စတီဖင္ေဟာ့ကင္း

(၁)

စတီဗင္ေဟာ့ကင္းသည္ ကိန္းဘရစ္တကၠသိုလ္မွ ႐ူပေဗဒပညာ ရွင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး “A Brief History of Time” စာအုပ္ေရးသူ ျဖစ္သည္။ စၾကဝဠာႀကီးကို လက္တြန္းလွည္းေပၚမွေနၿပီး ေလ့လာေနသူ ျဖစ္သည္။ သူသည္ လြန္ခဲ့ေသာ မတ္လ ၁၃ ရက္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါၿပီ။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ သူသည္ အသက္ ၇၆ ႏွစ္ရွိၿပီ။

(၂)

အိုင္းစတိုင္းကြယ္လြန္ၿပီးကတည္းက ကမၻာသူကမၻာသားမ်ား၏ အေတြးအေခၚကို သိမ္းက်ံဳးယူငင္သြားႏိုင္သူဟု ဆိုသည္။ သန္းေပါင္းေျမာက္ျမားစြာေသာ လူတို႔၏ ရင္းႏွီးမႈကို ရယူႏိုင္သူဟု ဆိုၾကသည္။

သူ႔စာအုပ္ကို ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး စာအုပ္ေကာ္ပီေပါင္း ၁၀ သန္းေက်ာ္ ေရာင္းခ်ရသည္။ သူ႔ဘဝကို  “Theory of  Everything” အမည္ျဖင့္ ႐ုပ္ရွင္႐ိုက္ကူးရာ အက္ဒီရက္မီးယင္း (Eddie Redmayne) မွာ အကယ္ဒမီဆုကို ဆြတ္ခူးခဲ့သည္။

သူသည္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ ALS-Amyotrophic Lateral Sclerosis (Lou Gehrig’s Disease ဟုလည္း ေခၚသည္) ေရာဂါျဖစ္ေနၿပီဟု သိခဲ့ရသည္။ သူ႔ကို သံုးႏွစ္သာ ေနရေတာ့မည္ဟု ဆရာဝန္မ်ားက ေျပာလိုက္သည္။

ထိုေရာဂါေၾကာင့္ လက္ကိုလႈပ္ႏိုင္႐ံု၊ မ်က္စိကိုလႈပ္ႏိုင္႐ံုမွတစ္ပါး တျခားဘာကိုမွ်မလုပ္ႏိုင္၊ သို႔တေစ သူ၏စိတ္ခံစားမႈကို ဘာတစ္ခုမွ မထိခိုက္ခဲ့၊ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔ေခတ္လူသားမ်ား အားလံုးကို ေျမဆြဲအား (Gravity) ကို ေလ့လာရာတြင္ ဦးေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ (Black Holes) ေခၚ “တြင္းမည္းႀကီးမ်ား” ျဒပ္ထုမွာ ႀကီးမားလွသျဖင့္ အလင္းကိုေသာ္မွ မလြတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ႀကီးမားေသာ ျဒပ္ထုႀကီးမ်ားအေၾကာင္းကို ေလ့လာရာတြင္ ဦးေဆာင္ျဖစ္ခဲ့သည္။

ထိုသီအိုရီက ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ ေမာ္ဒန္႐ူပေဗဒကို ေျပာင္းလဲပစ္လိုက္ပါသည္။ ကြန္တမ္သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္၍ နားလည္ခဲ့သည္မွာ ထိုဘလက္ဟိုးမ်ားက ေရာင္ျခည္တန္းလႊတ္ႏိုင္သည္၊ အမႈန္မ်ား၊ အလင္းေရာင္တန္းမ်ားျဖင့္ ေနာက္ဆံုး ေပါက္ကြဲကုန္ရသည္ဟု ဆိုသည္။

