အစၥလာမ္အစြန္းေရာက္ႏွိမ္နင္းေရး အာဆီယံညီလာခံမွာ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးမည္


ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕မွာ ဒီသီတင္းပတ္ကုန္္ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံ ႏုိင္္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အစည္းအေ၀း AMM၊ အာဆီယံ ေဒသဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀း ARF နဲ႔ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀း EAS တို႔မွာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ နယ္ေျမပိုင္ ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကိစၥရပ္အစား အစၥလာမ္ အစြန္းေရာက္၀ါဒီ စစ္ေသြးႂကြေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္ ပိုႀကီးလာေနတဲ့ ကိစၥက အဓိက ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၾကပါတယ္။ အစည္းအေ၀း အိမ္ရွင္ ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိ္င္ငံ ကိုယ္တိုုင္က ဒီ အစၥလာမ္ အစြန္းေရာက္ အႏၲရာယ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရတာပါ။ အျပည့္အစံုကို ႐ိုက္တာ သတင္းလႊာ တပုဒ္ေပၚ အေျခခံၿပီး ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ေျပာျပပါမယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏုိ္င္ငံ ေတာင္ပိုင္းမွာ အစၥလာမ္ စစ္ေသြးႂကြေတြနဲ႔တိုက္ပြဲ ဆက္ျဖစ္ေနတာနဲ႔ အမွ် ဒီသီတင္းပတ္ကုန္မွာ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံ ႏုိင္္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ တျခား မိတ္ဘက္ႏုိ္္င္ငံေတြက ႏုိင္္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႕အစည္းအေ၀းေတြ အတြင္း ေဒသတြင္း လံုျခံဳေရး ကိစၥက အဓိက ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္လာမယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြ ထြက္ေနတာပါ။ ဒီအစည္းအေ၀းေတြကို အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္္ငံေတြက ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြ၊ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ အတူ ျမန္မာ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏုိင္္ငံေပါင္း ၂၇ ႏုိင္္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူေတြ တက္ေရာက္မယ့္ အေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ ျပန္ၾကားေရး ဌာနရဲ႕ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

IS အစြန္းေရာက္ အဖြဲ႔ကို ေထာက္ခံတဲ့ အစၥလာမ္ စစ္ေသြးႂကြေတြက ဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္ငံ ေတာင္ပိုင္း Marawi ၿမိဳ႕ကို ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ သိမ္းလိုက္တဲ့ အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြကိုလည္း တပ္လွန္႔ ထားပါတယ္။ Marawi ၿမိဳ႕မွာ တိုက္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ေနၿပီး အစၥလာမ္ အစြန္းေရာက္ လက္နက္ကိုင္ အမ်ားစု အပါအ၀င္ လူေပါင္း ၆၅၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးထားၿပီး ပါၿပီ။

အစၥလာမ္ အစြန္းေရာက္ေတြရဲ႕လႈပ္ရွားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔နဲ႔ပင္လယ္ဓားျပရန္ကို ႏွိမ္နင္းဖို႔အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိ္င္ငံနဲ႔အိမ္နီးခ်င္း မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား ႏုိင္ငံေတြ ပူးတြဲၿပီး မၾကာေသးခင္ကဘဲ ေရေၾကာင္း ကင္းလွည့္တာကို လုပ္ခဲ့ၾကပါေသးတယ္။

အခု က်င္းပမယ့္ အစည္းအေ၀းေတြ အတြင္း အစၥလာမ္ စစ္ေသြးႂကြ ႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္းအေပၚ ေထာက္ခံမႈ အမ်ားအျပား ရမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့ အေၾကာင္း ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Robespierre Bolivar ကေျပာပါတယ္။

“ ဒါဟာ ႏုိင္ငံတုိင္းရဲ႕စုိးရိမ္ခ်က္ တခုျဖစ္ၿပီး မာရာ၀ီၿမိဳ႕မွာဖိလစ္ပိုင္ႏုိင္္ငံရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အေပၚ ေထာက္ခံမႈ အမ်ား အျပား ရလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ Sulu ပင္လယ္နဲ႔ ပတ္ပတ္လည္ အိမ္နီးခ်င္း ေဒသေတြမွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ တန္ျပန္ႏွိမ္နင္းေရး ဆုိင္ရာ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား သံုးႏုိ္င္ငံ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ အေပၚ ေထာက္ခံမႈ အမ်ားျပား ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ”

ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ အခုလို ေဒသတြင္း အစည္းအေ၀းေတြမွာ အစဥ္အလာ အားျဖင့္က ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးဟာ ထိပ္ဆံုးကေန ပါခဲ့တာပါ။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္း ေရေၾကာင္းသြားလာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုက္နာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ က်င့္၀တ္ CoC တခုကို ခ်မွတ္ဖို႔ အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြက တ႐ုတ္ကို ဖိအားေပးမယ္လုိ႔ ပုံမွန္အားျဖင့္ ေမွ်ာ္လင့္ေလ့ ရွိိၾကတာပါ။

အခုေတာ့ ႏုိင္္ငံျခား အၾကမ္းဖက္၀ါဒီ လက္နက္ကိုင္ေတြ ပိုပိုၿပီး ေရာက္လာေနတဲ့ ကိစၥကို အေရးေပၚ ဦးစားေပး ကိစၥအျဖစ္ ျမင္ေန ၾကတာေၾကာင့္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ ျပႆနာက သိပ္မႀကီးလွေတာ့တဲ့ အေျခအေန ေရာက္လာတယ္လို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္နဲ႔ အၾကမ္းဖက္ ၀ါဒဆိုင္ရာ ဖိလစ္ပို္င္ အင္စတီက်ဴက အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး Rommel Banlaoi ကေျပာပါတယ္။

“ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္မွာ အေတာ္ေလး ၿငိမ္သက္တဲ့ အခ်ိန္အခါ တခုကို ေရာက္ၿပီး တ႐ုတ္နဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္အၾကား အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ ျဖစ္ထြန္းတိုးတက္မႈ ရွိေနတာကလည္းေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးဟာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ ဆိုင္ရာကိစၥနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ ျပႆနာ နည္းသလို ျဖစ္လာပါတယ္။ ေဒသတြင္း အၾကမ္းဖက္၀ါဒီေတြ သာမက ျပည္ပ အၾကမ္းဖက္၀ါဒီ လက္နက္ ကို္င္ေတြ ပိုၿပီး ေရာက္လာေနတာေၾကာင့္ ဖိလစ္ပိုင္မွာ အၾကမ္းဖက္၀ါဒ ကိစၥက ပိုပိုၿပီး အေရးတႀကီး ျဖစ္လာပါတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ အစိုးရ အတြက္ေတာ့ ဒီကိစၥက အေရးေပၚ ဦးစားေပး ေျဖရွင္းရမယ့္ ကိစၥပါ။”

ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ တခုလံုး နီးပါးကို သူတို႔ပိုင္တယ္လုိ႔တ႐ုတ္က ေျပာထားၿပီး အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံေတြထဲက ဆိုရင္ ဖိလစ္ပိုင္၊ မေလးရွား၊ ဘ႐ူႏုိင္းနဲ႔ ဗီယက္နမ္ ႏုိင္ငံေတြက ပိုင္ဆိုင္တယ္လုိ႔ ေျပာထားတဲ့ နယ္ေျမေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တ႐ုတ္ႏုိ္င္ငံ ကေတာ့ ဒီကိစၥကို ေဒသတြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အစည္းအေ၀း ေတြမွာ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးတာမ်ဳိး ဘယ္တုန္းကမွ မလိုလား ခဲ့ပါဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႔ ပံုမွန္သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲအတြင္း တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာခြင့္ရ Lu Kang ေျပာသြားတာက

“လက္ရွိမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္တြင္း ေဒသဆိုင္ရာ အေျခအေနက ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရွိထားပါတယ္။ တျခား ႏုိင္္ငံတခ်ဳိ႕ က လုပ္ၾကံခ်ဲ႕ကား ေျပာေနသလို ဒီေဒသမွာ တင္းမာတဲ့ အေျခအေန ရွိေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တို႔ မထင္ပါဘူး။ အစည္းအေ၀းမွာ ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာ ေတြကို သက္ဆိုင္တဲ့ ႏုိ္င္ငံေတြ အားလံုး ဆက္ေဆြးေႏြး ေနၾကၿပီး ဆက္စပ္တဲ့ အေျခအေနကို က်ေနာ္တို႔ အနီးကပ္ ဆက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္သြားမွာပါ။”

မနီလာၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပမယ့္ အစည္းအေ၀းေတြက ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ စေနေန႔မွာ စတင္မွာပါ။ ဒါ့အျပင္ အာဆီယံအဖြဲ႔ ထူေထာင္တဲ့ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား တခုကိုလည္း က်င္းပဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလမွာေတာ့ အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေ၀းနဲ႔ တျခား ဆက္စပ္ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းေတြကို က်င္းပဖို႔ရွိၿပီး အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ဒ္ ထရမ့္ပ္ တက္ေရာက္မယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ေျပာထားပါတယ္။ အစည္းအေ၀းေတြရဲ႕လံုျခံဳေရး ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အေနနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္ေပါင္း ၁၃,၀၀၀ ကိုခ်ထားတယ္လို႔ ဖိလစ္ပိုင္ တာ၀န္ရွိသူေတြက ေျပာပါတယ္။

ေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း  / ဗြီအိုေအ (ျမန္မာပုိင္း)
https://burmese.voanews.com
Labels:

Post a Comment

[blogger][facebook]

Author Name

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.