စိတ္ထြက္ေပါက္ေတြေပးတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ



သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိတ္က်န္းမာေရးအထူးကု ဆရာ၀န္တေယာက္၏ စကားကို သတိထားမိသည္။ စိတ္က်န္းမာေရးအထူးကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာစန္းစန္းဦးက ဤသို႔ေျပာသည္။

''မုဒိမ္းမႈေတြ ဘာလို႔ျဖစ္တာလဲဆိုတာကို ျပန္လိုက္ၿပီးေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မႈခင္းေဆးပညာေရာ၊ မႈခင္းပညာပါ ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္သင့္တယ္။ဒီေတာ့မွ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲဆိုတာ သိေတာ့မွ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲ၊ ဘယ္လိုေလ်ာ့က်ေအာင္လုပ္မလဲဆိုတဲ့ အေျဖထြက္လာမယ္။ ဒါက ပညာရပ္ တခုပဲ။ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈမွာဆိုရင္လည္း ႏိုင္ငံတကာက ေလ့လာထားတာေတြရိွတယ္ေလ။ ဘာေၾကာင့္ ကေလးေတြကို မုဒိမ္းက်င့္ၾကတာလဲ။ ဘယ္လိုလူမ်ဳိးေတြက က်ဴးလြန္ေလ့ရိွတာလဲ စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ကြ်န္မတို႔ဆီမွာ ဒါေတြကိုေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာခဲ့ၾကတာ မရိွဘူး။ ဒီေတာ့ မုဒိမ္းမႈေတြျဖစ္ပြားတာ အရမ္းစိပ္ေနၿပီဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲဆိုတာကို ေလ့လာဖို႔လိုေနၿပီ။ စံုစမ္းေလ့လာေဖာ္ထုတ္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ကိုင္တြယ္လို႔ရမယ္။ အလုပ္လုုပ္တယ္ဆိုတာက လူေတြကိစၥကို ေျဖရွင္းတာေလ။ ဘယ္နယ္ပယ္မွာမဆို လူေတြရဲ႕အက်ဳိးစီးပြားကို ျဖစ္ထြန္းေစခ်င္ တယ္ဆိုရင္ ဒါကိုဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတာကို ေလ့လာဖို႔လိုတယ္ေလ''

အေၾကာင္းေၾကာင့္ အက်ဳိးျဖစ္၏။ ျဖစ္လာသမွ် ကိစၥတိုင္းတြင္ ေနာက္ခံအေၾကာင္းတရားကိုပါ ေလ့လာေစခ်င္ေသာ ေဒါက္တာစန္းစန္းဦး၏ စကားကိုေထာက္ခံပါ၏။ မည္သည့္ကိစၥမွ အေၾကာင္း မရိွဘဲ အက်ဳိးမျဖစ္ပါ။ ျမန္မာလူ႕အဖဲြ႕အစည္း၏ လစ္ကြက္ဟာကြက္၊ ေပ်ာ့ကြက္မ်ားကား အဘယ္နည္း။ ထိုကိစၥမ်ားႏွင့္တဆက္တည္းမွာပင္ စာေရးသူ စင္ကာပူႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ခဲ့စဥ္က ေတြ႕ႀကံဳခဲ့ရေသာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကို အမွတ္ရမိ၏။ စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ လည္စရာ ပတ္စရာ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေရာက္ရိွလည္ပတ္ၿပီးေသာအခါ တခုေသာညခ်မ္းတြင္ စင္ကာပူမွာ ေနတာၾကာၿပီျဖစ္ေသာ တူေတာ္ေမာင္ ေမာင္အာကာက စာေရးဆရာႀကီး ဒီညဘယ္သြားခ်င္သလဲဟု ေမးလာပါသည္။ စင္ကာပူတ႐ုတ္တန္းသို႔လည္း ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ သေဘၤာပံုစံ အေဆာက္အအံုႀကီး အေပၚ ထပ္သို႔လည္း ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ေအာ့ခ်က္ေခၚလမ္းမႀကီးေပၚတြင္လည္း Wonder Woman ႐ုပ္ရွင္ သြားၾကည့္ၿပီးၿပီ။ ကလပ္ေကး ေခၚ စည္ကားေသာ ညေစ်းသို႔လည္း ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ထိုလမ္းေပၚက ရင္တုန္သည္းထိတ္စရာ Extreme Sway ဆိုေသာ မိုးေပၚသို႔ ကရိန္းျဖင့္ဆဲြေခၚသြားၿပီးမွ ႐ုတ္တရက္ လႊတ္ခ်ေသာအျမင့္မွ ႐ုတ္တရက္ျပဳတ္က်သည့္ ရဟတ္လိုတဲြဆိုင္းႀကီးေတြကိုလည္း ျမင္ဖူးၿပီ။ ပင္လယ္ကမ္းေျခတြင္လည္း ညဘက္လမ္းေလွ်ာက္ဖူးၿပီ။ ဆန္တိုဆာကြ်န္းမွ ကာစီႏိုကစား၀ိုင္း မ်ားသို႔လည္း ေရာက္ဖူးၿပီ။ ေျမေအာက္ရထားမ်ားလည္း အႀကိမ္ႀကိမ္စီးဖူးၿပီ။ ျမန္မာမ်ား စုေ၀းရာ ပန္နီဆူးလား ပလာဇာသို႔လည္း ေခ်ာင္းေပါက္ေအာင္ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ တိုးရစ္မ်ားေစ်း၀ယ္သည့္ ဘူကစ္ဆိုသည့္ေစ်းကိုလည္း ေရာက္ၿပီးၿပီ။ တိရစၧာန္႐ံု ပင္မက်န္ေအာင္ ေရာက္ခဲ့ၿပီးၿပီ။

ထို႔ေၾကာင့္ မေရာက္ဖူးေသးသည့္ေနရာလည္းျဖစ္။ စာေရးဖို႔ ကုန္ၾကမ္းရမည့္ ေနရာလည္းျဖစ္၊ စင္ကာပူမွနာမည္ႀကီး ေနရာလည္းျဖစ္ေသာ ေဂးလန္း (Geylang) ဆိုေသာ အရပ္ကို သြားခ်င္သည္ဟု တူေတာ္ေမာင္ကို ေျပာလိုက္ရေလသည္။

တူေတာ္ေမာင္က မ်က္လံုးျပဴးသြားသည္။ ဟုတ္ရဲ႕လား ဦးေလးဟု ႏွစ္ခါျပန္ေမးသည္။ အဘယ့္ ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အားလံုးသိသည့္အတိုင္း ေဂးလန္းဆိုေသာအရပ္သည္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းျဖင့္ နာမည္ႀကီးေသာရပ္ကြက္ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္တည္း။ ေအးပါကြာ ငါေလ့လာခ်င္လို႔ပါ။ ၾကည့္႐ံု သက္သက္ပါ။ ၿပီးမွ အဲဒီနားက နာမည္ေက်ာ္ဖားဆန္ျပဳတ္စားၾကတာ ေပါ့ကြာဟု ေျပာလိုက္ရသည္။ ေဂးလန္းလမ္းမႀကီးတြင္ နာမည္ေက်ာ္ဆန္ျပဳတ္ဆိုင္မ်ား ရိွသည္။ ဖားသားျဖင့္ ခ်က္ျပဳတ္ထားေသာ ဆန္ျပဳတ္မ်ားျဖစ္၍ အထူးစပယ္ ရွယ္ဖားသားစားခ်င္သူမ်ား လာေရာက္သံုးေဆာင္ၾကသည္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ဆန္ျပဳတ္ထက္ ျပည့္တန္ဆာတန္းကို ေလ့လာခ်င္တာျဖစ္သည္။ စင္ကာပူမွာ မုဒိမ္းမႈလို ရာဇ၀တ္မႈခင္းေတြနည္းပါးသည္မွာ ျပည့္တန္ဆာခန္းေတြ တရား၀င္ဖြင့္ခြင့္ေပးထား ေသာေၾကာင့္လားဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္သိခ်င္သည္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔သည္ ည ၉ နာရီေလာက္တြင္ ကြ်န္ေတာ္ေခတၱတည္းခိုရာဟိုတယ္အနီးရိွ လာဗန္းဒါး ေျမေအာက္ဘူတာ႐ံုမွ ပါရာေလးဘား (Paya Lebar) ဆိုေသာ ဘူတာ႐ံုသို႔ MRT ေျမေအာက္ရထားစီး ခဲ့ၾကပါသည္။ ပါရာေလးဘားဘူတာကို ျမန္မာမ်ားက ေနာက္ေျပာင္ၿပီး ဘုရားေလးပါးဘူတာဟု အမည္ေပးထားၾကပါသည္။ ထိုဘုရားေလးပါး ဘူတာသို႔ေရာက္ေသာအခါ မိနစ္၂၀ ေလာက္ထပ္ၿပီး လမ္းေလွ်ာက္ရပါသည္။ လမ္းမ်ားသည္လည္းေကာင္း၊ အေဆာက္အဦမ်ားသည္လည္းေကာင္း စင္ကာပူၿမိဳ႕လယ္ေကာင္ႏွင့္ မတူေတာ့ဘဲ ရန္ကုန္ေက်ာက္ေျမာင္းဘက္ကို ေရာက္ေနသလိုလို၊ စမ္းေခ်ာင္းဘက္ကို ေရာက္ေနသလိုလိုေတြ ျမင္ကြင္းကေျပာင္းလာပါသည္။ အထပ္ျမင့္တိုက္မ်ား​သိပ္မရိွဘဲ လံုးခ်င္းအိမ္မ်ား၊ အိမ္တန္းလ်ားမ်ား၊ ေလးထပ္ငါးထပ္ ကန္ထ႐ိုက္တိုက္မ်ား၊ ေစ်းဆိုင္ မ်ားစြာကို ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။ လူကူးခံုးေက်ာ္တံတားတခုကိုလည္း ေတြ႕ရပါသည္။ ထိုလူကူးခံုး ေက်ာ္တံတားေပၚမွ မည္သူကမွ်မကူးဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံလိုပင္ လမ္းျဖတ္ကူးေနၾကတာလည္း ေတြ႕ရပါ သည္။ စင္ကာပူတြင္ လမ္းေပၚမွထင္သလို ျဖတ္ကူးေသာ ေနရာႏွစ္ေနရာပဲရိွေၾကာင္း။ တေနရာမွာ ျမန္မာမ်ားလာေလ့ရိွေသာ ပင္နီဆူးလားပလာဇာ ေရွ႕မွလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနာက္တေနရာမွာ ယခုေရာက္ေနေသာ ေဂးလန္းရပ္ကြက္ျဖစ္ေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ့တူက ေျပာျပပါသည္။ ထူးထူးျခားျခားအျဖစ္ ဒူးရင္းသီးမ်ားကို ဆိုင္အႀကီးႀကီးဖြင့္ကာ ေရာင္းေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ျမင္ရပါသည္။

သူတို႔ဆီတြင္ လမ္းသြယ္ကေလးမ်ားကို ေလာ္ (Lor) ဟု ေခၚပါသည္။ ေလာ္ ၁၊ ေလာ္ ၂ စသည္ ျဖင့္ လမ္းထိပ္တိုင္းတြင္ ေရးထားပါသည္။ ေလာ္ ၁၂ ( Lor 12 )သို႔ ေရာက္လာေသာအခါ ဟိုတစသည္ တစျဖင့္ မီးအိမ္နီေလးေတြခ်ိတ္ထားေသာအိမ္မ်ားကို ေတြ႕စျပဳလာရပါသည္။ ေလာ္ ၁၂ ကေန ေလာ္ ၁၈ ေလာက္အထိက ျပည့္တန္ဆာအိမ္ေတြမ်ားတယ္။ အိမ္ေရွ႕မွာ မီးအနီေလးထြန္းထားၿပီး လူထြက္ ေခၚေနရင္ အဲဒီအိမ္ပဲဟု ကြ်န္ေတာ့ကို ဧည့္လမ္းညႊန္ေမာင္အာကာက မွာၾကားပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ေယာက္သည္ ေလာ္ ၁၂ မွ၀င္၊ ေလာ္ ၁၃ မွ ျပန္ထြက္။ ထို႔ေနာက္ ေလာ္ ၁၃ လမ္းမွ၀င္ ေလာ္ ၁၄ မွ ျပန္ထြက္ျဖင့္ ထိုရပ္ကြက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ က်က်နနလမ္းေလွ်ာက္ၿပီး ေလ့လာၾကပါသည္။ တရား၀င္လိုင္စင္ယူ ႏိုင္ငံကိုအခြန္ေဆာင္၍ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ ျပည့္တန္ဆာအိမ္မ်ားမို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံလို ခိုးေၾကာင္ခိုး၀ွက္ ပံုစံမရိွပါ။ အလုပ္ႀကီးအကိုင္ႀကီးတခုကို လုပ္ေနသလိုမ်ဳိးသာျဖစ္ပါသည္။ တထပ္တိုက္ အိမ္တန္းလ်ားေလးမ်ားစြာကိုေတြ႕ရၿပီး အိမ္ ေလးမ်ားမွာ ၁၂ ေပခန္႔က်ယ္ၿပီး ေပ ၅၀ ခန္႔ ရွည္ပါလိမ့္မည္။ အိမ္မ်ားမွာ ခပ္ဆင္ဆင္တူပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔သည္ စားသံုးသူကာစတန္မာ မ်ား မဟုတ္သျဖင့္ အိမ္ထဲသို႔ေတာ့ မ၀င္ပါ။ အိမ္ေရွ႕ပလက္ ေဖာင္းမွသာ ေျခတိုေအာင္ေလွ်ာက္ရင္း အထဲကို တေစ့တေစာင္းၾကည့္ၾကပါသည္။

အလြန္ေခ်ာေမာလွပေသာ မိန္းကေလးငါးေယာက္၊ ေျခာက္ေယာက္ေလာက္ မႈန္ေနေအာင္ အလွ ျပင္ကာ အိမ္ေရွ႕ဧည့္ခန္းတြင္ ထိုင္ေနၾကတာျမင္ရပါသည္။ မိန္းကေလးမ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ထိုင္း၊ တ႐ုတ္၊ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမ်ားမွ မိန္းကေလးေတြျဖစ္ေလသည္။ စင္ကာပူမိန္းကေလး ရိွေသာ္လည္း အလြန္ရွားသည္ဟု သိရသည္။ ထိုသို႔ ေလာ္ ၁၈ လမ္းထဲတြင္ ေလွ်ာက္လာစဥ္ ျပည့္တန္ဆာအိမ္မ်ားသည္ (Tout) ျမန္မာအေခၚ ဖာဆြယ္မ်ားကို အိမ္ေရွ႕တြင္ထြက္၍ လမ္းသြား လမ္းလာမ်ားကို ဆြယ္ခိုင္းပါသည္။ မိနစ္ ၃၀ ေပ်ာ္ပါးလွ်င္ စင္ကာပူေဒၚလာ (၁၀၀) ျဖင့္ ေပ်ာ္ပါး၍ရ ေၾကာင္း၊ မိန္းကေလးမ်ားမွာ အလြန္ ေခ်ာေမာလွပေၾကာင္း၊ ဤေနရာသည္ တရား၀င္လုပ္ငန္းျဖစ္၍ ရဲလာဖမ္းမွာကို စိုးရိမ္စရာမလိုေၾကာင္း၊ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ေရာဂါ မရိွသူမ်ားသာျဖစ္၍ တလတႀကိမ္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆးစစ္ေၾကာင္းတို႔ကို ထိုသူမ်ားက အဂၤလိပ္လိုေအာ္၍ ေျပာၾကပါသည္။ သူတို႔သည္ အဂၤလိပ္လို ဆြယ္ေနရာမွ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ကိုျမင္ေသာအခါ ျမန္မာမွန္းဘယ္လိုသိသည္မသိ ခ်က္ခ်င္းပင္ မပီကလာ ျမန္မာသံျဖင့္ (မ႐ိုေသ့စကား) ''လွဒယ္ လွဒယ္ -်မယ္ -်မယ္'' ဟု ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းေျပာပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔သည္ ရယ္ခ်င္သျဖင့္ ထိုေနရာမွ အျမန္ထြက္ေျပးလာခဲ့ပါ သည္။ ခန္႔မွန္းၾကည့္ရတာ ဤရပ္ကြက္သို႔ ျမန္မာေတြအေတာ္လာပံုရသည္။ အိမ္ေရွ႕ေတြမွာထြက္၍ ဆြယ္သူမ်ားကပင္ ျမန္မာစကား မေတာက္တေခါက္ တတ္ေနေပသည္။