သူကိုယ္တိုင္ကလည္း အစပထမေတာ့ ဘလက္ဟိုးမွ ေရာင္ျခည္မ်ား၊ အမႈန္မ်ား ထြက္လာမည္ဆိုျခင္းကို မယံုၾကည္ႏိုင္ခဲ့ပါ။ အိုင္းစတိုင္းကိုယ္တိုင္ကလည္း မျဖစ္ႏိုင္ဟု ေျပာခဲ့သည္။ ထိုအမႈန္ကေလးမ်ားသည္ ဘလက္ဟိုးမွထြက္လာၿပီး ေပါက္ကြဲကာ ကာလၾကာျမင့္ေသာအခါ တျဖည္း ျဖည္းေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ျဖစ္သည္။ သူ၏ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကို Nature Journal တြင္ “Black Hole Explosions” အမည္ျဖင့္ စာတမ္းေရးခဲ့သည္။ သိပၸံပညာရွင္တို႔အတြက္ ထင္ရွားေသာမွတ္တိုင္တစ္ခု ျဖစ္လာသည္။ ကြန္တမ္မကၠင္းနစ္ႏွင့္ ကမၻာ့ဆြဲအားႏွစ္ခုကို ေပါင္းစပ္ေပးျခင္းလည္းျဖစ္ပါသည္။ သူ၏ “ေဟာ့ကင္းေရာင္ျခည္” သည္ ဘလက္ဟိုးႏွင့္ပတ္သက္၍ အယူအဆကို ေျပာင္းျပန္လွန္ပစ္လိုက္သလို ေျပာင္းလဲသြားေစခဲ့ပါသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းသည္ သူ႔ေရာင္ျခည္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေဖာ္ျမဴလာကို သူ႔အုတ္ဂူတြင္ ေရးသားေစလိုေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။ သူသည္ ႏွစ္ႀကိမ္မွ် လက္ထပ္ၿပီး ကေလးသံုးေယာက္ရခဲ့သည္။

သူ၏အသက္ ၆၀ ျပည့္ ေမြးေန႔တြင္ ေလပူေဖာင္းစီးခဲ့သည္။ အျမင့္ကိုပ်ံတက္ၿပီး သူ၏မသန္စြမ္းမႈသည္ အဆီးအတားမဟုတ္ဟု ကမၻာကို ျပခဲ့သည္။ ထိုရက္သတၱပတ္က လက္တြန္းလွည္းကို အရွိန္ျဖင့္ေမာင္းသျဖင့္ မေတာ္တဆထိခိုက္မႈျဖစ္ၿပီး ေျခေထာက္က်ိဳးခဲ့သည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၆၅ ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔တြင္ ဘိုးအင္း ၇၂၇ ေျမဆြဲအားမဲ့ (Zero Gravity) ေလယာဥ္ေပၚတြင္ လိုက္ပါခဲ့သည္။ ေလယာဥ္သည္ ႐ိုလာကိုစတာကဲ့သို႔ပ်ံသန္းၿပီး လူတို႔အေပၚတြင္ ကမၻာ့ဆြဲအား အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမရွိေအာင္ ဖန္တီးသည္။ သူ႔ကို အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤသို႔စီးနင္းရေၾကာင္းေမးေသာအခါ လူတို႔တြင္ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ “လူမသန္မစြမ္းျဖစ္တယ္ဆိုတာ စိတ္ဓာတ္ကို မကန္႔သတ္ႏိုင္ဘူး”ဟု ေျပာခဲ့သည္။

စတီဗင္ေဟာ့ကင္းကို အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ေအာက္စဖို႔တြင္ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ယခင္ ကမၻာေက်ာ္ နကၡတၱေဗဒပညာရွင္ ဂယ္လီလီယို ေသဆံုးခဲ့သည့္ႏွစ္ အႏွစ္ ၃၀၀၀ ျပည့္ေသာေန႔ျဖစ္သည္။ သူ၏မိခင္က ဂ်ာမန္ဗံုးကိုေရွာင္ရွားရန္ ေအာက္စဖို႔ကို သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဖခင္ မစၥတာေဟာ့ကင္းမွာ ဇီဝေဗဒ သုေတသနအရာရွိတစ္ဦး ျဖစ္သည္။

မူလတန္းတက္စကမူ သူသည္ သာမန္ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္မွ်သာ ျဖစ္သည္။ ေကာလိပ္ေရာက္ေသာအခါ သခ်ၤာႏွင့္ ႐ူပေဗဒကို လြယ္ကူလြန္းေသာေၾကာင့္ ျပ႒ာန္းခ်က္စာအုပ္ကို မကိုင္လိုသူျဖစ္သည္။ သူ႔စိတ္ကိုလႈပ္ရွားေစေသာ ဘာသာရပ္မွာ စၾကဝဠာဆိုင္ရာ (Cosmology) ပညာရပ္ျဖစ္သည္။ “ငါတို႔ ဘယ္ကလာခဲ့တာလဲ” ဆိုေသာ ေမးခြန္းကို အေျဖရွာလိုသူ ျဖစ္သည္။

သူသည္ မၾကာမၾကာ အင္အားခ်ည့္နဲ႔ေသာေရာဂါကို ခံစားရသည္။ သူ၏ ၂၁ ႏွစ္ေျမာက္ေမြးေန႔မတိုင္မီ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ သူ႔တြင္ ALS ေရာဂါရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဆရာဝန္မ်ားက ေျပာျပၾကသည္။ သူသည္ စိတ္ဓာတ္က်ေသာေရာဂါ (Depression) ကို ခံစားခဲ့ရသည္။ ႂကြက္သားမ်ားကို အသံုးမခ်ႏိုင္၊ သို႔ေသာ္ လမ္းအနည္းငယ္ေလွ်ာက္ႏိုင္ေသးသည္။ အဝတ္အစားခၽြတ္ျခင္း၊ လဲျခင္းကို ကိုယ္တိုင္လုပ္ႏိုင္ေသးသည္။

၁၉၆၅ ခုႏွစ္တြင္ မစၥစ္ဝဲလ္ (Jane Wilde) ႏွင့္ လက္ထပ္သည္။ သူသည္ လူ႔ဘဝကိုေနရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္တစ္ခုရွိလာၿပီျဖစ္သည္။ သူသည္ အလုပ္တစ္ခုကိုရွာရမည္၊ အလုပ္လုပ္ရမည္။ သူသည္ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေရပန္းစားေနေသာ အိုင္းစတိုင္း၏ ႏိႈင္းရသီအိုရီကို ေတြ႔သည္။ တြင္းနက္ႀကီးမ်ားမွာ ဤသီအိုရီခန္႔မွန္းခ်က္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ အလြန္ႀကီးမားေသာ ျဒဗ္ထုႀကီးနားတြင္ သဘာဝႀကီး (Space) သည္ ေကြးၫႊတ္သြားမည္။ အလြန္ေလးေသာလူတစ္ေယာက္သည္ ေမြ႔ရာကို ေကြးေကာက္သြားေစသည့္သေဘာျဖစ္သည္။ ထိုနည္းတူ အလင္းတန္းတစ္ခုသည္လည္း ဂရပ္ဗတီဖီးလ္ကို ျဖတ္ေသာအခါ ေကြးေကာက္၍သြားသည္။

တစ္ေနရာတည္းတြင္ စြမ္းအင္မ်ားကို စုၿပံဳထားေသာအခါ အာကာသသည္ ေကြးၫြတ္သြားမည္။ ၾကယ္တစ္ခုၿပိဳကြဲလွ်င္ အလြန္ျဒပ္ထုႀကီးမားမႈေၾကာင့္ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ကို (Wrap around) ပတ္လိုက္မည္။ ထိုမွ် ႀကီးမားေသာျဒပ္ထုကို Singularity ဟုလည္း ေခၚသည္။

၁၉၆၆ ခုႏွစ္ သူ၏ ပါရဂူဘြဲအတြက္ စာတမ္းတြင္ ဖလင္ကို ေနာက္ျပန္လွည့္သလို က်ယ္ျပန္႔ကားေနေသာ စၾကဝဠာႀကီးကို ေနာက္ျပန္လွည့္ပါက ထိုကဲ့သို႔ (Singularity) ကို ေတြ႔ရမည္ဟု ေျပာသည္။

၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ေဟာ့ကင္းမွာ ကမၻာႀကီး၏သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆံုး (Royal Society fellow) အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ျခင္းခံရသည္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္တြင္ (Lucasian Chair Of Mathematics) အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရသည္။ ထိုေနရာမွာ ဆာအိုက္ဇက္နယူတန္ ထိုင္သြားေသာေနရာျဖစ္သည္။

သူသည္ Caltech ေခၚ ကယ္လီဖိုးနီးယားတကၠသိုလ္သို႔ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ မွန္မွန္သြားသည္။ သူ၏ ဒုတိယအိမ္ျဖစ္လာသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ကေနဒါႏိုင္ငံ အြန္တာရီယိုတြင္ ဧည့္ပါေမာကၡအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ စၾကဝဠာႀကီးကို နားလည္လာခ်ိန္မွာ လူအားလံုး နားလည္ရမွာပဲ။ သိပၸံပညာရွင္တစ္စုေလာက္ကသာ နားလည္ရမွာမဟုတ္ပါဘူး” ဟု ဆိုသည္။

၁၉၇၄ ခုႏွစ္တိုင္ေအာင္ ေဟာ့ကင္းသည္ အိပ္ရာဝင္ျခင္း၊ အိပ္ရာမွ ထျခင္းကို မိမိဘာသာ လုပ္ႏိုင္ေသးသည္။ အိမ္ေလွကားကို ေန႔တိုင္း အတက္အဆင္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ေသးသည္။ ၁၉၈၀ တြင္ ျပင္ပနာ့စ္တစ္ေယာက္ ငွားရမ္းရသည္။ စကားေျပာဆိုျခင္းကိုလည္း ၁၉၈၅ ခုႏွစ္အထိ ျပဳလုပ္ႏိုင္ေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံမွအျပန္ နမိုးနီးယားမိၿပီး ဖ်ားေသာအခါ ဆရာဝန္မ်ားက သူ႔အသက္ကယ္စနစ္မ်ားကို ျဖဳတ္ပစ္ရန္ အႀကံေပးၾကသည္။ ဇနီးသည္က ခါးခါးသီးသီးျငင္းသည္၊ လူကေတာ့ က်န္းမာလာပါ၏၊ သူ႔အသံကေတာ့ ထြက္မလာေတာ့ေပ။

ေနာက္ဆံုး စာလံုးေတြေရးထားေသာ ဘုတ္ေတြေပၚမွ စာလံုးမ်ားကို ၫြန္ျပျခင္းျဖင့္သာ ဆက္သြယ္ရသည္။ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္က သူ႔အတြက္ ကြန္ပ်ဴတာပ႐ိုဂရမ္တစ္ခု ေရးလာခဲ့သည္။ သူ၏ လႈပ္ႏိုင္ေနေသးေသာလက္ေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္ စာလံုးေပါင္း ၂၅၀၀ ခန္႔ထဲမွ ေျပာခ်င္သည္မ်ားကို ေ႐ြးေပးရသည္။

သူက စာလံုးမ်ားကို ကြန္ပ်ဴတာမ်က္ႏွာျပင္တြင္ ေ႐ြးခ်ယ္၍ စီေပးရသည္။ ကြန္ပ်ဴတာက အသံထြက္ေအာင္ လုပ္ေပးသည္။ သူ၏တြန္းလွည္းတြင္ တပ္ဆင္ေပးလိုက္သည္။ သူ႔လက္မ်ား မလႈပ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနခ်ိန္တြင္ သူ၏ပါးကို လႈပ္၍ျဖစ္ေစ၊ မ်က္လံုးမ်ားကိုလႈပ္ျခင္းျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အနီေအာက္ရာင္ျခည္ကိုလႊတ္လိုက္ၿပီး ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ ဆက္သြယ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုကိရိယာမ်ားကိုခ်ဲ႕ထြင္ၿပီး ႐ံုးခန္းတံခါးကို ဖြင့္ႏိုင္ပိတ္ႏိုင္ၿပီး တယ္လီဖုန္းကို အကူအညီမပါဘဲ ဆက္သြယ္ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးသည္။ တစ္မိနစ္တြင္ ၁၅ လံုးခန္႔ျဖင့္ ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းသည္ သူ႔ကြန္ပ်ဴတာျဖင့္ စကားေျပာေသာအခါ ယခင္ထက္ ပိုမိုစကားေျပာႏိုင္လာသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းသည္ ၂၅ ႏွစ္ ေပါင္းသင္းလာခဲ့ေသာဇနီးသည္ႏွင့္ လမ္းခြဲၾကသည္။ မစၥစ္ေဟာ့ကင္းက သူႏွင့္သူ႔ေယာက်ာ္း ေနခဲ့ရပံုအေၾကာင္းကို စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ ေရးသားခဲ့သည္။ သူ႔စာအုပ္မွ အခ်က္အလက္မ်ားကိုအေျခခံကာ သည္ The Theory of Everything ႐ုပ္ရွင္ကား ျဖစ္လာသည္။

၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ သူ နမိုးနီးယားျဖစ္စဥ္ကတည္းက ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ေသာ မစၥစ္ေမဆင္ (Elaine Mason) ေခၚ သူ၏ နာ့စ္ႏွင့္လက္ထပ္သည္။ သူသည္ ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းကို Speech Synthesizer တပ္ေပးခဲ့သူ၏ ဇနီးျဖစ္သည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္မူ ၿဗိတိန္ရဲတို႔က သူ႔ဇနီးအေပၚ ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းကို ႏွိပ္စက္သည္ဟု စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈရွိခဲ့ေသာ္လည္း တစ္စံုတစ္ရာ တရားစြဲဆိုျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုမိန္းမႏွင့္လည္း ကြဲသြားျပန္သည္။

သူ႔ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်အင္ပါယာႀကီး၏ ကြန္မန္ဒါအေနျဖင့္ ခန္႔အပ္ျခင္းခံရသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မသန္မစြမ္းသူမ်ားအိုလံပစ္ပြဲေတာ္ကို ဖြင့္လွစ္ရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္။

(၃)

အဘယ္မွ်ပင္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ႏိုဘယ္လ္ဆုကိုမူ ေဒါက္တာေဟာ့ကင္းကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ ႏိုဘယ္လ္ဆု၏သေဘာမွာ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းခ်က္ရွိရမည္၊ ထိုခန္႔မွန္းခ်က္အတိုင္း လက္ေတြ႔ျဖစ္လာေသာအခါ သီအိုရီထုတ္သူကို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္းျဖစ္သည္။ သူ၏ ဘလက္ဟိုးဆိုသည္မွာ လက္ေတြ႔ျပသရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။

ကိုသန္းလြင္

Ref: Stephen Hawking Dies at 76: His mind roamed the Cosmos. Dennis Overbye March 14 New York Times.
http://thevoicemyanmar.com/opinion/18779-stp

COMMENTS

Name

art,1,article,1343,cartoon variety,22,crime,68,culture,1,documentary,9,Entertainment,9,health,35,history,2,international,8316,interview,222,knowledge,9,Live,8,LocalNews,17146,news,2842,opinion,774,photos,203,poem,117,satires,39,song,12,speech,12,sports,189,statement,59,technic,59,translate,34,video,1073,voice,76,
ltr
item
dawnmanhon: စတီဖင္ေဟာ့ကင္း
စတီဖင္ေဟာ့ကင္း
http://thevoicemyanmar.com/images/izNNzY.jpg
dawnmanhon
http://www.dawnmanhon.com/2018/03/blog-post_846.html
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/
http://www.dawnmanhon.com/2018/03/blog-post_846.html
true
4976479704313592870
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share. STEP 2: Click the link you shared to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy