Civic Duty - ဘ၀အတြက္ လူမႈေရးတာ၀န္ (ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ)


                                                            (၁)

“ေမာင္ေက်ာ္လာစမ္း”

ဆရာဦးရဲထြန္းခပ္က်ယ္က်ယ္ေျပာလိုက္ေသာစကားေၾကာင့္ မုန္႕ေစ်းတန္ဖက္သြားေနေသာ ေမာင္ေက်ာ္ရုတ္တရက္ ျပန္လွည့္ၾကည့္သည္။

“ေမာင္ေက်ာ္လာခဲ့စမ္း”

“ဟုတ္ကဲ့ဆရာ”

“ေစာေစာပဲ အတန္းထဲမွာဆရာသင္တယ္။ အမိႈက္ေတြကို ေတြ႕ကရာေနရာမွ မလႊင့္ပစ္နဲ႕လို႕၊ ခုမင္း အခ်ဥ္ထုပ္၀ယ္စားၿပီး အမိႈက္ကို အမိႈက္ပံုးထဲသြားမထည့္ဘူး”

“ဟုတ္ကဲ့ဆရာ”

“ဟုတ္ကဲ့ဆရာ လုပ္မေနနဲ႕ ၊မင္းအမိႈက္မင္းသြားေကာက္ ၿပီးရင္အမိႈက္ပံုးထဲထည့္”

ဆရာဦးရဲထြန္းသည္ ေမာင္ေက်ာ္ေနာက္လိုက္သြားသည္။ ေန႕လည္ေက်ာင္းလႊတ္ခ်ိန္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ေက်ာင္းသားအမ်ားကလည္းဆ၇ာဦးရဲထြန္းေနာက္ကိုလိုက္လာသည္။

ေမာင္ေက်ာ္သည္ သူပစ္ထားေသာ အမိႈက္ကိုေကာက္ယူ၍ အမိႈက္ပံုးထဲကိုထည့္လိုက္သည္။

ၿပီးေတာ့ ဆရာဦးရဲထြန္းကေမာင္ေက်ာ္ကိုရံုးခန္းထဲလာဖို႕ေခၚလိုက္သည္။

“ကဲေမာင္ေက်ာ္ထိုင္၊ ငါေမးမယ္၊ မင္းမွာအျပစ္္ရွိလား”

“ကၽြန္ေတာ္ေမ့သြားလို႕ပါဆရာ၊ ၿပီးေတာ့ဒီတစ္ခါထဲပါ”

“အရင္ကလူမမိေတာ့မင္းတစ္ခါတည္းလို႕ေျပာတာေပါ့”

“မဟုတ္ဘူးဆရာ”

“မင္းအေတာ္အျငင္းသန္တာပဲ”

“မဟုတ္ဘူးဆရာ”

ဦးရဲထြန္းရယ္လိုက္သည္။“ေမာင္ေက်ာ္မင္းဟာေလ ေျပာေလကဲေလပဲ၊ မဟုတ္ဘူးဆရာဆိုၿပီးေတာ့ထပ္ျငင္းတယ္”

ေမာင္ေက်ာ္သည္တစ္စံုတစ္ခုေျပာမည္ဟုႀကံၿပီးမွ မေျပာေတာ့ဘဲ ေခါင္းညိႇတ္လိုက္သည္။

“ဒီလိုလုပ္ကြာ၊ မင္းကအျငင္းသန္ေလေတာ့ မင္းဘာလို႕မွန္တာလဲဆိုတာကို စာတစ္မ်က္ႏွာေရးခဲ့”

“ကၽြန္ေတာ္မျငင္းေတာ့ဘူးဆရာ”

“မင္းဘာမွမေရးခဲ့ဘူး။အေၾကာင္းမခိုင္လံုဘူးဆိုရင္ နက္ျဖန္ညေန အိမ္မျပန္ရဘူး။ေက်ာင္းဆင္းရင္ ေက်ာင္း၀င္းထဲမွာ တံမ်က္စည္းလွဲရမယ္”

“ဟာဆရာ”

“မင္းစာတစ္မ်က္ႏွာေရးတာဘာၾကာမလဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ တံမ်က္လွဲရမွာေနာ္”

“ဘာအေၾကာင္းလဲဆရာ”

“ပထမ စာေၾကာင္းဆရာေခၚေပးမယ္လိုက္ေရးထား၊ ကၽြန္ေတာ္အခ်ဥ္ထုပ္စားၿပီး အမိႈက္ပံုးထဲမထည့္မိပါ။ ဒီလိုလုပ္တာမွန္တယ္ဟုကၽြန္ေတာ္ထင္သည္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့

(၁)ကၽြန္ေတာ္ပ်င္းလို႕ပါ

“မဟုတ္ဘူးဆရာ .....”

“မဟုတ္ဘူး ဆိုရင္မင္းေရးလာ၊ ၾကားလား”

ေမာင္ေက်ာ္ေခါင္းကုပ္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္ေရးလာပါမယ္ဆရာ”

                                                            (၂)

ေမာင္ေက်ာ္တို႕ ဘုရားႀကီးကုန္း အလယ္တန္ဒေက်ာင္းတြင္ဦးရဲထြန္းသည္လယ္တန္းျပဆရာျဖစ္သည္။ ဦးရဲထြန္း ဆယ္တန္း ေအာင္စဥ္က မိဘႏွင့္သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္၍ အိမ္ကထြက္ခဲ့သည္။

သူငယ္ခ်င္းဘဦးကူညီေသာေၾကာင့္ ၠေက်ာင္းတြင္ဆရာျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေက်ာင္းသံေယာဇဥ္ကႀကီးလာသည္။

သူစာေပးစာယူ (ခုေတာ့အေ၀းသင္) ေျဖခဲ့သည္။ ဘြဲ႕ရၿပီးသည္ေနာက္ သံေယာဇဥ္တြယ္ေနေသာဒီရြာကေနမခြဲခြာျဖစ္ခဲ့ပါ။

သူအားလပ္ခ်ိန္မ်ားတြင္စာဖတ္သည္။  တစ္ခါတစ္ခါသူၿမိဳ႕ကိုသြားသည္။ မိဘမ်ားကိုသြားကန္ေတာ့သည္။

ၿမိဳ႕တြင္ပလပ္စတစ္ေတြကၽြပ္ကၽြပ္အိပ္ေတြနဲ႕ အမိႈက္ပြေနတာကိုသူသေဘာမက်ေပ။

ယေန႕သူငယ္ခ်င္းဘဦးသည္ရန္ကုန္ NGO အဖြဲ႕တစ္ခုတြင္ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ေနသည္။

“သူငယ္ခ်င္းမင္းနဲ႕ေတာ့အကိုက္ပဲ။ အလုပ္ထြက္ခဲ့ေပေတာ့၊ ငါမင္းကိုေဒၚလာနဲ႕ အလုပ္ခန္႕မယ္”

“ေနပါေစ ဘဦးရာ၊ ငါကေလးေတြနဲ႕ပဲေပ်ာ္ေနတယ္”

“မင္းမိန္းမခင္ဦးကိုလည္းေခၚခဲ့လို႕ရပါတယ္”

“ငါ ဒီမွာပဲေနေတာ့မယ္”

“မင္းသေဘာပဲ၊ဒါေပမဲ့ ငါတို႕ ၀ပ္ေရွာ့လုပ္မယ္၊ မင္းကိုဖိတ္လိုက္မယ္”

“ငါ ကားမျပင္ခ်င္ပါဘူး”

“ဟာဟား.. ေနာက္မေနပါနဲ႕ရဲထြန္းရာ၊ တို႕က ျပည္သူ႕နီတိတဲ့ပတ္သက္ၿပီး ၀ပ္ေရွာ့လုပ္မယ္။ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမယ္။ မင္းေက်ာင္းပိတ္ရက္တို႕ဆီအနားယူရင္းလာခဲ့ကြာ”

“ေကာင္းၿပီေလ”

                                                            (၃)

သို႕ႏွင့္ ဦးရဲထြန္း လူမႈအဖြဲ႕အစည္းကျပဳလုပ္တဲ့ အမိႈက္နဲ႕သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကိုေရာက္သြားသည္။

ပထမေတာ့သူဘာမွမသိပါ။

သို႕ေသာ္၀ပ္ေရွာ့ကေပးလိုက္သည့္စာအုပ္ေတြ ကိုဦးရဲထြန္းဖတ္ရင္း သူ႕ကိုစာအုပ္ေတြကလမ္းျပသြားသည္။

သူအျပန္ဘဦးကိုေျပာခဲ့သည္။

“မင္းတို႕၀ပ္ေရွာ့ကေကာင္းသားပဲ၊ တကယ္ေတာ့ ငါ့ေက်ာင္းက ကေလးေတြဟာစိတ္ေစတနာမဆိုးဘူး။ဒါေပမဲ့ဒီလိုလူမႈအသိ (Civic Duty) အေလးအနက္မရွိၾကဘူး”

“အမိႈက္အေၾကာင္းဒီကလူေတြစိတ္မ၀င္စားဘူး။ အရင္ကေတာ့ လူနည္းတယ္ေလ။ ေနာက္ၿပီးအမိႈက္ေတြက စကၠဴေတြဖက္ရြက္ ေတြဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ ခုေခတ္လူမ်ားလာတယ္။ အမိႈက္ေတြထဲမွာပလပ္စတစ္အိပ္ေတြ ေရသန္ဗူးေတြပါလာတယ္။ဒါေတြဟာ ဒီအတိုင္းမပ်က္စီးသြားဘူး၊ Bio-degradable ေတြ မဟုတ္ဘူး””

သူသေဘာေပါက္ထားသည္က ေကာင္းမြန္သည့္စိတ္ဓာတ္ျဖင့္တည္ေဆာက္ရင္ ေလာကႀကီးသည္သာယာေနမည္။

ယုတ္ညံ့သည့္စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ရင္ ေလာကႀကီးဟာလည္းပ်က္စီးေပမည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႕သည္ သာယာလွပေသာ ေလာကႀကီးမွာပဲေနခ်င္ၾကသည္။

ထို႕ေၾကာင့္     ကၽြန္ေတာ္တို႕ကေကာင္းမြန္သည့္စိတ္ဓာတ္ကိုေမြးဖြားေပးရပါမည္။

အဲဒီစိတ္ဓာတ္က ဘာေတြလဲ။လူမႈေရးစိတ္ဓာတ္ဟုေခၚပါမည္။

အဲဒါေတြကို ဘယ္လိုတည္ေဆာက္မလဲ။

ေလ့က်င့္ကာတည္ေဆာက္မည္။

ဘယ္မွာေလ့က်င့္မွာလဲ။

ေက်ာင္းေတြမွာ၊စာသင္ခန္းေတြမွာ။

ဘယ္သူေတြေလ့က်င့္ေပးမလဲ။

ဆရာဆရာမေတြ

သူတို႕ခ်ည္းပဲလား။

မိဘေတြ မိတ္ေဆြေတြ။

ျပည္သူေတြေကာ။

သူတို႕လည္းပါမယ္ေလ။

ျပည္သူေတြေဆာင္ထားဖို႕ျပည္သူေတြကေလ့က်င့္ရမွာေပါ့။

အဲဒါကျပည္သူ႕နီတိ ျဖစ္၏။

                                                            (၄)



ဦးရဲထြန္းသည္ ျပည္သူ႕နီတိကိုအသည္းစြဲသြားသည္။

ျပည္သူ႕နီတိဆိုသည္မ်ား ျပည္သူမ်ားေဆာင္ရြက္ရမည့္ အသိပညာကိုဆိုလိုပါသည္။

ေက်ာင္းသားေတြကိုသင္ရတာလြယ္ပါသည္။ သို႕ေသာ္သူတို႕အသည္းထဲစြဲသြားဖို႕လိုသည္။ သူတို႕က ျပည္သူ႕နီတိကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးဖို႕ဆြဲေဆာင္ဖို႕လည္းလိုသည္။

ေနာက္တစ္ေန႕နံနက္ဆရာဆရာမနားေနခန္းထဲတြင္ ထိုင္ေနေသာ ဦးရဲထြန္းလက္ထဲကို ေမာင္ေက်ာ္စာရြက္လာ ထည့္သည္။

ကိုရဲထြန္းေခါင္းညိႇတ္လိုက္သည္။

“ေအးထားခဲ့”

ဦးရဲထြန္းစာရြက္ကိုဖတ္သည္။ၿပီးေတာ့အတန္းထဲကိုသြားသည္။

“မဂၤလာပါဆရာ”

“မဂၤလာပါတပည့္တို႕”

“ဆရာေမာင္ေက်ာ့္ကိုေရးခိုင္းတဲ့စာကိုဖတ္ျပမယ္”

အားလံုးတိတ္ေနသည္။ ေမာင္ေက်ာ္ကေတာ့ စိတ္ပ်က္ဟန္ျဖင့္မသက္မသာျဖစ္ေနသည္။

“ကၽြန္ေတာ္အခ်ဥ္ထုပ္စားၿပီး အမိႈက္ပံုးထဲမထည့္မိပါ။ ဒီလိုလုပ္တာမွန္တယ္လို႕ကၽြန္ေတာ္ထင္သည္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့

(၁)        အမိႈက္တစ္ႏွင့္ ဘာမွျဖစ္မသြားပါ

(၂)        အခ်ဥ္ထုပ္ိကုိထန္းလ်က္ေတြနဲ႕လုပ္ထားေသာေၾကာင့္ပုရြတ္ဆိတ္မ်ား အစာစားဖို႕အဆင္ေျပႏိုင္သျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္ကုသိုလ္ပင္ရႏိုင္ေသးသည္။

(၃)        ညေနဖက္အမိႈက္သိမ္းေသာအခါ တံမ်က္စည္းလွဲေသာသူက အခ်ဥ္ထုပ္ ထုပ္ထားေသာပလပ္စတစ္ကို အမိႈက္ပဲုးထဲထည့္လိုက္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင္ျပႆနာမရွိႏိုင္ပါ။

                                                                        ေလးစားစြာျဖင့္၊ တပည့္ေမာင္ေက်ာ္ တဲ့။

ေက်ာင္းသားအားလံုးၿပံဳးေနၾကသည္။မၿပံဳးႏီုင္သည္ကေမာင္ေက်ာ္ျဖစ္သည္။

ဦးရဲထြန္းကေမာင္ေက်ာ့္ထံသြားကာစာရြက္ကိုျပန္ေပးလိုက္သည္။

“မေန႕ေမာင္ေက်ာ္ အမိႈက္ကိုအမိႈက္ပံုးထဲမထည့္လို႕ဆရာ မထည့္ရတဲ့အေၾကာင္းေတြကိုေရးခိုင္းလိုက္တယ္။ မေရးရင္အမိႈက္လွဲခိုင္းမယ္ေျပာထားတယ္။ ေမာင္ေက်ာ္ခုေရးထားတယ္။ ဆရာသူ႕ကိုတံမ်က္စီးမလွဲခိုင္းေတာ့ဘူး”

ေမာင္ေက်ာ္ၿပံဳးလာေလသည္။

“လူေတြဟာကုိယ္လုပ္တာေတြကိုယ္ကာကြယ္တတ္တယ္။ခုေမာင္ေက်ာ္ကသူလုပ္တာမွန္တယ္ဆိုၿပီးသူကာကြယ္တယ္။

ဒီအခ်က္အားလံုးသူ႕ဖက္က သူမွန္တယ္ထင္္ေပမဲ့ ဒီအခ်က္ေတြဟာ မွားေနပါတယ္”

“ဟာ”

“နံပါတ္(၁) လူတစ္ေယာက္အမိႈက္တစ္စစီပစ္ရင္ တို႕ေက်ာင္းမွာ အမိႈက္ေတြ တစ္ေန႕တစ္ေန႕ေထာင္နဲ႕ခီ်ေနမွာေပါ့။ ရပ္ထဲရြာထဲလည္း လူပိုမ်ားတယ္။ လူေတြဟအမိႈက္တစ္စဟာ  ျပႆနာမရွိဘူးထင္ရင္မွားတယ္။

နံပါတ္(၂) ပရြတ္ဆိတ္ေတြ ကိုအစာေကၽြးတာမွားပါတယ္။ဒီေနရာမွာပရြတ္ဆိတ္ေတြဟာ ကေလးေတြကိုကိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ပရြတ္ဆိတ္ကိုက္ၿပီး ပရုတ္ဆီထည့္လိုက္မိရင္ ေသေတာင္ေသႏိုင္တယ္။ဒါေၾကာင့္ မွားတယ္။

နံပါတ္(၃) အမိႈက္ကို အမိႈက္သိမ္းသမားေတြ သိမ္းတာမွန္ပါတယ္။ဒါကမေတာ္တဆ ဖိတ္စင္တာေတြကိုသိမ္းရပါတယ္။ တမင္တကာမလုပ္ရပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ တို႕တေတြဟာ သူတို႕ကိုကူညီၾကရမယ္၊ဟုတ္လား”

“ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ”

“အထူးသျဖင့္ပလပ္စတစ္ေတြဟာ ဇီ၀နည္းနဲ႕မဖ်က္ဆီးႏိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြျဖစ္တယ္။သူတို႕ကို တို႕က အလြယ္တ ကူပစ္ လိုက္ လို႕ေျမႀကီးထဲေရာက္သြားရင္ အဲဒီပလပ္စတစ္ေတြဟာ ေျမႀကီးထဲကို ေလေတြမ၀င္လာေအာင္ ပိတ္ထားသလိုျဖစ္ေန တယ္။ဒီလို ဆိုရင္ ေျမႀကီးထဲက တီေကာင္လိုအေကာင္ေတြအတြက္ ေအာက္ဆီဂ်င္ေတြမရေတာ့ဘူးေပါ့။အဲဒီအေကာင္ေတြေသ ဆံုးရင္ သီးႏွံေတြအထြက္က်သြားမယ္ကြဲ႕၊ သေဘာေပါက္လား”

“သေဘာေပါက္ပါတယ္ဆရာ”

“ေအး၊ ဆရာက ေမာင္ေက်ာ္ကိုေရးခိုင္းလိုက္တယ္။ေမာင္ေက်ာ္ကေရးခဲ့တယ္။ သူေျပာတာသူ႕အတြက္မွန္တယ္။ အားလံုး အတြက္မမွန္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဘာေတြမွားလဲဆိုတာကိုဆရာရွင္းျပႏိုင္တယ္။ေမာင္ေက်ာ္ဒီလိုေရးတာ ခ်ီးက်ဴးဖို႕မေကာင္းဘူးလား”

“ခ်ီးက်ဴးဖို႕ေကာင္းတယ္”

“ေအး၊ ေလာကႀကီးမွာ အေၾကာင္းေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ခုဆရာေျပာတာေတြကို ့မင္းတို႕အရြယ္ေတြနားမလည္ေသးဘူး။ ႀကီးရင္ေတာ့သိလာမွာပါ၊ ၂၄ ပစၥည္းပဌာန္းေဒသနာမွာ အတၳိပစၥေယာ အျပင္နတၳပစၥေယာဆိုတာရွိတယ္။

အတၳိဆိုတာ ငါရွိလို႕အက်ိးဳျပဳျခင္းလို႕ဆိုတယ္။ နတၳိက ငါမရွိလို႕အက်ိဳးျပဳျခင္းပဲ၊ နတၳိဆိုတာ ဘာမွမရွိဘူး။ ဗလာေပါ့။

ဗလာလည္းအက်ိဳးျပဳတာပဲတဲ့။ ဒါကဆရာ အခ်ိန္ရတဲ့အခါရွင္းျပမယ္။ မင္းတို႕သေဘာေပါက္မွာမဟုတ္ေသးဘူး။

ဒီေန႕ ဆရာေျပာခ်င္တာက ေမာင္ေက်ာ္ဟာ သူေျပာခ်င္တာကို ႀကိဳးစားပမ္းစား ေရးလာတယ္။ သူလုပ္တာမွန္ေၾကာင္းခုခံေရးထားတယ္။

မင္းတို႕လည္း လိုအပ္တဲ့အခါေတြမွာ ဒီလိုႀကိဳးစားပမ္းစားေရးၾကပါ။ ႀကိဳးစားပမ္းစားေဆာင္ရြက္ၾကပါ။ ေနာက္ဆံုးေျပာခ်င္တာက

 “အမိႈက္ကို လြယ္လြယ္ကူကူ ၿပီးစလြယ္မပစ္ၾကဖို႕ပဲ” ”

“ဟုတ္ကဲ့ဆရာ”

“ကဲ ဆရာေနာက္ဆံုးဘာမွာလိုက္လဲ”

“အမိႈက္ကို လြယ္လြယ္ကူကူ ၿပီးစလြယ္မပစ္ၾကဖို႕ပဲ”

ဆရာဦးရဲထြန္းအတန္းထဲကေနမထြက္မီႏႈတ္ဆက္ပါသည္။

“မဂၤလာပါတပည့္တို႕”

“မဂၤလာပါဆရာ”

                                                                        ေဒါက္တာခင္ေမာင္ညိဳ
Labels:

Post a Comment

ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ေထာက္ျပ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကို လာေရာက္ ေရးသားရင္ဖြင့္ႏိုင္ပါသည္။ လြတ္လပ္စြာ ေရးသားခြင့္ကို အလြဲသံုးစားျပဳ၍ ရင့္သီးရိုင္းစိုင္း ရုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းစြာ ေရးသားျခင္း၊ ညစ္ညမ္းစြာ ဆဲဆိုေရးသားျခင္း၊ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိခိုက္နစ္နာမႈရွိေစရန္ တိုက္ခိုက္ေရးသားျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူ ဖတ္ ၾကည့္ နားဆင္ရန္ မသင့္ေလ်ာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ အေရးအသားမ်ား ေရးသားျခင္း၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္စြာ လံႈ႔ေဆာ္သည့္ link မ်ား လာထည့္ျခင္းမ်ားကို လံုး၀ ခြင့္မျပဳပါ။ ..Face book button ေလးႏွိ္ပ္ၿပီးလည္း ေရးႏိုင္ပါတယ္

[blogger][facebook]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.