လမ္းတိုင္းတြင္ Hotel 81 ဆိုေသာ ဆိုင္းဘုတ္ႀကီးမ်ားကို ေတြ႕ရပါသည္။ ၈၁ ဟိုတယ္သည္ စင္ကာပူတြင္ အေတာ္နာမည္ႀကီးေသာ ခ်စ္သူစံုတဲြမ်ားသြားသည့္ ဟိုတယ္ျဖစ္ပံုရပါသည္။ ထိုသို႔ ေလွ်ာက္လာၾကရာ လမ္းေထာင့္အေမွာင္ရိပ္တြင္ အသက္ ၂၀ ခန္႔ ေကာင္မေလး တေယာက္ ရပ္ေနပါသည္။ ထိုေကာင္မေလးအနီးတြင္ ကုလားဒိန္လို လူတေယာက္လည္းရိွပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္က စပ္စုခ်င္စိတ္ျဖင့္သြားေမးရာ လိုင္စင္ရအိမ္မ်ားမွ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ေစ်းႀကီးေၾကာင္း၊ အခိ်န္လည္း မေပးႏိုင္ၾကေၾကာင္း၊ ဒီေကာင္မေလးမွာ လုပ္ငန္းလိုင္စင္မရိွေသာ ၾကားေပါက္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၈၁ ဟိုတယ္သို႔ ေခၚေဆာင္သြားၿပီး ေပ်ာ္ပါးႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေစ်းႏႈန္းမွာ တနာရီမွ စင္ကာ ပူေဒၚလာ ၅၀ သာျဖစ္ေၾကာင္း ရႊန္းရႊန္းေ၀ေျပာပါေတာ့သည္။ ကြ်န္ေတာ္က ၾကည့္ေကာင္းေအာင္ေျပာၿပီး ထိုေနရာမွ ျပန္ထြက္လာခဲ့ပါသည္။ ထိုေကာင္မေလးလို တရားမ၀င္ လုပ္စားေနေသာ လိုင္းမ်ားလည္း ဤရပ္ကြက္ အေမွာင္ရိပ္၀ယ္မ်ားစြာရိွေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ့တူက ရွင္းျပပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ရပ္ကြက္ ကိုလွည့္ၾကည့္ရာ သူေျပာသလိုပင္ အေမွာင္ရိပ္၀ယ္ ပုန္းခိုလႈပ္ရွားေနေသာ ညငွက္ကေလးေတြကို ေတြ႕ရေလသည္။

ထိုညငွက္ကေလးမ်ားကလည္း ထိုင္းေတြလား၊ ဖိလစ္ပိုင္ေတြလားမသိ၊ လာေမးေသာ ဘဂၤါလီမ်ား ကလည္း အဂၤလိပ္လိုမတတ္၊ ထိုမိန္းကေလးေတြက လည္း လိုရင္းေရာက္ေအာင္ မပီကလာျဖင့္ ဖစ္ဖလီးေဒၚလာ၊ ဖစ္ဖလီးေဒၚလာျဖင့္ ေျပာေနသံကိုၾကားေတာ့ မရယ္ဘဲမေနႏိုင္ စာေရးဆရာ ေဂးလမ္းတြင္ ဟက္ဟက္ပက္ပက္ရယ္မိ၏။ ထို႔ေနာက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေယာက္သည္ ေလာ္ (၁၂) ေခၚ ၁၂ လမ္းထိပ္တြင္ထိုင္ကာ လက္ဖက္ရည္ေသာက္ၾက၏။ ထိုလက္ဖက္ ရည္ဆိုင္က တညလံုး ဖြင့္ေသာ ဆိုင္ျဖစ္သည္။ လက္ ဖက္ရည္ဆိုင္ႏွင့္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ မာေက်ာက္ ကစား၀ိုင္းတခုျဖစ္ ေနၿပီး လူေတြအံုကာ ကစားေနသည္။ ေဂးလန္းကေတာ့ တ႐ုတ္ေတြ အေနမ်ားျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္မွာလိုျဖစ္ေနဟန္တူသည္။ စင္ကာပူတြင္ ကာစီႏို႐ံုမ်ားတြင္ ေလာင္းကစားကို တရား၀င္ ခြင့္ျပဳထားသည္။ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား ပတ္စပို႔ျပႏိုင္လွ်င္ ၀င္ေၾကးအခမဲ့၀င္ခြင့္ရိွၿပီး သူ႕ႏိုင္ငံသား စင္ကာပူ ႏိုင္ငံသားေတြကေတာ့ ကာစီႏို႐ံုထဲ ၀င္ခ်င္လွ်င္ စင္ကာပူေဒၚလာ (၁၀၀) ၀င္ေၾကးေပးရ သည္။ ႏိုင္ငံသားေတြ ေလာင္းကစားမလုပ္ေအာင္ တဖက္တလမ္းမွ တားျမစ္ထားျခင္းျဖစ္ပံုရသည္။

ထိုညက လက္ဖက္ရည္ေသာက္၊ ဖားဆန္ျပဳတ္စားၿပီး ေဂးလန္းရပ္ကြက္မွ ျပန္လာေသာအခါ စဥ္းစားစရာေတြ မ်ားစြာရလာပါသည္။ ေလာင္းကစား လုပ္ငန္း၊ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းမ်ားသည္ စင္စစ္ မေကာင္းေသာ လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ပါေပ၏။

သို႔ေသာ္ လူတို႔သည္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟႏွင့္မကင္းတတ္ ေသာ သတၱ၀ါမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ လူမွန္လွ်င္ ဤကိစၥမ်ားႏွင့္ မလြတ္ကင္းႏိုင္၊ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ဤလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ လိုသူမ်ားကို မသိခ်င္ ေယာင္ေဆာင္၍ မ်က္ကြယ္ျပဳေနမည္ေလာ။ ဒုစရိုက္ မႈမ်ားျဖစ္လာမွ ျပည္သူလူထုကို အျပစ္တင္မည္ေလာ။ သို႔မဟုတ္ လူတို႔၏ ျဖစ္တတ္ေသာ သေဘာသဘာ၀ကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး စိတ္ထြက္ေပါက္ေပးသည့္အေနႏွင့္ ထိုကိစၥမ်ားကို စနစ္တက်ႀကီးၾကပ္ကာ ခြင့္ျပဳေပးမည္ေလာဟူေသာ ေမးခြန္းေပၚလာပါသည္။ အစိုးရတရပ္၏ တာ၀န္မွာလူေတြကို နိဗၺာန္ သို႔ ပို႔ေပးဖို႔မဟုတ္ စား၀တ္ေနေရးေျပလည္ကာ ဥပေဒစိုးမိုးေသာႏိုင္ငံတခု ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ျဖစ္သည္။ အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့ေသာ စိတ္က်န္းမာေရးအထူးကု ဆရာ၀န္၏စကားလိုပင္ ကိစၥတခုေပၚေပါက္လာ ေသာအခါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဟူေသာ ေနာက္ကြယ္က ကိစၥကိုပါထည့္၍ စဥ္းစားၾကရန္ ျဖစ္သည္။ ေသေသခ်ာခ်ာ စာရင္းဇယားျဖင့္ သုေတသနျပဳအခ်က္ အလက္မ်ားရယူသင့္သည္။ စနစ္တက် မွတ္တမ္း တင္မထားေသာ္လည္း သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈ အေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ ေကာင္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွာထက္ ရန္ကုန္တိုင္း၏ အစြန္အဖ်ားၿမိဳ႕နယ္ အပါအ၀င္ နယ္ဘက္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေလသည္။

မကြယ္မ၀ွက္တမ္းေဖာ္ျပရလွ်င္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္၀ယ္ လိင္ဆႏၵအတြက္ အခေၾကးေငြယူကာ ေဖ်ာ္ေျဖေပးမည့္ လိင္လုပ္သားမ်ားေပါမ်ားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လိင္ကိစၥသည္ ေငြအတန္အသင့္ရိွလွ်င္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ သိပ္ခက္ေသာကိစၥမဟုတ္။ သို႔ေသာ္ နယ္ေတြမွာ ဤသို႔မဟုတ္။ မိမိတြင္လိင္ဆက္ဆံ ဘက္မရိွလွ်င္ လိင္ကိစၥသည္ အလြန္ခက္ခဲေသာကိစၥ ျဖစ္သည္။

သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈျဖစ္ပြားရျခင္းတြင္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာ ရိွႏိုင္သည္။ ျမင္သာေသာအေၾကာင္းမ်ားမွာ လိင္ဆက္ဆံလိုေသာ္လည္း အလြယ္တကူဆက္ဆံႏိုင္စရာ ျပည့္တန္ဆာခန္းမ်ားမရိွျခင္းသည္လည္း အဓိကက်ေသာ အေၾကာင္းတခုျဖစ္သည္။ ထိုအခါ လိင္ကိစၥတြင္ အၾကမ္းဖက္ဆႏၵျဖည့္ျခင္း (rape) ကို ေျခဦးလွည့္ၾကသည္။ ထိုကိစၥမ်ဳိး ေဆာင္ရြက္လိုသူမ်ားအတြက္ ေရြးစရာႏွစ္ခုရိွသည္။ အရြယ္ ေရာက္ၿပီး လူႀကီးကိုေရြးခ်ယ္မလား၊ အရြယ္မေရာက္ေသးေသာ ကေလးကို ေရြးခ်ယ္မလားဆို တာျဖစ္သည္။ စာေရးသူသည္ ဤယုတ္မာညစ္ေထးသူ မုဒိမ္းတရားခံမ်ားဘက္မွ ေရွ႕ေနလိုက္ ေပးေနျခင္းမဟုတ္ပါ။ ကိစၥတခုကို အစအဆံုးစဥ္းစား ၾကည့္ျခင္းမွ်သာျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ပစ္မွတ္ႏွစ္ခုေရြးရာတြင္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးမိန္းကေလးမ်ားကို အဓမၼႀကံပါက အမႈေပၚမည္မွာ ေသခ်ာ သေလာက္ျဖစ္သည္။ အရြယ္ေရာက္ၿပီးမိန္းကေလးမ်ားက သက္ဆိုင္ရာကို တိုင္မည္။ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သမွ်ကို လံုးေစ့ပတ္ေစ့ျပန္ေျပာျပ ႏိုင္သည္။ ကေလးဆိုလွ်င္ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ကိုယ္က်ဴး လြန္ေသာအမႈ မေပၚတန္ရာဘူးဟု တရားခံမ်ားက စဥ္းစားေကာင္းစဥ္းစားမည္ ျဖစ္သည္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာ့လူေနမႈစနစ္အရ နယ္ဘက္တြင္ကေလးမ်ားကို အခိ်န္ျပည့္ အိမ္ထဲတြင္အေစာင့္အၾကပ္ႏွင့္ ထားႏိုင္ျခင္းနည္းသည္။ ကေလးမ်ားသည္ free range လႊတ္ထားၾကတာမ်ားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မသမာ သူမ်ားအတြက္ သားေကာင္ရွာရတာ လြယ္ကူေလသည္။ အမႈေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားတြင္လည္း ဘယ္သူႏွင့္ ထားခဲ့ရာမွျဖစ္သည္၊ ဘယ္ေနရာကို ခိုင္းလိုက္ရာမွျဖစ္သည္ စသည္ျဖင့္ ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေလးမ်ားသည္ က်ဴးလြန္ရလြယ္ေနသည့္အတြက္ မုဒိမ္းသမားမ်ားသည္ ကေလးေတြကို ပစ္မွတ္ထားလာၾကျခင္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခုတေလာ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြ မ်ားလာသည္ဟု ထင္ပါသည္။

မည္သို႔ပင္ရိွေစ လူစိတ္ရိွေနေသးသူသည္ ကေလးမ်ားအေပၚ ယုတ္ယုတ္မာမာႀကံစည္သည့္ ကိစၥကို မည္သို႔မွ် လုပ္ရက္ႏိုင္စရာမရိွ။ လုပ္ႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမျမင္။ သူတို႔အမႈက်ဴးလြန္ရျခင္း၏ ေနာက္ထပ္ အဓိကအေၾကာင္းတခုမွာ လူ႕အသိစိတ္ေပ်ာက္ေလာက္ေအာင္ အရက္ေသစာေသာက္စားထားျခင္း၊ WY စေသာ စိတ္ၾကြ႐ူးသြပ္ေဆးမ်ားမီွ၀ဲထားျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းတခု ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထိုမူးယစ္ ေဆးမ်ားမီွ၀ဲၿပီးေသာအခါ အရွက္အေၾကာက္ကင္းမဲ့လ်က္ အမ်ဳိးသမီးျဖစ္လ်က္ပင္ အ၀တ္အစားမ်ား ကို လူပံုအလယ္ဆဲြခြ်တ္ျပေသာျဖစ္ရပ္မ်ား ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သက္ငယ္ မုဒိမ္း မႈမ်ားျဖစ္ပြားရျခင္း၏ အဓိကအေၾကာင္းမ်ားအျဖစ္ (၁) ကာမ ကိစၥအတြက္ စိတ္ထြက္ေပါက္ေပးႏိုင္ ေသာ လိင္အလုပ္သမမ်ားကို တရားမ၀င္ သတ္မွတ္နိွမ္ႏွင္းေနျခင္း (၂) အရက္ႏွင့္ စိတ္ၾကြမူးယစ္ ေဆး၀ါးမ်ား အလြယ္တကူေနရာတိုင္းတြင္ ရႏိုင္ေနျခင္း (၃) ထိတ္လန္႔ေလာက္ ေသာျပစ္ဒဏ္ မခ်မွတ္ႏိုင္ျခင္း (၄) လိင္ကိစၥကို မေျပာေကာင္း မဆိုေကာင္း မေဆြးေႏြးမတိုင္ပင္ေကာင္းသည့္ ကိစၥႀကီးအျဖစ္ အစဥ္အဆက္သတ္မွတ္ကာ လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့ၾကျခင္း (၅) ဥပေဒစိုးမိုးမႈမရိွျခင္းတို႔ကို အဓိကအေၾကာင္းအျဖစ္ ေတြ႕ရပါသည္။ နံပါတ္(၁) အခ်က္ႏွင့္ နံပါတ္(၄)အခ်က္ကို ေျပာဆိုေဆြးေႏြး ၾကသူမ်ားအား ႏွာဘူးေတြအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈကို ဖ်က္ဆီးမည့္လူမ်ားအျဖစ္ လည္းေကာင္း ကင္ပြန္းတပ္တံဆိပ္ကပ္ခံရပါသည္။

ပထမအႀကိမ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းတခုတြင္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းအား တရား ၀င္ခြင့္ျပဳေပးရန္ အဆိုတခုကို အမ်ဳိးသမီးလႊတ္ေတာ္အမတ္တဦးက တင္သြင္းရာ တႏိုင္ငံလံုး ေသာေသာညံေအာင္ ထိုလႊတ္ေတာ္အမတ္အား ႐ႈတ္ခ်ကဲ့ရဲ႕ၾကပါသည္။ လူ၏သေဘာ သဘာ၀အရ မလုပ္နဲ႔ ဆိုလွ်င္ ပိုလုပ္ခ်င္သည္။ ပိတ္ပင္ထားလွ်င္ ခိုးလုပ္ခ်င္သည္။ တရား၀င္ခြင့္ျပဳလိုက္ေသာ ထိုအလုပ္ကိုပင္ လုပ္ခ်င္စိတ္နည္းပါးသြားသည္။ အဂၤလန္တြင္ ေဘာလံုး၊ ျမင္းပဲြစေသာ အားကစား လုပ္ငန္းအားလံုးကို တရား၀င္ေလာင္းကစားခြင့္ေပးထားသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔သိပ္ေလာင္း ကစားမႈ မျပဳၾကပါ။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း တရား၀င္ခြင့္မျပဳေသာ္လည္း ေဘာလံုး၊ ႏွစ္လံုး ထီ၊ ခဲ်ထီေလာင္း ကစားမ်ား ရပ္ကြက္တိုင္းမွာ၊ ၿမိဳ႕တိုင္း ရြာတိုင္းမွာ လုပ္ေနၾကတာပဲျဖစ္သည္။ မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ ကာ မ်က္လံုးကိုမိွတ္ထားလိုက္တာႏွင့္ ကိစၥတခုက ေပ်ာက္ကြယ္သြားတာမဟုတ္ေခ်။ တရားမ၀င္ လုပ္ေသာအခါ ႏိုင္ငံေတာ္ကအခြန္အခ မရေတာ့ဘဲ နစ္နာလ်က္ ရဲ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး စသူမ်ားကိုသာ အဂတိလိုက္စားဖို႔ လမ္းေပါက္ဖြင့္ေပးထားသည္ႏွင့္ တူပါေပသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းကို တရား၀င္ခြင့္ျပဳထားေသာ ႏိုင္ငံ ၁၅ ႏိုင္ငံရိွပါသည္။ ထိုႏိုင္ငံမ်ားမွာ နယူးဇီလန္၊ ၾသစေတးလ်၊ ၾသစႀတီးယား၊ ဘယ္လ္ဂီ်ယံ၊ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါ၊ ကိုလံဘီယာ၊ ဒိန္းမတ္၊ အီေကြေဒါ၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီ၊ ဂရိ၊ နယ္သာ လန္၊ စင္ကာပူႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ဖက္ဒရယ္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕တြင္ ခြင့္မျပဳေသာ္လည္း အျခားျပည္နယ္တခုက ခြင့္ျပဳသည္လည္းရိွေသးသည္။

သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကို ထိေရာက္ျပင္းထန္စြာအျပစ္ေပးရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၉ ရက္တြင္ ေၾကညာခ်က္တေစာင္ထုတ္ျပန္သည္။ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးတြင္လည္း သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈကို ေသဒဏ္ေပးေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနသည္။ တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ၂၀၁၇ တြင္ မုဒိမ္းမႈ ၁၄၀၅ မႈျဖစ္ ပြားခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ တြင္ မုဒိမ္းမႈေပါင္း ၁၁၀၀ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ၂၀၁၇ တြင္ ၃၀၅ မႈတိုးလာသည္။ ၂၀၁၆ ခုတြင္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္ မုဒိမ္း က်င့္ခံရမႈ ၆၇၁ မႈရိွခဲ့ၿပီး ၂၀၁၇ တြင္ ကေလးငယ္မ်ား မုဒိမ္းျပဳက်င့္ခံရမႈ ၈၉၇ မႈရိွသျဖင့္ ၂၀၁၆ ထက္ ၂၀၁၇ က သက္ငယ္မုဒိမ္း ၂၂၆ မႈ ပိုမိုျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ သည္လည္း နည္းမည္မဟုတ္။ အထက္ပါအေရအတြက္တြင္ ရဲစခန္းသို႔ ေရာက္မလာေသာ လူမသိသူမသိအမႈ ေပါင္းမ်ားစြာရိွႏိုင္ သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၃၇၆ တြင္ ''မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္သူကို တသက္တကြ်န္း ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဆယ္ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္တမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည့္အျပင္ ေငြဒဏ္လည္း ခ်မွတ္ႏိုင္သည္။ မုဒိမ္းက်င့္ခံရေသာ မိန္းမသည္ မိမိ၏မယားျဖစ္၍၊ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္မဟုတ္လွ်င္မူကား မုဒိမ္းက်င့္ေသာ ထိုလင္ကို ႏွစ္ႏွစ္ထိေထာင္ဒဏ္တမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုး ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ရမည္''ဟု ျပ႒ာန္းထားေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူစိမ္းတေယာက္က မုဒိမ္းက်င့္လွ်င္ ျပစ္ဒဏ္မွာ ေထာင္ ၁၀ ႏွစ္မွ တသက္တကြ်န္းျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ပင္လယ္ထဲမွ ကြ်န္းသို႔ ပို႔ထားေသာ ျပစ္ဒဏ္မရိွေတာ့သျဖင့္ တသက္တကြ်န္းဆိုသည္မွာ ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ ၂၀ ဟု နားလည္ ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈျပစ္ဒဏ္မွာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္မွ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္းျဖစ္ရာ တရားသူႀကီး လက္ထဲတြင္ ၁၀ ႏွစ္ဆိုေသာ ကြာျခားခ်က္ႀကီးကို ကိုင္ထားႏိုင္သည္။ ထိုလုပ္ပိုင္ခြင့္ေၾကာင့္ အခ်ဳိ႕ မုဒိမ္းသမားမ်ားမွာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ထက္နည္းေသာျပစ္ဒဏ္ကို ရႏိုင္သည္။ အခ်ဳိ႕မွာ ၁၀ ႏွစ္အထိ ခ်ႏိုင္သည္။ တရားသူႀကီးစိတ္ပါလာလွ်င္ အႏွစ္ ၂၀ အထိ (တသက္တကြ်န္းျပစ္ဒဏ္) ခ်မွတ္ႏိုင္ သည္။ ထိုသို႔ အရွင္ထားေသာအခါ တရားသူႀကီးကို ေငြျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အျခားအေၾကာင္းႏွင့္လည္း ေကာင္း မေလ်ာ္ၾသဇာလႊမ္းမိုးႏိုင္ေသာအျဖစ္မ်ားရိွလာႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈျပစ္ဒဏ္ျပ႒ာန္း ခ်က္ကို ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္သည္။

ေသဒဏ္ျပ႒ာန္းလွ်င္လည္း ဟန္ျပေသဒဏ္မဟုတ္ဘဲ တကယ္က်င့္သံုး ေသာေသဒဏ္ျဖစ္ဖို႔ လို သည္။ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေသဒဏ္ျပ႒ာန္းျခင္းကို မူအရေထာက္ခံသည္။ သို႔ေသာ္ ဥပေဒပိုင္းအရ ျပင္ဆင္စရာမ်ားစြာရိွသည္။ ပထမဆံုးအခ်က္အေနႏွင့္ သက္ငယ္ဆိုသည္မွာ မည္သည့္အသက္ကို ဆိုလိုသလဲ။ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္လား၊ ၁၃ ႏွစ္ ေအာက္လား၊ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္လား၊ ၁၆ ႏွစ္ ေအာက္လား တိတိက်က် သတ္မွတ္ရမည္။ ျပ႒ာန္းရမည္။ ထို႔အျပင္ မိဘခ်င္းမတည့္သျဖင့္ ကေလး၏ အဂၤါဇာတ္ ကို အနာတရျဖစ္ေအာင္လုပ္ၿပီး သက္ငယ္မုဒိမ္းက်င့္ခံရသည္ဟု လီဆယ္တိုင္တန္းေသာအမႈ ျဖစ္လာ ခဲ့လွ်င္ လီဆယ္တိုင္တန္းမႈကို မည္သို႔အေရးယူအျပစ္ေပးမလဲ။ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈကို ေသဒဏ္ျပ႒ာန္း ခဲ့လွ်င္ က်ဴးလြန္သူသည္ ကေလးကိုလက္စေဖ်ာက္ သတ္ပစ္လွ်င္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ စေသာကိစၥမ်ား ကိုလည္း စဥ္းစားဖို႔လိုသည္။ စင္ကာပူလို ႀကိမ္ဒဏ္ေတြ ဘာေတြထားမလား၊ ထိုႀကိမ္ဒဏ္ကေရာ ေငြေပးႏိုင္ရင္ လြတ္ႏိုင္သလားဆိုတာလည္း ထည့္တြက္ရမည္။ အရပ္ဘက္၊ စစ္ဘက္ မတူညီေသာ တရားစီရင္မႈႏွစ္ခုအတြက္ အရပ္ဘက္ကိုသာ သက္ငယ္မုဒိမ္း ေသဒဏ္ေပးၿပီး စစ္ဘက္တရား စီရင္ေရးတြင္ေရာ လိုက္ပါေျပာင္းလဲႏိုင္ပါမလား။ မေျပာင္းႏိုင္ဘူးဆိုလွ်င္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံတည္း အျပစ္ခ်င္းအတူတူ ဥပေဒႏွစ္မ်ဳိးကဲြေနလို႔ တရားပါ့မလားစသည့္ေမးခြန္းမ်ား ေပၚလာႏိုင္သည္။

ျပစ္ဒဏ္ကိုတိုးျမႇင့္သလို မုဒိမ္းမႈျဖစ္ေစေသာ ေနာက္ကြယ္မွအေၾကာင္းမ်ားကိုလည္း ပြင့္ပြင့္လင္း လင္းေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၾကဖို႔ ေကာင္းသည္။ ဤကိစၥႀကီးကို မေျပာရဲသလို မေျပာသင့္သလိုလို၊ ေျပာရင္ပဲ ႐ိုင္းရာက်သလိုလို လုပ္ေနတာေတြေတာ္သင့္ပါၿပီ။ လူေတြထဲမွာေရာ၊ အစိုးရအဖဲြ႕ထဲမွာ ေရာ၊ လႊတ္ေတာ္မွာေရာ၊ အမ်ဳိးဘာသာေစာင့္ေရွာက္ေသာအဖဲြ႕ေတြမွာေရာ ဒီကိစၥေတြေပၚလာေစ ေသာ ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းတရားေတြကို သတၱိရိွရိွ ပြင့္လင္းျမင္သာ ေဆြးေႏြးၾကၿပီး အႀကံေကာင္းဥာဏ္ေကာင္းမ်ားကို လက္ခံဖို႔အခ်ိန္က်ၿပီဟု ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း။

သရ၀ဏ္(ျပည္)

http://www.newswatch-mm.com/index.php?article_detail&id=222

COMMENTS

Name

art,1,article,1323,cartoon variety,22,crime,68,culture,1,documentary,8,Entertainment,9,health,33,history,2,international,7732,interview,221,knowledge,9,Live,8,LocalNews,16366,news,2842,opinion,767,photos,203,poem,116,satires,39,song,12,speech,12,sports,156,statement,59,technic,58,translate,34,video,1068,voice,76,
ltr
item
dawnmanhon: စိတ္ထြက္ေပါက္ေတြေပးတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ
စိတ္ထြက္ေပါက္ေတြေပးတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ
https://1.bp.blogspot.com/-M3TtjGip6FU/WpGU0Ox86TI/AAAAAAAAenk/V61wHA6T87UYfV8mJcuqqG6mVyEygO3EwCLcBGAs/s400/q1.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-M3TtjGip6FU/WpGU0Ox86TI/AAAAAAAAenk/V61wHA6T87UYfV8mJcuqqG6mVyEygO3EwCLcBGAs/s72-c/q1.jpg
dawnmanhon
http://www.dawnmanhon.com/2018/02/blog-post_626.html
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/2018/02/blog-post_626.html
true
4976479704313592870
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy