ ႐ွဴ႐ွဴေပါက္လိုက္တာပါ။ ေအာက္ကပုရြတ္ဆိတ္ေတြကသာ ပင္လယ္မွတ္ျပီး ကူးၾကတာေလ။ ဒါေပါ့ ေလ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးလာတာပဲ။ ေတာထဲက ခါခ်ဥ္ေတာင္ ဘယ္ခါခ်ဥ္အဆိပ္ျပင္းသလဲဆိုၿပီး ဖယ္ၾကရွားၾကရမွာေပါ့။
မြန္းလဲြပိုင္းေလာက္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေရာက္လာပါျပီ။ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း စစ္ဗ်ဴဟာမွဴးက စစ္ေရးအေျခအေန ေတြရွင္းျပေနတဲ့အခိ်န္ ေအာက္ကတပ္သားေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတည္းမယ့္ေနရာတ၀ိုက္မွာ ေဘးမသီရန္မခေရး အထပ္ထပ္စစ္ေဆးေနၾကရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
X x x

“ျခင္းလံုး”

ညေနပိုင္းေရာက္ေတာ့ အံ့အားသင့္စရာေလးတခုနဲ႔ ၾကံဳၾကရျပန္တယ္။ အဲဒါက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက ျခင္းလံုးခတ္ခ်င္သတဲ့။
ျခင္းလံုး ဘယ္ကရသလဲေတာ့ မေမးနဲ႔။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးရဲ႕ PSO က သူ႕ဆရာ၀ါသနာကိုသိလို႔ ေနာက္ကလိုက္တိုင္း ျခင္းလံုးတလံုးအၿမဲေဆာင္ထားတယ္ဆိုပဲ။
ျခင္းလံုးျပႆနာမရိွေတာ့ေပမယ့္ ဘယ္ရဲေဘာ္ျခင္းခတ္တတ္မွန္းမသိလို႔ အခက္ေတြ႕ေနရာက ရွာေဖြေလ ေတြ႕ရိွေလစကားအတိုင္း ျခင္းတ၀ိုင္းစာ လူစုလို႔ရသြားပါေတာ့တယ္။
ထပ္ျပီးအခက္ေတြ႕ရတဲ့ျပႆနာက ျခင္းလံုးလည္းရိွရဲ႕။ တ၀ိုင္းစာ ခတ္တတ္သူလည္းရိွရဲ႕။ မရိွတာက ၀တ္စရာေဘာင္းဘီတို။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကလည္း ခတ္ခ်င္လွၿပီ။ ေဘာင္းဘီတိုကလည္းမရိွ။ သြား၀ယ္ရေအာင္ကလည္း ေတာထဲေတာင္ထဲမွာဆိုေတာ့ ဒါလည္း အခက္ေတြ႕တဲ့အထဲ ပါေနပါေရာ။ စစ္သံုးအတြင္းခံဆိုတာက ေရွ႕မွာအကဲြနဲ႔ အေပါက္လည္းပါေသးသတဲ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေရွ႕မွာ ဒါ၀တ္ျပီးခတ္လို႔လည္း မျဖစ္ဘူးေပါ့။ မေတာ္ ေပၚသြားေစာ္ကားတယ္ထင္မွ အခက္။ ဒီေတာ့ ကိုရင္စႏၵ ထီးထမ္းၾကြ၊ လိုလွ်င္ၾကံဆ နည္းလမ္းရျပီး ဒီေဘာင္းဘီကိုပဲ ေရွ႕ေနာက္ေျပာင္းျပန္၀တ္ျပီး ခတ္ၾကပါသည္။ ရဟတ္ယာဥ္ဆင္းဖို႔ ရွင္းလင္းထားတဲ့ ကြင္းေလးကလည္း ခုေတာ့ ျခင္းခတ္ဖို႔အသင့္ေလ။

ဒါေပမဲ့ တခုခက္ျပန္တယ္။ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးနဲ႔ ခတ္ေနရေလေတာ့ ေျခဖ်ား၊ ဒူးဖ်ားေတြ တုန္ၿပီး ျခင္းလံုးဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးရဲ႕ ေခါင္းထိမလား၊ ပခံုးထိမလား ပူပင္ျပီးခတ္ေနရေလေတာ့ အခ်င္းခ်င္းသာ အေပးအယူလုပ္ ခတ္ေနၾကၿပီ။ ျခင္းခတ္ခ်င္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမွာ ျခင္းလံုးမရရွာဘဲ သူ႔ဘက္ကံြ်လာတဲ့ ျခင္းေလးသာ ေစာင့္ခတ္ေနရရွာတယ္။
ေနာက္ဆံုး မတတ္သာေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးလည္း ျခင္းလိုက္ေကာက္ေပးေနတဲ့ တပ္ဖဲြ႕မွဴးဘက္လွည့္ျပီး ''မင္းေကာင္ေတြ ငါ့ဘက္လည္း ျခင္းေပးခိုင္းဦးေလကြာ''လို႔ ဖြင့္ေျပာလိုက္ေတာ့မွ . . .။
''ေဟ့၊ အဘဘက္လည္း ျခင္းေပးလိုက္ဦးေလ''ဆိုလိုက္ေတာ့မွ ၀ိုင္းလွည့္ေကာင္းတဲ့ စိုစိုျပည္ျပည္ ျခင္း၀ိုင္းေလးတခု ျဖစ္သြားပါေရာတဲ့။

''ရဲေဘာ္ဆိုတာ အမိန္႔ေလးမွမရရင္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာေလးေသာ္မွ မလုပ္ရဲ၊ မလုပ္၀ံ့သူေတြ ထင္ပါရဲ႕ေနာ္''

X x x

“၀ါးေရာင္းခ်ဥ္နဲ႔ ၀ါးခြက္”

ျခင္းပဲြလည္းၿပီးသြားၿပီ၊ ညေနလည္းေစာင္းၿပီဆိုေတာ့ ညေနစာအတြက္ စားပဲြၾကီးျပင္ဆင္ၾကရပါ ေတာ့သတဲ့ေလ။ ၀ါးစားပဲြရွည္ၾကီးေပၚမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးနဲ႔အတူ အရာရိွေတြ ထမင္းစားၾကဖို႔ပါ။ ဖြယ္ဖြယ္ရာရာ ေလးျဖစ္ေအာင္ ေညာင္ေလးပင္ကို ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔သြား၀ယ္ဖို႔ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ စီစဥ္ေနတာေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသိသြားပါေရာ။
''ေဟ့ ဒါမ်ဳိးေတြက ၿမိဳ႕မွာစားေနက်ပဲ။ ဒီေရာက္တုန္း ၀ါးေရာင္းခ်ဥ္ စားခ်င္တယ္ကြာ၊ အဲဒါပဲခ်က္''လို႔ ေျပာလိုက္ပါေတာ့တယ္။

၀ါးေရာင္းခ်ဥ္ဆိုတာ ကြ်န္္မေတာ့ မစားဖူးသလို ျမင္လည္းမျမင္ဖူးပါဘူး။ ၀ါးပင္ကိုႏြယ္တက္ေနတဲ့ ခ်ဥ္ေပါင္ရြက္လို ခ်ဥ္ရည္ဟင္းခ်က္စားရတဲ့ အရြက္တဲ့။ ညေနစာ ထမင္း၀ိုင္းကေတာ့ ၀ါးေရာင္းခ်ဥ္ဟင္းရယ္၊ ေတာေကာင္သားခ်က္ရယ္၊ ေတာထဲမွာ အေလ့က်ေပါက္ေနတဲ့ ဆင္ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို ငါးပိ၊ င႐ုတ္သီးနဲ႔ေရာ ေထာင္းထားတဲ့ အရန္ဟင္းတခြက္ ရယ္ပါပဲတဲ့ေလ။
ရိွစုမဲ့စု ဇြန္းေလးဖန္ခြက္ကေလးကို ၀ါးေရာင္းခ်ဥ္ဟင္းထည့္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကို ေပးတဲ့အခါ ''ေဟ့ ငါ့ကို ၀ါးခြက္နဲ႔ေပး''ဆိုလို႔ နီးရာ ၾကေသာင္း၀ါးပင္က ၀ါးခြက္ခုတ္ျပီး ထည့္ေပးလိုက္ေတာ့ ျမိန္ေရရွက္ေရ စားပါသတဲ့။

ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတေယာက္ျဖစ္ျပီး ေတာထဲဓေလ့အတိုင္း လက္ေအာက္ငယ္သားေတြနဲ႔ လက္ရည္တျပင္တည္း စားေသာက္ေနထိုင္သြားတာကို ဘယ္သူေမ့ႏိုင္ပါေတာ့မလဲ။ မေမ့ႏိုင္လို႔လည္း ဒုဗိုလ္မွဴးၾကီးစိုးျမင့္က ရင္ထဲစဲြေနတဲ့အေၾကာင္းေလး ကြ်န္မကို ျပန္ေျပာျပတာကို ကြ်န္မက နငယ္အျမီး တပ္လိုက္႐ံုပါပဲ။
ထမင္းစားပဲြမွာ စားပဲြထိုးလုပ္ေနတဲ့ ရဲေဘာ္တေယာက္ကိုေတြ႕ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက''မင္း ဘယ္အပတ္စဥ္ ကလဲ''လို႔ ေမးလိုက္ေတာ့ ''ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္သင္ဗိုလ္အပတ္စဥ္-၁ ကပါ''လို႔ ေျဖလိုက္တဲ့အခါ ''ငါလည္း မင္းလိုအလုပ္သင္ဗိုလ္ ျဖစ္ခဲ့တာပဲ။ လာ မင္းနဲ႔ငါ ဓာတ္ပံုတဲြ႐ိုက္မယ္''ဆိုျပီး ဒုဗိုလ္ေလးပခံုးကိုဖက္ျပီး ဓာတ္ပံုရိုက္လိုက္ေလေတာ့၊ ဒုဗိုလ္ေလးလည္း အဲဒီပံုကိုမရအရေတာင္းၿပီး သူ႔အိမ္ဧည့္ခန္းမွာ ဂုဏ္ယူ စြာခိ်တ္ထားေသးတယ္တဲ့ေလ။ ဒါေပါ့ေလ၊ အေမစုနဲ႔တဲြ႐ိုက္ခဲ့တဲ့ပံုကို ကြ်န္မ အိပ္ခန္းထဲမွာ ေဘာင္သြင္း ေထာင္ထားသလိုေနမွာေပါ့။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက စားေသာက္ၿပီးလို႔ ၀ါးကြပ္ပ်စ္ေပၚထိုင္ေနရင္း တသက္တာမွတ္သားရမယ့္ စကားတလံုးကို လည္း မိန္႔ၾကားခဲ့ေသးတယ္။
''သစ္ငုတ္သစ္ေဆြးေပမယ့္ မိုးသံေလသံၾကားရင္ အညြန့္အေညွာင့္ ျပန္ေပါက္တတ္တယ္။ အဲဒါကို သတိထားၾက''
အဲဒီအခိ်န္ကာလရဲ႕ အေျခအေနကို ထင္ဟပ္ေစတဲ့စကားလို႔ အားလံုးက နားလည္လိုက္ၾကတယ္။

ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ႕ အကိုင္းအခက္ေတြျဖစ္တဲ့ 'ေအာင္ႏိုင္ တပ္ရင္း'၊ 'ေအာင္ေဇယ်တပ္ရင္း'တို႔ ျပိဳကဲြျပီး အလင္း၀င္ဗကပေတြ လည္ ၀င္လာမစဲ တသဲသဲျဖစ္ေနခိ်န္မွာ သခင္ဇင္နဲ႔ သခင္ခ်စ္တို႔ရဲ႕ဌာနခ်ဳပ္မွာ လူ ၂၅ ေယာက္ေလာက္သာ က်န္ေနျပီး သခင္ဇင္နဲ႔ ၁၂ ေယာက္တဖဲြ႕၊ သခင္ခ်စ္နဲ႔ ၁၃ ေယာက္တဖဲြ႕ေလာက္သာ ခဲြေျပးေရွာင္တိမ္းလိုက္၊ ျပန္စုေပါင္းလိုက္နဲ႔ တပ္မေတာ္ရဲ႕ပိတ္ဆို႔မႈကို ေျပးလႊားပုန္း ေအာင္းေနရတဲ့တခိ်န္ . . .။
အေျခအေနေပးလာရင္ ဗကပသစ္ငုတ္ေဆြးႀကီး၊ အညြန္႔ျပန္မထြက္ေစေရး သတိေပးမိန္႔ၾကားစကားေၾကာင့္ သစ္ငုတ္ေဆြးကို အျမစ္က ပါတူးဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကပါတယ္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ပဲခူး႐ိုးမက ျပန္ၿပီး မၾကာမီမွာပဲ ဗကပသစ္ငုတ္ေဆြးႀကီးဟာ သခင္ဇင္၊ သခင္ခ်စ္တို႔နဲ႔အတူ နိဂံုးခ်ဳပ္သြားခဲ့ရပါသတဲ့။

X x x

“ဓာတ္ပံုေလးရဲ႕ ရာဇ၀င္”

အခိ်န္ေတြဟာ တေရြ႕ေရြ႕ကုန္ျပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးနဲ႔ ဓာတ္ပံုတဲြ႐ိုက္ခဲ့တဲ့ ဒုဗိုလ္ေလးကလည္း ဗိုလ္ၾကီးျဖစ္ေနသလို ကြ်န္မမိတ္ေဆြ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီးကလည္း ပင္စင္စားၿပီး ပန္းပင္ေလးေတြစိုက္ေရာင္းစားၿပီး ေအးခ်မ္းစြာေနပါ တယ္။
ဗိုလ္ၾကီးျဖစ္ေနတဲ့ ဒုဗိုလ္ေလးအိမ္ကို ကြ်န္မမိတ္ေဆြ ေရာက္သြားေတာ့ ဧည့္ခန္းမွာ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားစြာခိ်တ္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုၾကီးမရိွေတာ့ဘူးတဲ့။ ဒါနဲ႔''ေဟ့ မင္းပံုႀကီး ဘယ္ေရာက္ သြားလဲ''လို႔ေမးေတာ့ ''ကြ်န္ေတာ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ထုပ္ပိုးျပီးသိမ္းထားပါတယ္''တဲ့။

ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီအခိ်န္က ''ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးဟာ အင္းစိန္ေတာရမွာ ၀ါဆိုေနတဲ့အခိ်န္မို႔ပါ။ ကြ်န္မမိတ္ေဆြက ေျပာပါတယ္။ ''စစ္သား ဘ၀ဟာ ဒီလိုပါပဲ။ ကိုယ့္အတြက္ ဂုဏ္ယူစရာေလးတခုကိုေတာင္ ေပၚ ေပၚထင္ထင္မထားရဲဘဲ၊ ကေမာက္ကမႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ၾကားမွာ ညပ္ေနတတ္ပါတယ္တဲ့ေလ။

ဟုတ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားအားလံုးကေတာ့ သိကၡာရိွရိွ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္သားေတြအျဖစ္ ရပ္တည္ခ်င္မွာပါ။ ဂုဏ္ယူဖြယ္ရာ စစ္မႈထမ္းသက္ေတြလည္း ျဖစ္ခ်င္ျပီး လိပ္ျပာသန္႔စင္စြာလည္း ပင္စင္သြားခ်င္ၾကမွာပါ။ ခုေတာ့လည္း အေျခအေနေတြ ေျပာင္းခဲ့ပါၿပီ။ ဒုဗိုလ္ေလးတျဖစ္လဲ ဗိုလ္ၾကီးရဲ႕ အိပ္ဧည့္ခန္းမွာလည္း သူျမတ္ႏိုးတဲ့ဓာတ္ပံုကို ျပန္ခိ်တ္ႏိုင္ပါၿပီ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ကတည္းက ဧည့္ခန္းမွာ ဂုဏ္ယူစြာထားခဲ့တဲ့ ဓာတ္ပံုေလးဟာလည္း ေနရာမွန္ျပန္ ေရာက္ေနမွာ မလဲြပါဘူး။
အဲဒီဓာတ္ပံုထဲက ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးဆိုတာ NLD ရဲ႕ နာယကၾကီး ဘဘဦးတင္ဦးပါပဲ။
ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳဆိုတာလည္း ဖြင့္ပဲြျပီးမွ ၀ယ္မိတဲ့ေပါက္မဲ လက္မွတ္လိုပဲေနာ္။

ခင္သူသူ၀င္း

 thai-workers-620.jpg ထုိင္းႏုိင္ငံကိုေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအလုပ္သမားမ်ားကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: Kyaw Zaw Win/ RFA

ထိုင္းႏုိင္ငံမွာရိွတဲ့ တရားမ၀င္ ျမန္မာနုိင္ငံသား အလုပ္သမားေတြကို စက္တင္ဘာလ ကေန ဒီဇင္ဘာလအထိ စစ္ေဆးဖမ္းဆီးမယ္လို႔ ထိုင္းအစိုးရ က ျမန္မာအလုပ္သမား အေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနသူေတြကို အသိေပးလိုက္ပါတယ္။

အလုပ္သမားေတြအျပင္ ပဲြစားေတြ ေအဂ်င္စီနာမည္ေတြနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနသူေတြကိုပါ ဖမ္းဆီးမယ္လို႔ အလုပ္ သမားေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ႔ အဖြဲ႔ေတြကို အသိေပးတာျဖစ္ တယ္လုိ႔ AAC အဖြဲ႔ဥကၠဌ ဦးခုိင္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

"ေနထိုင္ခြင့္မရွိရင္ ပတ္စပို႔ေတြမရွိရင္၊ ေနထုိင္ခြင့္ရွိၿပီး work permit မရွိရင္ေတာ့ ဖမ္းေနတာပဲ ဆုိေတာ့ ျမန္မာျပည္ထဲကေန အလံုးလိုက္အရင္းလိုက္ ၀င္လာမွာစုိးလို႔ အဲ႔လိုထုတ္ျပန္တာပါ၊ အသိေပးတာ ခင္ဗ်၊ ျမန္မာသံရံုးကလည္း တရား၀င္အသိ မေပးထားဘူး၊ ထုိင္း လ.၀.က ကလည္း တရား၀င္ စာမထြက္ ဘူး။ ဖမ္းမယ္ဆိုတာကို သူတုိ႔က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အစည္းအေ၀းတက္ရင္းနဲ႔ ေျပာလိုက္တာ။ ဒါေတြက ဖမ္းေတာ့ မယ္ေနာ္၊ ပြဲစားေတြကိုလည္း ဖမ္းေတာ့မယ္။ ထုိင္းဘက္က ေအဂ်င္စီေတြကိုလည္း ေအဂ်င္စီ နာမည္နဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္နာမည္ေတြနဲ႔ ပါ၀ါေတြေပးထားတဲ႔သူေတြကို သူေဌးတူတဲ႔ အလုပ္ရံုကို ေျပာင္းထား ပါ။ မေျပာင္းရင္ အဲ႔ဒီလူေတြကိုပါ ဖမ္းမယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္တာပါ"

ထုိင္းႏုိင္ငံ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႔နဲ႔ အလုပ္သမားဦးစီးဌာတုိ႔ ပူးေပါင္းၿပီး အထူးအဖြဲ႔အေနနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္ သမားေတြကို ဒီလကေန ဒီဇင္ဘာလအထိ တစ္လမွာ ၅ ႀကိမ္ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးမွာျဖစ္ပါတယ္။

တရားမ၀င္အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြကို ဖမ္းမိရင္ အလုပ္ရွင္က ထုိင္းေငြ ၅ ေသာင္း၊ အလုပ္သမားက တရားမ၀င္ခုိးမႈနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁ လခဲြေက်ာ္ ခ်မွတ္ခံံရမွာျဖစ္ၿပီး သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံကို ျပန္ပို႔ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။

တရား၀င္အလုပ္လုပ္ခြင့္ရေပမယ့္ အလုပ္လုပ္ခြင့္လက္မွတ္မွာပါတဲ႔ အလုပ္ရွင္နဲ႔ လက္ရွိ အလုပ္ရွင္မတူတဲ႔ အလုပ္သမားဆုိရင္ေတာ့ ေထာင္ဒဏ္ တလခဲြေက်ာ္ နဲ႔ ဘတ္ေငြ ၁၈၀၀ ဒဏ္ရိုက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အဲ႔ဒီလိုအေရးယူမယ္ဆုိရင္ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာအလုပ္လုပ္ေနတဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသား တစ္၀က္ေလာက္ အဖမ္းခံရမယ့္ အေျခအေနရွိေနတယ္လို႔ AAC အဖြဲ႔က ေျပာ ပါတယ္။

RFA


 kofiannan-sittwe-620.jpg ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္နဲ႔အဖြဲ႔ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔က စစ္ေတြၿမိဳ႕ကို ေရာက္ရွိ လာစဥ္
Photo: Min Thein Aung/RFA
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္ မရွင္အဖဲြ႔၀င္ေတြဟာ တပတ္အတြင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲျပဳလုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။

အဲဒီေတြ႔ဆံုပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚေစာခင္တင့္ က ေျပာပါတယ္။

"ရခိုင္တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း လာႏိုင္ေအာင္၊ လူငယ္အဖြဲ႔အစည္း ေတြလည္း လာႏိုင္ေအာင္၊ အျခားတိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္း၊ ပါတီေတြ ဒီလူေတြက အကုန္လံုး သိခ်င္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ကၽြန္မတို႔ က ေျဖၾကားေပးဖို႔ အဆင္သင့္ပါပဲ။ ဒီအတြက္လည္း ဘယ္လိုလုပ္ရင္ေကာင္းမလဲဆိုတာကို ကၽြန္မတို႔ က ေဆြးေႏြး ေနပါတယ္ရွင့္"

ပထမဆံုးအႀကိိမ္ျပဳလုပ္မယ့္ ေကာ္မရွင္နဲ႔ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ မစၥတာ ကိုဖီအာနန္နဲ႔ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံျခားသား ၂ ဦး ပါ၀င္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း ျပဳလုပ္မယ့္ ေတြ႔ဆံုပြဲေတြမွာ ပါ၀င္ႏုိင္ဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔က ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံရံုး ၀န္ႀကီးဌာနက ဖြဲ႔စည္းလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေကာ္မရွင္မွာ ဥကၠဌျဖစ္တဲ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာ ကိုဖီအာနန္နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ ပါ၀င္ေနလို႔ဆိုၿပီး ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ရခိုင္လူမႈအဖြဲ႔ အစည္းေတြက ကန္႔ကြက္တာေတြ ရွိေနတဲ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကလည္း အဲဒီ ေကာ္မရွင္ကို အသိအမွတ္မျပဳေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္မွာ ဆံုးျဖတ္ထား ပါတယ္။
RFA

(၉ )ႏွစ္ျပည့္ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ အခမ္းအနားကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သဃၤန္းကြ်န္းၿမိဳ႕နယ္ ဓမၼပီယ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး
နံနက္ ၁၀ နာရီခြဲအခ်ိန္၌ ဓမၼပီယဆရာေတာ္ႏွင့္တကြ သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္မ်ားကို ေန႔ဆြမ္းဆက္ကပ္ခဲ့ၿပီး ေရႊဝါေရာင္
ေတာ္လွန္ေရးတြင္ တိုက္ပြဲဝင္ရင္းက်ဆုံးခဲ့ရေသာ ရဟန္းရွင္လူမ်ားအား ရည္စူး၍ ေရစက္သြင္းခ်အမွ်ေပးေဝခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ ေန႔လည္ ၁၂ နာရီအခ်ိန္တြင္ အခမ္းအနားကို ေရႊဝါေရာင္အေရးအခင္းမွာပါဝင္ခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္မ်ား လူပုဂၢိဳလ္မ်ား
တက္ေရာက္ ၾကၿပီး ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖဲြ႔အစည္းမွဦးမင္းကိုႏိုင္ မွ အမွတ္တရဂုဏ္ျပဳ စကားေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၉ႏွစ္ ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ ၿငိမ္းေရးဆုေတာင္းပြဲကို စက္တင္ဘာလ ၁၈ရက္၊ မြန္းလြဲ ၂နာရီမွစတင္၍ ေၾကးသြန္းဘုရားေ႐ွ႕မွ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ေပၚသို႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၿပီး လယ်ာၤရစ္ ေမတၱာပို႔သခဲ့သည္။
ဓါတ္ပုံ- ေမာင္သိန္း(ဒႆနိက)
၁၈.၉.၂၀၁၆

Burmese Bride Matching ၀က္ဘ္ဆိုက္မွာ ေတြ႕ရတဲ့ ျမန္မာ သတို႔သမီး တဦး

ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ၂၀၀၆ ခုနွစ္မွ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ ၾသဂုတ္လကုန္အထိ ျပည္တြင္း ျပည္ပ လူကုန္ကူးမႈေပါင္း ၁၃၀၀ ေက်ာ္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၉၀၀ ေက်ာ္မွာ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ တ႐ုတ္ဇနီးမယားအျဖစ္ လက္ထပ္ရန္ အဓမၼခိုင္းေစမႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္လူူကုန္ကူးမႈ တားဆီးႏိွမ္နင္းေရးရဲတပ္ဖဲြ႕မွ ရဲမွဴးႀကီးမင္းႏိုင္က စက္တင္ဘာ ၁၀ News Watch သို႔ ေျပာသည္။

''တ႐ုတ္ျပည္ကို လူကုန္ကူးမႈေတြထဲမွာ အဓမၼလုပ္အားခိုင္းေစမႈက ၁၀ မႈ ေက်ာ္ပဲရိွတယ္။ က်န္တာက တ႐ုတ္ဇနီးမယားအျဖစ္ လက္ထပ္ရန္ အဓမၼခိုင္းေစမႈပါ''ဟု ၎က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၆ ခုနွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုနွစ္အထိ ဆယ္ႏွစ္တာကာလ အတြင္း လူကုန္ကူးမႈ ၁,၂၅၃ မႈျဖစ္ပြား ခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ ၈၉၀ မႈ၊ ျပည္တြင္း ၁၈၁ မႈ၊ ထိုင္း ၁၅၄ မႈ၊ မေလးရွား ၂၄ မႈ၊ အင္ဒိုနီးရွား ၁ မႈ၊ စင္ကာပူ ၁ မႈ၊ ကာတာ ၁ မႈ၊ အေမရိက ၁ မႈတို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ရဲမွဴးႀကီးမင္းႏိုင္က ဆက္လက္ေျပာသည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ ဇန္န၀ါရီမွ ၾသဂုတ္လကုန္အထိ လူကုန္ကူးမႈ ၇၈ မႈ ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၅၆ မႈမွာ တ႐ုတ္ဇနီး မယားအျဖစ္ အဓမၼလက္ထပ္ရန္ခိုင္းေစမႈျဖစ္ေၾကာင္း လူကုန္ကူးမႈ တားဆီးႏိွမ္နင္းေရးရဲတပ္ဖဲြ႕မွ အမည္မေဖာ္ လိုသူ အရာရိွႀကီးတဦးက ဆိုသည္။

''တ႐ုတ္ဇနီးမယားအျဖစ္ ေရာင္းခ်တဲ့ ေဈးကြက္က ျမန္မာတင္မကဘူး အျခားအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာလည္းရိွ တယ္။ ဒီႏိုင္ငံအေနအထားနဲ႔ဆို ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးတဦးကို သိန္း ၂၀ ကေန သိန္း ၅၀ အထိေပးၿပီး ၀ယ္ယူမႈေတြ ရိွေနတယ္'' ဟု ၎က ဆိုသည္။

လက္ရိွတြင္ လူကုန္ကူးမႈတိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္၏ ဒုတိယငါးႏွစ္စီမံကိန္း ေနာက္ဆံုးႏွစ္သို႔ ေရာက္ရိွေနၿပီ ျဖစ္ကာ ၂၀၁၇-၂၀၂၁ ႏွစ္ထိ ငါးႏွစ္စီမံကိန္းကို ဆက္လက္ေရးဆဲြသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရဲမွဴးႀကီးမင္းႏိုင္က ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူကုန္ကူးမႈမ်ားအတြက္ တရားစဲြဆိုရန္ ခြင့္ျပဳမိန္႔ရထားသည့္အမႈမ်ားႏွင့္ အဓမၼလက္ထပ္ခိုင္းေစမႈ ၈၄၄ မႈ၊ ျပည့္တန္ဆာမႈ ၂၁၄ မႈ၊ အဓမၼခိုင္းေစမႈ ၁၉၇ မႈႏွင့္ အျခားခိုင္းေစမႈ ၄၁ မႈရိွေၾကာင္း သိရသည္။

ေမာင္ထက္
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)

ရန္ကုန္၊ စက္တင္ဘာ ၁၈

၁၈.၉.၂၀၁၆ ရက္ေန႔ ၁၁၀၀ အခ်ိန္ခန္႔တြင္ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊
(၃)ရပ္ကြက္၊ (၃၅)လမ္း(အလယ္ဘေလာက္)ရွိ တုိက္အိမ္(၃)လႊာ
ယာဘက္တြင္ေနထုိင္သူ ေဒၚႏွင္းပပလႈိင္သည္ ေသြးထြက္ဒဏ္ရာ
မ်ားျဖင့္ တစ္လမ္းတည္းေန အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္သူထံသုိ႔ေရာက္ရွိလာၿပီး
၎တုိ႔ေနအိမ္တြင္ ခုိက္ရန္ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေျပာျပအကူအညီေတာင္း
သျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္ရွိလူမ်ားမွ ေနအိမ္ေပၚသုိ႔တက္ေရာက္ၾကည့္ရႈခဲ့
ေၾကာင္း၊ ေနအိမ္ေပၚတြင္ ေဒၚၾကင္ေမႊး၊ (၆၅)ႏွစ္မွာ ဦးေခါင္း၌ ျပတ္ရွ
ဒဏ္ရာမ်ား၊ လည္ပင္းတြင္ထုိးသြင္းဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ သတိလစ္ေမ့ေမ်ာ
ေနသည္ကုိေတြ႕ရွိခဲ့ရေၾကာင္း၊ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ေနအိမ္ေနာက္ဘက္မွ
ၿပိဳလဲသံၾကား၍ သြားေရာက္ၾကည့္ရႈၾကရာ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားေျမျပင္၌
အသက္(၂၅)ႏွစ္ခန္႔ရွိ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး လဲက်ေနသည္ကုိေတြ႕ရွိရေၾကာင္း
တုိ႔ကုိ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕မရဲစခန္းသုိ႔ သတင္းေပးအေၾကာင္းၾကားလာ
သျဖင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွသြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ပါသည္။

ျဖစ္စဥ္မွဒဏ္ရာရရွိသူ ေဒၚႏွင္းပပလႈိင္၊ ေဒၚက်င္ေမႊးႏွင့္ သတိေမ့လဲက်
ေနသူ အမ်ဳိးသားတုိ႔အား ေဆးရံုသုိ႔ပုိ႔ေဆာင္ခဲ့ရာ ၎လူငယ္မွာ ေဆးရုံသုိ႔
ေရာက္ရွိစဥ္ ေသဆံုးသြားခဲ့ၿပီး ေဒၚက်င္ေမႊးမွာလည္းရရွိသည့္ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္
ေသဆံုးသြားခဲ့ပါသည္။

ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ စိစစ္ခဲ့ရာ ေသဆံုးသြားသည့္ အမ်ဳိးသားမွာ
ေဒၚၾကင္ေမႊး၏ညီမအရင္းျဖစ္သူ ေဒၚခင္ခင္စု၏သား သန္လ်င္ၿမိဳ႕နယ္ေန
ျမတ္ကုိလႈိင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခင္းျဖစ္ခ်ိန္တြင္ ေဒၚႏွင္းပပလႈိင္မွာ ေရခ်ဳိးခန္း
အတြင္းရွိေနၿပီး မိခင္ျဖစ္သူ ေဒၚၾကင္ေမႊးႏွင့္ တူအရင္းေတာ္စပ္သူ
ျမတ္ကုိလႈိင္တုိ႔ စကားမ်ားရန္ျဖစ္ၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဒၚႏွင္းပပလႈိင္မွ
အသံမ်ားၾကားရ၍ထြက္ၾကည့္ရာ ၎ကိုလည္း ျမတ္ကုိလႈိင္မွ လာေရာက္
ရုိက္ႏွက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕မရဲစခန္း(ပ)၁၉၂/၂၀၁၆၊
ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ-၃၀၂/၃၂၆ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ကာ စစ္ေဆးအေရးယူ
ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ လတ္တေလာစိစစ္ခ်က္မ်ားအရ လူမႈ
ကြန္ရက္သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ အႏုၾကမ္းစီးခံရျခင္း
မဟုတ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိပါသည္။

Yangon Police

ဟို႐ွဴ၀ါဆိုတဲ့ လူငယ္ေလးဟာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕ရဲ႕ ဆင္းရဲသားရပ္ကြက္က လူငယ္ေလးတေယာက္ပါ။ သူဟာ သူေနထိုင္တဲ့ ေဒသက ရာဇ၀တ္မႈဆန္႔က်င္ေရးအဖဲြ႕ေတြကိုလည္း ေစတနာ့၀န္ထမ္း ကူညီေပး ေနသူျဖစ္ပါတယ္။ ေကာလိပ္တက္ေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေလး ဟို႐ွဴ၀ါဟာ သူ႔ရဲ႕အစ္မနဲ႔ ေယာက္ဖအိမ္မွာ ေနထိုင္ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္း အိမ္ကက်ဥ္းတဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ႕သူငယ္ခ်င္းတေယာက္အိမ္မွာ သြားေနတယ္။ ဇူလိုင္လတညမွာေတာ့ ရဲေတြက သူ႔သူငယ္ခ်င္းအိမ္၀င္ရွာ ၾကတယ္။ ဟို႐ွဴ၀ါနဲ႔ သူ႔ရဲ႕သူငယ္ခ်င္း ႏွစ္ေယာက္ဟာ လက္နက္စဲြၿပီး တိုက္ခိုက္ဖို႔ျပင္ၾကတယ္လို႔ ရဲက ေျပာတယ္။

အိမ္နီးခ်င္း အိမ္တအိမ္က အသိသက္ေသအမ်ဳိးသမီးသံုးေယာက္ကေျပာေတာ့ ဟို႐ွဴ၀ါနဲ႔ သူ႔သူငယ္ခ်င္း ႏွစ္ေယာက္ဟာ ရဲေတြေရာက္လာ ခိ်န္မွာ အိပ္ေပ်ာ္ေနၾကတာပါလို႔ေျပာတယ္။ ဟို႐ွဴ၀ါတို႔ ငွားေနတဲ့အိမ္ရဲ႕ အိမ္ရွင္ျဖစ္သူကေတာ့ ခိုးဆိုးႏိႈက္စတဲ့ ျပစ္မႈေလးေတြ က်ဴးလြန္တဲ့ ဂိုဏ္း၀င္တဦးပါ။ သူကေတာ့ ရဲေတြဆီမွာ အဖမ္းခံၿပီး လူငယ္ေလး သံုးေယာက္ဟာ ဘာအျပစ္မွက်ဴးလြန္တဲ့သူေတြ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ ရဲေတြကို ေတာင္းပန္ေျပာျပတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္ကိုၾကည့္ေနၾကတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းက လူေတြကို ရဲေတြကေသနတ္နဲ႔ခိ်န္ၿပီး ေမာင္းထုတ္တယ္လို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ေနတဲ့ လူငယ္သံုးေယာက္ကို ရဲက ေျခေထာက္နဲ႔ကန္ၿပီးႏိႈးခဲ့တယ္။ လူငယ္ေလးေတြကလည္း ရဲေတြကိုေတြ႕ေတာ့ အညံ့ခံခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ေသနတ္သံေတြၾကားခဲ့ရၿပီး လူငယ္သံုးေယာက္စလံုး အသတ္ခံခဲ့ရတယ္။

ဒီျဖစ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လံုျခံဳေရးကင္မရာေပၚက ျမင္ကြင္းေတြျပဖို႔ ေဒသဆိုင္ရာအန္ဂီ်အိုအဖဲြ႕ေတြက ေတာင္းဆိုၾကတဲ့အခါမွာ ကင္မရာပ်က္ေနတယ္လို႔ အေျဖရခဲ့ပါတယ္။ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥကၠ႒ကလည္း သူခရီးထြက္ေနတဲ့အတြက္ ရဲေတြ၀င္စီးတာ မသိလိုက္ပါဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ ဒါကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ရိုဒရီဂိုဒူတာေတလက္ထက္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဘ၀အေျခအေနပဲျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ၿပိဳင္တုန္းကလည္း သူကသမၼတျဖစ္ၿပီး ေျခာက္လအတြင္းမွာ ရာဇ၀တ္မႈေတြ အျပတ္ရွင္းမယ္၊ မသကၤာတဲ့ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ ၁၀၀,၀၀၀ ကို သုတ္သင္ပစ္ရေစကာမူ သုတ္သင္မယ္လို႔ ႀကံဳး၀ါးခဲ့တယ္။ ရဲေတြတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခိ်န္မွာ လူ ၁၀၀၀ ကို သတ္ျဖတ္မိခဲ့ရင္ေတာင္ ဒီရဲေတြကို သူအကာအကြယ္ေပးမယ္လို႔ သမၼတတာ၀န္ စတင္ထမ္းေဆာင္တဲ့ေန႔မွာ ဒူတာေတက ေျပာခဲ့ပါတယ္။

သမၼတဒူတာေတရဲ႕လက္ထက္မွာ မူးယစ္ေဆး၀ါးအေရာင္းအ၀ယ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သကၤာမကင္း ျဖစ္ခံရတဲ့လူေတြအတြက္ အသက္ကိုဖက္နဲ႔ထုပ္ထားရမလို ျဖစ္ေနတယ္။ ေမလ ၁၀ ရက္ေန႔ (သမၼတဒူတာေတ သမၼတအျဖစ္ အႏိုင္ရၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း)နဲ႔ ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ေန႔အတြင္းမွာ မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ သကၤာမကင္း ျဖစ္ခံရသူေပါင္း ၉၄၃ ေယာက္ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး အမ်ားစုဟာ ရဲတပ္ဖဲြ႕၀င္ေတြရဲ႕သတ္ျဖတ္မႈကိုခံခဲ့ရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ABS.CBN ဖိလစ္ပိုင္အသံလႊင့္ဌာနတခုက ခန္႔မွန္းခဲ့ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕လူသတ္မႈေတြကေတာ့ လက္သည္မေပၚခဲ့ပါဘူး။ အသတ္ခံရသူအမ်ားစုဟာ မူးယစ္ေဆး၀ါးေရာင္း၀ယ္သူေတြျဖစ္ၾကၿပီး မူးယစ္ေဆး ၀ါးသံုးစဲြသူေတြကိုလည္း ပစ္မွတ္ထားခဲ့တယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံထုတ္ အင္ကိြဳင္ရာသတင္းစာက ေဖာ္ျပခဲ့တယ္။

မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သကၤာမကင္းသံသယျဖစ္ခံရသူေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ တရား႐ံုးတင္ စစ္ေဆးခံရတယ္ဆိုတာ မရိွခဲ့ဘူး။ သက္ေသအေထာက္အထားဆိုတာလည္း မရိွခဲ့ဘူး။ မူးယစ္ေဆး၀ါးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မသကၤာတဲ့သူေတြရဲ႕စာရင္းကို ရဲတပ္ဖဲြ႕က ရပ္ကြက္နဲ႔ ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရိွေတြကို ေပးတယ္။ သက္ဆိုင္ရာအရာရိွေတြက ဒီစာရင္းအရ သံသယရိွတဲ့သူေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးမွာ လာျပီးအညံ့ခံဖို႔ အမိန္႔ထုတ္တယ္။ ၿပီးေတာ့သူတို႔ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔သတိေပးတယ္။ မျပင္ရင္ အဖမ္းခံရမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အသတ္ခံရမယ္လို႔ သတိေပးတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းပါမယ္လို႔ ကတိေပးတဲ့သူေတြကိုေတာ့ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း တရား၀င္စာထုတ္ေပးတယ္။ ဒီလို၀န္ခံကတိျပဳခဲ့တဲ့သူေပါင္း ၁၂၅,၀၀၀ ေလာက္ရိွတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သမၼတဒူတာေတက ဖိလစ္ပိုင္မွာ မူးယစ္ေဆးစဲြေနတဲ့လူေပါင္းသံုးသန္းေက်ာ္ ေလးသန္းေလာက္ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

သမၼတဒူတာေတဟာ သူ႔ရဲ႕မႈခင္းႏိွမ္နင္းေရးစစ္ပဲြကို သာမန္ျပည္သူေတြၾကားမွာသာမကဘူး။ သူ႔ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးအာဏာပိုင္အသိုင္း အ၀ိုင္းအထိ တိုးခဲ်႕ခဲ့တယ္။ ၾသဂုတ္လ ၇ ရက္ေန႔မွာ သမၼတဒူတာေတက မူးယစ္ေဆး ၀ါးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ေနတဲ့ အရာရိွ ၁၅၀ ေက်ာ္ရဲ႕စာရင္းကို လူသိရွင္ၾကားထုတ္ေဖာ္ေၾကညာခဲ့တယ္။ ဒီအထဲမွာ တရားသူႀကီးေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ အထက္တန္းစစ္ဘက္နဲ႔ ရဲဘက္အရာရိွႀကီးေတြရဲ႕ နာမည္ေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီစာရင္းပါတဲ့သူေတြ ၂၄ နာရီအတြင္း အဖမ္းခံဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း သူထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့စာရင္းထဲမွာ ကြယ္လြန္သြားတဲ့အရာရိွေတြ၊ အၿငိမ္းစားသို႔မဟုတ္ ထုတ္ပယ္ခံထားရတဲ့ အရာရိွေတြရဲ႕နာမည္ေတြလည္း ပါ၀င္ေနၿပီး ဖိလစ္ပိုင္တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အျခားေသာႏိုင္ငံေရးသမား အခ်ဳိ႕ရဲ႕ မေက်မနပ္ကန္႔ကြက္ၾကတဲ့ အသံေတြထြက္ေပၚခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတကေတာ့ မေက်နပ္ရင္ မာရွယ္ေလာ ေၾကညာလိုက္မယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီးတံု႔ျပန္ခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတဒူတာေတဟာ အရင္တုန္း က သမၼတေတြလို သမား႐ိုးက်ႏိုင္ငံေရးသမားတေယာက္ မဟုတ္တာေသခ်ာပါတယ္။ ''ေျပာ႐ိုးေျပာစဥ္အတိုင္း ေျပာဖို႔ဆိုတာ က်ဳပ္ပါးစပ္နဲ႔ဘာမွမဆိုင္ဘူး''လို႔ သမၼတဒူတာေတက ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အခုလို တရားေရးေဘာင္ကိုေက်ာ္ၿပီး သတ္ျဖတ္သုတ္သင္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနရင္ ဖိလစ္ပိုင္မွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

ထြဋ္၀င္းထြဋ္
Ref:The Economist
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)


dassk-newyork-620.JPG
စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္္ေန႔က 10 East, 77 St. ရွိ ျမန္မာအၿမဲတမ္း ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရံုးမွာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာအသိုက္အဝန္းတို႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္
ဓါတ္ပံု- ျမန္မာအဖြဲ႔ရံုး၊ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ စေနေန႔ မနက္က နယူးေယာက္ျမဳိ႕က ျမန္မာအၿမဲတမ္းကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ရုံးမွာ ျမန္မာမိသားစုေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေတြ႔ဆုံပြဲမွာ ဆရာဝန္တစ္ဦးက ေဆးကုသခြင့္လက္မွတ္ေတြ ျပန္လည္ရရွိေရး၊ ျမန္မာျပည္သူေတြ ေဆးဝါး အစစ္အမွန္ေတြ ရရွိေရး အပါအဝင္ အေမရိကန္ေရာက္ ျမန္မာဆရာဝန္ေတြ အမိႏုိင္ငံျပန္ၿပီး တုိင္းျပည္လူထုကုိ ကူညီဖုိ႔အတြက္ အႀကံေပးတင္ျပခဲ့ရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လုိအပ္သလုိ ေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားသြားခဲ့ပါတယ္။

ရူပေဗဒပညာရွင္တစ္ဦးကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အႏုျမဴစြမ္းအင္အသုံးျပဳေရးအတြက္ တင္ျပခဲ့သလုိ အဲ့ဒီ အခမ္းအနားကုိ ကေနဒါကလာေရာက္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္ပညာရွင္တစ္ဦးက ကုိဖီ အာနန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္ျပည္ နယ္ေကာ္မရွင္ကုိ ေထာက္ခံေၾကာင္း ဒါေပမဲ့ ရခုိင္ျပည္သူေတြကုိ နားလည္ေအာင္ရွင္းျပဖုိ႔ လုိေၾကာင္း အႀကံေပးခဲ့ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္မွာ ျမန္မာျပည္ျပန္လုိတဲ့သူေတြကုိ ဗီဇာထုတ္ေပးေရးအတြက္ ႏုိင္ငံေရးလုပ္မွာ မဟုတ္ေၾကာင္း သံရုံးက ခံဝန္လက္မွတ္ထုိးခုိင္းေနတဲ့ အခ်က္ဟာ မွားယြင္းေနေၾကာင္းလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာၾကားခဲ့တယ္လုိ႔ အခမ္းအနားကုိ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ယူနီဆက္အရာရွိေဟာင္း ဦးခင္ေဇာ္က RFA ကုိေျပာပါတယ္။

"အဲ့ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့သူက ဗီဇာမရဘူးဆိုရင္ က်မတို႔လည္း ႏိုင္ငံေရးလုပ္တာပဲတဲ့၊ ခံဝန္ခ်က္ လက္မွတ္ထိုးခိုင္းတယ္ဆိုတာ သဘာဝမက်ဘူးလို႔ ထင္တယ္တဲ့"

ျမန္မာကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းဝင္တစ္ဦးက သူတုိ႔ျမန္မာျပည္မွာ ဟုိတယ္ေဆာက္ဖုိ႔ ေျမကြက္လုိ ခ်င္ေၾကာင္း ေျပာဆုိရာမွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဲ့ဒီကိစၥ လုံးဝမျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

နယူးေယာက္ၿမဳိ႕က အခမ္းအနားကုိ လူ ၅ဝ ခန္႔သာ သီးသန္႔ဖိတ္ၾကားခဲ့တဲ့အတြက္ လူဦးေရ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ဝင္ခြင့္မရ တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြက ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ရုံး ျပင္ပကပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ႏႈတ္ဆက္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ အ့ဲဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဒါဟာ လူတန္းစားခြဲျခားရာ က်တဲ့အတြက္ ေနာင္မွာ အလားတူ ထပ္မံျဖစ္ေပၚျခင္း မရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ညႊန္ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ျမန္မာေတြ ေတြ႔ဆုံပြဲအေၾကာင္း ဦးတင္ေအာင္ခုိင္ တင္ျပထား တာကုိ နားဆင္ပါ။
RFA



နယူးေယာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အင္တာနက္)
    နယူးေယာက္၊ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ (ဆင္ဟြာ)

    အေမရိကန္ႏို္င္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ ခ်ဲလ္ဆီးလ္ရပ္ကြက္ မန္ဟတ္တန္လမ္း အနီးတဝိုက္တြင္ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညေနပိုင္းက ေပါက္ကြဲမႈ တစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ လူ ၂၉ ဦး ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ျခင္း မေတြ႕ရေၾကာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္း ေပါက္ကြဲမႈသည္ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား စြန္႔ပစ္သည့္ အမိႈက္ပံုးအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ကနဦး ယူဆရေသာ္လည္း အေၾကာင္းရင္းအား စံုစမ္းစစ္ေဆးေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း နယူးေယာက္ မီးသတ္႒ာနက ဆိုသည္။
နယူးေယာက္ ေပါက္ကြဲမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမၼတ ဘားရတ္ အိုဘားမားက အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း အိမ္ျဖဴေတာ္က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ေပါက္ကြဲမႈ ျဖစ္ပြားသည့္ေနရာ၌ လံုျခံဳေရး ယူထားစဥ္ (ဓာတ္ပံု-အင္တာနက္)
ယင္း ေပါက္ကြဲမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ နယူးေယာက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္က စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညသန္းေခါင္ယံ၌ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

(Xinhua)
http://www.xinhuamyanmar.com


မႏၲေလးမဟာေအာင္ေျမျမိဳ့နယ္ မဟာျမိဳင္အပိုင္း(၁) ရပ္ကြက္အတြင္း ဆိုင္ကယ္စီးလာသူ အမ်ိဳးသားႏွင့္ေနာက္ကပါလာသူအမ်ိဳးသမီး ဆိုင္ကယ္အတူစီးႏွင္းလာစဥ္ အမ်ိဳးသမီးတဦးက ေရွ႕မွပိတ္တားကာ အမ်ဳိးသားကို အသင့္ယူေဆာင္လာေသာ ဓါးျဖင့္ ထိုးသျဖင့္ ဒဏ္ရာရသူအမ်ိဳးသားသည္ မႏၲေလးေဆးရံုအေရာက္တြင္ ေသဆံုသြားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

"ဒီလူသတ္မႈျဖစ္နဲ႔ပတ္သက္၍ ဘယ္လိုျဖစ္တယ္ဆိုတာ တိတက်က် မသိရေသပါဘူး။ က်ြန္ေတာ္တို႔စံုစမ္းသိရွိသေလာက္ကေတာ့ ေသဆံုးသူ ေမာင္ပိုင္ျဖိဳးေဇာ္ရဲ့ ပထမ ရည္းစားလို႔သိရပါတယ္။ အခုဆိုင္ကယ္ေနာက္ကပါလာသူ အမ်ိဳးသမီးက ေသဆံုးသူ လက္ရွိတြဲေနတဲ့ရည္စားလို႔သိရပါတယ္။ လူသတ္မႈက်ဳးလြန္ခဲ့တဲ့ မစႏၵာလင္းဆီက ပိုက္ဆံေတြယူသံုးတယ္။ ေနာက္သမီးရည္းစားခ်င္းစကားမ်ားရန္ျဖစ္ျပီး ေမာင္ပိုင္ျဖိဳးေဇာ္က ေနာက္တေယာက္နဲ႔တြဲျပီး မစႏၵာလင္းဆုထားတဲ့ ပိုက္ဆံေတြကို ATM ကတ္ေတြယူသံုးထားတာကေန စကားမ်ားရာက အခုလို လူသတ္မႈအထိျဖစ္ပြားတယ္လို႔သိရပါတယ္"ဟု တာဝန္ရွိသူ ရဲဝန္ထမ္းတဦးကေျပာသည္။

ေသဆံုးသူ ေမာင္ပိုင္ျဖိဳးေဇာ္ အသက္(၂၂) သည္ ရူပေဗဒ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ေက်ာင္းသားျဖစ္ျပီး မဟာျမိဳင္အပိုင္း(၁)ရပ္ကြက္ ၆၈လမ္း၆၉လမ္းႀကား ၃၈လမ္း၃၉လမ္းရွိ ေအာင္ခ်မ္းသာ အမ်ိဳးသားေဆာင္တြင္ေနထိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဓါးျဖင့္ထိုးသတ္သူ မစႏၵာလင္းက မဟာျမိဳင္အပိုင္း(၁) ၆၉လမ္း၇၀ လမ္းႀကား ၃၆ လမ္း ၃၇လမ္းရွိ စကားဝါ အမ်ိဳးသမီးေဆာင္တြင္ ေနထိုင္သူျဖစ္သည္။ အဆိုပါ လူသတ္မႈကို အမွတ္(၉) ျမိဳ့မ ရဲစခန္းမွ (ပ) ၅၂၂/၂၀၁၆ ရာဇသက္ႀကီး ဥပေဒ ပုဒ္မ-၃၀၂ျဖင့္ အမႈဖြင့္အေရးယူထားေႀကာင္း သိရသည္။

စိုင္းထူးခန္႔
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာ
https://www.facebook.com/NewsWatchJournal


ရန္ကုန္ျမိဳ႕ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊ ၃၅ လမ္းအလယ္ဘေလာက္ရိွ တိုက္အမွတ္ ၁၇၂ - ၄ လႊာရွိ ေနအိမ္သုိ႔ ယေန႔ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔ ၁၂ နာရီဝန္းက်င္က ေနအိမ္ေပၚတက္ခါ အႏုၾကမ္းစီးမႈတစ္ခု ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖဲြ႔႐ုံးမွ ရသည္။

" ျဖစ္စဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေသးစိတ္မသိရေသးဘူး။ ေနအိမ္မွာကသားအမိႏွစ္ေယာက္တည္းေနတာလုိ႔သိရတယ္။ အဘြားႀကီး ကေတာ္ေတာ္အသက္ႀကီးေနၿပီ။ အိမ္ေပၚတက္လာတဲ့သူက လူငယ္ပဲ။ တံခါးလည္းသူတုိ႔ ဖြင့္ေပးတာလုိ႔ သိရတယ္။ အဘြားႀကီးေတာ့ ဒဏ္ရာရရိွသြားတယ္။အဲဒီအခ်ိန္မွာ ပတ္ဝန္းက်င္ အကူအညီေတာင္းေတာ့ ဒီလူက ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားဖက္ကုိ ထြက္သြား လမ္းထဲကလူေတြဝုိင္းဖမ္းတာမိသြားတယ္။အိမ္ေပၚတက္တဲ့ လူေကာ၊အဘြားကုိေရာ ရဲတပ္ဖဲြ႔က ေဆး႐ုံေခၚသြားတယ္ ဟု ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၁)တုိင္းလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚၾကည္ျပာကေျပာသည္။

လင္းလင္းေအာင္
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)
https://www.facebook.com/NewsWatchJournal

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာလစာ ၃ သိန္းရရွိတဲ့၀န္ထမ္းေတြ အမႈထမ္းေတြအေနနဲ႔ အိမ္ယာ၀ယ္ယူဖို႔ အခက္အခဲေတြရွိေနတယ္လို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္း ေရးဆြဲေရးၫႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒါက္တာတိုးေအာင္က စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔ကျပည္လမ္းရွိ IBC ခန္းမမွာျပဳလုပ္တဲ့ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ယာေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေျပာပါတယ္။

လစာ ၃ သိန္းနဲ႔ ၃ သိန္းေအာက္ရရွိတဲ့ ၀န္ထမ္းအမ်ားစုကေတာ့ လက္ရွိမွာအိမ္ယာေတြ တည္ေဆာက္ေနေပမယ့္ ၀ယ္ယူႏိုင္ျခင္းမရွိသလို အိမ္ပိုင္ ယာပိုင္ မရွိတဲ့သူကလည္း အမ်ားစု ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ကမာၻ႔ဘဏ္က လစာ ၄ သိန္းရရွိတဲ့သူေတြကို ၀င္ေငြအလယ္အလတ္အဆင့္လို႔ သတ္မွတ္ထား ေပမယ့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့ လစာ ၃ သိန္းက ၀င္ေငြအလယ္အလတ္ အဆင့္မွာပဲ ရွိပါတယ္။

ရန္ကုန္တၿမိဳ႕လံုးက လစာ၀င္ေငြကိုၾကည့္မယ္ရင္ လစဥ္ ၁ သိန္းခြဲ ၂ သိန္း၀န္းက်င္ ရရွိသူက ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိၿပီး ၂ သိန္းအထိရ႐ွိတာက ၇၆ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ၃ သိန္းအထိရရွိတာက ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိပါတယ္။
DVB TV News



ရခိုင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကိုဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ေနၾကတာဟာ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္တယ္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တုံ႔ျပန္ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္က အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာ ျမန္မာအသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ ေတြ႔ဆံုတုန္း အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ရခုိင္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာရမယ္ဆုိလို႔ရွိရင္ ၊ က်မကေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာခ်င္တယ္။ က်မတုိ႔ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ကို ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ဟာက လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးေတာင္မဟုတ္ဘဲ ႏုိင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ပါေနတယ္လို႔ က်မတုိ႔ျမင္ပါတယ္။ အဲဒါ အင္မတန္မွ ၀မ္းနည္းစရာေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအဖဲြ႔ေတြရဲ႕ အက်ိဳးကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ က်မတုိ႔ တႏုိင္ငံလုံးအတြက္လုပ္ေနတဲ့ကိစၥ တခုကို မေအာင္ျမင္ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာေတြ ထားတယ္ဆုိတာေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကူညီတယ္ဆုိတာဟာ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းလည္း နားလည္ေအာင္ေျပာပါ။ ဒီလိုေကာ္မရွင္ဖဲြ႔ျခင္းဟာ က်မတုိ႔အတြက္ ဘာမွ ဆုတ္ယုတ္မႈမရွိဘူး။”

သူ အဲ့ဒီလိုမေျပာခင္ စက္တင္ဘာ ၁၆ ေန႔ရက္က ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႀကီးအက်ယ္႐ံႈးနိမ့္ခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးပါတီအပါအ၀င္ ပါတီ ၁၁ ခုက ရခိုင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တာကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

အလားတူ ရခိုင္ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္အမ်ားဆံုးရရွိထားတဲ့ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီကလည္း ရခိုင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တာကို ေတာက္ေလွ်ာက္ ကန္႔ကြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို ကန္႔ကြက္ေ၀ဖန္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ဘက္က အခု ပထမဆံုး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပန္လည္တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရက ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ကိုဖီအာနန္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္မယ့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ကို အဖြဲ႔၀င္ ၉ ဦးနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လအတြင္း ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ဖက္အလုပ္သေဘာစာခ်ဳပ္ကိုေတာ့ စက္တင္ဘာလ ဆန္းက လက္မွတ္ထိုးခဲ့ပါတယ္။

DVB TV News


ကဲြ်၊ ႏြားတိရစၧာန္ေမြးျမဴေရးၿခံမ်ား တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ျမင္း႐ိုင္း အေကာင္ေရ ၄၅၀၀၀ ကို သုတ္သင္ပစ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ေျမယာစီမံခန္႔ခဲြေရး ဗ်ဴ႐ို BLM ၏ အမ်ဳိးသားျမင္း႐ိုင္းႏွင့္ ျမည္းငယ္မ်ားအၾကံေပးဘုတ္အဖဲြ႕က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ တိရစၧာန္ေမြးျမဴေရးၿခံႀကီး မ်ား တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ ယခုကဲ့သို႔ ျမင္း႐ိုင္းမ်ား သုတ္သင္ျခင္းသည္ အေမရိကန္သမိုင္းတြင္ အႀကီးမား ဆံုး ျမင္းသုတ္သင္ရွင္းလင္းပဲြျဖစ္ၿပီး အခြန္ထမ္းျပည္သူမ်ားကလည္း ကုန္က်စရိတ္ကို ေပးေဆာင္ၾကရေတာ့ မည္။ ယင္းျမင္း႐ိုင္းမ်ားသည္ အစိုးရက ဦးပိုင္လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွေသာ စားက်က္ေျမမ်ားတြင္ ထိန္းသိမ္းထားရိွ ေသာ ျမင္းမ်ားျဖစ္သည္။

''လက္ရိွ စားက်က္ေျမေပၚမွာရိွတဲ့ ျမင္း႐ိုင္း ၄၅၀၀၀ ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ဖို႔ BLM ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ သူတို႔အေပၚ ေစာင့္ေရွာက္ထားတဲ့တာ၀န္ကို လံုး၀စြန္႔လႊတ္လိုက္တဲ့သေဘာပါပဲ။ BLM ဟာ ဒီလိုသတ္ျဖတ္ပစ္ မယ့္အစား အၾကင္နာနဲ႔ မ်ဳိးပြားမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးကိစၥကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့တယ္''ဟု အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ၾကင္နာသက္ညႇာေပးမႈအဖဲြ႕အစည္းတခုမွ စီနီယာဒုတိယဥကၠ႒ မစၥဟိုလီဟာဇတ္က ေျပာၾကားေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ျမင္း႐ိုင္းမ်ားကို BLM အဖဲြ႕ပိုင္ ျမင္းေဇာင္းမ်ားတြင္ ထိန္းသိမ္းထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမင္းေကာင္ ေရမွာ အဆမတန္တိုးပြားေနသည့္ ျပႆနာၾကံဳေတြ႕ေနရ၍ BLM က ၎တို႔ကို ညင္သာစြာ ဇီ၀ိန္ခ်ဳပ္ေပးရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေတာ႐ိုင္းမ်ားအတြင္း ျမင္း႐ိုင္းေကာင္ေရ ၅၀၀၀၀ နီးပါးခန္႔ရိွၿပီး ျမင္း႐ိုင္းအေသးစား ၂၇၀,၀၀၀ ကို ၁၉၇၁ ခုနွစ္ကတည္းကပင္ ဖယ္ရွားခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ဤကဲ့သို႔ ျမင္း႐ိုင္းမ်ားကို အစုလိုက္၊ အျပံဳလိုက္သုတ္သင္မႈမျပဳလုပ္ရန္ အေမရိကန္လူမႈအဖဲြ႕အစည္းမ်ားက ေတာင္းဆိုထားၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါျမင္း႐ိုင္းမ်ားကို BLM က ရွင္းလင္းသုတ္သင္ရန္ အဖဲြ႕ကဆံုးျဖတ္ၿပီး လက္ေတြ႕ သုတ္သင္မႈျပဳလုပ္သည္။ သို႔မဟုတ္ မည္ကဲ့သို႔ သုတ္သင္သည္ဆိုသည့္ကိစၥမ်ားကိုမူ ရွင္းလင္းစြာ မသိရ ေသးေခ်။

Ref;The Telegraph
ထြဋ္၀င္းထြဋ္
News Watch(ေစာင့္ၾကည့္သတင္းဂ်ာနယ္)

စစ္အစိုးရလက္ထက္က ျမန္မာ့ရုပ္ျမင္သံၾကားမွမၾကာခနလာေသာသီခ်င္းတပုဒ္ရွိသည္ ။သီဆိုသူကရဲေဘာ္စိုး၀င္းထင္သည္ ။

“ စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့တာ ဒို ့မမွုပါ
သယံဇာတေတြေပါတဲ့ေျမ “

ထိုသီခ်င္းကိုၾကားတိုင္း ရင္ေမာမိသည္ ။ စစ္အစိုးရသည္ အေနာက္တိုင္းနိုင္ငံမ်ား (အထူသျဖင့္အေမရိကန္အစိုးရ) မွျမန္မာနိုင္ငံအေပါ ္ နိုင္ငံေရးနွင့္စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုမ်ားျပဳလုပ္ထားျခင္းကိုအလြန္မခံခ်ိမခံသာျဖစ္ေနလ်က္တဖပ္ကလည္း ထိုပိတ္ဆို ့မွုမ်ားကိုအေရးမစိုက္ဟန္ ေဆာင္လ်ွက္ ၀ါဒျဖန့္ေနခဲ့ပံုမွာ ေရွ့ေနာက္မညီသလိုျဖစ္ေနပါသည္ ။ အေရးတကယ္မစိုက္လ်ွင္ျဖင့္ သီခ်င္းေတြဘာေတြနွင့္တုန္ ့ျပန္ေနဖို့ပင္မလိုပါ ။ မသိသလိုေနလိုက္ရံုပင္ျဖစ္ပါသည္ ။ ယခုေတာ့ စစ္အစိုးရက ေဆာင္းပါးမ်ားေရး၍ အေမရိကန္နွင့္အေနာက္တိုင္း၏ Sanctions (ပိတ္ဆို့မွု) မ်ားကို ဂရုမစိုက္ေၾကာင္း ၊ ရယ္စရာေကာင္းေၾကာင္း ၊ ျပည္တြင္းမွပုဆိန္ရိုးတို ့၏လုပ္ရပ္သာျဖစ္ေၾကာင္း ၊ ျမန္မာနိုင္ငံကိုသိမ္းပိုက္ခ်င္ေသာ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ့လက္သစ္မ်ား ၏ မစားရတဲ့အမဲသဲနွင့္ပက္ေသာလုပ္ရပ္သာျဖစ္ေၾကာင္း ၊ သူတို ့အစိုးရကဂရုမစိုက္ေၾကာင္း မၾကာခန၀ါဒျဖန့္ခ်ိပါသည္ ။ သီခ်င္းထဲမွာပါသလိုပင္ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ သယံဇာတေပါမ်ားေသာတိုင္းျပည္ျဖစ္သည္မွာမွန္ပါသည္ ။သို ့ေသာ္ထိုသယံဇာတမ်ားသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားတဦးတည္းတဖြဲ ့တည္းပိုင္မဟုတ္ပဲ တိုင္းသူျပည္သားအားလံုးပိုင္ဆိုင္ရံုမက ေနာင္လာမည့္အနာဂါတ္မ်ိဳးဆက္သစ္မ်ားပါပိုင္ဆုိင္သည္ဆိုေသာအခ်က္ကိုေတာ့ ထည့္မေျပာေပ ။ထို ့ေၾကာင့္ သယံဇာတေပါမ်ားမွုကိုအေျခခံ၍ စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုမ်ားကို တရုတ္နွင့္ေပါင္း၍ ျမန္မာ့နည္းျမန္မာ့ဟန္၊တရုတ္နည္းတရုတ္ဟန္နွင့္ အန္တုဗလျပဳခဲ့ရာ ၂၂ နွစ္ၾကာေသာအခါ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ သစ္ေတာဟူ၍ဘာမွမယ္မယ္ရရမက်န္ေတာ့ေသာ ေတာကတံုး ၊ေတာင္ကတံုးအခြံသက္သက္ခ်ည္းသာက်န္ေတာ့ေသာ နိုင္ငံျဖစ္လာခဲ့ေပ၏ ။ န.၀တ ၊ န.အ.ဖ ေခတ္တေလ်ွာက္လံုး ၀ါဒျဖန့္ေျပာဆိုလာခဲ့ရာတြင္ျမန္မာနိုင္ငံအေပါ ္ခ်မွတ္ထားေသာ စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုအားလံုးမွာ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေတာင္းဆိုသျဖင့္ျဖစ္လာရျခင္းလိုလို ေျပာဆိုေလ့ရွိပါသည္ ။ျမန္မာနိုင္ငံၾကီးမဖြံ ့ျဖိဳးမတိုးတက္ရျခင္းမွာ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္ NLDပါတီ၀င္မ်ား ၊ ျပည္ပအားကိုးပုဆိန္ရိုးမ်ားေၾကာင့္ဟုတစိုက္မတ္မတ္စြပ္စြဲေလ့ရွိပါသည္ ။စစ္အစိုးရအဖြဲ ့၀င္မ်ား၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမွုမ်ား၊ ကိုယ္က်ိဳးရွာအလြဲသံုးမွုမ်ား ၊ စီမံခန္ ့ခြဲမွုအလြဲမ်ား ၊လူ ့အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မွုမ်ား ၊ ဖိနွိပ္မွုမ်ား ၊ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေကာင္းစားေရးမူ၀ါဒမ်ားကိုမူတလံုးတပါဒမ်ွထည့္သြင္းေျပာၾကားေလ့မရွိေခ် ။

၁၉၈၈ တြင္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီအစိုးရထံမွ နိုင္ငံေတာ္ျငိမ္၀ပ္ပိျပားမွုတည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ ့ေခါ ္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကအာဏာသိမ္းခဲ့စဥ္က စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုမ်ားမရွိခဲ့ေသးပါ။ ေနာက္ပိုင္းမွသာ ဆိုးရြားေသာ လုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ဒီမိုကေရစီနွင့္လူ့အခြင့္အေရးကိုေလးစားေသာ နိုင္ငံမ်ားက အစိုးရ၏မေလ်ာ္ကန္ေသာ ၊ ရက္စက္ၾကမ္းတမ္းေသာအျပဳအမူမ်ားေၾကာင့္ေပါ ္ေပါက္လာျခင္းျဖစ္သည္ ။ ၁၉၈၈ စစ္အာဏာသိမ္းပြဲအျပီးတြင္ အခ်ိဳ့သံရံုးမ်ားမွသံတမန္ဆက္ဆံေရးအဆင့္ေလ်ွာ့ခ်သည့္အေနအထာေလာက္သာရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲအျပီး အနိုင္ရ NLDပါတီကိုအာဏာလြွဲေျပာင္းမေပးပဲ ဖိနိွပ္မွုမ်ားစြာျပဳလုပ္လာျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရးနွင့္နိုင္ငံေရးပိတ္ဆို ့မွုမ်ားကိုနုိင္ငံမ်ားစြာမွလုပ္လာၾကပါသည္ ။ ဤလုပ္ရပ္မ်ားျဖစ္ပြားခ်ိန္တြင္ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ခံေနရျပီး ပိတ္ဆို့မွုနွင့္ပါတ္သက္၍ ဘာမွေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းမရွိေပ ။ ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားမွာ စစ္အစုိးရေၾကာင့္သာေပါ ္ေပါက္လာရျခင္းျဖစ္သည္မွာထင္ရွားသည္ ။ပိတ္ဆို ့ၾကေသာနိုင္ငံမ်ားမွာလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတခုတည္းမဟုတ္ပဲ အဂၤလန္ ေနာ္ေ၀ ဆြစ္ဇာလန္အပါအ၀င္ဥေရာပသမဂၢ အဖြဲ ့၀င္နိုင္ငံမ်ား ၊ ၾသစေတးလ် ၊ကေနဒါ စေသာနုိင္ငံမ်ားလည္းပါ၀င္သျဖင့္ စစ္အစိုးရမွာတကမၻာလံုးနွင့္တေယာက္ျဖစ္ေန၏ ။ ၁၉၉၀ တြင္ဥေရာပသမဂၢမွခ်မွတ္ခဲ့ေသာဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားမွာ ျမန္မာအစိုးရအရာရွိမ်ားကိုျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာပိတ္ပင္မွု ၊ အဆင့္ျမင့္သံတမန္အစည္းအေ၀းမ်ားကို ေရြ ့ဆိုင္းျခင္း ၊ လူသားျခင္းစာနာမွုအေထာက္အပံ့မွလြဲ၍ ဘ႑ာေရးအကူုအညီမေပးျခင္း ၊စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုမ်ားခ်မွတ္ျခင္း ၊ျမန္မာအစိုးရအားလက္နက္ေရာင္းခ်မွုပိတ္ပင္ျခင္း ၊ျမန္မာနုိင္ငံမွ သဘာ၀သယံဇာတမ်ား တင္ပို ့ျခင္း တင္သြင္းျခင္း ကိုပိတ္ပင္ျခင္း ၊ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ျပည္ပရွိပိုင္ဆိုင္မွုမ်ားကို ထိမ္းခ်ဳပ္ျခင္း ၊ အခ်ိဳ ့ပုဂိၢဳလ္မ်ားနွင့္အဖြဲ ့အစည္းအခ်ိဳ ့ကိုအမည္ပ်က္စာရင္းသြင္းျခင္း တို ့ကိုျပဳလုပ္ခဲ့သည္။NLD ပါတီ၀င္မ်ားကို စစ္အစိုးရ၏ဖိနွိပ္ေနွာက္ယွက္မွုမ်ား ရပ္တန့္သြားေစရန္ ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ့သည္ ။

ကုလသမဂၢ ၊ ဥေရာပသမဂၢနွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ကာလမ်ားက အေရွ့အလည္ပိုင္းနိုင္ငံအခ်ိဳ ့ကို စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္အေရးယူပိတ္ဆို ့မွုမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ရာ စီးပြားေရးမ်ားၾကပ္တည္းလာျပီးေဒသတြင္းမတည္ျငိမ္မွုမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့သျဖင့္ အေတာ္ပင္ေ၀ဖန္ခံေနရေသာအခ်ိန္ျဖစ္သည္ ။ထို ့ေၾကာင့္ ဤတၾကိမ္တြင္ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံကိုဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့ေသာအခါ ထိုအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးမွေရွာင္ရွားနိုင္ရန္ (ေဒသခံျပည္သူလူထုမထိခိုက္ေစရန္) အတတ္နိုင္ဆံုးၾကိဳးစားလာၾကေပသည္ ။ထိုအခါ Targeted Sanctions (ဥေရာပသမဂၢက Stand Alone Sanction ဟုေခါ ္သည္) ေခါ ္လူပုဂၢိဳလ္မ်ားကိုပစ္မွတ္ထားကာ သီးသန္ ့ျပဳလုပ္ေသာ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္မွုပံုစံကိုပိုမိုက်င့္သံုးလာၾကေပသည္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွ ဒီမိုကေရစီနွင့္ လူ့အခြင့္အေရးကိုထိပါးေနွာက္ယွက္ေနသည္ဟုသူတို ့ယူဆေသာ အေျပာင္းအလဲကိုမလိုလားသူ (သို့မဟုတ္) ျပည္သူလူထုကိုဖိနွိပ္သူ ဟုယူဆသူမ်ားကိုသာစာရင္းျပဳစု၍ သူတို ့၏ပိုင္ဆုိင္မွုမ်ားကိုထိမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊အေမရိကန္နွင့္ အီးယူပိုင္နက္ထဲသို့၀င္ေရာက္ခြင့္ကန့္သတ္ျခင္း ၊ ၎တို့ပိုင္ဆုိင္ေသာကုမၼဏီမ်ားနွင့္စီးပြားေရးလုပ္ျခင္းကို တားျမစ္ျခင္းစေသာ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားကိုခ်မွတ္ခဲ့ရာ ျမန္မာနုိင္ငံမွလူပုဂၢိဳလ္ ၆၁ ဦး နွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၈၃ ခုကို ဒဏ္ခတ္ပိတ္ပင္ခဲ့ေလ၏ ။ အျခားေသာအေထြေထြဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားတြင္လည္း တိုးသာဆုတ္သာေအာင္ တနွစ္တခါျပန္လည္သံုးသပ္ျပီး အေျခအေနမ်ားတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာပါက ေျဖေလ်ွာ့မွုမ်ားျပဳလုပ္နိုင္ေအာင္ထည့္သြင္းျပဌာန္းထားေလသည္ ။ထိုကန့္သတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွအလါန္ခ်မ္းသာေသာ ခရိုနီၾကီးမ်ား စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးအခ်ိဳ့သည္ ေငြေၾကးအလြန္ခ်မ္းသာေသာ္လည္း အေမရိကနွင့္ဥေရာပနိုင္ငံမ်ားသို ့ေဆးသြားကုခြင့္မရျခင္း၊ ေက်ာင္းတက္ခြင့္မရျခင္းတို့ျဖစ္ေပါ ္ခဲ့ေပ၏ ။ သို ့ေသာ္ထိုအေရးယူပိတ္ဆို့မွုမ်ားသည္ အမွန္တကယ္အလုပ္မျဖစ္ပဲ နိုင္ငံေရးသိကၡာခ်ရံု ၊နိုင္ငံေရးဖိအားေပး ရံုသက္သက္သာျဖစ္ျပီးျပည္သူလူထုကိုသာပိုမိုဆင္းရဲၾကပ္တည္းေစသည္ဟုအခ်ိဳ ့ကေ၀ဖန္ၾကသည္ ။ ဟုတ္သင့္သေလာက္လဲဟုတ္ေပသည္ ။ ပိုက္ဆံအလြန္ခ်မ္းသာေသာ ခရိုနီၾကီးမ်ားနွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ား သည္ အေမရိကန္ဘဏ္မ်ားတြင္ေငြမ်ားအပ္နွံထားသူမရွိသေလာက္ရွားသျဖင့္ သူတို ့၏ပိုင္ဆုိင္မွုမ်ားကို အေမရိကန္က သိမ္းယူထားလိုက္နိုင္ျခင္းမွာ ျဖစ္မလာခဲ့ေပ ။ ထိုသို ့အေမရိကန္နွင့္ဥေရာပကလက္မခံေသာေငြေၾကးမ်ားအား စကၤာပူကအစစ္အေဆးမရွိလက္ခံေနေသာအခါ အေမရိကန္နွင့္ အီးယူ၏ပိတ္ဆို့မွုမွာ ဟန္ျပသက္သက္ဆိုသလိုျဖစ္ေနသည္ဆိုျခင္းမွာလည္းမမွားေပ ။ လာဘ္စားမွုနွင့္ အမည္မေဖာ္နိုင္ေသာလုပ္ငန္းမ်ားနွရရွိသည့္ေငြေၾကးမ်ားမွာလည္း တရုတ္ဘဏ္မ်ားနွင့္စကၤာပူဘဏ္မ်ားတြင္အပူအပင္မရွိအပ္နွံနိုင္ၾကေလသည္ ။ မည္သူကအပူအပင္ရွာ၍ အေမရိကသို ့သြားေနမည္နည္း ။ နယူးေယာက္ကိုမလာရေသာခရိုနီသည္ ေဟာင္ေကာင္တြင္သြား၍ေပ်ာ္ပါးမည္ ။ လန္ဒန္ကလက္မခံလ်ွင္ ဒူဘိုင္းမွာအိမ္ေတြေျမေတြ၀ယ္ထားမည္ ။ ပဲရစ္ကလက္မခံလ်ွင္ ပီကင္းမွာရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမည္ ။စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအတြက္လည္းထိုနည္းနွင္နွင္ပင္ အေမရိကန္နွင့္ ဥေရာပနိုင္ငံမ်ားက စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားျမန္မာသို ့တင္ပို့ေရာင္းခ်ျခင္းကိုပိတ္ပင္ထားလ်ွင္ တရုတ္တပ္မေတာ္ထံက၀ယ္မည္ ၊ ရုရွားထံက၀ယ္မည္ ၊ ယုတ္စြအဆံုး မိမိလိုပင္ကမၻာက၀ိုင္းပယ္ထားေသာေျမာက္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွစစ္ပစၥည္းမ်ားကို၀ယ္မည္ျဖစ္သည္ ။ စီးပြားေရးပိတ္ဆို့မွုမ်ားေၾကာင့္နိုင္ငံေရး သိကၡာက် အရွက္ကြဲရေသာ္လည္း ျမန္မာနုိင္ငံသည္ တရုတ္၊ရုရွား ၊ ေျမာက္ကိုရီးယားတို ့နွင့္ပိုမိုနီးစပ္သြားေသာရလာဒ္ထြက္ေပါ ္ခဲ့ေလ၏ ။ ေစ်းတြက္တြက္ေသာအခါ ခရိုနီလည္းမရွံုး ၊ ျမန္မာစစ္တပ္လည္း မရွံုးပဲ တိုင္းျပည္နွင္နွင့္ျပည္သူလူထုသာ မိေအးနွစ္ခါနာဆိုသလို ဘက္ေပါင္းစံုမွခံရေလသည္ ။ ခံရပံုမွာ နိုင္ငံျခားမွရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမွုမ်ားမလာသျဖင့္ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးျခင္းကို ပထမခံရ၏ ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွထုတ္လုပ္ေသာအထည္အလိပ္အပါအ၀င္ ထုတ္ကုန္မ်ားကို ပိတ္ပင္လိုက္သျဖင့္ စက္ရံုအလုပ္ရံုမ်ားပိတ္ရကာ အလုပ္လက္မဲ့မ်ားျဖစ္ၾကျပီးဒုတိယမိနစ္နာၾက၏ ။ ၅၁ သန္းေသာျမန္မာျပည္သူလူထုပိုင္ဆိုင္သည့္ သဘာ၀သယံဇာတမ်ားကို တရုတ္စေသာနိုင္ငံမ်ားသို ့စစ္အစိုးရနွင့္ခရိုနမ်ားကရရာေစ်းျဖင့္ ေဖာခ်င္းေသာခ်င္းေရာင္းခ်ၾကေသာေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ကနစ္နာရျပန္သည္ ။ သို ့ေသာ္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိေစခ်င္ေသာအခ်က္မွာ ဤစီးပြားေရးဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားသည္ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္နိုင္ငံေရးသမားမ်ားေၾကာင့္ေပါ ္ေပါက္လာျခင္းလံုး၀မဟုတ္ပဲ စစ္အစိုးရ၏ အမွားမ်ားေၾကာင့္သာ တစထက္တစဆိုးလာရျခင္းျဖစ္သည္ ။ ဥပမာအားျဖင့္အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွျပဌာန္းေသာ ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားသည္ ယခင္ကဟန္ျပေလာက္သာျဖစ္ျပီးသိပ္မျပင္းထန္ေသးေပ ။ သို ့ေသာ္ ၂၀၀၃ ခုေမလ ၃၀ ရက္ေန့တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္ သူ ့ကိုအားေပးေထာက္ခံသူရာေပါင္းမ်ားစြာအားျခံဳခိုတိုက္ခိုက္ကာ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ရန္ၾကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္းလုပ္ၾကံမွုၾကီးအျပီးတြင္ေတာ့ နိုင္ငံတကာမွဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့မွုမ်ားမွာ ျပင္းထန္လာခဲ့ေတာ့သည္။ ဒီပဲယင္းသည္ သူတို့လက္ခ်က္မဟုတ္သေယာင္ စစ္အစိုးရကဟန္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ေျခစလက္စမ်ားအရ စစ္အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေသာေခတ္တြင္ အစိုးရ၏ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံမရွိပဲ မည္သည့္အဖြဲ့အစည္းကမွဤမ်ွၾကီးမားေသာအုပ္စုလိုက္လုပ္ၾကံသတ္ျဖတမွုၾကီးမ်ိဳးကိုလုပ္နိုင္မည္မဟုတ္ ေၾကာင္းအားလံုးသိၾကေပ၏။ထူးဆန္းေသာျဖစ္ရပ္မွာလည္း လုပ္ၾကံခံရ၍ေသဆံုးသြားသူမ်ားဘက္မွဥပေဒေၾကာင္းအရဘာမွတရားစြဲဆိုခြင့္မရခဲ့ပဲ ၊ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရျခင္းေဘးမွကံသီ၍လက္မတင္ေလးလြတ္ေျမာက္လာခဲ့သူေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္ဦးတင္ဦးတို့အား ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ ။ တရားလိုကတရားခံျဖစ္ျပီး တရားခံမ်ားက တရားလိုျဖစ္ေနေသာလုပ္ရပ္ျဖစ္သည္ ။ ထိုျဖစ္ရပ္အတြက္ယေန့အထိျမန္မာနိုင္ငံတြင္ တရားမ်ွတမွုနွင့္ ဥပေဒမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည္ ။ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို့အာဏာရလာေသာအခါ ထိုဒီပဲယင္းအေရးအခင္းလက္သည္တရားခံကိုေကာ္မရွင္ဖြဲ ့၍စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္မည္ဟုထင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလို လိုလားေသာေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ခါးသီးဖြယ္အတိတ္ကျဖစ္ရပ္ဆိုးကိုျပည္ဖံုးကားခ်ခဲ့ပါသည္ ။ စာေရးသူ၏အျမင္အရေျပာရပါမူ လူပုဂၢိဴလ္ေရးမပါပဲ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးရွုေထာင့္မွၾကည့္၍ ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းကို ျပန္လည္စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္သင့္ပါ၏ ။ ျပစ္မွုက်ဴးလြန္သူမ်ားကိုအျပစ္မေပးနိုင္ေတာင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသင့္ေပ၏ ။ ထားေတာ့ ဤကားေျပာလိုရင္းမဟုတ္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အစိုးရဦးစီးေသာအၾကမ္းဖက္မွုတခုေၾကာင့္ ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းအျပီးတြင္ ပိတ္ဆို ့ဒဏ္ခတ္မွုမ်ားတဟုတ္ထိုးတိုးတက္မ်ားျပားလာျခင္းကိုေျပာလိုရင္းျဖစ္သည္ ။

ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းအျပီးတြင္ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္းထိမ္းသိမ္းခံရသည္ ။ ထို့ေနာက္ ၂၀၀၉ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန ့တြင္ အေမရိကန္အထက္လြွတ္ေတာ္အမတ္ဂ်င္၀က္သည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနေသာ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္ စိမ္းလဲ့ကန္သာ နိုင္ငံေတာ္ဧည့္ေဂဟာတြင္ ၄၅ မိနစ္ခန့္ေတြ ့ဆံုေဆြးေနြးခြင့္ရခဲ့ပါသည္ ။ ထိုေတြ ့ဆံုေဆြးေနြးပြဲတြင္ေျပာၾကသည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အေမရိကန္သံရံုးက ၾသဂုတ္လ ၁၉ ရက္ေန့တြင္ သူ ့နိုင္ငံသို ့ေၾကးနန္းျဖင့္အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္ ။ ၀ီကီလိခ္ေပါက္ၾကားမွုအရထိုေၾကးနန္းထြက္ေပါ ္လာခဲ့ရာ ရွည္လ်ားလွေသာေၾကးနန္းစာတြင္ စိတ္၀င္စားဖြယ္အခ်က္မွာ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စီးပြားေရးပိတ္ဆို့မွုမ်ားနွင့္ပါတ္သက္၍ ဂ်င္၀က္ကိုေျပာၾကားခ်က္မ်ားျဖစ္သည္ ။အေမရိကန္သံရံုးေၾကးနန္းစာထဲတြင္ဤသို့ေရးထား၏

“She noted that sanctions were strengthened after the Depayin incident (Note: in which government-backed thugs attacked a convoy carrying ASSK and her supporters, killing several), but she had not called for those measures.”

ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းအျပီးတြင္ အေရးယူဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားပိုမိုတင္းၾကပ္လာသည္ကို သူသိပါေၾကာင္း ( မွတ္ခ်က္- ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းမွာအစိုးရေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားေသာလူရမ္းကားမ်ားကေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နွင့္သူမကိုေထာက္ခံသူမ်ားလုိက္ပါလာေသာယာဥ္တန္းကိုတိုက္ခိုက္ျခင္းျဖစ္ျပီး လူေပါင္းမ်ားစြာေသဆံုးခဲ့သည္) သို ့ေသာ္ ဤကဲ ့သို ့ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို ့မွုမ်ားျဖစ္ပြားေအာင္ သူေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္းမဟုတ္ပါေၾကာင္းေျပာၾကားသည္ဟူ၍ပါရွိေပသည္ ။ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာစကားကိုေၾကးနန္းထဲတြင္ဆက္လက္ေဖာ္ျပရာတြင္
“ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့စီးပြားေရး နိမ့္က်ေနတာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့တာေတြနဲ့မဆိုင္ဘူး ( ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၂၀၀၈ နိုင္ငံတကာေငြေၾကးရံပံုေငြအဖြဲ ့၏ထုတ္ျပန္ခ်က္က္ိုကိုးကားလ်က္) စစ္အစိုးရရဲ ့လြဲမွားတဲ့ စီးပြားေရးမူ၀ါဒလမ္းညြွန္မွုေတြ ေၾကာင့္ျဖစ္တာပါ ။ စီးပြားေရးပိတ္ဆို ့မွုေတြဟာနုိင္ငံေရးအေၾကာင္းသက္သက္ပါပဲ။ နိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွုေတြျဖစ္လာရင္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့တာေတြေပ်ာက္သြားမွာပဲ ။ဒါဟာရွင္းရွင္းေလးပဲ “ ဟုေျပာခဲ့သည္ ။

ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာခဲ့သလိုပင္ ။ အေမရိကန္အစိုးရသည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တြင္ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ထိမ္းသိမ္းထားရာမွလြွတ္ေပးျပီးနိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲအခ်ိဳ ့ျပဳလုပ္ခဲ့သည္နွင့္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို့မွုမ်ားကိုတဆင့္ျခင္းေျဖေလ်ွာ့ေပးခဲ့ေလသည္ ။ ထို့ေၾကာင့္ယခုအခါ အေမရိကန္ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမွုအခ်ိဳ ့ျမန္မာျပည္တြင္းသို ့၀င္လာၾကေပျပီ ။ ကိုကာကိုလာ ၊ KFC ၾကက္ေၾကာ္စေသာ လုပ္ငန္းမ်ားျမန္မာနိုင္ငံထဲ၀င္လာၾကေပျပီ ။ ပိတ္ဆို့မွု၌ က်န္ရွိေနေသးသည္မွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အားစစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားေရာင္းခ်ျခင္းကိုတားျမစ္ထားျခင္းနွင့္ Targeted Sanctions အရ လူပုဂၢိဳလ္ ၆၁ ေယာက္နွင္ ့တြဲဖက္၍စီးပြားေရးမလုပ္ရန္ ၊ ထိုလူမ်ားပိုင္ဆိုင္ေသာ ကုမၼဏီနွင့္လုပ္ငန္း ၈၃ ခုနွင့္ပါတ္သက္ျပီး ရင္းနွီးျမွုပ္နွံမွုမလုပ္ရန္( အလုပ္တြဲမလုပ္ရန္)ျဖစ္သည္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွစစ္အစိုးရနွင့္ရင္းနွီးပါတ္သက္ခဲ့ၾကေသာခရိုနီၾကီးအမ်ားစုထိုတားျမစ္စာရင္းထဲမွာပါေနပါသည္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွလူသိထင္ရွားေသာပုဂၢလိကဘဏ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားလည္းထိုတားျမစ္စာရင္းထဲမွာပါေနဆဲျဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်က္သည္ အေမရိကန္ကုန္သည္မ်ားနွင့္စက္မွုလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကိုအထိနာေစသည္ ။ ျမန္မာျပည္မွခရိုနီၾကီးမ်ားသည္ အလြန္ခ်မ္းသာၾကြယ္၀လွျပီးစီးပြားေရးလုပ္ကြက္ေကာင္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လြွမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ထားၾကရာ ထိုခရိုနီမ်ားနွင့္မပါတ္သက္ပဲ ျမန္မာျပည္တြင္း၀ယ္စီးပြားေရးစတင္လုပ္ကိုင္ဖို့ခက္ခဲေပလိမ့္မည္ ။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တရုတ္ ၊စကၤာပူ ၊ထိုင္း ၊ဗီယက္နမ္၊ကိုရီးယားစေသာနိုင္ငံမ်ားသည္ ထိုသို့ေသာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္မ်ားမရွိသျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္ ထင္တိုင္းၾကဲကာ အတားအဆီးမရွိ ခရီးေပါက္ေနၾကေပသည္ ။ ယခုအခါနိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတရား၀င္အလုပ္သေဘာခရီးစဥ္၍ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို့မွုမ်ားေျဖေလ်ွာ့ေရးအေပါ ္ေဒါ ္ေအာ္ငဆန္းစုၾကည္၏သေဘာထားကို သမၼတအိုဘားမားနွင့္ လြွတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကေမးျမန္းမည္ဟုသိရေပသည္ ။

က်ြန္ေတာ့္သေဘာကိုေျပာရလ်ွင္ အေမရိကန္၏အေရးယူပိတ္ဆို့မွုအားလံုးကို ဖယ္ရွားေပးေစခ်င္ပါသည္ ။ ခရိုနီနွင့္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ၆၁ ေယာက္ကို ေမတၱာရွိလြန္း၍ေတာ့မဟုတ္ ။သူတို ့ပိုင္ကုမၼဏီ ၈၃ ခုကို ေစတနာရွိလြန္း၍ေတာ့မဟုတ္။ ျမန္မာျပည္ကိုခ်စ္သျဖင့္ ျမန္မာျပည္သူလူထုကိုအလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းမ်ားစြာတိုးတက္ရရွိေစခ်င္၍ျဖစ္သည္ ။ တရုတ္ကုမၼဏီမ်ား ၊ ထိုင္းကုမၼဏီမ်ား၊ထိုင္၀မ္ကုမၼဏီမ်ား ၊ ကိုရီးယားကုမၼဏီမ်ား ျပိဳင္ဘက္မရွိထင္တိုင္းၾကဲေနသည့္ေနရာတြင္ တာ၀န္ယူမွု တာ၀န္ခံမွုရွိေသာ အေမရိကန္ကုမၼဏီမ်ား၀င္ေရာက္လာေစလို၍ျဖစ္သည္ ။ ခရိုနီမ်ား ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားအေနနွင့္ အေမရိကန္ကစီးပြားေရးပိတ္ဆို့ထားလည္း အေနအစားပ်က္သည္မဟုတ္ ။ စားျမဲစားဆဲ ခ်မ္းသာေနၾကဆဲသာျဖစ္သည္ ။သူတို့ခ်မ္းသာတာ ၊သူတို့စားေပါက္ေခ်ာင္တာမေခ်ာင္တာျပည္သူလူထုကစိတ္မ၀င္စားပါ။သူတို့မေကာင္းခဲ့သည္ကားမွန္ပါ၏။သို့ေသာ္သူတုိ ့ကိုအျပစ္ေပးဖို့ မဆိုင္ေသာျပည္သူလူထုကပါ၀င္၍ ခံေနရသည္မွာယုတၱိမရွိပါ ။သဘာ၀မက်ပါ။ ျပည္သူလူထုစိတ္၀င္စားသည္ကအားလံုးစား၀တ္ေနေရးေခ်ာင္လည္ဖို့ပင္ျဖစ္သည္။ထို ့ေၾကာင့္ထိုလူေတြ နွင့္သူတို့က်ဴးလြန္ခဲ့သမ်ွကို စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္မွုမွ ေလ်ွာ္ပစ္လိုက္၍အေမရိကန္ရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမွုျပည္တြင္းကို၀င္လာေစျပီး စက္ရံုအလုပ္ရံုမ်ားထူေထာင္ကာ ၅၁ သန္းေသာျပည္သူလူထု၏ မနက္စာညစာနပ္မွန္ရေအာင္ရုန္းကန္ေနရေသာဘ၀မ်ားကိုျမွင့္တင္နိုင္ေစရန္ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေကာင္းဆံုး၊ဆံုးျဖတ္အၾကံေပးနိုင္လိမ့္မည္ဟုယံုၾကည္ပါေၾကာင္းေရးသားလိုက္ရပါသည္။

သရ၀ဏ္(ျပည္)

ေစာင့္ၾကည့္ဂ်ာနယ္
၁၆.၉.၂၀၁၆[full-post]

ဒီမို ကေရစီ အေရး အတြက္ ထူးထူးျခားျခား စြမ္း ေဆာင္ ေပးျခင္း အားျဖင့္ လူသား ေတြ ဘဝ ျမႇင့္တင္ ေပး နိုင္ ခဲ့သူ ကို ေရြး ခ်ယ္ တာ ပဲ ျဖစ္

အေမရိကန္နိုင္ငံကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ စေနေန႔ ညေနမွာ ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္ ၊ ဟားဗတ္ ေဖာင္ေဒးရွင္းက ခ်ီးျမႇင့္မယ့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဟားဗတ္ ပီတာ ေဂ် ဂိုးမက္စ္ လူသားခ်င္း စာနာမွုဆုကို လက္ခံယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆုလက္ခံယူပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားမွာပါ။ ႏွစ္စဥ္ လူ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကို ဇကာတင္ စိစစ္ ၿပီးမွ ၊ ဒီ လူသားခ်င္း စာနာမွု ဆုကို ေပး အပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဟားဗတ္ေဖာင္ေဒးရွင္း ဒါရိုက္တာ အယ္လန္ ေကာင္တာ က ဆုေရြးခ်ယ္ ခဲ့မွု နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဇကာတင္ စာရင္းကို အႀကံျပဳ ၾက သူေတြ ကေတာ့ ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္ မွာ ပညာသင္ ယူ ေနၾကတဲ့ ေက်ာင္းသူ/ ေက်ာင္းသား ေတြနဲ႔ ဘာသာရပ္ ဆိုင္ရာ မဟာဌာန အသီးသီး တို႔ စုေပါင္း ထားတဲ့ ေကာ္မတီ က ျဖစ္ပါတယ္။

အဓိက ကေတာ့၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ဒီမို ကေရစီ အေရး အတြက္ ထူးထူးျခားျခား စြမ္း ေဆာင္ ေပးျခင္း အားျဖင့္ လူသား ေတြ ဘဝ ျမႇင့္တင္ ေပး နိုင္ ခဲ့သူ ကို ေရြး ခ်ယ္ တာ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ဆု ကို ရဖူး ခဲ့သူ ေတြကို ၾကည့္ရင္ ဘုန္း ေတာ္ႀကီး ဒပ္စမြန္ တူးတူး နဲ႔ မာလာလာ တို႔လို သူမ်ိဳးေတြ ပါဝင္ ပါတယ္။

ဒီေန႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ကမၻာ ႀကီး မွာ ထူးခၽြန္ ေျပာင္ေျမာက္ တဲ့ အေတြး အေခၚ အယူအဆ ေတြ ကို ေဖာ္ထုတ္ နိုင္ ၾကသူ ေတြ ရဲ့ လုပ္ရပ္ ေတြ နဲ႔ ဟားဗတ္ ေက်ာင္းသူ/ေက်ာင္းသားေတြကို ထိေတြ႕ ရင္းႏွီးေစဖို႔ ဟားဗတ္ က အျမဲ ႀကိဳးပမ္း ေနပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေရး ေတြ ကတဆင့္ လူသား ေတြ ရဲ့ ေကာင္းက်ိဳး ခ်မ္းသာ ကို ေဖာ္ေဆာင္ ေပး နိုင္စြမ္း ရွိ ရမယ္ ဆိုတဲ့ စံႏွုန္း အေပၚ မူတည္ ၿပီး ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဟားဗတ္ မွာ နိုင္ငံ တကာ က ထူးခၽြန္ တဲ့ သူေတြ ပညာ သင္ ေနၾက ၿပီး၊ သူတို႔ဟာ အနာ ဂတ္ မွာ ဦးစီးဦးေဆာင္ ေနရာ ေရာက္ လာၾက မယ့္သူေတြ လို႔ ေမၽွာ္လင့္ နိုင္တဲ့ အတြက္၊ သူတို႔ အတြက္ အတုယူ အားက် သင့္တဲ့ လူေတြ နဲ႔ ထိေတြ႕ ခြင့္ ေပးတာ မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ လို႔ မေရြးခ်ယ္ ဘူး ဆိုတာ ေတာ့ မရွိဘူးလို႔ ဆုေရြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႕ဉီးေဆာင္သူ ေဒါက္တာ အယ္လန္ ေကာင္တာ က ဆက္လက္ ေျပာၾကားပါတယ္။

နိုဘယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆု ေရြးခ်ယ္ေရး ေကာ္မတီ ရဲ့ ဥကၠဌ ေဟာင္းလည္း ျဖစ္ ေနာ္ေဝ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဟာင္း လည္း ျဖစ္တဲ့ သိုဘီယြန္ ဂ်က္ကလန္ Thorbjørn Jagland ကိုဟားဗတ္ က လူသားခ်င္း စာနာမွု ဆု ေပးခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ့ လူသား အက်ိဳး ျပဳ စြမ္းေဆာင္ မွု ေတြ အေပၚ အေျခခံ ၿပီး ေရြးခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆု ကို လက္ခံ တုန္း ကလည္း သိုဘီယြန္ က ဥေရာပ ေကာင္စီ ရဲ့ အမွုေဆာင္ အတြင္းေရးမွုး တစ္ေယာက္ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ေနဆဲပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေၾကာင္း ေျပာရရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ အနည္းငယ္ တုန္း ကပဲ သူ႔ကို ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္ ဂၽြန္ အက္ဖ္ ကေနဒီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေက်ာင္း မွာ ဧည့္သည္ ေတာ္ အေနနဲ႔ ေခၚယူ ၿပီး စကား ေျပာ ေစခဲ့ ပါတယ္။

ဟားဗတ္ ေက်ာင္းသား ေတြ သိပ္ ေလးစား အားက် တာကို ေတြ႕ရတယ္ ဆိုၿပီး Boston Globe သတင္းစာ က ေရး ခဲ့တာ ကို ၾကည့္ရင္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ ေက်ာင္းသား ေတြ အေပၚ လႊမ္းမိုး နိုင္သူ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာ ထင္ရွား ပါတယ္။
BBC Burmese

ဆီးရီးယား အတိုက္အခံ စစ္သားေတြ

အေမရိကန္ တို႔ရဲ့ ေလေၾကာင္းကေန ဗုံးၾကဲ တိုက္ခိုက္မွုေၾကာင့္ အိုင္အက္စ္ အစၥလာမ္နိုင္ငံ အဖြဲ႕ကို တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ ဆီးရီးယား စစ္သားေတြ ေသဆုံးခဲ့တယ္ဆိုတာကို အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖြဲ႕က ဝန္ခံ လိုက္ ပါတယ္။

Syrian Observatory for Human Right အဖြဲ႕က အနည္းဆုံး စစ္သား ၈၀ ေသဆုံးခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ညြန္႔ေပါင္းတပ္ဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေျပာဆိုသြားတာကေတာ့ ဒီတိုက္ခိုက္မွုကို သူတို႔က ဆီးရီးယား အစိုးရမွန္းသိသိနဲ႔ တမင္ရည္ရြယ္တိုက္ခိုက္တာမဟုတ္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။

ဆီးရီးယားမွာ စစ္တပ္ေတြက အမ်ားအျပားရွိေနၾကၿပီး ေနရာယူထားပုံကလည္း ရွပ္ေထြးသလို တဖြဲ႕နဲ႔တဖြဲ႕ကလည္း နီးကပ္ေနၾကလို႔ သူတို႔အေနနဲ႔ မွားယြင္းတိုက္ခိုက္တာသာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သူတို႔က အိုင္အက္စ္ တပ္ဖြဲ႕လို႔ထင္ၿပီးတိုက္ခိုက္ခဲ့တာလို႔ ေျပာပါတယ္။

ဆီးရီးယားအစိုးရတပ္ဖြဲ႕မွန္းသိသိခ်င္းမွာ တိုက္ခိုက္တာကို ရပ္တန္႔ခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

႐ုရွားကေတာ့ ဆီးရီးယားစစ္တပ္ကို အေမရိကန္က အခုလိုတိုက္ခိုက္လိုက္တာဟာ အိုင္အက္စ္အဖြဲ႕ဟာ အခြင့္ေကာင္းရၿပီး ေရွ႕ဆက္ခ်ီတက္နိုင္ေအာင္လုပ္ေပးတာလို႔ ဆိုပါတယ္။

အခု ႐ုရွားနဲ႔ အေမရိကန္ သေဘာတူ ထားတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္အရ အစိုးရစစ္တပ္နဲ႔ သူပုန္အဖြဲ႕ေတြ တိုက္ခိုက္မွုကို ရပ္စဲထားၿပီး အိုင္အက္စ္ အဖြဲ႕နဲ႔ ဂ်ီဟာ့ဒ္ ဝါဒီ အယ္လ္ ႏူဇရာ အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ကိုသာ တိုက္ခိုက္ၾကဖို႔ သေဘာ တူ ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

သေဘာတူ ညီခ်က္အရ အေမရိကန္ ေလေၾကာင္း တပ္ဖြဲ႕က ဆီးရီးယား အစိုးရစစ္တပ္ကို တိုက္ခိုက္ေနတာကိုလည္း ရပ္တန္႔ေပးရမွာ ျဖစ္သလို ႐ုရွား ေလေၾကာင္းတပ္ဖြဲ႕က ဆီးရီးယား သူပုန္ေတြကို တိုက္ခိုက္ ေနတာကိုလည္း ရပ္တန္႔ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
BBC Burmese

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စေနေန႔ ညေနပိုင္းမွာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ ဟားဗတ္ေဖာင္ေဒးရွင္းက ခ်ီးျမွင့္တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာဆု - Harvard Humanitarian of the Year ဆုကို လက္ခံ ရယူခဲ့ပါတယ္။

ဒီဆုလက္ခံရယူခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လူသားေတြ အတြက္ ေလာကႀကီးမွာ သာတူညီမွ်ရွိေရးဟာ သိပ္ကို အေရးပါေၾကာင္း အခုလို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ပစၥည္းဥစၥာ ပိုင္ဆိုင္တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရရင္၊ ဘာ့ေၾကာင့္ ပိုင္ဆိုင္ခ်င္ၾကတာပါလဲ၊ လံုၿခံဳေရး အတြက္ေၾကာင့္လား၊ သူမ်ားထက္ သာခ်င္လို႔လား၊ က်မေတာ့ သိပ္မသိပါဘူး။ အဲဒီအေျဖကို သိခ်င္ပါတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့သူေတြက ဘာ့ေၾကာင့္မ်ားပိုၿပီး ခ်မ္းသာခ်င္ၾကတာပါလဲ၊ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့ အေျဖ ရွာရပါေတာ့မယ္။ မတူကြဲျပားတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ၾကားမွာ ဆက္ဆံေရး ပိုေကာင္းလာေအာင္ က်မတို႔ တခုခုေတာ့ ရွာၾကရပါေတာ့မယ္။ ဒီကိစၥဟာ လူသား ေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ျဖစ္တာမို႔ လူသားေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး က်မယံုၾကည္ခ်က္ကေတာ့ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ၾကားမွာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ မခ်ဥ္းကပ္ မခ်င္း ေရွ႕တိုးႏိုင္မယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။

လူသားေတြရဲ့ အဖြဲ႔အစည္းဟာ ေနာက္ကိုမဆုတ္ပါဘူး။ ေရွ႕ကိုပဲ တိုးတက္မယ္ဆိုတာ က်မ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘယ္လို တိုးတက္ေအာင္ လုပ္မယ္ ဆိုတဲ့ အေျဖကို ရွာၾကရမွာပါ။ ဒီေက်ာင္းေတာ္ႀကီးမွာ ကမာၻ႔အရပ္ရပ္က ဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈ မ်ိဳးစံုနဲ႔ လူေတြ စုေဝးေနတာမို႔ ဒီအေျဖကို ဒီေနရာမွာ ရွာလို႔ ရႏုိင္တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘယ္လိုရွာရမယ္ဆိုတဲ့ အေျဖကို ေျပာၾကပါလို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားသြားတာပါ။”

ေဘာ္စတြန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ကမာၻ႔ထိပ္တန္း ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္ ေဖါင္ေဒးရွင္း က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို Peter J. Gomes Humanitarian Award ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စေနေန႔ မနက္ပိုင္းက နယူးေယာက္ျမန္မာသံရံုးမွာ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၁၉ ရက္ တနလၤာေန႔ က်ရင္ေတာ့ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကုလသမဂၢ ဌာနခ်ဳပ္မွာ က်င္းပမယ့္ ဒုကၡသည္နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ား ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္မွာ ျဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားမွာျဖစ္ပါတယ္။

စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔ မွာပဲ ညေန ၅နာရီခြဲမွာ နယူးေရာက္က Asia Society Policy Institute မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးနဲ႔ အနာဂါတ္အေၾကာင္း မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီမိန္႔ခြန္းကို တိုက္ရိုက္ ထုတ္လႊင့္ေပးမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဆုခ်ီးျမင့္ပြဲအၿပီးမွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ Harvard က ထူးခၽြန္ေက်ာင္းသား တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ညစာနဲ႔ တည္ခင္း ဧည့္ခံခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
VOA Burmese News


DASSK in NY
DASSK in NY

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္ စေနေန႔မနက္ပိုင္းက နယူးေယာက္ၿမဳိ့ ျမန္မာသံ႐ုံးမွာ ျမန္မာႏို္င္ငံသားတခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ ပါတယ္။ အဲလိုေတြ႔ဆုံရာမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို ဦးတည္ၿပီးေတာ့ ဘက္ေပါင္းစုံကလူေတြ ပါဝင္ႏို္င္ေအာင္ သူတို႔အစိုးရကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေၾကာင္း၊ ၀န္ထမ္းေရြးခ်ယ္ရာမွာလည္း အရည္ခ်င္း႐ွိၿပီးေတာ့ တိုင္းျပည္အက်ဳိး တကယ္ထမ္းေဆာင္ မယ့္သူမ်ဳိးေတြကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္း၊ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေတြအတြက္ ျပည္ဝင္ခြင့္ဗီဇာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တင္းၾကပ္မႈေတြကို ေျဖေလ်ာ့ေပးမယ့္အေၾကာင္း၊ ျပည္ပေရာက္ ပညာ႐ွင္ေတြ အထူးသျဖင့္ ဆရာဝန္ေတြရဲ႕ အကူညီေတြလုိအပ္ေၾကာင္း စတဲ့ကိစၥေတြ ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး၊ ဒုတိယပုိင္းမွာေတာ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာပါတဲ့ ပရိသတ္တခ်ဳိ႕ရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ေတြကို ေျဖၾကားခဲ့တာေတြကို စုစည္းတင္ဆက္ လုိက္ပါတယ္။

“အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရး အစိုးရ”

“… အခု က်မတို႔ရဲ႕ႏို္င္ငံေပၚမွာ ရဲေဘာ္ရဲဘက္စိတ္နဲ႔ တတ္ႏိုင္သမွ် ကူညီေစခ်င္တယ္။ ကူညီႏိုင္တဲ့နည္းေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး႐ွိပါတယ္။ က်မတို႔အခု ဒီႏိုင္ငံမွာဆိုလို႔႐ွိရင္ ပညာတတ္ေတြ အမ်ားႀကီးေရာက္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ တတ္ထားတဲ့ပညာေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံ့အတြက္ ဘယ္လိုျပန္ၿပီးေတာ့ သုံးႏိုင္မလဲဆိုတာကို စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔လည္း တဖက္ကေန အစိုးရကလည္း ႏိုင္ငံျပင္ပေရာက္သြားတဲ့ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ျပန္ၿပီးေတာ့ ကူညီႏိုင္ေအာင္လို႔ အေျခေနေတြကိုလဲ ဖန္တီးေပးရမယ္။ အရင္တုန္းက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္အရဆိုလို႔႐ွိရင္ ‘ ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ’ ဆိုတဲ့စိတ္ဓါတ္က ေတာ္ေတာ္မ်ားပါတယ္။ က်မတို႔ကေတာ့ စိတ္ထဲမွာ ဒီလုိမထားပါဘူး၊ အစထဲက က်မတုိ႔ေျပာတယ္ .. ဒီ ေရြးေကာက္ပြဲ မျဖစ္ခင္ ကတည္းကေျပာတာပါ။ က်မတို႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရလို႔႐ွိရင္ အမ်ဳိးသား ရင္ၾကားေစ့ေရးကို မူတည္တဲ့ အစိုးရတခု ဖြဲ႔မယ္ဆိုတာ၊ က်မတုိ႔ေျပာတဲ့အတုိင္းလည္း ဖြဲ႔ခဲ့တယ္။ က်မတို႔ရဲ႕ ဝန္ႀကီးေတြထဲမွာ ဆိုလို႔ရွိရင္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၀င္ မဟုတ္တဲ့ ၀န္ႀကီးေတြက အမ်ားစုပါ။ က်မတို႔ .. ကိုယ့္ပါတီထဲက လူေတြမွ ခန္႔မယ္ထည့္မယ္ဆုိတဲ့ စိတ္ဓါတ္မ႐ွိပါဘူး။ ဒီလိုမလုပ္ခဲ့ လို႔လည္း က်မတို႔ပါတီထဲက လူေတြက မႏွစ္ၿမဳိ့တာ မေၾကနပ္တာေတြ ႐ွိတယ္။ ဒါကေတာ့ လူ႔သဘာဝပါ။ ဒါကေတာ့ တခ်ဳိ႕ကလည္း သူတို႔ဒီေလာက္ ခံခဲ့ရ ၿပီးၿပီေပါ့ေနာ္ .. အခုမေပးဘူးလား ဆိုတဲ့သေဘာ။ က်မေျပာတယ္ အစကတည္းက လုိခ်င္လို႔လုပ္ေပးတာ ဆိုလို႔႐ွိရင္ေတာ့ မေပးဘူးလုိ႔ .. (ရယ္သံမ်ား) ။

အဲဒါကေတာ့ မေကာင္းဘူးေလ၊ အဲဒီေတာ့ ေနာင္က်ရင္ ပိုၿပီးေပးႏိုင္တဲ့သူ ေရာက္လာရင္ အဲဒီလူဖက္ ေရာက္သြားမွာလား၊ အဲဒီေတာ့ ဒါမ်ဳိးေတြကို က်မတို႔ မလုပ္တာက၊ က်မတို႔ထဲမွာ တကယ့္ကိုမွ အနစ္နာခံတဲ့လူေတြ ပင္ပင္ပန္းပန္းလုပ္ခဲ့တဲ့ သူေတြ႐ွိပါတယ္။ အဲဒီဟာကို က်မတို႔ အေလးမထားလို႔ မျဖစ္ဘူး၊ တန္ဘုိးမထားလို႔ မျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ နံပါတ္ ၁ က ႏိုင္ငံပဲ၊ ဒီလူတေယာက္ဟာ အရည္အခ်င္း မျပည့္စုံမွန္း သိလ်က္သားနဲ႔ သူ႔ေပၚမွာ ပုဂၢဳိလ္ေရး ဂ႐ုဏာအရ မေပးအပ္တဲ့ေနရာ ေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံထိခိုက္မွာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တႏိုင္ငံလုံးနဲ႔ ဒီလူတေယာက္နဲ႔ ခ်ိန္လိုက္တဲ့အခါမွာ ဒီလူတေယာက္ကို ပိုၿပီးအေလးေပးရာ ေရာက္ေနမွာေပါ့၊ တကယ္က ဒီလူတေယာက္ကို အေလးေပးတာ မဟုတ္ဘူး ကိုယ့္ကုိယ္ကို အေလးေပးတာပဲ။

“ႏိုင္ငံအတြက္လုပ္တာ အားနာစရာမလို”

အားနာတယ္ဆုိတဲ့ဟာက ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၫွာတာ ဟိုဖက္ကို ၫွာတာမဟုတ္ဘူး။ ေျပာေတာ့ အားနာလို႔ပါ .. အားနာတယ္ဆိုတာ ဘာလဲ၊ တကယ္စဥ္းစား ၾကည့္လုိ႔႐ွိရင္ အမုန္းမခံခ်င္တာ။ မလုပ္ေပးလိုက္လို႔႐ွိရင္ ဟုိဖက္က မုန္းသြားမွာ .. က်မ အားနာလို႔လုပ္ေပးလုိက္ရပါတယ္။ တခါတေလက်လို႔႐ွိရင္ ကိုိယ္က ဂ်ီက်မယ့္ဒဏ္ကို မခံႏို္င္တာ၊ အဲဒီေတာ့ အားနာတယ္ဆိုတာ အမ်ားအားျဖင့္က ကိုယ့္ကိုယ္ကို ၫွာတာ၊ ဟိုဖက္အတြက္ စဥ္းစားလို႔လဲ မဟုတ္ဘူး။

အဲဒီေတာ့ ပုဂၢဳိလ္ေရးအရ အားနာႏိုင္တယ္၊ ပုဂၢဳိလ္ေရးအရ ကိုယ့္ရဲ႕မိသားစု ကိုယ့္ရဲ႕မိတ္ေဆြေတြ အားနာလို႔ ကိုယ့္မွာ႐ိွတဲ့ ပစၥည္းေတြ အားလုံးေပးရင္ ေပးလိုက္လို႔ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ထိခိုက္ေအာင္လို႔ အားနာတယ္ဆိုတာကို က်မ လက္မခံဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဥပမာဆိုလို႔႐ွိရင္ က်မတို႔ အစိုးရသစ္ တက္ၿပီးတဲ့အခါမွာ ပထမဦးဆုံးအားျဖင့္ေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာ တျခားပါတီက ပုဂၢဳိလ္ေတြ၊ အျခားပါတီက မဟုတ္ေပမယ့္ ကၽြမ္းက်င္တယ္လို႔ က်မတို႔ယူဆတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြကို က်မတို႔ေနရာေပးတယ္။ ၿပီးေတာ့ တတ္ႏိုင္သမွ် က်မတို႔ တိုင္းရင္းသားေတြကို ပါဝင္ၿပီးေတာ့ ဖြဲ႔စည္းတယ္။ အဲဒါကလည္းပဲ ဒါ က်မတို႔ႏိုင္ငံဟာ ျပည္ေထာင္စုမုိ႔လို႔၊ ဒါ လိုကိုလိုအပ္တယ္။ ဒီလို က်မတို႔လုပ္ပါတယ္။ လုပ္ၿပီးေတာ့ အေသးစိတ္ေပါ့ .. ။
DASSK in NY
DASSK in NY

“သားသမီး ေဆြမ်ဳိး ကိုယ္ေရးအရာ႐ွိ မခန္႔ရ”

တခ်ဳိ႕ကေတာ့ သတိလဲ ထားမိခ်င္မွ ထားမိမယ္၊ အမ်ားကလည္း သိမွာမဟုတ္ပါဘူး ဥပမာဆိုရင္ အဆက္ဆက္တုန္းက ဒီလုပ္ထုံးလုပ္နည္း အရဆုိရင္ ၀န္ႀကီးတေယာက္ေပါ့ေနာ္ ယာယီ ရာထူးရသြားတယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ ကုိယ္ေရး အရာ႐ွိကို ခန္႔ခ်င္တဲ့သူခန္႔တာ၊ တခါတေလလည္း သားေတြခန္႔တယ္၊ တခါတေလလည္း တူေတြကိုခန္႔ အဲလိုဟာမ်ဳိးေတြေပါ့။ က်မတို႔ တက္လာေတာ့ က်မတို႔က ညႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ လိုက္တယ္။ ကုိယ္ေရးအရာ႐ွိေတြကို ခန္႔မယ္ဆိုရင္ ၀န္ထမ္းထဲကပဲ ခန္႔ရမယ္၊ ေနာက္ ကိုယ့္ေဆြးနီးမ်ဳိးစပ္ တေယာက္မွ မခန္႔ရဘူး၊ ဝန္ထမ္းျဖစ္သည့္တိုင္ေအာင္ ကိုယ့္နဲ႔အမ်ဳိးေတာ္ရင္ မခန္႔ရဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ ဒီဟာေတြဟာ မျဖစ္သင့္ မျဖစ္ထုိက္တဲ့ ကိစၥေတြ။ ဟို .. ၀န္ထမ္းဆိုတာဟာ သူ႔ရဲ႕ဌာနအလုပ္ကို ကၽြမ္းက်င္တယ္။ ကိုယ္ေခၚလာတဲ့ ကိုယ့္တူက ဘာမွလဲမသိဘူး၊ ကိုယ့္သားကလည္း ဘာမွလဲ မတတ္ဘူး .. ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္သားမုိ႔လို႔ ဆိုေတာ့။ (ရယ္သံမ်ား) .. ဒါ အမွန္ပဲေလ။ ႐ုံးထဲမွာထိုင္ၿပီးေတာ့ အားလုံးကို အမိန္႔ေပးေနတာ က်မတို႔လက္မခံႏိုင္ဘူး၊ ဒါ ဒီမုိကေရစီလဲ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ ႏိုင္ငံ့ရဲ႕အက်ဳိး အတြက္လဲ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဒီလုိ အေသးေလးေတြေပ့ါေနာ္၊ အေသးေလးေတြ ဆုိေပမယ့္ အေရးႀကီးပါတယ္။ အားလုံး သေဘာေပါက္ မွာေပါ့၊ ကုိယ္ေရးအရာ႐ွိ တေယာက္ရဲ႕အေနအထားက ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးပါလဲဆိုတာ။ ေျပာေတာ့သာ ဒါဘာေလး မို႔လုိ႔လဲ၊ ေနာက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက က်မတို႔ကို ဘယ္လုိ ႐ွင္းျပလဲဆိုေတာ့ .. ကိုယ္ေရးအရာ႐ွိေတြက ကိုယ္စိတ္ခ်ရတဲ့လူမွ ျဖစ္မယ္၊ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔ ကိုယ္စိတ္ခ်ရတဲ့ သူမွျဖစ္မွာဆိုေတာ့ ကိုယ့္သားခန္႔ပါတယ္၊ ကိုယ့္တူခန္႔ပါတယ္ ဆိုၿပီး အဲလိုေတြ ေျပာၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်မကေတာ့ ဒီလိုျမင္တယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ဝန္ထမ္းေတြကို စိတ္ခ်ရေအာင္ မလုပ္ႏိုင္လို႔႐ွိရင္ ကိုယ့္မွာလည္း တာဝန္႐ွိတယ္။

“၀န္ထမ္းစည္းမ်ဥ္းအတုိင္းလုပ္မယ္”

က်မတို႔ဝန္ထမ္းေတြကိုလည္း ေျပာပါတယ္။ က်မတို႔ ၀န္ထမ္းေတြကိုလည္း ေျပာပါတယ္ က်မတို႔ အစိုးရစဖြဲ႔ခ်ိန္က ‘ျဖဳတ္ထုတ္သတ္ေတြ ဘာေတြ က်မတို႔ မလုပ္ဘူး’ လို႔.. အလုပ္ျဖဳတ္ဖို႔ မစဥ္းစားဘူးလုိ႔၊ ဒါေပမယ့္ တာ၀န္မေက်ရင္ေတာ့ မေက်သလို အေရးယူမယ္၊ ဒါမွ သူတို႔တာဝန္ေက်မွာ.. တာ၀န္ေတာ့ ေက်ရမယ္။ စည္းမ်ည္းစည္းကမ္းအတိုင္း အေရးယူမယ္ (ယူလို႔ ရွိရင္လဲ)၊ ဟို မင္းမဲ့ စည္းမဲ့ မလုပ္ဘူး။ အဲဒါကေတာ့ က်မတို႔ အခုအစိုးရရဲ႕ အေျခအေန၊ အေနထားကို ႐ွင္းျပတာေပါ့။

“ဗီဇာကိစၥ ေျဖေလ်ာ့မယ္”

အခုဒီမွာေပါ့ေနာ္၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေရာက္ေနတဲ့ က်မတို႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံေပၚမွာ ေစတနာထားတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြအားလုံးေပါ့ .. ျမန္မာ နုိင္ငံသား ျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ မျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ၊ က်မတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အခု သိပ္ၿပီးေတာ့ လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွာ ဝုိင္းဝန္းၿပီးေတာ့ ကူညီေစ ခ်င္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဝုိင္းဝန္းကူညီဖို႔ ဆိုတာဟာ က်မတုိ႔ဖက္ကလည္း ကူညီႏိုင္ေအာင္လို႔ လုပ္ေပးရမွာေပ့ါ။ ဥပမာ ဗီဇာ အ၀င္အထြက္ စသည္ျဖင့္ေပါ့ .. အဲဒီေတာ့ က်မတို႔က ဗီဇာပိုၿပီး လြယ္လြယ္ရနုိင္ေအာင္လို႔၊ ဒီ ၂၈ ရက္တို႔ဘာတို႔ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြကို က်မတို႔က ေျဖေလ်ာ့ ၿပီးေတာ့၊ ပိုက္ဆံေတာ့ ပိုေတာင္းမယ္ေနာ္ (ရယ္သံမ်ား) … ဒါကေတာ့ တရားမွ်တတယ္ေလ၊ ၾကာၾကာေနခ်င္ရင္ေတာ့ ပိုက္ဆံ ပိုေပးေပါ့၊ ဒီက သြားခ်င္တဲ့သူေတြလဲ တတ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ပုိေတာင္းသင့္တဲ့ေနရာ ပိုေတာင္းပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ ေျဖေလ်ာ့ေပးပါမယ္။ ေျဖေလ်ာ့ေပးမယ္ဆိုတာ ပိုၿပီးၾကာၾကာေနဖို႔ က်မတို႔လုပ္ေပးမယ္။ Multiple Entry ေတြဘာေတြလဲ လုပ္ေပးမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အရင္တုန္းက ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြလဲ က်မတို႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ အားလုံး စိစစ္မယ္။

“Black Lists”

ေနာက္ ဒီ Black Lists (အမည္မဲစာရင္း) ကိစၥေပါ့။ Black Lists ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ Interpol နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြပဲျဖစ္သင့္တယ္လို႔ က်မတို႔ကေတာ့ သတ္မွတ္တယ္။ ဒါ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ ဆိုင္တာေပါ့ေနာ္။ Interpol ရဲ႕ Lists ေပၚမွာ ပါတဲ့သူေတြကိုေတာ့ Black Lists အေနနဲ႔ ဆက္ၿပီးေတာ့ ထားသြားမွာပဲ။ တကယ္ပဲ ရာဇ၀တ္မႈ ေတြနဲ႔ဆိုင္တယ္။ ရာဇ၀တ္မႈေတာင္မွ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ အစစ္ခံပါမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ က်မတို႔က လက္ခံမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ ဥပေဒ လမ္းေၾကာင္းအရကေတာ့ သြားရမွာပဲေလ။ ဗမာႏိုင္ငံမွာ လာၿပီးေတာ့ အစစ္ခံမယ္ .. က်မတုိ႔ နုိင္ငံရဲ႕ တရားဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ ေတြကို ယုံၾကည္တယ္၊ အဲဒီမွာက်မွ ခံရမယ့္ဒဏ္ ခံၿပီးလို႔႐ွိရင္ ဆက္ေနမယ္ဆိုရင္လည္း က်မတို႔ကဒါကို ျငင္းစရာအေၾကာင္း မ႐ွိပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ အဲလိုဟာမ်ဳိးေတြေပါ့၊ က်မတို႔ အျမန္ဆုံးလုပ္သြားပါမယ္။

“ႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဆိုတာ မဟုတ္ဘူး”

ဒါနဲ႔က်မကို တေယာက္ ႏွစ္ေယာက္ လာေျပာတယ္၊ လက္မွတ္ထုိး ခိုင္းတယ္.. သူတို႔ ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ပါဘူး ဆိုတာကို..၊ ဒီကိစၥကေတာ့ ရရလိမ့္မယ္၊ ဘာလို႔ဆို က်မတို႔ကိုယ္တိုင္က ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေနၿပီးေတာ့ အျခားလူေတြ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ရင္ ျပန္မလာရဘူး ဆိုတာကေတာ့ သိပ္ေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး ထင္တယ္။ အဲဒါလည္း သိပ္ေတာ့ က်မ နားမလည္ဘူး။ အရင္တုန္းကလဲ .. အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ေတြက ႏုိင္ငံေရးလုပ္လို႔ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္ေနတာေပါ့။ တျခားလူေတြက်ေတာ့ ႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဘူးဆိုေတာ့ ဒါ သိပ္ၿပီးေတာ့ ေရွ႕ေနာက္မညီဘူးလို႔ထင္တယ္။ အဲဒါေတာ့ က်မတို႔ ဒါအျမန္ဆုံး ေျပာင္းလဲလုိက္ရ ပါလိမ့္မယ္။ ႏိုင္ငံေရးဟိုမွာ လုပ္တဲ့ အခါမွာေတာ့ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းက လုပ္ရမွာေပါ့။ ဟုိမွာလာၿပီးေတာ့ ဥပေဒ ခ်ဳိးေဖါက္လို႔ ႐ွိရင္ေတာ့ ဥပေဒအတုိင္းပဲ အေရးယူမွာပဲ။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလဲ ႐ွိပါတယ္။ ဥပေဒတခုကို ခ်ဳိးေဖါက္လုိက္လို႔ ႏိုင္ငံကေနၿပီးေတာ့ ျပန္ႏွင္ထုတ္လုိက္တဲ့ အခါက်ရင္ ေနာင္ ဗီဇာေတြဘာေတြ ျပန္မေပးတာဟာ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ လုပ္႐ုိးလုပ္စဥ္ေတြပဲ၊ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔က ဗီဇာေပးလို႔ ျပန္လာတယ္၊ ျပန္လာၿပီးေတာ့ ဥပေဒခ်ဳိးေဖါက္တယ္၊ ခ်ဳိးေဖါက္လု႔ိ႐ွိရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ ျပန္ၿပီးႏွင္ထုတ္ ၿပီးရင္ေတာ့ ေနာင္ဗီဇာရဖို႔ လြယ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ စံႏႈန္းအတိုင္းပါပဲ။ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအရ က်မတုိ႔ လုပ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။
DASSK in NY
DASSK in NY

“ျပည္ပေရာက္ဆရာ၀န္မ်ား”

အဲဒီေတာ့ ခုဒီမွာ ဆိုလို႔႐ွိရင္ အဆင့္ျမင့္ပညာ႐ွင္ေတြကို က်မတို႔ အကူညီေပးေစခ်င္တဲ့ နည္းေတြအမ်ဳိးမ်ဳိး ႐ွိပါတယ္။ ဥပမာ ဆရာဝန္ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ႐ွိတယ္။ က်မတို႔ ဆရာဝန္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ႏုိင္ငံျခားေရာက္သြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ အဲဒါ ဆရာဦးျမင့္ေထြး (က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြး) နဲ႔က်မ ေသခ်ာစဥ္းစား ေဆြးေႏြးၿပီးပါၿပီ၊ က်မတို႔ ႏိုင္ငံျခားေရာက္သြားတဲ့ ဆရာဝန္ေတြရဲ႕ လုပ္အားကို က်မတုိ႔ လုိခ်င္ ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေပးႏိုင္တဲ့လုပ္အားနဲ႔ က်မတို႔လိုအပ္တဲ့ လုပ္အားႏွစ္ခုကို ၫွိဖို႔၊ အဲလို အစီစဥ္တခုကို လုပ္ဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ ဆရာျမင့္ေထြးနဲ႔ က်မ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လုပ္အားေပးခ်င္တဲ့ ဆရာဝန္မ်ားက Register တခုလုပ္ထားဖို႔ေပါ့ေနာ္၊ နာမည္ေပးထားၿပီးေတာ့ ဘယ္လို လုပ္အားေပးခ်င္လဲ၊ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ေပးႏိုင္လဲ၊ ဥပမာ တႏွစ္ကို တလေလာက္လာၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးမယ္ေပ့ါ၊ လာၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ ဘာလုပ္ေပးခ်င္တာလဲ၊ teaching ဖက္က လုပ္ေပးခ်င္တာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ တကယ့္ကိုလိုအပ္ေနတဲ့ ေတာၿမဳိ့ေလး ေတြမွာ တလေလာက္ေနၿပီးေတာ့ လုပ္အားေပးမယ္၊ လုပ္အားေပးျခင္းအားျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ လူနာေတြကို လုပ္အား ေပးရ႐ုံတင္ မကပဲ အဲဒီက ဆရာဝန္ေလးေတြကိုလဲ သူတို႔သင္ေပးရာ ေရာက္တာေပါ့ေနာ္။ သူတို႔ကိုလဲ training ေပးရာေရာက္တယ္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေပါ့၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္တာမ်ဳိးက ေကာင္းတယ္။

ဥပမာဆိုရင္ .. အယ္ က်မကေတာ့ ဆရာဝန္လဲ မဟုတ္တဲ့အခါက်ေတာ့ သိပ္ေတာ့ မကၽြမ္းက်င္ပါဘူး၊ Oncology (ကင္ဆာကုသမႈ) ဆိုရင္ က်မတို႔သိပ္လိုအပ္ေနတယ္။ Oncology နဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ Course တခုဆြဲထားတယ္။ တလထဲနဲ႔ၿပီးခ်င္ၿပီးမယ္၊ ၿပီးခ်င္မွလဲ ၿပီးမယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို Course တခုဟာ သုံးေလးလ ၾကာမယ္ဆိုရင္၊ ၃ ေယာက္ ၄ေယာက္ထဲမွာ ခ်ိတ္ၿပီးေတာ့ တေယာက္ၿပီးတေယာက္ ဆက္ၿပီးလုပ္သြားမယ္ ဆိုလို႔႐ွိရင္လဲ ဒါဟာ ဘာမွ က်မတို႔အတြက္ အ႐ႈပ္မ႐ွိဘူး။ လုပ္ေပးခ်င္တဲ့သူေတြကလည္း တလပဲတတ္ႏိုင္လို႔ ဒီ ၅လ Course မို႔လို႔၊ လုပ္ခြင့္ မေပးဘူးလို႔ ေျပာမယ့္အစား၊ ကဲ ..တလပဲ လာႏိုင္မယ္ ဆိုလို႔႐ွိရင္ ေနာက္ ၄လကိုျဖည့္ဆည္းေပးမယ့္သူေတြ ႐ွိသလား၊ အားလုံးညွိၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာေပါ့ေနာ္၊ က်မတို႔ စီစဥ္ၿပီး လုပ္လုိ႔႐ွိရင္ ကိုယ့္မွာတတ္ႏို္င္တဲ့ အင္အားနဲ႔ ကုိယ္ကူညီႏို္င္မယ္။ ထိုနည္းလည္းေကာင္းပဲ တျခား ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႔ က်မတို႔ အမ်ားႀကီးၫွိပါတယ္။

“ပညာေရးအေျခအေန”

ပညာေရးဖက္ကလဲ အင္မတန္မွ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ က်မတို႔ထင္တယ္။ က်မတို႔ ပညာေရးစနစ္က ေတာ္ေတာ္ကို က်ဆင္းသြားတယ္ေပါ့ေနာ္၊ ဒါကို အားလုံးသိၿပီးသားပါ။ ဒါေပမယ့္က်မအခု အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ၾကည့္လိုက္လို႔႐ွိရင္ .. ခုဒီႏိုင္ငံကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ အဆင့္ျမင့္ပညာ- တကၠသုိလ္ပညာ ဆုိလို႔႐ွိရင္ေတာ့ အေကာင္းဆုံး အျမင့္ဆုံးကေတာ့ သူတုိ႔က ကမၻာေပၚမွာ အေကာင္းဆုံး အျမင့္ဆုံးပဲ၊ သို႔ေသာ္လည္း ေအာက္ပဲ ၾကည့္လိုက္လို႔႐ွိရင္ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင့္နိမ့္တဲ့ ပညာ- မူလတန္းတို႔ အထက္တန္းတို႔ ၾကည့္လိုက္လို႔ ႐ွိရင္ေတာ့ သိပ္အားရစရာ မ႐ွိဘူး၊ အဲဒီေတာ့ က်မအျမင္မွာ ေစာေစာက ေျပာသလိုပဲ ဒီလူမႈအသိုင္းအ၀ုိင္းနဲ႔ ဆိုင္တာေပါ့ေနာ္၊ မိဘေတြအသုိင္းအဝိုင္း၊ တခါတေလ က်မအျမင္မွာ မွားသလားေတာ့ မသိဘူး၊ လူႀကီးေတြက ကေလးေတြကို ေၾကာက္ေနတယ္ .. အဲဒါဟုတ္သလား (ရယ္သံမ်ား ..)။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုတာကိုလည္း က်မစဥ္းစားေနတယ္။ က်မကေလ ႏိုင္ငံေရးသမားပါ၊ ဒါနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားက ေနၿပီးေတာ့ ကိုယ္က်ဳိးတြက္ လုပ္မယ့္ကိစၥေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီးဆိုင္တယ္လို႔ က်မထင္တယ္။ Issue လုုပ္တာေပါ့ေနာ္။ ဥပမာဆိုရင္ ဒီ ..ကေလး Child Rights ဆိုတာေတာ့မွန္ပါတယ္။ Child Rights ဆိုတာ အေမက မိဘက ကေလးကို ေၾကာက္ေနရၿပီးဆုိရင္ေတာ့ မေကာင္းေတာ့ဘူးေပါ့။ Parent Rights ဆိုတာေတာ့ နည္းနည္းပါးပါး ႐ွိရမွာေပါ့ (ရယ္သံမ်ား ..)။

“ျမန္မာအတြက္ ဂုဏ္ယူစရာျဖစ္ပါေစ”

က်မတို႔ မိသားစု ေႏြးေထြးမႈကို ထိခိုက္ခဲ့တာေတြ ဘာေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းတခုအတြက္ အက်ဳိးမ႐ွိဘူးလို႔ က်မအဲလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။ ဒီမွာဆိုလို႔႐ွိရင္ တခ်ဳိ႕မိသားစုေတြက ေတာ္ေတာ္ေႏြးေထြးပါတယ္။ ကေလးေတြက ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း႐ွိတယ္၊ ခ်စ္ဖို႔ေကာင္း တယ္၊ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း ဒီလုိ မဟုတ္ျပန္ဘူး .. မိဘေတြကိုလည္း လူမထင္ဘူး၊ မိဘေတြကလဲ ကေလးေတြေပၚ ဆက္ဆံတာ မာေရ ေၾကာေရေပါ့ေနာ္။ ညင္ညင္သာသာ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး မ႐ွိဘူးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ အဲဒါေတြကလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတာ့ ဒါဟာ စီးပြားေရး အရ ႐ုန္းကန္ရလို႔ ဒီလုိျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုေပမယ့္လည္း ဒါလည္းဟုတ္ရဲ႕လားလုိ႔ က်မတို႔ ျပန္ၿပီး စဥ္းစားရမယ္။ ဒီကမၻာႀကီးမွာေပါ့ေနာ္ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏိုင္ငံက ဆင္းရဲေပမယ့္လည္း မိသားစုေႏြးေထြးမႈ႐ွိတဲ့ လူယဥ္ေက်းေတြ အမ်ားႀကီး ႐ွိပါတယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ က်မက အားေပး ခ်င္တယ္။ ဒီမိသားစု ေႏြးေထြးမႈဆုိတာဟာ ေစာေစာက က်မေျပာသလိုေပါ့၊ ေကာင္းတယ္ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ေကာင္းတယ္ဆိုတာ လူမ်ားေပၚမွာ ေကာင္းတဲ့စိတ္ဓါတ္၊ လူမ်ားေပၚမွာ ေမတၱာထားတဲ့ စိတ္ဓါတ္၊ အဲဒါ မိဘေတြ သင္ေပးမွရမယ္။ ဗီဇေတာ့ ပါတာေပါ့။ တအူတုံဆင္း တမိသားစု ထဲမွာ ႀကီးလာတဲ့ ကေလးေတြေတာင္မွ တေယာက္နဲ႔တေယာက္မတူဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၿခဳံငုံေျပာရရင္ ျမန္မာအတြက္ ဂုဏ္ယူစရာျဖစ္ပါေစ၊ ဂုဏ္ယူစရာဆုိတာက က်မတို႔ႏိုင္ငံသား ထပ္ျဖစ္ဖို႔ မလုိပါဘူး။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားတေယာက္ ျဖစ္ေနလို႔ ႐ွိလို႔႐ွိရင္လည္း အားလုံးက ေလးစားရတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားဆိုတာ က်မတို႔အတြက္ ဂုဏ္ယူစရာပါပဲ။

ေနာက္တခုကေတာ့ ေနာင္မ်ဳိးဆက္ေတြေပါ့၊ ဒီက သားသမီးေတြက ေပါက္ဖြား လာမယ့္ သားသမီးေတြ - လုံး၀ေတာ့ က်မတို႔ရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈကို တန္ဖိုးထားတာေတြ မေပ်ာက္သြားပါေစနဲ႔၊ ဘာပဲေျပာေျပာ သံေယာဇဥ္ေလးေတာ့ ႐ွိေစခ်င္တယ္။ ဒီသံေယာဇဥ္က ျပန္လာၿပီး လုပ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ဳိး မေျပာဘူး၊ ဒါေပမယ့္ က်မေစာေစာက ေျပာတာနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနတယ္။ သူတို႔ မိဘေတြအတြက္ ဂုဏ္ယူႏုိင္တယ္ဆုိရင္ သူတို႔လဲ “ေအာ္ ငါတို႔က ဗမာျပည္ဖြား ..ငါ့အေဖအေမက ဗမာျပည္ကလာတာ”.. မိဘေတြအတြက္ ဂုဏ္ယူႏိုင္သလို သူတို႔ကိုယ္တုိင္ကလည္း က်မတို႔ႏိုင္ငံေပၚမွာ ေလးစားစိတ္နဲ႔ ျပန္ၿပီး သံေယာဇဥ္ ရွိလာမယ္။

“သယံဇာတကို အားမကိုးပါနဲ႔”

ေနာက္ တတိယကေတာ့ ခုေနာက္ဆုံး လက္႐ွိအခ်ိန္မွာ က်မတို႔ရထားတဲ့ အခြင့္အေရးကို အသားကုန္သုံးၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတုိးတက္ေအာင္ က်မတို႔လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ က်မတို႔ႏိုင္ငံဟာ လူေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ေျပာတာ ေပါ့ေနာ္ အလားလာ သိပ္ေကာင္းတယ္။ Opportunity က သိပ္ေကာင္းတယ္။ ေနာက္ၿပီး ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာတဲ့ကိစၥကေတာ့ ဟိုဥစၥာေပါ့၊ သယံဇာတပစၥည္းကိစၥ၊ အဲဒါေတာ့ က်မသိပ္မႀကဳိက္ဘူး။ သယံဇာတေတြ ေပါၾကြယ္ဝတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အဲဒီဟာကို ေရွ႕တန္းတင္တာ က်မ မႀကဳိက္ဘူး။ က်မေျပာတယ္ က်မတို႔ရဲ့ တန္းဖိုးအ႐ွိဆုံး သယံဇာတကေတာ့ လူေတြပဲ၊ က်မတို႔လူေတြ တန္ဖိုးရွိရင္ တန္ဖိုး႐ွိမွာပဲ။ ကမၻာေပၚမွာ အခ်မ္းသာဆုံး နုိင္ငံေတြၾကည့္လိုက္ရင္ .. က်မတို႔ ဒီ ေဒသမွာဆုိရင္ စကၤာပူဆုိရင္ ဘာ႐ွိမတုန္း၊ စကၤာပူႏိုင္ငံေလးဟာ ေသးေသးေလး၊ သူတို႔လူေတြကို သူတို႔ ၿပဳစုပ်ဳိးေထာင္ၿပီးေတာ့ Capacity Building နဲ႔ သူတို႔လုပ္လာခဲ့တာ။ ဟို ဆြစ္ဇာလန္မွာေရာ ဘာ႐ွိလို႔လဲ၊ သူလဲ ႏိုင္ငံႀကီးေတြနဲ႔ ဝိုင္းဝုိင္းလည္ေနတာ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕လိမၼာ ပါးနပ္မႈေပါ့။ သံတမန္ေရးရာအရ လိမၼာပါးနပ္မႈလည္းပါတယ္ .. ေနာက္ သူတို႔စီးပြားေရးအရ ခုိင္ခိုင္ၿမဲၿမဲ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မႈလည္းပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မတူကြဲျပားတဲ့ လူမ်ဳိးစုေတြကို စည္းလုံးညီညြတ္ေအာင္ ထိန္းႏိုင္တယ္၊ အဲဒီဟာေတြနဲ႔ သူတို႔ ရပ္တည္ခဲ့တာပဲ။ က်မတို႔လဲ ဒီလုိပဲ ႏိုင္ငံႀကီးေတြၾကားထဲမွာ က်မတို႔ေနရတယ္။ အိႏၵိယကတဖက္ တ႐ုတ္ကတဖက္၊ ေနာက္ အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွတခုလုံးဟာ က်မတို႔ထက္ တုိးတက္ေနတယ္၊ က်မတို႔ထက္ ခ်မ္းသာေနတယ္။ ဆိုေတာ့ က်မတို႔က ဒီၾကားထဲမွာေနၿပီးေတာ့ ႐ုန္းကန္ေနရတာ။

“သယံဇာတက်ိန္စာ”

႐ုန္းကန္ေနရတာ ဆိုေတာ့ အဓိက .. က်မတို႔ သယံဇာတပစၥည္းဆိုတာ သူတို႔အခု ေျပာေနတယ္ မဟုတ္လား- Natural Resources Curse ဆိုတာ .. အဲဒါက ႏွစ္မ်ဳိးပါ တမ်ဳိးက ဘာလဲဆိုေတာ့ အစိုးရမ်ားဟာ တာ၀န္သိစိတ္ နည္းသြားတာေပါ့၊ ဟာ .. ငါတုိ႔က ေရနံေလးတူးၿပီး ေရာင္းစားလိုက္မယ္။ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔ေလး ထုတ္ၿပီး ေရာင္းစားလုိက္မယ္။ ဟိုနားက mining လုပ္ကြက္ကို ေရာင္းစားလုိက္မယ္၊ ဒီနားမွာ hydroelectric ပေရာဂ်က္ေလး ေပးလိုက္မယ္၊ အဲဒီလို ေပါ့ေပါ့ စဥ္းစားတဲ့ဟာမ်ိဳးက တခုေပါ့ေနာ္။ ျပႆနာ တခု။ ေနာက္ ျပႆနာတခုက ျပည္သူကို သိပ္ၿပီးေတာ့ အားမထားေတာ့ဘူး။ ျပည္သူေပးတဲ့ အခြန္အေကာက္ကို စိတ္ပူရတာမဟုတ္ဖူး၊ အဲဒီအေပၚမွာ အားကိုးရတာ မဟုတ္ဖူး။ သူတုိ႔ဟာသူတုိ႔ ဟိုဟာေလးေရာင္းစား၊ ဒီဟာေလးေရာင္းစား ဟို concession ေပး၊ ဒီ concession ေပးနဲ႔ ရပ္တည္ႏုိင္မယ္ ဆိုရင္ ျပည္သူ႔ေထာက္ခံမႈ ရွိမွ ျပည္သူကို ခ်မ္းသာေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္မွ ရပ္တည္ႏိုင္မယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓါတ္က မရွိေတာ့ဘူး။

“အက်ဳိးအျမတ္ခြဲေရး”

ေနာက္ တတိယ တခုက ဘာလဲဆိုေတာ့ ျပည္ပႏုိင္ငံေတြက က်မတို႔ ဝန္ေဆာင္မႈကို အားက် လာတယ္။ တကယ္ေတာ့ က်မတို႔မွာ ဒါေတြ သိပ္ရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်မတို႔က ပိုၿပီးေတာ့ သတိထားရတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ ဂရုစိုက္ရတယ္။ ငါတို႔ကို ကူညီခ်င္လို႔ လာတာလား။ ငါတို႔ဆီက ေနၿပီးေတာ့ အျမတ္ထုတ္ခ်င္လို႔ လာတာလား။

စီးပြါးေရးသမားကေတာ့ အျမတ္လိုခ်င္မွာပဲ ဒါလဲ က်မတို႔ ေပးရမွာပါ။ အျမတ္မရပဲနဲ႔ေတာ့ ဘာကိစၥ သူလုပ္ေပးရမွာလဲ၊ ဒါကိုလည္း က်မတို႔ လက္ေတြ႔ျပရမွာေပါ့။ သို႔ေသာ္ျငားလည္း သူတို႔ရတဲ့ အျမတ္နဲ႔ က်မတို႔ ႏုိင္ငံသူႏုိင္ငံသားေတြ ရတဲ့ အက်ိဳးကေတာ့ အနဲဆံုးေတာ့ ညီမွ်ရ မွာေပါ့။ တကယ္ေတာ့ က်မတို႔က ပိုရမွာေပါ့ ဘာပဲေျပာေျပာ အိမ္ရွင္ပဲဟာ။ အနဲဆံုးကေတာ့ ၆၀ - ၄၀ က က်မတို႔ဘက္မွာ ရွိရမွာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ၅၀ ေအာက္ဆိုတာကေတာ့ လံုးဝကို လက္ခံႏိုင္စရာ မရွိဘူး။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ ဒါဟာ က်မတို႔က အားလံုးေပးေနတာ၊ ထုတ္ေပးေနတာ၊ က်မတို႔မွာ ကၽြမ္းက်င္မႈ မရွိေသးလို႔သာ၊ ျပင္ပရဲ့ အကူအညီေတြ က်မတို႔ လုိေနတာ။ ဒါေပမယ့္လည္း ညီမွ်ေအာင္ေျပာရမယ္။ အေရးႀကီးတာက မိတ္ေဆြ ျဖစ္ဖုိ႔ပဲ၊ မိတ္ေဆြေကာင္း ျဖစ္သြားၿပီ ဆိုရင္ ျပႆနာ ေပၚလာရင္ က်မတို႔ ေျဖရွင္းလို႔ ရတယ္။အဲဒီေတာ့ က်မတို႔ သယံဇာတ ပစၥည္းေတြကို သိပ္အားကိုးတာ မႀကိဳက္ဖူး ဆိုတာ အဲဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ ျပည္သူေတြရဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈ၊ စြမ္းေဆာင္မႈ အားေတြကို က်မျမွင့္တင္ ခ်င္တယ္။ အဲဒီအားေတြ ျမွင့္တင္ျခင္းအားျဖင့္ က်မတို႔ႏုိင္ငံ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္ခ်င္တယ္။

“အစိုးရသက္တမ္း ၄ႏွစ္ခြဲ”

ဒီအခ်ိန္ဟာ အခ်ိန္ေကာင္းပဲ၊ က်မတို႔မွာ အခ်ိန္ကလည္း သိပ္မ်ားမ်ားႀကီး မရွိဘူး။ မ်ားမ်ားႀကီး မရွိဘူးဆိုတာက က်မတို႔ရဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၅ ႏွစ္ တခါ ဆိုေပမယ့္ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရကအစိုးရအဖြဲ႔က ၆ လၾကာမွ ဝင္ရတယ္။ အဲေတာ့ ေျပာေတာ့သာ ၅ ႏွစ္ေျပာရတယ္၊ တကယ္က ၄ ႏွစ္ခြဲပဲ က်မတို႔ အခ်ိန္ရတယ္။ ဒီ ၄ ႏွစ္ခြဲ ဆိုတာ ဘာမွမရွိဘူး။ က်မတို႔က ဒီမိုကေရစီကို ယံုၾကည္တဲ့ အဖြဲ႔ တခုအေနနဲ႔ ကိုယ့္မွာ ေသခ်ာေပါက္ ၄ႏွစ္ခြဲ ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။ အဲငါက ေနာက္ထပ္ေရြးရင္ ႏိုင္မွာေပါ့ ဆိုရင္ေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲေတာ့ ႏိုင္ေအာင္က်ိဳးစားမယ္၊ ေနာက္ထပ္ဆက္ၿပီး လုပ္ႏုိင္ေအာင္၊ က်မတို႔ရဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ေအာင္ျမင္တဲ့ အထိ၊ လုပ္ငန္းေတြ ရင့္က်က္တဲ့ အထိ၊ အသီးအပြင့္ေတြ ျမင္ရတဲ့အထိ ရေအာင္က်ိဳးစားမယ္။ ဒါက က်မတို႔ရဲ့ က်ိဳးစားပိုင္ခြင့္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ အေသတြက္လို႔ မရဘူး။

“အနာဂတ္ကို မ်က္ႏွာမူ”

အေသတြက္လုိ႔ မရဘူးဆိုေတာ့၊ ဒီၾကားထဲမွာ က်မတို႔ရဲ့ စံနစ္ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အားလံုးကို ဝို္င္းၿပီးေတာ့ ကူညီေစခ်င္တယ္။ က်မတို႔ ခြဲျခားမဆက္ဆံပါဘူး။ အရင္တုန္းက ဘယ္အစိုးရနဲ႔ ပါတ္သက္လို႔၊ ဘယ္သူနဲ႔ အမ်ိဳးေတာ္လို႔ဆိုတာေတြ၊ ဒါေတြ က်မဘယ္တုန္းကမွ မၾကည့္ ဘူး။ အခုမွ အခုပဲ။ ဒီအတိတ္က အတိတ္ပဲ။ အတိတ္က ျပန္ျပင္လုိ႔ မရဘူး။ အဆိုရွိတယ္မွလား၊ ျမတ္စြာဘုရားေတာင္မွ ျဖစ္ၿပီးတဲ့ ကိစၥ မျဖစ္ပါေစနဲ႔ ဆို ျပန္လုပ္လို႔ မရဘူး။ ျဖစ္ၿပီးတာ ျဖစ္ၿပီးသြားၿပီ ကုကၠဳစၥ ပြါးေနလို႔လည္း ဘာမွ မထူးဘူး။ အဲဒီေတာ့ က်မတို႔ အေရွ႕ကိုပဲ၊ အနာဂါတ္ကို မ်က္ႏွာမူၿပီးေတာ့၊ ရွိတဲ့ အခ်ိန္ကို အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္လုိ႔ သံုးခ်င္တယ္။ အဲဒါကို က်မတို႔ အမ်ားဆံုး ဝို္င္းၿပီးေတာ့ ကူညီေစခ်င္တယ္။

“အားလုံးသိတယ္ထင္လို႔ ဒုကၡေရာက္ခဲ့”

က်မတို႔ဟာ အားလံုး အရာရာမွာ အဖက္ဖက္မွာ မကၽြမ္းက်င္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ က်မတို႔ ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျပႆနာေတြထဲမွာတခ်ိဳ႕ေတြက သူတုိ႔အားလံုး သိတယ္လို႔ ထင္တာပဲ။ အဲဒါ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ငါေတာ့ အားလံုးသိတယ္လို႔ ထင္ၿပီ ဆိုကတည္းက ဒုကၡေရာက္ေတာ့တာပဲ။ က်မတို႔က အားလံုးမသိဘူး။ သိတဲ့လူေတြ ကၽြမ္းက်င္တဲ့လူေတြကို က်မတို႔ ေတာင္းခံတယ္။ က်မ တို႔နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၿပီးေတာ့၊ လုပ္ေစခ်င္တယ္။ ကိုယ္ဘာလုပ္ေပးႏုိင္မလဲ ဆိုတာကို ေစတနာသန္႔သန္႔နဲ႔ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္။ေစတနာ သန္႔သန္႔နဲ႔ လုပ္ေပးလို႔ရွိရင္ အမ်ားႀကီး ေက်နပ္မႈကို ရမယ္။ ဒါက ကိုယ့္ရဲ့ အေတြ႔အႀကံဳအရ ေျပာတာပါ။ ေစတနာ သန္႔သန္႔နဲ႔ ကိုယ့္အတြက္ ဘာမွ အက်ိဳးအျမတ္ မရပဲနဲ႔ ႏို္င္ငံ့အတြက္ လုပ္ေပးရတဲ့ အရသာဟာ လုပ္ေပးဖူးတဲ့ လူမွ သိႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လုပ္ၾကည့္ပါ။ ဘယ္လုိ လုပ္ႏုိင္မလဲ ဆိုတာကိုလည္း အခု က်မကို အႀကံဥာဏ္ေပးပါလို႔ က်မအေနနဲ႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္။

“အလုပ္လက္မဲ့ျပသနာ"

ေနာက္တခုကေတာ့ အလုပ္လက္မဲ့ျပႆနာပါပဲ။ အလုပ္လက္မဲ့ဆုိတာဟာ ပညာတတ္ အလုပ္လက္မဲ့၊ ပညာတတ္ အလုပ္လက္မဲ့ေတြလည္း ရွိတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ကိစၥတို႔ လက္ဗလာတုိ႔က က်မတို႔ႏုိင္ငံမွာ ဟိုး ေအာက္ကေန အထက္အထိ ရွိတယ္။ ေတာလက္ေက်းရြာမွာေနတဲ့ လယ္သမားေတြက အလုပ္အကိုင္ လက္မဲ့ျဖစ္ေနသလို၊ က်မတို႔ရဲ႕ ဘြဲ႔ရေတြကလည္း အလုပ္လက္မဲျဖစ္ေနတယ္။ အဲေတာ့ အလုပ္ရမယ့္ ကိစၥဆိုရင္ က်မတို႔ တတ္ႏုိင္သမွ် ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕ ဒီ Chamber of Commerce မွာ တေန႔က US Chamber of Commerce နဲ႔ US ASEAN Business Council နဲ႔ က်မတို႔ စကားေျပာပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက က်မတုိ႔ရဲ႕ စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကိုလည္း က်မတို႔ ခ်ျပေပးပါတယ္။ အဲဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ က်မတုိ႔ ဘယ္လိုအခြင့္ အေရးေတြ ရွိႏုိင္မလဲ၊ ပိုၿပီးေတာ့ အခြင့္အေရးေတြကို က်မတို႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္ေအာင္လုိ႔ ဘယ္လိုလုပ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိသလဲဆုိတာကို ခန္႔မွန္းလို႔ရပါတယ္။

“ဥပေဒမဲ့ ေျမသိမ္းကိစၥ”

ေျမနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကိစၥဟာ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ အင္မတန္မွ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ေျမပိုင္ဆုိင္ခြင့္၊ ေျမပိုင္ဆိုင္ခြင့္ဆိုတာ အရင္တုန္းက ဥပေဒနဲ႔ မကိုက္ညီဘဲ သိမ္းထားတဲ့ ေျမေတြရဲ႕ ျပႆနာေၾကာင့္မို႔ က်မတို႔အခု ေျမနဲ႔ပတ္သက္တဲ့လုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ အမ်ားႀကီး အခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာဆုိရင္ က်မတို႔ရဲ႕ စိုက္ပ်ိဳးေရး စီမံကိန္းေတြေပါ့။ စိုက္ပ်ိဳးေရးစီမံကိန္းေတြကို က်မတို႔ စြဲထားေပးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရး စီမံကိန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လယ္သမားေတြရဲ႕ လယ္ယာပိုင္ဆုိင္ခြင့္နဲ႔က ခ်ိတ္ဆက္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ ေနရာမွာ ဟိုဘက္ကေနၿပီးေတာ့ အဲဒီ တရားဥပေဒအရ ပိုင္ဆိုင္မႈျပႆနာေတြကို မေျဖရွင္းႏုိင္ေသးလို႔ က်မတို႔မွာ အေရွ႕ကို တုိးလုိ႔မရသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျမန္ဆံုးေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ က်မတုိ႔ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မလြယ္ပါဘူး။ က်မ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပဲ ေျပာတာပါ။ ဒီလို မတရားသျဖင့္ေပါ့ေနာ္ ဥပေဒနဲ႔ မကိုက္ညီစြာ သိမ္းဆည္းခဲ့ၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ မေပးတဲ့ လယ္ယာေျမကိစၥေတြဆုိတာ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ကတည္းက စၿပီးေတာ့ ျဖစ္ေနတာ ဆုိးဆုိးရြားရြားေပါ့။ ဟိုးအရင္တုန္းကေတာ့ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ရွိေနမွာေပါ့။ အဲေတာ့ အဲဒီဟာေတြ အားလံုးကို က်မတို႔ စၿပီးေတာ့ ေျဖရွင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာဟာ ၂၀၁၃ ေလာက္မွ လႊတ္ေတာ္ထဲကေန စခဲ့တာ။ သို႔ေသာ္ျငားလည္း ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ တုိးတက္မႈမရွိခဲ့ဘူး။ အျမန္ဆံုး တုိးတက္ေအာင္ေတာ့ က်မတုိ႔ လုပ္ပါမယ္။ က်မတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ ဟိုတယ္နဲ႔ ခရီးသြား စီးပြားေရးက႑ကိုလည္း အမ်ားႀကီး အားေပးခ်င္ပါတယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ က်မတို႔ တတ္ႏုိင္သမွ် ႀကိဳးစားေနပါတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

“တိုင္းရင္းသား မေၾကနပ္ခ်က္”

ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေပါ့ - တုိင္းရင္းသားေတြၾကားထဲမွာ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥကို ေထာက္ခံတယ္ဆိုတဲ့အတြက္ အမ်ားႀကီးကို အားတက္ပါတယ္။ အဲဒါကို ခုနက ေနာက္ဆံုးေျပာသြားတဲ့ ရခိုင္ကိစၥနဲ႔ ဆက္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ က်မတို႔ႏုိင္ငံမွာ တကယ္ပဲ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး ျဖစ္ႏုိင္ရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ဆုိရင္ က်မတို႔ရဲ႕ တုိင္းရင္းသားအားလံုး က်မ ခဏခဏ သတိေပးရတယ္။ ဗမာေတြကလည္း တုိင္းရင္းသားတစုပါလို႔။ ခက္ေနတာက ဗမာေတြက အမ်ားစုျဖစ္ေနေတာ့ ဘယ္သူကမွ မေက်နပ္ၾကဘူး။ တခါတေလက် ဗမာေတြကလည္း သိပ္ခ်စ္စရာမေကာင္းဘူး။ က်မကို္ယ္တုိင္ကလည္း ဗမာဆုိေတာ့ အဲ့လိုေျပာလို႔ရတယ္။ အဲဒါ က်မတို႔တုိင္းရင္းသားေတြကလည္း နားလည္မႈေတာ့ ရွိရမယ္။ တခါတေလဆိုရင္ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားေတြျဖစ္လို႔ လူမ်ားစုအေပၚမွာ လံုး၀ အျမင္မၾကည္ဘူး။ ဘာလုပ္လုပ္ မႀကိဳက္ခ်င္ဘူး။ ဒါကလည္း သူ႔သဘာ၀ပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဗမာတုိင္းရင္းသားေတြကလည္း အႏုိင္က်င့္ခဲ့တာ နည္းနည္းၾကာၿပီနဲ႔ တူပါတယ္။ ဗိုလ္က်တယ္။ အႏုိင္က်င့္တဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတုိ႔ကို ျမင္တဲ့အခါမွာ သံသယနဲ႔ ျမင္ၾကပါတယ္။

“ခြဲျခားမႈမ႐ွိ”


ဒါေပမဲ့ က်မက အမွန္အတုိင္းေျပာတာပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အမႊန္းတင္ၿပီးေတာ့ ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်မတို႔ရဲ႕ မိသားစုထဲမွာလည္း တခါမွ တိုင္းရင္းသားေတြကုိ ခြဲျခားဆက္ဆံစရာဖို႔ကို အဲ့လိုမ်ိဳး က်မတို႔ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ခဲ့တာ မရွိေတာ့ က်မတို႔က လံုး၀ နားမလည္ဘူး။ နည္းနည္း ႀကီးလာေတာ့မွ ဒီလို တုိင္းရင္းသားေတြကို ခြဲျခားႏုိင္ပါလားဆုိတာ က်မတုိ႔ သေဘာေပါက္တယ္။ ေမေမက အၿမဲပဲ က်မတုိ႔ကို သင္ျပတာက တုိုင္းရင္းသားေတြက ေဖေဖ့အေပၚမွာ အင္မတန္မွ သစၥာရွိတယ္ဆုိတာ ေဖေဖမရွိတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ က်မတို႔မိသားစုကို ပံုစံမပ်က္ ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တာ တုိင္းရင္းသားေတြပဲ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အၿမဲပဲ က်မတို႔ကို သင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲေတာ့ က်မတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာမွ ခြဲျခားလိုစိတ္မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၀မ္းနည္းစြာ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ က်မ ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် ဒါမ်ိဳးေတြရွိတယ္ဆုိတာ ျမင္လာတယ္။ ျမင္လာေတာ့ အဲဒါေတြလည္း က်မတုိ႔ အတတ္ႏုိင္ဆံုး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏုိ္င္ေအာင္ က်မတို႔ ႀကိဳးစားပါတယ္။

“ကိုဖီအာနန္ေကာ္မ႐ွင္”

ဒီ ရခိုင္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ က်မကေတာ့ ဒါ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာခ်င္တယ္။ က်မတုိ႔ ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္ကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ဟာက လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးေတာင္မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ပါေနတယ္လို႔ က်မကေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒါ အင္မတန္မွ ၀မ္းနည္းစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အက်ိဳးကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ တႏုိင္ငံလံုးအတြက္ လုပ္ေနတဲ့ကိစၥကို မေအာင္ျမင္ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာေတြ ထားတယ္ဆုိတာကေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကူညီတယ္ဆုိတာဟာ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းလည္း နားလည္ေအာင္ ေျပာရမယ္။ ဒီလိုေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ျခင္းဟာ က်မတုိ႔အတြက္ ဘာမွ အက်ိဳးယုတ္မႈ မရွိဘူး။ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဒီေကာ္မရွင္ဖြဲ႔လိုက္လုိ႔လည္း က်မတို႔ကို OIC ကေနၿပီးေတာ့ Human Rights နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ Resolution မတင္ေတာ့ဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္လုိက္တာပါပါတယ္။ ဒီ့အျပင္မွာလည္း က်မတုိ႔အခု Third Committee မွာ ႏွစ္တုိင္းႏွစ္တုိင္း ႐ုန္းကန္ေနရတဲ့ကိစၥ အခု ဒီႏွစ္ေတာ့ သက္သာသြားၿပီဆုိတာ။ ဒါေတြဟာ က်မတုိ႔ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈေတြထဲမွာ ဒီေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တဲ့ ႀကိဳးပမ္းမႈကလည္း အင္မတန္ ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ ကူညီေပးခဲ့လို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ကိစၥ။

“လူငယ္ပညာေရး”

ေနာက္တခုက က်မတုိ႔လူငယ္ေတြ ပညာ ပိုတတ္ေရး။ ဒါကေတာ့ ေစာေစာကလည္း က်မ ေျပာပါတယ္။ က်မတုိ႔ရဲ႕ ကေလးေတြ ပညာတတ္ဖုိ႔လိုတယ္။ အဲဒီဟာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခ်င္ပါတယ္။ ကုိယ့္ဟာကိုယ္ဖြဲ႔စည္းၿပီးေတာ့ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ႏွစ္ဆထက္မက တက္သြားတာေပါ့ ၄၀% ေက်ာ္ကေန ၈၀% ေက်ာ္ထိဆုိေတာ့ ၂ ဆမက တက္သြားတယ္ဆုိတာလည္း က်မ ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။ အမ်ားႀကီးပဲလည္း ၀မ္းသာပါတယ္။ အဲဒါမ်ိဳး တတ္ႏုိင္တဲ့ဘက္က က်မတို႔ ဒါကို အကူအညီ ပိုတိုးေပးခ်င္ပါတယ္။

“ႏ ် ဴ ကလီးယားစြမ္းအင္”

ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ လုပ္မယ္ - မလုပ္မယ္ ဆုိတာက က်မတုိ႔ရဲ႕ overall energy policy ကို ဆံုးျဖတ္ေပးမွာျဖစ္တယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ လူထုက ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထဲထဲ၀င္၀င္ လုပ္သင့္တယ္၊ မလုပ္သင့္တယ္ဆုိတာကို စဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ရဲ႕ စြမ္းအင္ဆုိတာဟာ စြမ္းအင္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိစၥေတြဟာ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး ကိစၥေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီး ဆုိင္ပါတယ္။ ဥပမာဆုိရင္ - hydro electronic နဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ရွိရင္ တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြမွာရွိေနတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်မတု႔ိကေန ဓာတ္အားရရွိေရးကိုပဲ စဥ္းစားလို႔မရဘူး။ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ခံစားမႈနဲ႔ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေနာင္ကို စဥ္းစားရမယ့္ resource sharing၊ ဒါ ႏုိင္ငံေရးကိစၥေတြပါ။ အဲဒါေတြကို က်မတို႔ လ်စ္လ်ဴ႐ႈလို႔ မရပါဘူး။ ႏ်ဴကလီးယားလည္း အတူတူပါပဲ။ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကိုနဲ႔ ပတ္သက္ လို႔ရွိရင္ ကမၻာ့ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း ေၾကာက္ၾကပါတယ္။ ဒါေတြက အားလံုး သိၿပီးသားပါ။ အထူးသျဖင့္ ဂ်ပန္မွာ ဖူကူရားမားမွာ ျဖစ္တဲ့ကိစၥ ဆုိရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေျပာၾကပါတယ္။ ဂ်ပန္လို တုိးတက္ၿပီးေတာ့ ပညာတတ္ေတြ မ်ားျပားတဲ့ႏုိင္ငံမွာေတာင္မွ ဒီလို လြဲေခ်ာ္မႈေတြ ျဖစ္ႏုိင္လို႔ရွိရင္ ဒီလိုကိစၥေတြဟာ က်မတို႔လို human capacity/capacity building သိပ္ၿပီးေတာ့ မျမင့္ေသးတဲ့ ႏုိင္ငံမွာ လုပ္လို႔ျဖစ္ပါ့မလား။ မေတာ္တဆထိခိုက္မႈေတြ ခဏခဏ ျဖစ္မလားေပါ့။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ က်မတို႔ကလည္း မကၽြမ္းက်င္ေသး ဘူးေလ။ ဟိုမွာ ဒီေလာက္ ကၽြမ္းက်င္တဲ့သူေတြေတာင္မွ အမွားအယြင္း ျဖစ္ သြားေသးတာပဲ။

“သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္”


တခါတေလလည္း သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင့္၊ အခု က်မတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ ရာသီဥတုေျပာင္း လဲမႈေၾကာင့္ အထိခိုက္ဆံုး ႏုိင္ငံတႏုိင္ငံျဖစ္မယ္လုိ႔ ပညာရွင္ေတြက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲ မႈေၾကာင့္မို႔ အထိခိုက္ႏုိင္ဆုံး ႏုိင္ငံျဖစ္မယ္ဆုိေတာ့ က်မတုိ႔ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ ဥပမာ - ငလ်င္လႈပ္တာတို႔၊ ေရႀကီးတာတုိ႔၊ ေျမၿပိဳတုိ႔ အဲဒီလိုဟာမ်ိဳးေတြကို က်မတုိ႔ အမ်ားႀကီး ထည့္စဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔က တကူးတက သံုးဖုိ႔ ဆံုးျဖတ္ မယ္ဆုိရင္ေတာင္မွ ဘယ္ေနရာမွာ ေဆာက္မလဲ။ ဒီဟာေတြဟာ ဘယ္လို အႏၱရာယ္မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏုိင္သလဲ။ ဒီအႏၱရာယ္ေတြကို က်မတုိ႔က ကာကြယ္ႏုိင္မွာလား။ အဲဒါေတြကို အမ်ားႀကီး စဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ က်မကေတာ့ က်မတုိ႔ စြမ္းအင္မူ၀ါဒေအာက္မွာ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ကို ဘယ္လိုက႑အေနနဲ႔ သတ္မွတ္မလဲ။ ဘယ္ေလာက္အထိ က်မတို႔ဟာ နံပါတ္တစ္ ႏုိင္ငံေရးအရ၊ နံပါတ္ႏွစ္ ကၽြမ္းက်င္မႈအရ၊ နံပါတ္သံုးကေတာ့ က်မတို႔ရဲက ေငြေရးေၾကးေရး တတ္ႏုိင္မႈ ဘယ္ေလာက္အထိ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မလဲဆုိတာ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ေစတနာနဲ႔ အႀကံျပဳတဲ့အတြက္ က်မတုိ႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ က်မတို႔က စြမ္းအင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ အမ်ိဳးမ်ိဳး စဥ္းစားရတယ္။ တမ်ိဳးတည္းနဲ႔ပဲ ရလို႔ မျဖစ္ဘူး။ တမ်ိဳးတည္းကို က်မတုိ႔ အားကိုးလို႔ မရဘူး။ အမ်ိဳးမ်ိဳး က်မတို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ စြမ္းအင္ေတြကို အျမန္ဆံုး ျဖည့္ဆည္းေပးဖုိ႔ ႀကိဳးစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“အေျခခံ အေဆာက္အဦ”

  Infrastructure အဓိကကေတာ့ က်မတို႔ communication ဆုိရင္ ဒီႏွစ္ခုမွာ အားနည္းေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွ မႈေတြရဲ႕ အခန္းက႑က လြတ္သြားမယ္။ ရင္းေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံပါရဲ႕။ လမ္းေတာ့ မေဆာက္ဘူးဆိုေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ အဲဒါမ်ိဳးေတြ သူတုိ႔ေျပာလာမွာေပါ့။ ဒါလည္း မွန္ပါတယ္။ သူတုိ႔က စက္႐ံုပဲ ေဆာက္ေပးခ်င္တာ။ လမ္းပါ ေဆာက္ဖုိ႔က မရွိဘူး။ တခ်ိဳ႕က အေျခအေန ၾကည့္ၿပီးေတာ့ စက္႐ံုေရာ၊ လမ္းေရာ ေဆာက္ေပးၿပီး သူတို႔အက်ိဳးအျမတ္ ပိုေတာင္း မယ္ဆုိရင္လည္း ဒါလည္း တရားမွ်တပါတယ္။ က်မ တို႔ကေတာ့ အဘက္ဘက္ ကေနၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ေပးမွာပါ။ “ကေနဒါ ဖယ္ဒရယ္” အခု ကေနဒါနဲ႔ ေနာက္ဆံုး အဆံုးသတ္ရမယ္ဆိုရင္ Canada federation နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ ဒါကို စီစဥ္ၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ က်မတို႔ ကေနဒါမွာ လာၿပီးေတာ့ federation ကို ေလ့လာဖို႔ဆုိတာ က်မတို႔ ႏုိင္ငံေရး အသိုင္းအ၀ိုင္း ကေရာ၊ တပ္မေတာ္အသိုင္းအ၀ိုင္းကေရာ၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား အသိုင္းအ၀ိုင္း ကေရာ စုေပါင္းၿပီးေတာ့ လာၿပီးေတာ့ ေလ့လာၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ဘယ္လို ပံုစံနဲ႔ ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္မလဲ။ ကေနဒါက က်မတို႔အတြက္ သင္ခန္းစာယူ ရမယ့္ဟာက capitalism အခါက ကြဲသြားမယ္ဆုိရင္ ဒီေန႔ကြဲမလား၊ မနက္ျဖန္ ကြဲမလားဆိုၿပီး ျပင္သစ္ဘာသာစကားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျဖစ္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္ ရွိတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါေတြကို ေက်ာ္သြားၿပီး အခုဆိုရင္ေတာ့ ကြဲေရးေတာ့ သိပ္မၾကားေတာ့ ဘူးေနာ္။ တခ်ိန္တခါတုန္းက ဒီေန႔၊ မနက္ျဖန္မ်ား ကေနဒါ ကြဲေတာ့မလားလို႔ ထင္ ရတာ။ အဲဒီဟာကို ေက်ာ္လႊားေတာ့ ဘယ္လုိပံုစံနဲ႔ ေက်ာ္လႊားခဲ့ရသလဲ ဆိုတာ ကိုလည္း က်မတုိ႔အေနနဲ႔ သင္ခန္းစာယူစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မတုိ႔က ကေနဒါကို လာဖုိ႔ဆုိတာဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ အျပည့္အ၀ ရွိပါ တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ က်မကလည္း honoring citizen ဆုိေတာ့ အဲဒီမွာ သြားခ်င္ပါတယ္။ ဒီလုိ က်မတုိ႔ကို ဖိတ္ေခၚတဲ့အတြက္လည္း အမ်ားႀကီးကို ေက်းဇူး တင္ပါတယ္။  

“ႏွစ္ႏိုင္ငံသား ခံယူေရး”

 Dual Citizenship ဆုိတာကုိေတာ့ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံတႏုိင္ထဲ အတြက္ေတာ့ မစဥ္းစားေ ပးႏုိင္ပါဘူး။ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံအားလုံးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားမွာေပါ့။ က်မတုိ႔ ကေနၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားေတြကုိ Dual Citizenship ေပးမယ္ဆုိလဲ က်မတုိ႔ မေပးႏုိင္ပါဘူး။ က်မတုိ႔အေနနဲ႔ Dual Citizenship ဆုိတဲ့ Principle ကုိ လက္ခံမလား၊ လက္မခံဘူးလားဆုိတာ ဆုံးျဖတ္ရမွာပါ။ ဆုိေတာ့ အဲဒီဟာဟာ အမ်ားႀကီး က်ယ္ျပန္႔ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ခနကလုိေပါ့ေနာ္၊ Social Visa တုိ႔ ဘာတုိ႔ကိစၥကေတာ့၊ ဒါကေတာ့ က်မတုိ႔ ေရတုိအတြင္းမွာ ဆုံးျဖတ္ႏုိင္တဲ့ ကိစၥ တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ေစာေစာက က်မေျပာသလုိ ပုိက္ဆံေတာ့ ပုိေတာင္းမယ္ေနာ္။ ဟုတ္တယ္ေလ၊ Quid pro quo ေပါ့၊ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ကူညီတဲ့ သေဘာ တရားအရေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒါကလဲ က်မတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ မူအရ လုပ္ရမွာေပါ့။ က်မ အခုလုပ္တဲ့ဟာေတြ ေရရွည္မွာေရာ၊ အခုျပန္လုိ႔မရလုိ႔ ျပန္ခ်င္တဲ့လူေတြ၊ ဥပမာ ဟုိဟာလုပ္ေပးပါ၊ ဒီဟာလုပ္ေပးပါဆုိၿပီးေတာ့ က်မကုိ ေျပာၾကပါတယ္။ ေစာေစာကေျပာသြားတဲ့တေယာက္ ေျပာသလုိေပါ့၊ ႏုိင္ငံေရးလုပ္လုိ႔မရဘူး ဆုိၿပီးေ တာ့ ၀န္ခံခ်က္ထုိးမွ ဗီစာေပးတယ္ဆုိေတာ့၊ က်မကဒါကုိ စဥ္းစားတယ္၊ ဒါဟာ မတရားဘူးေပါ့။ က်မတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ႏုိင္ငံေရးလုုပ္လုိ႔ ဒီေနရာ ေရာက္ေန တာပဲ။ ႏုိင္ငံေရး မလုပ္ရပါဘူးဆုိတာေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ က်မတုိ႔ ေျဖေလ်ာ့ေပးႏုိင္ သမွ် အမ်ားႀကီး ေျဖေလ်ာ့ေပးပါမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္တခုက ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ လုပ္ပုံလုပ္နည္းလဲ က်မတုိ႔ နဲနဲေလ့လာဖုိ႔ လုိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သံတမန္ေရးရာမွာ သံအမတ္ႀကီးအဆင့္ ေနတဲ့ႏုိင္ငံေတြက တခ်ဳိ႕ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ သူတုိ႔ လက္ခံထားတာက အေၾကာင္းရွိလုိ႔ပဲ။ အလကားသက္သက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ေနာက္ဆက္တြဲေတြ ဘာျဖစ္ႏုိင္သလဲဆုိတာကုိ သူတုိ႔ၾကည့္ၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ႕ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကုိ သူတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ လုိက္နာတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔၊ က်မတုိ႔ကေနၿပီးေတာ့ ဥပမာဆုိရင္ ဗီစာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္၊ တျခားႏုိင္ငံေတြက ဘယ္လုိလုပ္လဲဆုိတာကုိ က်မတုိ႔ ေလ့လာမွျဖစ္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီမုိကေရစီ ရင့္က်က္တဲ့ႏုိင္ငံႀကီးေတြကေပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သူတုိ႔က လုပ္သက္ အေတြ႔အႀကံဳေတြ အရ သူတုိ႔က လုပ္တာျဖစ္တယ္။ က်မတုိ႔ ဒါကုိ ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားပါ့မယ္။ ဒါေပမယ့္ Dual Citizenship ကေတာ့ အခု က်မတုိ႔ မစဥ္းစားေသးဘူး။ ဒါဟာ အင္မတန္ နက္နဲတဲ့ကိစၥပါ။ ဒါကုိ က်မတုိ႔ ဒီက အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေရာက္ေနတဲ့ လူေတြ အမ်ားစုျဖစ္ေပမယ့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံတခုထဲပဲ က်မတုိ႔ ကြက္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားလုိ႔ မရေသးပါဘူး။ Dual Citizenship ဆုိတာဟာ တကမၻာ လုံးက ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆုိင္တာပါ။ ဒီေတာ့ ကုိယ့္ရဲ႕ႏုိင္ငံသားဆုိတဲ့ အေနအထားကုိ က်မတုိ႔ တန္ဖုိးထားတယ္၊ ဒါက ကုိယ္ေမြးလာကတည္းက ရတဲ့ ကုိယ့္ရဲ႕အေမြ။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ Citizenship နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်မတုိ႔ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ မစဥ္းစားဘူး။ က်မတုိ႔ ေစာေစာကေျပာတဲ့အတုိင္းပဲ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မျဖစ္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေပါက္ဖြားလာတဲ့လူေတြ အားလုံးဟာ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ သားသမီးေတြလုိ႔ သံရုံးကေနၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံပါလုိ႔ က်မ အေသအခ်ာ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
VOA Burmese News ပထမပိုင္း VOA Burmese News