မဟုတ္တဲ႔ေနရာ စိုးမိုးတဲ႔တရားဥပေဒ


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ The Voice ဂ်ာနယ္မွာ "က်ည္ေထာင္စုသစၥာ" ဆိုတဲ႔ သေရာ္စာေရးသားသူကို ဖမ္းဆီးအေရးယူၿပီး၊ အမုန္းတရား ျဖန္႔ခ်ီေဟာေျပာေနသူေတြကိုေတာ့ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးထားတဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈဟာ မူမွန္ပါရဲ႕လား။ လက္နက္ရွိသူေတြေရာ ၾသဇာအာဏာရွိသူေတြပါ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ကို အသိအမွတ္ျပဳၾကပါရဲ႕လား ဆိုတာ BNI အတိုင္ပင္ခံ အယ္ဒီတာ ဦးဇင္လင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေန ဦးသိန္းသန္းဦး တို႔နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီအရ ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္တဲ့ အစိိုးရ တက္လာၿပီးကတည္းက မီဒီယာဟာ လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိလာတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အေတာ္ေလး အားတတ္လာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ တိုင္းတာတဲ့ဇယားထဲမွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ အဆင့္အမ်ားႀကီး တက္လာပါတယ္။ ၂၀၁၇ မွာ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အေရွ ႔ေတာင္အာရွမွာ ဖိလစ္ပိုင္နဲ႔ အင္ဒိုနီးရွားၿပီးရင္ ထိုင္းတို႔အထက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရွိေနပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အေသးစိတ္ေတြကို မေျပာခင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္က ဒီႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ ဆက္တိုက္ဆက္တိုက္ တႏွစ္ၿပီးတႏွစ္ တိုးတက္လာတယ္လို႔ အၾကမ္းမ်ဥ္း ေျပာႏိုင္ပါသလား။

ဦးဇင္လင္း ။ ။ က်ေနာ္တို႔ သတင္းစာနဲ႔ စာနယ္ဇင္းေတြကို အမွတ္တမဲ့ၾကည့္လုိက္ရင္ အရင္နဲ႔ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီးေတာ့ အေတာ္အတန္ လြတ္လပ္လာတယ္လို႔ ေျပာၾကရတာေပါ့။ ဟိုတုန္းကေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သတင္းစာေတြလည္း မထုတ္ခဲ့ရ၊ ဂ်ာနယ္ေတြကလည္း စစ္ေဆးေရးခ်။ အခုေတာ့ စီစစ္ေရး မရွိေတာ့တာအပါအဝင္ ဂ်ာနယ္ေတြ၊ စာအုပ္စာတမ္းေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္၊ လြယ္လြယ္ကူကူ ထုတ္လို႔ရလာတဲ့ အေနအထားေလးေပၚၾကည့္ရင္ေတာ့ စစ္အစိုးရလက္ထက္နဲ႔စာရင္ ေတာ္ေတာ္ေလး ျမွင့္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆရာဦးသိန္းသန္းဦး .. ျမန္မာႏုိင္ငံ တရားဥပေဒအရ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို ဘယ္ေလာက္မ်ား အကာအကြယ္ ေပးပါလဲ။ အခုအခါမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိလာေအာင္ တရားဥပေဒနဲ႔ ျပဌာန္းၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ေပးထားပါလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ေပးမထားတဲ့အျပင္ မီဒီယာေတြကို တရားစြဲထားတာေတြ မရပ္ဘူး။ လူထုအစိုးရ တက္လာတယ္ဆိုေပမယ့္လဲ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးစနစ္ဆုိတာ အရင္စစ္အာဏာအစိုးရလက္ထက္က ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒတရပ္ - အဲဒီမွာလဲ မီဒီယာေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ထားတာ မရွိဘူး။ ေနာက္တခါ က်ေနာ္တို႔ရဲ ႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ၊ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ - အဲဒါမ်ဳိးကိုလဲ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရက လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံသားေတြ အပါအဝင္၊ သတင္းမီဒီယာသမားေတြရဲ ႔ ကာကြယ္ထားတဲ့ဥပေဒ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရိွဘူးလို႔ ေျပာရမွာပါ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ အရင္တုန္းက မရွိခဲ့တဲ့ ဥပေဒမ်ဳိး၊ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို တမင္ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ ဥပေဒ မရွိဘူးလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ အဲဒါေတြကေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဥပေဒက မသံုးဘူး။ ဆြဲလို႔ရွိရင္ တရားဥပေဒလမ္းေၾကာင္းအရ သြားရမွာ။ ဥပမာအားျဖင့္ The Voice မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ က်ည္းေထာင္စုသစၥာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တရားစြဲတဲ့အခါမွာ ဒီ Press Law နဲ႔ သြားရမွာကို မသြားဘဲနဲ႔ ဒီထက္ျပင္းထန္တဲ့ ၆၆(ဃ) နဲ႔ သံုးၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ မီဒီယာဥပေဒက ျပဌာန္းထားတယ္ ဆိုေသာ္ျငားလဲ အဲဒီဥပေဒကို သိပ္ၿပီးေတာ့ အသံုးမတည့္လွဘူး။ သံုးခ်င္တဲ့အခါၾကရင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္ခ်င္တဲ့ တျခားဥပေဒနဲ႔ သံုးတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ The Voice မွာ သေရာ္စာ Satire ေရးတာကို အာဏာရွိတဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ ဘာျဖစ္လုိ႔ ဒီေလာက္ေတာင္ အကဲဆတ္စရာ ျဖစ္ရလဲ။

ဦးဇင္လင္း ။ ။ အကဲဆတ္တယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာေပါ့။ ေညာင္ျမစ္တူးေတာ့ ပုတ္သင္ေပၚတယ္ ဆိုသလို ဒီကိစၥနဲ႔ ဘယ္အထိ သြားမလဲဆိုရင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအထိ သြားမွာ။ အခုကလဲ NLD အစိုးရက အာဏာရတယ္ ဆိုေသာ္ျငားလဲ ေအာက္ကယႏၱရားႀကီးက အရင္ယႏၱရားေဟာင္းႀကီး။ NLD က ဝန္ႀကီးပဲ အသစ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ေအာက္က ယႏၱရားက ဗ်ဴရိုကရက္ယႏၱရားက အေဟာင္းျဖစ္ေနတုန္းပဲ။ အခုကိစၥက က်ေနာ္တို႔ အရပ္သားအစိုးရ NLD က ဒီေလာက္ႀကီး မဟုတ္ေပမယ့္ တဘက္က စိုးရိမ္စိတ္ ႀကီးမားေနတဲ့ တပ္မေတာ္ပိုင္းကေတာ့ တပ္မေတာ္ကို ထိခိုက္လာတယ္လို႔ ယူဆရင္ေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ နည္းနည္းေလးမွ ေလတိုက္မခံႏိုင္တဲ့သေဘာ ရွိတယ္။ ေျပာရလို႔ရွိရင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအထိ ထိခိုက္သြားမွာစိုးလို႔ စိုးရိမ္ေနပံုေရာက္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆရာဦးသိန္းသန္းဦး ခင္မ်ား Deprivation Defination အေသေရဖ်က္မႈဆိုရင္ ရာဇသတ္ႀကီး ျပစ္မႈဆိုင္ရာမွာ ပါတယ္ဆိုရင္ ဥပေဒအားျဖင့္ ဆြဲတဲ့လူက အေသေရပ်က္ေၾကာင္း Burden of Proof က ဘယ္သူဆီမွာရွိလဲ။ တရားလိုဘက္မွာ ရိွတယ္မဟုတ္ဘူးလား။ က်ေနာ္ ၾကားဖူးသေလာက္။ ဆိုေတာ့ အခု ၆၆(ဃ)နဲ႔ၾကေတာ့ ဘယ္အခ်က္ကို တရားလိုဘက္က သက္ေသျပရမလဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ၆၆(ဃ) က အလြန္ရႈပ္ေထြးတယ္။ တိက်ျပတ္သားတာလဲ မရွိဘူး။ ျပဌာန္းထားတဲ့အထဲမွာ လိုသလိုဆြဲထားတာ။ ဥပမာ ဒီလို Electronic ဆက္သြယ္ေရး ယႏၱရား၊ ကြန္ရက္ေတြကို သံုးၿပီးေတာ့ Intimidation ၿခိမ္းေျခာက္တာေတြ၊ Deprivation အသေရဖ်က္တာေတြ - ဒါကေတာ့ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒမွန္သမွ်ဟာ သက္ေသခံမႈ ပုဒ္မ (၁၀၁) အရ တရားလိုဘက္က သက္ေသအေထာက္အထား ျပရမယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ည္းေထာင္စုသစၥာနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ ေျပာႏိုင္တာကေတာ့ ဒါကေတာ့ သူတုိ႔ကပဲ သက္ေသျပရမွာ။ ဒါသည္ ဒီအခ်က္ဆိုတယ္။ အခုန ကင္းလႊတ္ခြင့္ေတြ ဒီမွာ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္ကို သူတုိ႔က အေသေရဖ်က္မႈ ပုဒ္မ ၅၀၀ - ၄၉၉ မွာ ေရးထားတာ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီဟာေတြနဲ႔ ႏြယ္ၿပီးေတာ့ Defination အေနနဲ႔ အေသေရဖ်က္ေစတယ္လို႔ ေျပာရင္ေတာ့ အဲဒီအထဲက အပိုင္းေတြကို ကာကြယ္ရမွာ။ ဒါ သေဘာရိုးနဲ႔ေျပာတာ၊ လြတ္လပ္ခြင့္အရ ေရးတာ၊ ဒါက ေရးသားခြင့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီအေနအထားမ်ဳိးမွာ ရုပ္ရွင္တခုကို ေဝဖန္တာ၊ ေလွာင္ေျပာင္တဲ့ဟာ အဲဒီအပိုင္းေတြရွိေတာ့ အဲဒါေတြနဲ႔ မသက္ဆိုင္ဘူး။ တမင္ကို အေသေရပ်က္ေစပါတယ္ဆိုတာကို သူတုိ႔ဘက္က သက္ေသျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခု က်ေနာ္ သိခ်င္တာက ဥေရာပတုိက္က တခ်ဳိ ႔ႏိုင္ငံေတြမွာ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ပ်ံ ႔ႏံွ႔လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လြတ္လပ္ခြင့္တခ်ဳိ ႔ကို သူတုိ႔ စေတးၿပီးေတာ့ ဟန္႔တားရမယ့္သေဘာ ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာၾကေတာ့ အမုန္းစကားေတြကို လံႈေဆာ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြလည္း အမ်ားႀကီး ၾကားေနရပါတယ္။ အဲဒီကိစၥ ဒီသေရာ္စာကိစၥကို အေရးယူသလို၊ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူမႈ ရွိပါသလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ဒီဥစၥာက ဒီမိုကေရစီ လိုလားသူေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီကို ဆန္႔က်င္သူေတြနဲ႔ ပဋိပကၡက မၿပီးေသးဘူး။ အာဏာလြန္ဆြဲထားတာ ရွိေနတယ္။ အဲဒီ အာဏာလြန္ဆြဲပြဲရဲ ႔ ေနာက္ကြယ္မွာ အခုနေျပာတဲ့ Hate Speech ေတြ ရွိပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ ပဋိပကၡျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ မီးေမႊးေနတဲ့၊ ႀကံစည္းေနတဲ့ အမႈေတြ ရွိတယ္။ ဒါက ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီမိုကေရစီကို သြားေနတဲ့အစိုးရကို ခလုတ္တိုက္ လဲေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ ဒီသေရာ္စာေလးဟာ တကယ္ေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ေလာက္ပါဘူး။ ဒါက တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ညိွညိွႏိႈင္းႏိႈင္း လုပ္ရမယ့္ကိစၥ။ ေနာက္တခါ အေရးယူမယ္ဆိုရင္လဲ မီဒီယာဥပေဒ သူတို႔ေျပာထားတဲ့အတိုင္း ရွိတယ္။ မီဒီယာဥပေဒနဲ႔ပဲ အေရးယူရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအျပင္ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ Press Council လည္း ရွိတယ္။ အဲဒီၾကားထဲကမွ ဒါကို မေအာင့္ႏုိင္သည္တုိင္ မီဒီယာ လုပ္တယ္ဆိုတာက သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ေနာက္တျခား ဒီထက္မက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေရးလာမယ့္၊ ေျပာလာမယ့္ လူေတြကို Block ဟန္႔တားလိုက္တာပဲလို႔ အဲဒီလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္ျမန္မာႏိုင္ငံ မီဒီယာေလာကသားေတြ ခံျပင္းေနတဲ့ စကားတခု ၾကားေနရပါတယ္။ အခုတေလာမွာ မီဒီယာက လူေတြက က်ီးကန္းလို ဝိုင္းအာၾကတယ္ဆိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မီဒီယာ ကို အရပ္သားစကားနဲ႔ ေျပာရရင္ ေက်းဇူးကန္းေလသလား။ မီဒီယာရဲ ႔ တန္းဖိုးကို သူတုိ႔ အသိအမွတ္ မျပဳတဲ့သေဘာလား ။ အဲဒီစကားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဆရာ့အျမင္၊ သေဘာထားကို ၾကားခ်င္ပါတယ္။

ဦးဇင္လင္း ။ ။ ဒီဟာေတာ့ အမွန္ေျပာရလို႔ရွိရင္ မီဒီယာရဲ ႔ ေက်းဇူးတရားကို မသိတတ္၊ မီဒီယာကို အသံုးမခ်တတ္ရင္ေတာ့ အဲဒီလို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိး၊ အဲဒီလို ပါတီမ်ဳိး၊ အဲဒီလို အဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိးေတြက ေရရွည္မခံတတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ထုိင္းမွာေနလာခဲ့တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳအရဆိုရင္ Thaksin ဘာေၾကာင့္ ျပဳတ္က်သြားသလဲဆိုရင္ အေရးႀကီးတဲ့ မီဒီယာသမားေတြကို တိုက္ခိုက္တာက စတာပဲ။ အဲဒီက စၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆံုးမွာ Thaksin ဟာ အခုအခ်ိန္အထိ တိုင္းျပည္က ထြက္ေျပးရတဲ့ အေျခအေနထိ ေရာက္သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ သူတို႔ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းနဲ႔ ျပန္ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းသင့္တယ္။ မီဒီယာဟာ အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ အင္မတန္ မိုးထဲေရထဲ၊ အင္မတန္ကို အခက္အခဲႀကံဳေနရတဲ့ အခ်ိန္အခါမွာ ဒီမိုကေရစီကို ေရွ ႔ေဆာင္မယ့္ ပါတီတရပ္၊ ဒီမိုကေရစီကို ေရွ ႔ေဆာင္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္တေယာက္ အခုလို အာဏာရလာေအာင္၊ ေနရာရလာေအာင္ မီဒီယာသမားေတြကလည္း သူ႔ေထာင့္ကေန တာဝန္ေက်ေက် ဝိုင္းခဲ့ဝန္းခဲ့ပါတယ္။ အျပင္ေရာက္ေနတဲ့လူေကာ၊ အထဲေရာက္ေနတဲ့လူေကာ ေတာ္ေတာ္ခက္ရာခက္ဆစ္ လုပ္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ေထာင္က်တန္းက် လုပ္ခဲ့ၾကရတယ္။ ေသတဲ့သူေတြ ေသသြားၾကတယ္။ အဲဒီလို လုပ္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မပုတ္ခတ္သင့္ဘူးလို႔ က်ေနာ္တုိ႔ အဲဒီလို ယူဆပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္ အဲဒီမွာ တခြန္းေမးခ်င္တာက မီဒီယာဘက္ကေရာ မွန္ကန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကိုေရာက္ၿပီး၊ မီဒီယာ က်င့္ဝတ္အတိုင္း၊ သိကၡာအတိုိင္း အမွန္အကန္ သြားေနၿပီလား။ ဘာေတြမ်ား ျပင္ဖုိ႔ လိုိအပ္ေသးတယ္ ထင္ပါလဲ။

ဦးဇင္လင္း ။ ။ သတင္းေထာက္ေတြ၊ သတင္းစာသမားေတြကေတာ့ တကယ္ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ တကယ္ပဲ သူတုိ႔ လိုအပ္တဲ့ သင္တန္းေတြတက္တယ္။ လိုအပ္တဲ့ က်င့္ဝတ္ေတြ ျဖည့္ဆည္းတယ္။ အျပန္အလွန္လည္း ကူညီတယ္။ အျပန္အလွန္လည္း သတိေပးတယ္။ အဲဒီလို ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီကေန႔ ႏုိင္ငံမွာ ေစာေစာက က်ေနာ္ေျပာခဲ့တဲ့ အာဏာလြန္ဆြဲပြဲ ျဖစ္ေနတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီၾကားထဲမွာ ဝင္ၿပီးေတာ့ မီဒီယာအေယာင္ေဆာင္ၿပီးေတာ့ မီဒီယာအေရၿခံဳၿပီးေတာ့ မီဒီယာကို နာမည္ဖ်က္တာေတြ ခံေနရတယ္။ အဲဒါလဲ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ ယူဆပါတယ္။ မီဒီယာကို နာမည္ပ်က္ေအာင္ လုပ္ေနတာသည္၊ စတုတၳမ႑ိဳင္ကို ရိုက္ခ်ဳိးေနတာသည္ အာဏာရွင္ေတြရဲ ႔ စရို္က္ပဲျဖစ္တယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေနာက္ေရြးေကာက္ပြဲ နီးလာေလ၊ နီးလာေလ မီဒီယာေလာကမွာ ျပႆနာေတြ ပိုၿပီးေတာ့ ႀကီးထြားလာစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အခုကတည္းက မီဒီယာတခ်ဳိ ႔ကို ေနာက္ကြယ္ကေန ေငြအားေၾကးအားနဲ႔ သိမ္းသြင္းေနတာေတြ။ ေငြအားေၾကးအားနဲ႔ ကိုင္တြယ္ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာေတြ ဒါမ်ဳိးေတြ စျဖစ္လာၿပီ ဆရာ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ေနာက္တခုက အင္ဒိုနီးရွားဆိုပါေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံထက္ နည္းနည္းေစာၿပီးေတာ့ သူတို႔မွာလဲ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အလမ္း ရလာတယ္။ မီဒီယာေတြလည္း အမ်ားႀကီး ေရးလာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔သံုးသပ္သူေတြက ဘာေျပာလဲဆိုေတာ့ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ထဲမွာ မီဒီယာေတြဟာ ဘ႑ာေရးအားျဖင့္၊ Financially not free yet စီးပြားေရးအားျဖင့္ အမီွအခို ကင္းမဲ့စြာ ရပ္တည္ႏိုင္တဲ့ မီဒီယာဆုိတာ ခပ္ရွားရွား။ အဲဒါေၾကာင့္လဲ မီဒီယာဟာ စစ္မွန္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚ မေရာက္ႏုိင္တဲ့ အခက္အခဲ ရွိိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေကာ မီဒီယာေတြဟာ တကယ့္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဘ႑ာေရးအားျဖင့္ ရပ္တည္ႏုိင္ၾကပါလား။ အဲဒီအခက္အခဲေၾကာင့္ လိုခ်င္တဲ့လမ္းကို တည့္တည့္မတ္မတ္ မေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္တာေကာ မရွိဘူးလား။

ဦးဇင္လင္း ။ ။ အဲဒါလဲ ဒီေန႔ စိန္ေခၚမႈထဲမွာ အႀကီးဆံုး စိန္ေခၚမႈပါ။ ဗမာျပည္မွာ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိသလားလို႔ ေမးလို႔ရွိရင္ အခု အေရးအႀကီးျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာသည္ Media Ownership ေပါ့ - မီဒီယာေတြကို ဘယ္သူေတြက ကိုင္တြယ္ထားတာလဲ။ ပိုင္ဆိုင္ထားတာလဲဆိုတဲ့ ဒီေမးခြန္းဟာ ဒါ အႀကီးဆံုး ေမးခြန္းပါပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီပိုင္ရွင္ေတြရဲ ႔ အလိုက် ခန္႔ထားတဲ့ အယ္ဒီတာေတြရဲ ႔ ေဖာ္ေဆာင္ခ်င္တဲ့ အေနအထားအတိုင္း သတင္းေတြ လုပ္ေနရတယ္။ ေအာက္ေျခမွာ တကယ့္ကို သတင္းသမား စိတ္ဓါတ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေလးေတြ သတင္းေတြကို တကယ္မွန္မွန္ကန္ကန္ ျပည္သူထဲက သတင္းေတြကို တင္ျပခ်င္တယ္။ ေဖာ္ျပခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဖာ္ျပလို႔ မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ပိုင္ရွင္ေတြက ခြင့္မျပဳတာ။ ပိုင္ရွင္ေတြရဲ ႔ သေဘာထားကို သိေနတဲ့ အယ္ဒီတာေတြက ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ Self-censor လုပ္ေနတာ။ ဒါေၾကာင့္ အခုျဖစ္ေနတာက ဗမာျပည္မွာ သတင္းသမား အေတာ္မ်ားမ်ားက ေတာ္ေတာ္ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ နဲ႔ ႀကိဳတင္ၿပီး Self-censor သေဘာ ရွိပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ တခု က်ေနာ္ ထည့္ေျပာခ်င္တာက တိုင္းရင္းသားသတင္းမီဒီယာေတြရဲ ႔ အခန္းက႑ဆိုရင္ လံုးဝပစ္ပယ္ခံထားရသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ

===========

VOA Burmese News

https://burmese.voanews.com/a/weekly-news-anal…/3900095.html
Labels:

Post a Comment

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို လာေရာက္ ေရးသားရင္ဖြင့္ႏိုင္ပါသည္။ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳ၍ ရင့္သီးရိုင္းစိုင္း ရုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းစြာ ေရးသားျခင္း၊ ညစ္ညမ္းစြာ ဆဲဆိုေရးသားျခင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိေစရန္ တိုက္ခိုက္ေရးသားျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူ ဖတ္ ၾကည့္ နားဆင္ရန္ မသင့္ေလ်ာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ အေရးအသားမ်ား ေရးသားျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္းမ်ားကို လံုး၀ ခြင့္မျပဳပါ။ ..Face book button ေလးႏွိ္ပ္ၿပီးလည္း ေရးႏိုင္ပါတယ္

[blogger][facebook]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.