ဥပေဒစိုးမိုးတဲ့နိုင္ငံမွာ ----သရ၀ဏ္(ျပည္)


ၾကာမီရက္ပိုင္းက စကၤာပူနုိင္ငံသို ့ေရာက္ခဲ့သည္ ။ က်ြန္ေတာ္နွင့္ ကိုညီမင္းညိဳု၊ ဦးဘုန္း(ဓာတု) တို့ကို စာေပေဟာေျပာပြဲဖိတ္သျဖင့္ သြားေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။ စာေပေဟာေျပာပြဲနွင့္အတူ နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ၇၂ နွစ္ေျမာက္ေမြးေန ့အခမ္းအနားကိုလည္းထည့္သြင္းက်င္းပခဲ့ပါသည္ ။ ထိုေမြးေန ့ပြဲအခမ္းအနားတြင္ တက္ေရာက္လာသူ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားက ဖုန္းမီးမ်ားကိုဖြင့္ကာ ဟက္ပီဘတ္ေဒး တို့အေမဟူေသာ သီခ်င္းကို သံျပိုင္သီဆိုေနသည့္ ဗီဒီယိုဖိုင္လ္ေလးက အြန္လိုင္းေပါ ္တြင္ ပ်ံ ့နွံ ့သြားခဲ့သည္။ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ေမြးေန့မွာဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန ့ျဖစ္ေသာ္လည္း စကၤာပူတြင္ျမန္မာအမ်ားစု၏အားလပ္ရက္မွာ တနဂၤေႏြေန့ျဖစ္သျဖင့္ စာေပေဟာေျပာပြဲအခမ္းအနားကို ဇြန္လ ၁၈ ရက္ စေနေန ့တြင္က်င္းပခဲ့ၾကပါသည္ ။ မွတ္မွတ္ရရ လြန္ခဲ့ေသာတနစ္တိတိ ၂၀၁၆ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန ့ကလည္း က်ြန္ေတာ္တို့သံုးေယာက္ ( သရ၀ဏ္၊ဦးဘုန္း၊ ညီမင္းညိဳ) ပင္ ၀မ္းတြင္းျမိဳ ့တြင္ ေဒါ ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေမြးေန ့အၾကိဳအထိမ္းအမွတ္က်င္းပေသာစာေပေဟာေျပာပြဲကို ေဟာခဲ့ဖူးေသးသည္ ။ က်ြန္ေတာ္ကမွတ္မိ၍မဟုတ္ ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ကသတိေပးသျဖင့္ သိရျခင္းျဖစ္သည္ ။က်ြန္ေတာ္တို့သည္စာေပေဟာေျပာပြဲကို တရက္သာေဟာေျပာရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ပြဲစီစဥ္သူမ်ားျဖစ္သည့္ စကၤာပူေရာက္ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ား TTMY အဖြဲ ့က ေအးေအးေဆးေဆးလည္ရပါတ္ရေအာင္ ေနပါဟုေျပာသျဖင့္ ၆ ညအိပ္ ၇ ရက္တိတိ ေနထိုင္ခဲ့ပါသည္ ။ ထိုသို ့ ေနထိုင္သြားလာလည္ပတ္ခဲ့သျဖင့္ စကၤာပူနိုင္ငံကိုေရာက္ျပန္သေဘာမဟုတ္ေတာ့ပဲ အနီးကပ္ၾကည့္ရွုေလ့လာခြင့္ရခဲ့ပါသည္ ။ ဟိုတေလာက နီေပါနိုင္ငံသို ့ေရာက္ခဲ့စဥ္ကလည္း ဆယ့္ေလးရက္တိတိေနထိုင္ခဲ့ရသျဖင့္ ေဆာင္းပါးမ်ားစြာေရးျဖစ္ခဲ့ပါသည္ ။ က်ြန္ေတာ္သည္ နုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားကိုေရာက္ဖူးပါသည္ ။ထို ့အျပင္ အသက္အရြယ္အရလည္း ေလးဆယ့္ကိုးေက်ာ္၍ ငါးဆယ္ထဲသို ့ စြန္းစျပဳလာသည့္အရြယ္ျဖစ္ရာ တိုက္တာအိမ္ေျခအေဆာက္အအံု ၊ေခတ္မီ အသံုးအေဆာင္ စသည္မ်ားအေပါ ္တအံ့တၾသ ျဖစ္ရေသာ အေနအထားမရွိေတာ့ပါ ။ နဂိုကတည္းကစကၤာပူနိုင္ငံဆိုသည္နင့္ ဒီလို တိုက္မ်ိဳးေတြ ၊ဒီလိုလမ္းမ်ိဳးေတြ ၊ ဒီလိုတိုးတက္မွုေတြရွိေနသည္ဆိုတာ သိထားျပီးသားျဖစ္၍ သိပ္ျပီးထူးျခားေသာ စိတ္ခံစားခ်က္မျဖစ္မိေတာ့ပါ ။ သို ့ေသာ္ စဥ္းစားေတြးေခါ ္မွုမ်ားစြာျဖစ္ရပါသည္ ။ ငါတို့နိုင္ငံသည္ ဘာေၾကာင့္ မတိုးတက္ရသနည္း၊ အဘယ္ေၾကာင့္စကၤာပူနိုင္ငံသည္ အာရွအဆင့္သာမက ကမၻာ့အဆင့္ျဖစ္ေနရသနည္း ။ ထိုအခါသိပ္ျပီးဆန္းဆန္းျပားျပားမဟုတ္ ။ ေျပာေနၾက ေပးေနၾကအေျဖကိုပင္ေပးရမည္ ။ တရားဥပေဒစိုးမိုးမွုနွင့္ စီမံခန့္ခြဲမွုေကာင္းမြန္ျခင္းကိုသာေတြ ့ရေလသည္ ။

တရားဥပေဒစိုးမိုးပံုမွာ ေအာခ်ရသည္ ။ ျမန္မာျဖစ္ေစ ၊ တရုတ္ျဖစ္ေစ ၊ ဘဂၤလီျဖစ္ေစ ေယာက္က်ားေလးျဖစ္ေစ မိန္းကေလးျဖစ္ေစ ေန့ေရာညေရာ အားလံုးကိုတရားဥပေဒကအျပည့္အ၀အကာအကြယ္ေပးထားသည္ ။ သူတို့၏ ပင္လည္ကမ္းေျချဖစ္ေသာ East Coast တြင္ မည္္သူမဆို ပင္လယ္ကမ္းစပ္သဲေသာင္ျပင္ေပါ ္တြင္ ရြက္ဖ်င္တဲထိုး၍ ညလံုးေပါက္ေနထိုင္ခြင့္ရိိွသည္ ။ ညအိပ္ခြင့္ရွိသည္ ။ တဲကေလးနွင့္အိပ္ေန၍ မည္သူကမ်ွလာ၍ လုယက္ေနွာက္ယွက္မည့္သူမရွိ ။ ထိုသို ့ မလုပ္ရဲေအာင္လည္း ရဲကလံုျခံဳေရးအျပည့္ယူထားသည္ ။ CCTV ကင္မရာမ်ားေနရာတိုင္းနီးပါးမွာတပ္ဆင္ထားသည္ ။ တခုခုျဖစ္သည္နွင့္ရဲကတန္းေရာက္လာသည္ ။ ရာဇ၀တ္မွုျဖစ္သည္နွင့္ရဲတပ္ဖြဲ့၀င္အားလံုးဆီသတင္းတန္းေရာက္သြားသည္ ။ အခ်ိန္မဆိုင္းတရာခံေနာက္သို ့လိုက္ၾကသည္ ။ တရားခံမေပါ ္ေသာအမွုဆိုတာ မရွိသေလာက္ရွားသည္ ။ လူငယ္မ်ားသည္ေအးေအးလူလူပင္ မိမိရြက္ဖ်င္တဲမ်ားကိုမိမိယူလာကာ ပင္လယ္ကမ္းေျခတြင္ အိပ္စက္ၾကသည္ ။ ပင္လယ္ကမ္းေျခသာမဟုတ္ လမ္းေဘးတြင္ အိပ္ေနလဲ ဘာအႏၱရာယ္မွမျဖစ္ ။အရက္ေသာက္မထားလ်ွင္ မည္သည့္ေနရာမွာ အိပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ ရဲကဘာမွ မတို့မထိေခ် ။ ရဲအျပင္ အျခားအႏၱရာယ္ျပဳသူမ်ားလည္း မရွိသေလာက္လံုျခံဳမွုအျပည့္ရွိသည္ ။ တနည္းေျပာရလ်ွင္ ဥပေဒစိုးမိုးမွု အျပည့္ရွိေသာနုိင္ငံျဖစ္သည္ ။ နိုင္ငံကို လူကအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္းမဟုတ္ ၊ ဥပေဒကအုပ္ခ်ဳပ္ေသာစနစ္ျဖစ္သည္ ။ ထိုစနစ္မ်ိဳးရွိေသာနုိင္ငံသည္ ၾကီးပြားတိုးးတက္တတ္ပါသည္ဆိုျခင္းကိုျပဆိုေန၏ ။ ဥပေဒသည္ စိုးမိုးခ်င္ေသာ ေနရာတြင္စိုးမိုး ေဖာက္ဖ်က္ခ်င္ေသာေနရာတြင္ေဖာက္ဖ်က္ေနျခင္းမဟုတ္ေခ် ။ အားလံုးသည္ ဥပေဒကိုေလးစားလိုက္နာရ၏။မည္သူမွ ထင္ရာစိုင္း၍မရေပ ။ က်ြန္ေတာ့္ တူေတာ္ေမာင္ အလုပ္လုပ္ေသာ Singgapore Management University (SMU) ၀င္းထဲတြင္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေဆာင္အသစ္တခုေဆာက္လုပ္ရာတြင္ေျမေနရာမလြတ္သျဖင့္ သစ္ပင္ၾကီးတပင္ကို ခုတ္လွဲရမည္ျဖစ္ရာ စည္ပင္သာယာဌာနကိုအေၾကာင္းၾကားရသည္။သူတို ့့ဆီ၌ ကိုယ့္အိမ္ေရွ့ကသစ္ပင္ျဖစ္ေစကာမူ မည္သူမ်ွ မိမိသေဘာနွင့္မိမိသစ္ပင္ခုတ္ခြင့္မရွိေခ် ။ထို ့ေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနသည္ SMU ၀င္းထဲသို ့လာေရာက္ကာခုတ္ရမည္ဆိုေသာသစ္ပင္ကိုလာၾကည့္၏ ။ ထိုသစ္ပင္မွာ သက္တမ္းရင့္သစ္ပင္တပင္ျဖစ္သျဖင့္ ခုတ္ခြင့္မျပဳပဲ အျခားလြတ္သည့္ေနရာတခုသို ့စနစ္တက်ေျပာင္းေရြ ့စိုက္ပ်ိဳး ရန္အမိန္ ့ခ်လိုက္၏ ။ တကၠသိုလ္အာဏာပိုင္မ်ားကလည္း ငါတို ့ေက်ာင္းထဲကသစ္ပင္ငါတို ့သေဘာနွင့္ငါတို့ခုတ္မည္ဘာျဖစ္သလဲ ဆိုေသာသေဘာမ်ိဳးထား၍မရ ၊ ဥပေဒအတိုင္းဆံုးျဖတ္တာကိုပဲနာခံရကာ ထိုသစ္ပင္အား က်ြမ္းက်င္သူမ်ားနွင့္စနစ္တက် ေရြ ့ေျပာင္းေပးခဲ့ရသျဖင့္ အပိုေငြ ေဒါ ္လာ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္က်ခဲ့ရေၾကာင္းသိရပါသည္ ။ သစ္ပင္တပင္ကိစၥျဖစ္ေသာ္လည္း တကယ္တမ္းက်ေတာ့တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကိစၥျဖစ္ပါသည္ ။ အာဏာရွိသူ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသူမ်ား လုပ္ခ်င္တာလုပ္၍မရေအာင္ ဥပေဒကျပန္၍ထိမ္းခ်ဳပ္လိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္ ။ လူတေယာက္သည္ သစ္ပင္တပင္ကို စိတ္ထင္တိုင္းခုတ္ခဲ့လ်ွင္ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာစုေပါင္းလိုက္ေသာအခါ သစ္ပင္သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္သြားမည္ဆိုေသာ အေျမာ္အျမင္မ်ိဳးကိုသာသူတို ့ဆီမွာလိုထားခဲ့ၾကလ်ွင္ ၊နိုင္ငံသားအားလံုးပိုင္ဆိုင္ေသာ သစ္ေတာမ်ားကို လူတေယာက္ လူတစုကို ထင္သလိုခုတ္လွဲေရာင္းခ်ခြင့္မေပးပဲ မည္သူသစ္ခုတ္သည္ျဖစ္ေစ ဥပေဒအရကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကလ်ွင္ သစ္ပင္မ်ားျမန္မာနုိင္ငံတြင္ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္မဟုတ္ေခ်။ ဥပေဒအရာတြင္ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခား သူ ့လူငါ့လူ စစ္ဗိုလ္လူထြက္ အရပ္သားလူထြက္ ဘယ္လူၾကီးသားသမီး ညာလူၾကီးသားသမီး ဟုမခြဲျခားပဲ ဥပေဒအရာ၌ တသားတည္းျဖစ္ေနျခင္းကလည္းနိုင္ငံဖြံျဖိဳးတိုးတက္ျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းတရားျဖစ္လာသည္ ။ ဥပေဒစိုးမိုးေသာေၾကာင့္ ဤနိုင္ငံသို ့ေရာက္လာၾကသူတိုင္းကိုဥပေဒကအကာအကြယ္ေပးထားသည္ဟု နိုင္ငံျခားသားမ်ားအပါအ၀င္အားလံုးက ယံုၾကည္ၾကသည္ စိတ္ခ်ၾကသည္ ။ ထိုအခ်က္က နိုင္ငံအတြင္းသို ့ နိုင္ငံျခားရင္းနွီးျမွဳပ္နွံမွုမ်ားလွိမ့္၀င္လာေစသည္ ။

စကၤာပူ၏လ်ွပ္စစ္မီတာခမွာ ျမန္မာနုိင္ငံထက္မ်ားသည္ ၊ အလုပ္သမားခမွာအျခားအာရွနိုင္ငံမ်ားထက္မ်ားသည္ ၊ ဒါကို အားလံုးကသိသည္ ၊ သို ေသာ္ စကၤာပူနိုင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္လ်ွင္ မည္သူ ့ကိုမ်ွ အပိုထပ္ေဆာင္း၍ လာဘ္ေငြေပးစရာမလို ၊ မည္သည့္အဖြဲ့အစည္း မည္သည့္နိုင္ငံေရးပါတီ ၊မည္သည့္ ခရိုနီ ၊မည္သည့္အဘကိုမွ ပိုင္ေအာင္တကူးတက လမ္းေၾကာင္း၇ွာမ်က္နွာခ်ိဳေသြး ေနစရာမလို ၊ မည္သူမဆို ဥပေဒအတိုင္း လမ္းေၾကာင္းမွန္အတိုင္း တိတိက်က်ေဆာင္ရြက္နိုင္သည္ဆိုေသာ အာမခံခ်က္က နိုင္ငံျခားရင္းနွီးျမွုပ္နွံမွုမ်ားကိုျပည္တြင္းသို ့ဒလေဟာစီး၀င္လာေစခ်င္းျဖစ္သည္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဥပေဒကိုေက်ာ္သူခြသူေတြမ်ားလြန္းလွတာအားလံုးအသိပင္ျဖစ္သည္ ။ကားမရပ္ရ သို ့ေသာ္ အခ်ိဳ့လူမ်ားရပ္ခြင့္ရွိသည္ ။ ဆိုင္ကယ္မစီးရ သို ့ေသာ္အခ်ိဳ့လူမ်ားစီးခြင့္ရွိသည္ ။ လိုင္စင္မဲ့ကား ဖမ္းသည္ သို ့ေသာ္ အခ်ိဳ ့လူမ်ား၊အခ်ိဳ့အဖြဲ့မ်ားစီးေနၾကသည္ ။ သစ္တပင္ခုတ္အခ်ဳပ္သံုးနွစ္ (သို ့ေသာ္ )အခ်ိဳ့လူမ်ား ေတာလံုးေျပာင္ေအာင္ခုတ္ၾကည္ ၊ ေလာင္းကစားဥပေဒအရျမန္မာနုိင္ငံတြင္ေလာင္းကစား၀ိုင္းေထာင္ခြင့္မရွိ သို ့ေသာ္ ေကာ့ေသာင္းအနီး က သူေဌးက်ြန္းလိုေနရာမ်ိဳးမွာ ၊ မိုင္းလားေဒသမွာ ေလာင္းကစား၀ိုင္းေတြ တရား၀င္လုပ္ေနၾကသည္ ။ ဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုသည္မွာ ဥပေဒအား ကိုစိုးမိုးဆိုသူကပန္းခ်ီစုတ္တံျဖင့္ေရးေနျခင္းျဖစ္သည္ဟုပင္ ဟာသလုပ္၍ေျပာေနၾကသည္ ။ ဘာေတြညာေတြစဥ္းစားမေနနွင့္ တိုင္းျပည္တိုးတက္ခ်င္သည္ဆိုလ်ွင္ တရားဥပေဒအတိုင္းအညီအမ်ွသြားၾကဖို့သာအဓိကလုပ္ေဆာင္ရမည္ျဖစ္သည္ ။စကၤာပူနုိင္ငံသို ့ေရာက္လာေသာအခါက်ြန္ေတာ္တို့စတင္ခံစားရသည္မွာ ဥပေဒ၏အကာအကြယ္ကို အမ်ားတန္းတူ က်ြန္ေတာ္တို့လည္းရရွိေနသည္ဟူေသာ ယံုၾကည္မွုျဖင့္စိတ္လံုျခံဳသလိုခံစားရျခင္းျဖစ္သည္ ။ ငါသည္ဥပေဒကိုမခ်ိဳးေဖာက္သမ်ွမည္သူ၏အေရးယူခံရျခင္းကိုမွခံစရာမလို ၊မည္သူ ့ကိုမွေအာက္က်မ်က္နွာခ်ိဳေသြးစရာမလို ၊ငါသည္လူတေယာက္ျဖစ္သျဖင့္ လူတေယာက္ရွိအပ္ေသာ ဥပေဒအကာအကြယ္ကိုငါရေနသည္ဆိုေသာ ခံစားခ်က္က အားအင္ျဖစ္ေစပါသည္ ။ ရဲကိုျမင္သည္ျဖစ္ေစ ၊စစ္သားကိုျမင္သည္ျဖစ္ေစ ၊ မည္မ်ွ ရာထူးၾကီးေသာ ၊မည္မ်ွခ်မ္းသာေသာသူကိုျမင္သည္ျဖစ္ေစ မိမိသည္လည္းတန္ဖိုးရွိေသာလူသားေယာက္အျဖစ္ တန္းတူရည္တူရပ္တည္နိုင္ေသာစိတ္ဓာတ္ျဖစ္ေပါ ္မိေလသည္ ။ ဒါကားဥပေဒ၏အကာအကြယ္ကိုအားလံုးတန္းတူညီမ်ွရရွိေသာ အက်ိဳးရလာဒ္ေပတည္း။

ဒါသည္တရားဥပေဒစိုးမိုးမွုဆိုေသာ ေခါင္မိုးနွင့္တူေသာကိစၥျဖစ္သည္ ။ ဥပေဒစိုးမိုးမွုနွင့္ အတူထပ္ၾကပ္မကြာလုိက္ပါလာသည့္ကိစၥမွာ စီမံခန္ ့ခြဲမွေကာင္းျခင္းျဖစ္သည္ ။စီမံခန္ ့ခြဲမွု ( Management )ဆိုသည္မွာ နိုင္င့ေတ္ာအဆင့္ စီမံကိန္းၾကီးေတြမွာလိုအပ္သလို ျပည္သူလူထု၏ေန ့စဥ္ေနထိုင္သြားလာ စားေသာက္သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားအေပါ ္အုပ္ခ်ဳပ္သူအာဏာပိုင္မ်ား၏တုန္ ့ျပန္မွု မွာလည္းအဓိက လိုအပ္ပါသည္ ။ စကၤာပူနိုင္ငံကိုေရာက္ျပီးမၾကာမီမွာပင္သူတို့အစိုးရသည္ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားအတြက္ ဘက္ေပါင္းစံုမွလိုေလေသးမရွိေအာင္စဥ္းစာေးတြးေခါ ္ျပီး အကြက္က်က် ထိထိေရာက္ေရာက္ တပြဲတိုးနည္းမ်ားျဖင့္မဟုတ္ပဲေဆာင္ရြက္ေပးထားတာသတိထားမိသည္ ။ သူတို့နိုင္ငံကေသးသည္ ။ထိုအခါကားေတြအမ်ားၾကီး၀ယ္စီးၾကလ်ွင္လမ္းေတြၾကပ္ကာ အားလံုးကေမာက္ကမျဖစ္ကုန္မွာကိုမလိုလား ။ ကားမ၀ယ္ရ မစီးရဟုလည္း အမိန္ ့အာဏာေတြ မသံုး ။ စီမံခန့္ခြဲမွုသံုးေလးခုေလာက္လုပ္လိုက္ေတာ့အားလံုအဆင္ေျပသည္ ။ နံပါတ္တစ္အခ်က္ ကား၀ယ္လ်ွင္ ယဥ္ပိုင္ရွင္က အစိုးရထံတြင္ COE ဟုေခါ ္ေသာစေပါ ္ေငြနင့္ေနေအာင္တင္ရသည္ ( ေဒါ ္လာ သိန္းဂဏန္းအထိ တင္ရသည္ ) ၊ ထုိေငြကို ယာဥ္ျပန္အပ္လ်ွင္ျဖစ္ေစ ကားသက္တမ္းကုန္သြာလ်ွင္ျဖစ္ေစ ျပန္ထုတ္ေပးသည္ ။ ကားတစ္စီးလ်ွင္ဆယ္နွစ္ပဲ အသံုးျပဳခြင့္ရွိသည္ ။ဆယ္နွစ္ျပည့္လ်ွင္ သံရည္ၾကိဳစက္ရံုပို ့ရသည္ ။ တင္ထားေသာစေပါ ္ျပန္ရသည္ ။ေနာက္ထပ္ကားတစ္စီး၀ယ္စီးလ်ွင္ထိုကားတန္ဖိုးအလိုက္ စေပါ ္တင္ရျပန္သည္ ။ ထို ့ေၾကာင့္စကၤာပူတြင္ အလြန္ခ်မ္းသာသူမ်ားသာကိုယ္ပိုင္ကားးစီးနိုင္သည္ ။ ကားကကားေတြမ်ားမလာေအာင္ထိန္းေက်ာင္းမွုျဖစ္သည္ ။ ထိုသို ့ထိမ္းေက်ာင္းရံုမ်ွျဖင့္ေကာင္းမြန္ေသာစီမံခန့္ခြဲမွုဟုမေခါ ္ဆိုနိုင္ေသး ။ေကာင္းမြန္ေသာစီမံခန္ ့ခြဲမွုမွာ စကၤာပူတနိုင္ငံလံုးတြင္ အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ ဘတ္စ္ကားစနစ္ရွိသည္ ။ ကားမ်ားသည္ အလြန္ဆံုးၾကာလွ ေလးမိနစ္ မွခုနစ္မိနစ္ေလာက္ပဲေစာင့္ရသည္ ။ အမ်ားအားျဖင့္ မိနစ္တိုင္းမွာ မွတ္တိုင္သို့ကားေတြဆိုက္လာေနသည္ ။ ဘတ္စ္ကားအားလံုးအသစ္စက္စက္ ကားေတြျဖစ္သည္ ။ ေလေအးေပးစက္တပ္ထားသည္ ။မ်ားေသာအားျဖင့္ထိုင္ခံုေတြေခ်ာင္ေနသသည္ ။ အခ်ိဳ့ကားမ်ားမွာ နွစ္ထပ္ဘတ္စ္ကား ( Double Decker ) မ်ားျဖစ္သည္ ။ စီမံခန္ ့ခြဲမွုေကာင္းပံုမွာ ကားေပါ ္တြင္အေပါ ္ထပ္သို ့တက္၍ထိုင္မည့္သူမ်ား တက္ျပီးကာမွ ေနရာလြတ္မရွိ၍ ျပန္ဆင္းလာရျခင္းမ်ိဳးမရွိရေလေအာင္ အေပါ ္ထပ္တြင္ထိုင္ခံုဘယ္နွခံုလြတ္ေနပါေသးသည္ဆိုတာကို ေအာက္ထပ္ခရီးသည္မ်ားျမင္သာေသာေနရာတြင္ စာတန္းထိုးျပထားေသး၏ ။ ေရာက္ကာစကက်ြန္ေတာ္မသိ ။ က်ြန္ေတာ့္တူက လာကိုညီ အေပါ ္ထပ္မွာ ၁၆ ခံုလြတ္ေသးတယ္ ဟုေျပာေတာ့ အံ့ၾသမိသည္ ။ဒီေကာင္ျဖီးေနတာလားဟုထင္ကာ အေပါ ္ထပ္ေရာက္ေတာ့ထိုင္ခံုအလြတ္ေတြကိုေရတြက္ၾကည့္ရာတကယ္ ၁၆ ခံုလြတ္ေနသည္ ။ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားအတြက္ အျမဲတမ္းအခ်ိန္ျပည့္ေတြေတာကာစဥ္းစားေနေသာအစိုးရ၏ စီမံခန့္ခြဲမွုဟုသာၾသခ်ရေတာ့သည္ ။ဤမ်ွမကေသး ကားမွတ္တိုင္တိုင္းတြင္ မွတ္တိုင္ အမည္အျပင္ နံပါတ္ဂဏန္းေလးလံုးတြဲေလးေတြေရးထား၏ ။ထိုနံပါတ္ေလးလံုးတြဲမွာအျခားမဟုတ္ www.gothere.com ဆို၍ အင္တာနက္မွာ ရိုက္ထည့္လိုက္ျပီး မိမိေရာက္ေနေသာကားမွတ္တိုင္ ၏သေကၤာနံပါတ္ေလးလံုးကိုရုိက္ထည့္လိုက္သည္နွင့္ ဤမွတ္တိုင္သို ့ (ဥပမာ နံပါတ္ ၂ ၊ နံပါတ္ ၇၄ စသည္ျဖင့္ ) မည္သည့္ကားက ဘယ္နွစ္မိနစ္အၾကာတြင္ ေရာက္လာပါေတာ့မည္ ဟု ေပါ ္လာပါသည္ ။ထို့ေၾကာင့္ သူတို့နိုင္ငံတြင္ ကားကဘယ္ေတာ့လာမွာလဲ ၊ ဘယ္ကားကဘယ္ကိုေရာက္သလဲ ၊ ဆူးေလကို ေျမာက္ဥကၠလာကို စသည္ျဖင့္ေမးေနစရာမလို ၊ကားစရာကေအာ္ေနစရာမလို အားလံုးအလြယ္တကူသိေအာင္ လုပ္ထားၾကျဖင့္ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္ထိုင္ေနရင္း အဆင္ေျပေနၾကသည္ ။ ေရာက္ကာစကသူတို့ေျပာတာမယံု ကားလာေနျပီဟုအင္တာနက္ၾကည့္ရင္း တူုျဖစ္သူေမာင္အာကာကေျပာရာ မလာပါဘူးကြာမေတြ ့ပါဘူးဟုေျပာရာ ၊ လာေနျပီေျပာတယ္ ေရာက္လာေတာ့မယ္ ဟုေျပာရာ ေျပာရင္းဆိုရင္းပင္ သူေျပာေသာကားနံပါတ္နွင့္လိုင္းကားသည္မွတ္တိုင္သို ့ေရာက္ခ်လာ၏ ။ ကားတြင္ GPS တပ္ထားျပီး ခရီးသည္မ်ားကို သတင္းအခ်က္အလက္ေပးေနျခင္းျဖစ္သည္ ။ ဒါကအဆင့္ျမင့္နည္းပညာ ပါေနသျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွာလုပ္လို့မလြယ္တာကိုနားလည္လက္ခံပါသည္ ။ သို ့ေသာ္ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာသံုစရာမလိုပဲျပည္သူလူထုအဆင္ေျပေအာင္လုပ္ပံုကိုင္ပံုကိုလည္းေရးျပခ်င္ပါသည္ ။ဒါကေတာ့ ဘတ္စ္ကားမ်ားေျပးဆြဲသည့္အခ်ိန္ျဖစ္သည္ ။ စကၤာပူတြင္ ဘတ္စ္ကားမ်ားကို ညသန္းေခါင္ ေက်ာ္ မိနစ္နွစ္ဆယ္အထိဆြဲေပးသည္ ။ ညဆယ့္နွစ္နာရီ မိနစ္နွစ္ဆယ္အတိတြင္ ဆြဲေနေသာကားမ်ားအားလံုး သိမ္းကာ ဂိတ္ဆီျပန္ၾကသည္ ။ ထိုအခ်ိန္နွင့္မေရွးမေနွာင္းမွာပင္ ညၾကီးပိုင္းဆြဲေသာကားမ်ားထြက္လာသည္ ။ ညကားသည္သပ္သပ္ ေန့ကားသည္သပ္သပ္ျဖစ္သလား ၊ သို ့မဟုတ္ ေန့ကားေတြကိုပဲ ကားဆရာေျပာင္းကာ ညကားလုပ္လိုက္သလားဟုေမးၾကည့္ေသာအခါ ေန့ကားကသပ္သပ္ ၊ညဘက္ထြက္လာေသာကားေတြကသပ္သပ္စီ ကားလဲမတူ ကားဆရာလဲမတူဟုသိရသည္ ။ ထိုညကားသည္ ေနရာအစံုအနွံ ့ပိုျပီးရွည္ရွည္ေ၀းေ၀းေျပးဆြဲေပးသည္ ( လူေတြေခ်ာင္ၾကိဳေခ်ာင္ၾကားအထိျပန္လို့အဆင္ေျပေအာင္ ) ။ ထိုသို့ ညကားေတြေျပးဆြဲေနစဥ္ မနက္ေစာေစာ ေလးနာရီ တြင္ ေန ့ကားမ်ား ျပန္လည္စတင္ေျပးဆြဲေလသည္ ။ထိုအခါမွ ညကားမ်ားတာ၀န္ျပီးဆံုးသြားသည္ ။ေန့ကားညကားခြဲေျပာေနရေသာ္လည္း ျပည္သူလူထုဘက္ကၾကည့္လ်ွင္ ၂၄ နာရီလံုးလံုးလမ္းေပါ္ တြင္ စီးစရာဘတ္စ္ ကားမ်ားရွိေနသည့္သေဘာျဖစ္သည္ ။ ကားဆရာမ်ားကလည္း ၀န္ထမ္းမ်ားအျဖစ္လစာေပးျပီး တေန့ေမာင္းခ်ိန္ (အလုပ္လုပ္ခ်ိန္ ) ရွစ္နာရီ ခန့္သာထားေပးသျဖင့္ စိတ္ရွည္သည္းခံ တာ၀န္ေၾကျပြန္ၾကသည္ ။ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္နွင့္မသန္စြမ္းသူတေယာက္တက္မည္ဆိုလ်ွင္ကားဆရာသည္ကားေပါ ္မွဆင္းလာကာ ကားေနာက္ေပါက္တံခါးတြင္ေခါက္၍ ျဖန့္၍ရေသာကုန္းေဘာင္လိုအျပားေလးကို ခ်ေပးကာ လက္တြန္းလွည္းသမားကို ကားေပါ ္သို ့ကူတြန္းတင္ေပးသည္ ။ ထို့ေနာက္ကုန္းေဘာင္ျပားကုိျပန္ေခါက္သည္ ။ ျပီးမွအျခားခရီးသည္မ်ားကိုတက္ခိုင္းသည္ ။ဆင္းလိုေသာမွတ္တိုင္ေရာက္လ်ွင္လည္း ထိုနည္းလည္းေကာင္းကူညီျပန္သည္ ။ကူညီေသာကားဆရာကကူညီ မကူညီေသာကားဆရာကစိတ္အခန့္မသင့္၍ မကူညီခ်င္းမ်ိဳးမဟုတ္ ပဲ ဒါမ်ိဳးၾကံဳလ်ွင္ ကားဆရာကလုပ္ကိုလုပ္ေပးရမည့္တာ၀န္တရပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတာကိုက သူတို့၏ စီမံခန့္ခြဲမွေကာင္းမြန္ျခင္းျဖစ္သည္ ။ ဒါမ်ိဳးစီမံခန့္ခြဲမွု (ေန့ကားညကားဆြဲေပးမွု ၊ ကားဆရာကိုအလုပ္ခ်ိန္စနစ္တက်သတ္မွတ္ေပးမွု ၊ တာ၀န္ယူကူညီေစမွု)စသည့္ကိစၥမ်ားမွာထူးျခားဆန္းျပားေသာနည္းပညာေတြမလိုအပ္ေပ ။ လုပ္ခ်င္လွင္ လုပ္တတ္လ်င္အားလံုးလိုက္လုပ္၍ရေသာကိစၥမ်ားျဖစ္သည္ ။ မီးရထားလည္းထိုနည္းနွင္နွင္ပင္ျဖစ္သည္ ။ အမ်ားအားျဖင့္ ေျမေအာက္ရထားဘူတာရံုထဲသို ့ဆင္းသြားလ်ွင္သိလိုသမ်ွကို အားလံုးေရးေပးထားသည္ ။ စာေတြေရးထားသည္ ၊ရထားလမ္းေၾကာင္းေျမပံုေတြရွိသည္ ။ရထားေပါ ္တြင္ ဘယ္ဘူတာသို ့ဆိုက္ေတာ့မည္ ၊ေရွ ့ရပ္မွာ ဘယ္ဘူတာျဖစ္ပါသည္ဟု အျမဲေၾကျငာသလို စာတမ္းကလည္းထိုးျပေနရာ ကေလးကအစ ရထားကိုအမွားအယြင္းမရွိစီးနိုင္သည္ ။ လူေတြလိမ့္မက်ေအာင္ ပလက္ေဖာင္းကို မွန္ျဖင့္ကာထားေပးသည္ ။ ရထားလာမွတံခါးကြက္တိပြင့္သည္ ။ ဆိုလုိသည္မွာ ျပည္သူလူထုကား၀ယ္မစီးနိုင္ေအာင္ ကားေစ်းကိုျမွင့္ထားသလို တဖက္ကလည္း သာမာန္လက္လုပ္လက္စားမွသည္အစိုးရအရာရွိၾကီးေတြအထိ အတူတကြ သက္ေတာင့္သက္သာ ရံုးတက္ရံုးဆင္း လြယ္ကူစြာသြားလာလို့ရေအာင္ လိုင္းကားနွင့္ ျမိဳ့ပါတ္ရထားလိုင္ေပါင္းမ်ားစြာကို တျပဳင္နက္ေျပးဆြဲေပးေနျခင္းသည္ေကာင္းမြန္ေသာစီမံခန့္ခြဲမွျဖစ္သည္ ။ အေသးစိတ္စီမံခန့္ခြဲမွမ်ားအျဖစ္ ရထားအားလံုးအခ်ိန္မွန္အတိအက် ေျပးဆြဲနိုင္ျခင္း၊ ဘတ္စ္ကားအားလံုးအခ်ိန္အတိအက်မွန္မွန္ကန္ကန္ေျပးဆြဲေနနိုင္ျခင္း ၊တနိုင္ငံလံုး ကတ္စနစ္ျဖင့္သာ ကားခရထားခေကာက္ခံျခင္း တို့ကလည္း အားလံုးကိုထိမ္းခ်ဳပ္ရလြယ္ကူေစသည္ ။

စီမံခန္ ့ခြဲမွဆိုသည္မွာၾကီးမားေသာကိစၥၾကီးမ်ားသာမဟုတ္ မည္မ်ွေသးငယ္ေသာကိစၥပင္ျဖစ္ေစ ျပည္သူလူထုလြယ္ကူအဆင္ေျပေစရန္လုပ္ေဆာင္မွုမွန္သမ်ွ စနစ္မွန္သမ်ွသည္ စီမံခန့္ခြဲမွု (Management ) အတတ္ပညာျဖစ္ေတာ့သည္ ။ က်ြန္ေတာ္တို့အတုယူရမည္ ။ ဥပမာ ကားရပ္နားေသာ ေနရာတစ္ခုသို ့ ကားေမာင္း၀င္လာသူသည္ ဘယ္ေနရာ ကားရပ္ဖို ့ေနရာလြတ္သလဲဆိုတာ ကားေမာင္းရင္းအေသးစိတ္လိုက္ၾကည့္ရတာပင္ပန္းလွသည္ ။ ရိုးရွင္းေသာေျဖရွင္းနည္းမွာ ယာဥ္ရပ္နားရန္ေနရာလြတ္ ရွိေနေသာေနရာတြင္ မီးလံုးအစိမ္းေလးလင္းျပထားသည္ ။ ထိုအခါကားေမာင္းသူသည္ မီးစိမ္းလင္းေနေသာေနရာမ်ားသို ့တန္းေမာင္းသြားရံုျဖင့္အဆင္ေျပေလသည္ ။ဒါသည္ ထူးျခားဆန္းျပားေသာနည္းပညာမဟုတ္ ၊ လူေတြအဆင္ေျပေအာင္စဥ္းစားလုပ္ကိုင္ခ်င္စိတ္ရွိဖို ့နွင့္္ လက္ေတြ ့လုပ္ကိုင္ၾကဖို ့သာလိုပါသည္ ။ထိုသို ့ေသာကိစၥမ်ားစြာစကၤာပူမွာေတြ ့ရသည္ ။ ဘာမွထူးျခားဆန္းျပားေသာနည္းပညာမ်ားမဟုတ္ ၊သို ့ေသာ္ စီမံခန့္ခြဲပံုေကာင္းမြန္သျဖင့္ ကိစၥမ်ားမွာပိုျပီးအဆင္ေျပလာၾကသည္ ။ ဥပမာ သူတို့ဆီကပင္လယ္ကမ္းေျခ တေလ်ွာက္၀ယ္ လမ္းသံုးလမ္းရွိသည္ ။ တလမ္းမွာ ကားလမ္းမၾကီးျဖစ္သည္ ။ ဒါကက်ြန္ေတာ္တို့ဆီမွာလည္းရွိသျဖင့္မဆန္းေပ ။ သို ့ေသာ္ ဒုတိယလမ္းမွာ စက္ဘီးသီးသန့္ျဖစ္သည္ ။ က်ြန္ေတာ္သည္စက္ဘီးတစီးကို သံုးနာရီ ဆယ္ေလာ္လာျဖင့္ ငွားစီးကာ East Coast ကမ္းေျခအတုိင္း နင္းလာခဲ့စဥ္ စစီးစဥ္က ကားေတြ နဲ့ ျဖစ္ပါ့မလားဟုစိုးရိမ္မိေသာ္လည္း တျဖည္္းျဖည္းသေဘာေပါက္လာရသည္မွာ စက္ဘီးစီးေသာလမ္းမွာ ကားလမ္းလိုပင္နိုင္လြန္ကတၱရာခင္းထားေသာလမ္းျဖစ္ေသာ္လည္း ေလးငါးမိုင္ရွည္ေသာပင္လယ္ကမ္းေျခတေလ်ွာက္လမ္းၾကီးမွာ စက္ဘီးသီးသန့္လမ္းျဖစ္ျပီး ကားလံုး၀မ၀င္နိုင္ေအာင္ကာရံထားသျဖင့္ ေဘးကင္းျပီဟုစိတ္ခ်လက္စက္ဘီးစီးရဲေပ၏ ။ ထိုစက္ဘီးလမ္း၏ေဘးဘက္တြင္ လမ္းတစ္လမ္းသီးသန့္ရွိေသးျပီး ေျခလ်ွင္လမ္းေလ်ွာက္သူမ်ားအတြက္လမ္းျဖစ္ပါသတဲ့ ။ အခ်ိဳ့ေနရာမ်ားတြင္ စက္ဘီးစီးေသာနိုင္လြန္ကတၱရာလမ္းေပါ ္မွာပင္ အက်ယ္ေလးေပခန့္ မ်ဥ္း၀ါလိုင္းဆြဲထားျပီး လူ ေျခရာအၾကီးၾကီးတစံုဆြဲျပထားရာ က်ြန္ေတာ္ကဘာမွန္းမသိေခ် ။ေမးၾကည့္ေတာ့မွ အေျပးေလ့က်င့္သူေတြအတြက္ သီးသန့္လမ္းျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္ ။ ထို့ေၾကာင့္ပင္လယ္ကမ္းေျခတြင္ လမ္းေလ်ွာက္သူ၊ေျပးသူ ၊စက္ဘီးစီးသူ ၊ ထိုင္ေနသူ၊ငါးမ်ွားသူ ၊စသည္ျဖင့္ ရွိၾကေသာ္လည္း တဦးကိုတဦးအေနွာက္အယွက္မျဖစ္ပဲေနနိုင္သြားနိုင္ၾကတာေတြ ့ရေလသည္ ။ ပင္လယ္ကမ္းေျခတြင္ ပင္လယ္ဘက္သို ့ ေဘာတံတားပံုစံ အရွည္ ေပငါးရာခန့္ တံတားတခု ကိုကြန္ကရိျဖင့္ေဆာက္ထားျပီးထိုတံတားအဆံုးတြင္ လူေတြ ပင္လယ္ေရကိုအနီးကပ္ၾကည့္ရန္ ၊ အပ်င္းေျပငါးမ်ွားရန္ ၊ေအးေအးလူလူ ထိုင္နားရန္ ၊ ေပတစ္ရာပတ္လည္ ေလးေထာင့္ ေဘာတံတားၾကီးကိုလည္းေဆာက္ထားေလသည္ ။ ထို့ေၾကာင့္ပင္လယ္ေလတျဖဴးျဖဴးနွင့္ရွုခင္းၾကည့္လို့ေကာင္းလွသည္ ။ထိုဆိပ္ခံ ( Pier )မ်ိဳးကို အေမရိကန္၊အဂၤလန္စေသာနိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း အျမဲေတြ ့ရသည္ ။ ဘာမွခက္ခက္ခဲခဲတည္ေဆာက္ရသည္လည္းမဟုတ္ပါပဲ ျမန္မာနိုင္ငံေခ်ာင္းသာ ေငြေဆာင္ ၊ငပလီ ၊ စက္စဲ ၊ကမ္းသာယာ မည္သည့္ကမ္းေျခမွာမွ ေဆာက္လုပ္နိုင္ျခင္းမရွိၾကတာ အားမလိုအားမရျဖစ္မိေပသည္။ ခက္ခဲေသာနည္းပညာမဟုတ္ ၊ လုပ္ရေကာင္းမွန္းမသိျခင္းနွင့္ လုပ္ခ်င္စိတ္မရွိၾကျခင္းသာအခရာျဖစ္ေပသည္ ။ ေျပာရလ်ွင္ကုန္နိုင္ဖြယ္မရွိေတာ့ ။

စကၤာပူတြင္ျမင္ျမင္သမ်ွအရာအားလံုးတြင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ တို ့နိုင္ငံမွာလဲလုပ္လို့ရတယ္ ၊တို ့နိုင္ငံမွာလဲလုပ္လို ့ရေလာက္တယ္ ဆိုေသာစကားကိုသာ က်ြန္ေတာ္တို့စာေရးဆရာသံုးေယာက္တတြတ္တြတ္ေရရြတ္မိေလသည္ ။ တူးေျမာင္းေလးေသးေသးေလးကိုလွေအာင္လုပ္ျပီးတိုးရစ္ေတြကို အေပ်ာ္စီးစက္တပ္ေလွကေလးေတြနွင့္ ေငြရွာၾကတာျမင္ေတာ့ မႏၱေလးက်ံဳးၾကီးကိုသတိရမိသည္ ။ ပင္လယ္ကမ္းေျခမွာစက္ဘီးလမ္းကေလးေတြ ၊လူသြားလမ္းကေလးေတြျမင္မိေတာ့ ကန္ေတာ္ၾကီးတို့ အင္းလ်ားတို့ကိုသတိရမိသည္ ။ လူေတြေစ်းဆိုင္ေတြ တိုးရစ္ ေတြတရုန္းရုန္းျဖင့္စည္ကားလြန္းေသာ Clarke Quay ရပ္ကြက္ကိုျမင္ေတာ့ ရန္ကုန္တရုတ္တန္းနွင့္လသာလမ္းတ၀ိုက္ကိုသတိရမိသည္ ။လမ္းမၾကီးေတြကို လမ္းကူးသူေတြ အႏၱရာယ္မျဖစ္ေအာင္ Under Pass ေခါ ္ေျမေအာက္လူကူးလမ္းေလးေတြလုပ္ေပးထားတာျမင္ေတာ့ မၾကာခနယာဥ္တိုက္မွုျဖစ္၍လူေသၾကရေသာ ေျမာက္ဥကၠလာ သုဓမၼာလမ္းမၾကီးနွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ လမ္းမမ်ားကိုသတိရမိသည္ ။ ေနရာတိုင္းမွာေတြ ့ရေသာ သန့္ရွင္းသပ္ရပ္စနစ္က်လွေသာ Food Court စားေသာက္ဆိုင္တန္းမ်ားကိုေတြ ့ေတာ့ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ ေနရာတကာျပန့္က်ဲေနၾကေသာ စနစ္မက်သည့္ေစ်းဆုိင္တန္းမ်ားကို ျမင္ေယာင္မိသည္ ။ မီးရထားျဖင့္ ကားျဖင့္ ေၾကာ့ေၾကာ့ေမာ့ေမာ့ အလုပ္သြားအလုပ္ျပန္ၾကသူမ်ားကိုျမင္ေတာ့ ဘတ္စ္ကားေတြ ၊ မီးရထားေတြ ၾကပ္ညပ္တိုးေခြ ့စီးရေသာ က်ြန္ေတာ္တို့နိုင္ငံအျဖစ္ကိုေတြးမိသည္ ။ အခ်ဳိ့ကိစၥေတြကနည္းပညေၾကာင္း က်ြန္ေတာ္တို့မလိုက္နိုင္ ။ အခ်ိိဳ့ေသာအရာေတြကလုပ္ရမွာအလြန္လြယ္ပါလ်ွက္ အာဏာရွိသူေတြ လုပ္ရေကာင္းမွန္းမသိတာ ၊ မလုပ္တတ္တာ ၊ အထက္အမိန့္ကိုေစာင့္တာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္မလာတာေတြရွိေတာ့မခ်င့္မရဲျဖစ္မိသည္ ။ ျမန္မာနိုင္ငံစကၤာပူကိုမီသည္မမီသည္တပိုင္းထား၊ စနစ္တက်ဖြံျဖိဳးတိုးတက္ေစခ်င္သည္ဆိုလ်ွင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနွင့္ စီမံခန့္ခြဲမွုသည္သာအေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္ပါေၾကာင္း ဥပေဒစိုးမိုး၍ဖြံျဖိဳးတိုးတက္ခဲ့ေသာနိုင္ငံတနိုင္ငံကိုၾကည့္ကာ ေရးလိုက္ရပါသည္ခင္ဗ်ား။

သရ၀ဏ္(ျပည္)

ေစာင့္ၾကည့္ News Watch ဂ်ာနယ္
၂၃.၆.၂၀၁၇

COMMENTS

Name

art,1,article,1287,cartoon variety,22,crime,54,culture,1,documentary,7,Entertainment,5,health,27,history,2,international,6691,interview,208,knowledge,4,Live,8,LocalNews,14564,news,2842,opinion,752,photos,202,poem,115,satires,38,song,12,speech,12,sports,130,statement,59,technic,49,translate,33,video,1061,voice,76,
ltr
item
dawnmanhon: ဥပေဒစိုးမိုးတဲ့နိုင္ငံမွာ ----သရ၀ဏ္(ျပည္)
ဥပေဒစိုးမိုးတဲ့နိုင္ငံမွာ ----သရ၀ဏ္(ျပည္)
https://4.bp.blogspot.com/-7o0UkkbMsxk/WU4EFPN9kuI/AAAAAAAAcrM/EqG6VyUPFAcNS7qw0aoOj7fWs4abmxRAACLcBGAs/s400/q1.jpg
https://4.bp.blogspot.com/-7o0UkkbMsxk/WU4EFPN9kuI/AAAAAAAAcrM/EqG6VyUPFAcNS7qw0aoOj7fWs4abmxRAACLcBGAs/s72-c/q1.jpg
dawnmanhon
http://www.dawnmanhon.com/2017/06/blog-post_916.html
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/2017/06/blog-post_916.html
true
4976479704313592870
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy